Educational Material

1. ΧΡΙΣΤΑΡΑ- ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ
Αναπληρώτρια καθηγήτρια Α.Τ.Ε.Ι.Θ

2. Η ΣΚΟΛΙΩΣΗ -ΙΣΤΟΡΙΚΑ
Ο Ιπποκράτης πρώτος χρησιμοποίησε τον όρο ‘σκολίωσις’ για
να περιγράψει τις παθολογικές καμπύλες της Σ.Σ
"Περί Αρθρώσεων" περιέγραψε:
 τις φυσιολογικές και
παθολογικές καμπύλες της Σ.Σ,
 συνέδεσε την πιθανότητα
πνευμονοπάθειας,
 της αξιολογούσε όταν ήταν σε
αρκετά μεγάλο μέγεθος και
 αναγνώρισε το δύσκολο κι
αναποτελεσματικό της θεραπείας
Συσκευή έλξεων Συσκευή εκστροφής

3. ΣΚΟΛΙΩΣΗ
Ο όρος Σκολίωση προέρχεται ετυμολογικά από την λέξη ‘’σκoλιος ‘’ που σημαίνει στραβός.
Περιγράφει την τρισδιάστατη παραμόρφωση της Σπονδυλικής Στήλης, με κύρια χαρακτηριστικά
την πλάγια κλίση και στροφή των σπονδύλων στο μεγαλύτερο ποσοστό
ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

4. ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ
αύξηση της δυσμορφίας με την πάροδο του χρόνου.
δημιουργία μυϊκών σπασμών στον αυχένα και στους ώμους
έντονους πονοκεφάλους και πόνο στην πλάτη και στη μέση
εμφάνιση αναπνευστικών και καρδιακών προβλημάτων

5. ΣΚΟΛΙΩΣΗ
 πάθηση μη αναστρέψιμη, που μπορεί να ελεγχθεί,
 Ο έλεγχος, πρέπει να συνεχιστεί, τουλάχιστον μέχρι το πάσχον άτομο να φτάσει σε σκελετική ωριμότητα,
 Ο έλεγχος της πνευμονικής λειτουργίας μπορεί να προσφέρει ένα εύκολο και αξιόπιστο μέσο
 για την εκτίμηση
την παρακολούθηση της νόσου.

6. ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ

7. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
 Προβολή ωμοπλάτης από πλευρά κυρτού
 Ασυμμετρία λεκάνης και ώμων,
προβολή λαγόνιας άκανθας
 Δυσαναλογία κορμού και σκελών
Δυσκολίες στην καρδιά και στους πνεύμονες
 Πόνος θωρακοσφυϊκής περιοχής
 Στροφή σπονδύλων προς το κυρτό
και ακανθωδών αποφύσεων προς το κοίλο
 Άλγος στην κορυφή του κυρτώματος
 Δυσκολίες στην εγκυμοσύνη και τοκετό
 Διαταραχή όρθιας στάσης (κόπωση)
 Δυσμορφία πνευμόνων

8. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

9. ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ
Η Ιδιοπαθής σκολίωση (AIS) είναι η συχνότερη απ’ όλες τις σκολιώσεις (80%)
 αιτιολογία της παραμένει άγνωστη
εμφανίζεται κυρίως στους έφηβους κατά τη φάση της γρήγορης - μέγιστης ανάπτυξης
υπάρχει δυσαναλογία μεταξύ των δύο ημιθωρακίων
δημιουργεί παραμόρφωση του κορμού
μη φυσιολογική ή μειωμένη αναπνευστική λειτουργία.;

10. ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Προκειμένου να γίνουν κατανοητές
οι αναπνευστικές επιπλοκές της σκολίωσης,
πρέπει πρώτα κανείς να κατανοήσει
την ανατομία του θώρακα και τη σχέση του με τη ΣΣ

11. ΣΚΟΛΙΩΣΗ
Η σκολίωση
παρεμποδίζει την κίνηση των πλευρών
τοποθετεί τους αναπνευστικούς μύες σε μηχανικό μειονέκτημα,
εκτοπίζει τα διάφορα όργανα της θωρακικής κοιλότητας,
μειώνει την υποχωρητικότητα του θωρακικού τοιχώματος άμεσα και την υποχωρητικότητα των πνευμόνων έμμεσα
αύξηση του έργου της αναπνοής
χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια (Koumbourlis, 2006)

12.  παρεμποδίζει τη λειτουργία των αεραγωγών
σε ασθενείς με σοβαρές περιπτώσεις η καμπύλη μέγιστης εκπνευστικής ροής-όγκου αυξάνεται δυσανάλογα ως προς τον πνευμονικό όγκο
αντικατοπτρίζοντας τη γρήγορη εκκένωση των πνευμόνων.
απόφραξη των περιφερικών αεραγωγών
ΣΚΟΛΙΩΣΗ

13.  Η σκολίωση στην ανάπτυξη μιας περιοριστικής πάθησης των πνευμόνων με αποτέλεσμα τη
της TLC
Η μείωση της TLC καθορίζεται:
από τη γωνία της σκολίωσης
 τον αριθμό των σπονδύλων που εμπλέκονται
τη θέση του κυρτώματος και
την απώλεια της φυσιολογικής θωρακικής κύφωσης.
ΣΚΟΛΙΩΣΗ

14.  η παιδική σκολίωση σε προβλήματα μη σωστής ανάπτυξης των πνευμόνων και αυτό πιθανόν να σχετίζεται με
της TLC
η εφηβική σκολίωση είναι πιο πιθανό να σχετίζεται με
τη δυσλειτουργία του θωρακικού κλωβού
ΣΚΟΛΙΩΣΗ

15. Υπάρχει περιοριστική διαταραχή
που χαρακτηρίζεται:
 αύξηση του ρυθμού αναπνοής, αύξηση του έργου της αναπνοής κόπωση των αναπνευστικών μυών
σε απώλεια της καλής φυσικής κατάστασης
μείωση βαθιάς εισπνοής
μείωση της ζωτικής χωρητικότητας,
του αναπνεόμενου όγκου αέρα και
της ολικής πνευμονικής χωρητικότητας.
σε ανεπαρκή αναπνευστικά πρότυπα
(Kisner - Colby, 2003)
ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΟΗ

16. Η πλευρική αναπνοή ελαττώνεται επειδή οι σκαληνοί ανυψώνουν τη θωρακική κοιλότητα σαν σύνολο. (Susanne Klein – Vogelbäch, 1995)
Η κίνηση του διαφράγματος μεταβάλλεται, εξαιτίας της αλλαγής των πλευρών. (Susanne Klein – Vogelbäch, 1995)
Κατά την εισπνοή είναι ορατή η αυξημένη προς τα εμπρός κίνηση της κατώτερης κοιλίας. (Susanne Klein – Vogelbäch, 1995)
ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΟΗ

17. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ ανεξάρτητα από την αρχική αιτία του περιορισμού, επέρχεται
μη αναστρέψιμη ατροφία των πνευμόνων και
περαιτέρω μείωση του πνευμονικού όγκου
Επίσης εξ αιτίας αδυναμίας-δυσλειτουργίας των αναπνευστικών μυών μπορεί να υπάρχει
 αυξημένος RV και
υψηλή αναλογία RV/TLC παγίδευσης του αέρα
VC

18. ΕΡΕΥΝΕΣ
W. A. Littler και οι συνεργάτες του στην έρευνά τους σχετικά με την περιφερεική λειτουργία των πνευμόνων σε άτομα με σκολίωση χρησιμοποίησαν :
Το ραδιενεργό 133Xe σύμφωνα με τη μέθοδο των Dollery και Gillam
Διάφορα τεστ αναπνευστικής λειτουργίας.
Η μέτρηση της FRC, και RV
μετρήθηκαν από ένα κλειστό κύκλωμα he (Bates και Christie, 1950).
Η μέτρηση της VC και της FEV1 με την μέθοδο pulmometer (Godart
Η μέτρηση του CO με την μέθοδο pulmometer (Godart)
Η μέτρηση ΡΟ2 και PCO2 .
Απαραίτητη ήταν και μια πρόσθια ακτινογραφία θώρακος.

19. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
 Στους ασθενείς με χαμηλό και μεσαίο τύπο κυρτωμάτων δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην αιμάτωση των πνευμόνων συγκριτικά με το φυσιολογικό
Στους ασθενείς με υψηλό βαθμό κυρτωμάτων παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές
όπου υποστηρίζεται ότι:
 η σκολίωση επιδρά στην περιφερειακή λειτουργία των πνευμόνων και επηρεάζει τόσο την κυρτή όσο και την κοίλη πλευρά.
όσο υψηλότερος είναι ο τύπος της σκολίωσης, τόσο περισσότερο επιβαρύνεται η αναπνοή
οι τιμές αιμάτωσης και αερισμού των πνευμόνων (στην κυρτή και στην κοίλη πλευρά) διαφέρουν σημαντικά από το φυσιολογικό.

20. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Όλες οι σκολιώσεις απαιτούν
έλεγχο και αντιμετώπιση
με συμμετοχή του ατόμου σε κάποιο θεραπευτικό πρόγραμμα,
προς αποφυγή των
αναπνευστικών δυσλειτουργιών

21. Χρησιμοποιήθηκαν διάφορες λέξεις κλειδιά & βρέθηκαν συνολικά 18 ολοκληρωμένες μελέτες.
Βιβλιογραφική & Αρθρογραφική ανασκόπηση
Σκολίωση & Αναπνευστική λειτουργία
Σκολίωση & Φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΙΣΗ

22.  Κυρτώματα που είναι κάτω από 10 μοίρες δεν θεωρούνται σκολίωση αλλά ασυμμετρία της ΣΣ.
 Η σκολίωση μετριέται σε μοίρες οπότε και η θεραπεία εξαρτάται από το πόσες μοίρες είναι το κύρτωμα (παρεκλίνει από τη μέση γραμμή).
 Οι πλευρές στο ημιμόριο του κυρτού προβάλουν προς τα πίσω ενώ στο ημιμόριο του κοίλου πλησιάζουν μεταξύ τους. Οι αλλαγές αυτές που συμβαίνουν στην μορφολογία του θωρακικού κλωβού επηρεάζουν την κίνηση των τοιχωμάτων του θώρακα με βλαπτικές επιδράσεις στην πνευμονική, καρδιακή λειτουργία αλλά κ στα μεγάλα αγγεία που βρίσκονται μέσα στον θώρακα.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΙΣΗ

23. Ο κίνδυνος προόδου ιδιοπαθούς σκολίωσης είναι αυξημένος κατά την εφηβεία, κυρίως κατά τη φάση της μέγιστης ανάπτυξης, όπου στα κορίτσια αρχίζει στην ηλικία των 11 και στα αγόρια στην ηλικία των 13, διαρκεί και στα δύο φύλα μέχρι τα 18.
 Η φάση της μέγιστης ανάπτυξης μπορεί να κρατά και στα 2 φύλα μέχρι τα 18 αλλά η έναρξη διαφέρει κατά 2 έτη.
 Εμφανίζεται κατά μέσο όρο στα 14,5 έτη στα κορίτσια και 15,5 έτη στα αγόρια.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑΣΚΟΠΙΣΗΣ

24. Σύμφωνα με την ανασκόπησή μας
χρήση της φυσικοθεραπείας,
 χρήση των κηδεμόνων,
σχέση του κυρτώματος της σκολίωσης με την αναπνευστική λειτουργία και
τα διάφορα προγράμματα παρέμβασης σε ομάδες ασθενών.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑΣΚΟΠΙΣΗΣ

25. Στο 50% χρησιμοποιήθηκαν ασκήσεις αύξησης της αναπνευστικής λειτουργίας με θετικά αποτελέσματα στο κύρτωμα και στην αναπνευστική ικανότητα,
Το 33% ασχολήθηκε με ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών και
Το 17% ανάλυσε τα αποτελέσματα της μεθόδου Klapp, έδειξε βελτίωση μετά τη θεραπεία, εφόσον οι μέσες τιμές μετα-παρέμβασης διέφεραν στατιστικά σημαντικά με αυτές της προ-παρέμβασης.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑΣΚΟΠΙΣΗΣ

26. το 40% των ερευνών αιτιολογεί την σχέση του κυρτώματος της σκολίωσης που αναπτύσσεται στη Σ.Σ με την αναπνευστική λειτουργία, σαν μείωση της θωρακικής κινητικότητας,
το 40% των ερευνών ως μείωση του πνευμονικού αερισμού και
το υπόλοιπο 20% αναφέρει την άμεση συσχέτισή τους, δηλ της πνευμονικής λειτουργίας κυρίως με την σκολιωτική γωνία, τον αριθμό των σπονδύλων που εμπλέκονται στο σκολιωτικό κύρτωμα, την τοποθεσία των ανώτερων σπονδύλων και την ηλικία των ασθενών.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑΣΚΟΠΙΣΗΣ

27. Οποιαδήποτε διαφοροποίηση στην ισορροπία που υπάρχει ανάμεσα στα συστήματα του οργανισμού και κυρίως του μυοσκελετικού συστήματος επιφέρει μεταβολές στον υπόλοιπο οργανισμό. Η άμεση συσχέτιση της αναπνευστικής λειτουργίας και της σκολιωτικής γωνίας είναι εμφανής σε όλες τις μελέτες των ερευνητών που εξέτασαν την αλληλεπίδραση του μυοσκελετικού στο αναπνευστικό σύστημα και υποδεικνύονται χαρακτηριστικά.
ΣΥΖΗΤΗΣΗ

28. Οι επιπτώσεις της σκολίωσης στο αναπνευστικό σύστημα είναι κυρίως περιοριστικού τύπου.
Χαρακτηρίζονται από μειωμένη VC με σχετικά φυσιολογική εκπνευστική ροή αέρα.
Σε σοβαρές περιπτώσεις από
μειωμένη TLC αυξημένο RV
ΣΥΖΗΤΗΣΗ

29. Ο Smyth et al έδειξαν περιοριστικά ελαττώματα, με την FVC τους λιγότερη από 80% του προβλεπόμενου όγκου.
Ο Jackson et al βρήκε ότι η σκολίωση σχετίζονταν με αυξανόμενο πόνο και μείωση FVC.
Ο Kearon et al βρήκε πως η γωνία της σκολίωσης ήταν 1 από τα 4 χαρακτηριστικά της σπονδυλικής παραμόρφωσης που σχετίζονται με την μειωμένη VC.
Ο Sakic et al βρήκε πως η αυξημένη αντίσταση στους αεραγωγούς και η μειωμένη FEV υπήρχαν μόνο σε περιπτώσεις όπου εμπεριέχεται ανώτερη θωρακική σκολίωση.
ΣΥΖΗΤΗΣΗ

30. η αναπνευστική λειτουργία και η σκολίωση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες αφού επηρεάζεται τόσο η εισπνοή όσο και η εκπνοή
 Η σκολίωση είναι μία μη αναστρέψιμη πάθηση, κατάλληλη παρέμβαση μπορεί να τη διορθώσει ή να την ελέγξει
Η σκολίωση αυξάνει την εργασία της αναπνοής μειώνοντας την αποτελεσματικότητα των αναπνευστικών μυών
η χρήση της φυσικοθεραπείας των αναπνευστικών ασκήσεων και τις μεθόδου Klapp φέρουν θετικά αποτελέσματα στα δύο συστήματα.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

31. Η κινησιοθεραπεία αποβλέπει:
στη διάσταση, κινητοποίηση, διόρθωση και ισχυροποίηση,
οι ασκήσεις γίνονται τόσο από την ύπτια θέση, την τετραποδική και την όρθια θέση,
εφαρμόζονται ανάλογα με τα παθολογικά πρότυπα στάσης και κίνησης της κάθε παραμόρφωσης.
ΘEΡΑΠΕΙΑ- ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

32. Αναπνευστική φυσικοθεραπεία P.N.F Ασκήσεις KLAPP
Αναθεώρηση το περιβάλλον του σπιτιού και της εργασίας του ασθενούς.
 Αναθεώρηση το περιβάλλον του ύπνου του ασθενούς.
Πρόληψη και διόρθωση των κακών στάσεων
Στην σκολίωση γίνεται προσπάθεια για επιμήκυνση της κοίλης πλευράς και ενδυνάμωση της κυρτής πλευράς.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ- ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

33. Αποβλέπουν
στη βελτίωση της στάσης του ασθενή,
στη διατήρηση και
αύξηση της κινητικότητας της ΣΣ,
στην ισχυροποίηση των ατροφικών μυών,
στη διάταση των βραχυμένων μυών και
στην ανακούφιση από τον πόνο μέσω της χαλάρωσης που προκαλείται στους συσπασμένους μύες
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

34. Ελεύθερες ενεργητικές, αμφοτερόπλευρες. Ελεύθερες ενεργητικές, μονόπλευρες. Εντοπισμένες αναπνευστικές ασκήσεις. Άσκηση του ανώτερου και κατώτερου
τμήματος του θώρακα (Α. Χριστάρα, 2001)
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

35. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

36. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

37. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

38.  Σχήματα κορμού και λεκάνης
Σχήματα άκρων
 Συνδιασμός σχημάτων
 Τεχνική ρυθμικής σταθεροποίησης
Τεχνική κράτα - χαλάρωσε
P.N.F

39. P.N.F

40. ΜΕΔΟΔΟΣ ΚLAPP
Δύο παρατηρήσεις οδήγησαν τον Klapp στη μέθοδο 1905
Η Εξαιρετική ευκινησία στο πλάγιο επίπεδο της σπονδυλικής στήλης στα τετράποδα ζώα, κυρίως λόγω της επίδρασης της κίνησης των άκρων πάνω στην ράχη.
Στα τετράποδα, δεν παρατηρείται ποτέ σκολίωση. Καθώς τα δίποδα όντα δεν δημιουργούν σκολίωση, ο Klapp θεωρούσε ότι και άλλοι παράγοντες έπαιζαν ρόλο, όπως διαταραχές του μεταβολισμού ή παραμόρφωσης των άκρων.

41. Βελτίωση της κινητικότητας της Σ.Σ
Μείωση των δευτερευόντων κυρτωμάτων
Εξαφάνιση του πόνου
Αποκατάσταση της ισορροπίας της Σ.Σ
ΣΚΟΠΟΣ

42. Σε παραμορφώσεις της Σ.Σ Σε παραμορφώσεις του θώρακα Σε αναπνευστικές ανεπάρκειες σκελετικής αιτιολογίας Σε ρευματολογικές καταστάσεις (Α.Σ) και Σε μεταγχειρητικές καταστάσεις
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

43. Γονυπετή
Τετραποδική
Βαθειά θέση
Βαθειά θέση με στήριξη στους αγκώνες
ΘΕΣΕΙΣ

44. Ο φυσικοθεραπευτής θα πρέπει Να ελέγχει τη σωστή εκτέλεση της άσκησης Η φωνή του να είναι δυνατή και να αλλάζει τόνο Τα παραγγέλματά του να είναι ακριβή και τα ίδια Βασική Θέση εκπαίδευσης τετραποδική
ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

45. Να υπάρχει κατάλληλος εξοπλισμός Γιαλιστερό πάτωμα και πατάκια
‘Ανεση χώρου
ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

46. Απλό γλύστρημα Περπάτημα στα δύο, τέσσερα Ταλαντώσεις Φίδισμα Πήδημα του λαγού Ράχη της γάτας Μεγάλο τόξο Χαιρετισμοί Περπάτημα με τα γόνατα Στροφή του κορμού αριστερά δεξιά Τέντωμα μάζεμα
ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

47. Υπάρχουν τέσσερεις κατηγορίες ασκήσεων: ασκήσεις ευλυγισίας ασκήσεις επιμήκυνσης (διάτασης) ασκήσεις ενδυνάμωσης ασκήσεις διόρθωσης
Μέθοδος Klapp

50. ΠΡΟΣΟΧΗ Oι ασκήσεις ευλυγισίας δεν είναι απαραίτητες στα μικρά παιδιά αλλά στα μεγαλύτερα.
Ασκήσεις διάτασης είναι πιο δύσκολες και πρέπει να διαταθεί όλη η ράχη, όπως και να διατηρηθεί αυτή η διάταση διότι κατά την άσκηση η πρόσθια συμπίεση παροδικά μειώνεται
Oι ασκήσεις διόρθωσης προφανώς η πιο σημαντικές χρησιμοποιούνται για τη διόρθωση ή την υπερδιόρθωση των παραμορφώσεων

51.  Η αναπνευστική λειτουργία και η σκολίωση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες αφού επηρεάζεται τόσο η εισπνοή όσο και η εκπνοή
 Η σκολίωση είναι μία μη αναστρέψιμη πάθηση, κατάλληλη παρέμβαση μπορεί να τη διορθώσει ή να την ελέγξει
 Η σκολίωση αυξάνει την εργασία της αναπνοής μειώνοντας την αποτελεσματικότητα των αναπνευστικών μυών
 Η χρήση της φυσικοθεραπείας των αναπνευστικών ασκήσεων και τις μεθόδου Klapp φέρουν θετικά αποτελέσματα στα δύο συστήματα.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

52.  Τακτικό έλεγχο και αξιολόγηση της Σ.Σ
στην παιδική και εφηβική ηλικία,
 Εισαγωγή φυσικοθεραπευτικών προγραμμάτων στο σχολείο, γυμνάσιο, λύκειο,
Συστηματική φυσικοθεραπευτική άσκηση των ατόμων με σκολίωση,
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

53. Συστηματική παρακολούθηση των ατόμων με σκολίωση από το φυσικοθεραπευτή,
Εκπαίδευση-συμβουλές των ασθενών στις καθημερινές δραστηριότητες,
Συνεχή ενημέρωση του φυσικοθεραπευτή πάνω στις καινούργες τεχνικές.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ