φύλλο εργασίας σύμφωνα με το νέο πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών, λογοτεχνία α΄ γυμνασίου, εικόνες της Ελλάδας στην ποίηση

1. «Γπάιηλα Γηάλλελα», Μηράιεο Γθαλάο
Θεκαηηθά θέληρα
ην θπζηθό ηνπίν ησλ Ισαλλίλσλ : ηζηνξία, πνιηηηζκόο
ζύλδεζε βησκάησλ θαη πνηεηηθήο έκπλεπζεο
΢εκεηώζεης
Τν ηνπίν πεξηγξάθεηαη θηλεκαηνγξαθηθά (παξνπζίαζε καθξηλώλ
πιάλσλ θαη ζηε ζπλέρεηα εζηίαζε θνληηλή ηνπ θαθνύ ηνπ πνηεηή)
ζηελ 1ε ζηξνθή έληνλε ζπλαηζζεκαηηθή θόξηηζε ηνπ δεκηνπξγνύ :
θαινί θαη θαθνί άλζξσπνη (άγξηα ρξόληα ηνπ πνιέκνπ)
ζηε 2ε ζηξνθή όκσο αιιάδεη ε δηάζεζε ηνπ πνηεηή θαη γπξίδεη ζηηο
παηδηθέο, αιιά αλεμίηειεο κλήκεο ηνπ γελέζιηνπ ηόπνπ, από ηε
ζιίςε θαη ηελ πίθξα ζηξέθεηαη πξνο ηελ ηζηνξία ησλ Ισαλλίλσλ
θαη ηελ επαγγεικαηηθή δξαζηεξηόηεηα ησλ θαηνίθσλ
εθθξαζηηθά κέζα : παξνκνηώζεηο («κηα ιίκλε σο θόξε νθζαικνύ»,
«ζαλ ην βαπόξη ζε θαιά λεξά»), κεηαθνξέο («θη αλάηειιε ηα
δσληαλά ηνπ», «ηα κπαθίξηα λα βειάδνπλ»), εηθόλεο (ε αλαηνιή ηνπ
ήιηνπ ζηα βνπλά, ε ιίκλε ησλ Ισαλλίλσλ, νη κηλαξέδεο, νη ηερλίηεο
ηεο αξγπξνρξπζνρνΐαο πνπ εξγάδνληαη)
γπάιηλα Γηάλλελα : είηε από ην ρηόλη είηε γηαηί έηζη ιακπεξά ηα
δηαηήξεζε ε κλήκε ηνπ
γιώζζα – ύθνο, ζηίρνο : απιή θαη ιηηή γιώζζα, θαζεκεξηλή
//ειεύζεξνο ζηίρνο ρσξίο νκνηνθαηαιεμία
ινγνηερλία α΄ γπκλαζίνπ 1

2. «Γπάιηλα Γηάλλελα», Μηράιεο Γθαλάο
ΦΤΛΛΟ ΓΡΓΑ΢ΙΑ΢
1. Λακβάλνληαο ππόςε ζαο ηηο ηζηνζειίδεο ηεο δηθηπνγξαθίαο λα
γξάςεηε κηα ζύληνκε βηνγξαθία ηνπ πνηεηή Μηράιε Γθαλά (εθηόο
ησλ άιισλ λα εμεγήζεηε ηε ζύλδεζε ησλ βησκάησλ ηνπ θαη ηεο
πνηεηηθήο ηνπ έκπλεπζεο).
2. Να αλαδεηήζεηε ζην δηαδίθηπν πνηήκαηα ζρεηηθά κε ηα Γηάλλελα.
3. Να κειεηήζεηε αθόινπζν πνίεκα ηνπ Αξηζηνηέιε Βαιασξίηε
Ἐπέζαλε ηὰ Γηάλλελα
἖πέζαλε ηὰ Γηάλλελα, ζηγὰ λὰ θνηκεζνῦλε,
ἐζβήζαλε ηὰ θῶηα ηνπο, ἐθιείζαλε ηὰ κάηηα.
Ἡ κάλλα ζθίγγεη ηὸ παηδὶ βαζηὰ ζηὴλ ἀγθαιηά ηεο,
γηαηὶ εἶλαη ρξόλνη δίζεθηνη θαὶ ηξέκεη κὴλ ηὸ ράζεη.
Τξαγνύδη δὲλ ἀθνύγεηαη, ςπρὴ δὲλ ἀλαζαίλεη.
Ὁ ὕπλνο εἶλαη ζάλαηνο θαὶ κλῆκα ηὸ θξεβάηη
θη ἡ ρώξα θνηκεηήξην θη ἡ λύρηα ξεκνθιήζη.
Ἄγξππλνο ὁ Ἀιὴ παζᾶο, ἀθόκε δὲ λπζηάδεη,
θη εἰο ἕλα δέξκα ιηνληαξηνῦ βξίζθεηαη μαπισκέλνο.
Τὸ κέησπό ηνπ εἶλαη βαξύ, ζνιό, ζπγλεθηαζκέλν
θαὶ ηὄβαιελ ἀληίζηπιν ηὸ ρέξη ηνπ, κὴλ πέζεη.
Χατδεύεη κὲ ηὰ δάθηπια ηὰ θάηαζπξα ηνπ γέληα,
πνὺ ζέξλνληαη ζηνῦ ιηνληαξηνῦ ηὴλ ηξνκεξὴ ηὴ ραίηε.
Ἀγθαιηαζκέλα ηὰ ζεξηά, ζνῦ θαίλνληαη πὼο ἔρνπλ
ἕλα θνξκὶ δηθέθαιν, ηὸ κάηη δὲ γλσξίδεη
πνηὸ ηάρα λἆλ᾿ ηὸ δσληαλὸ θαὶ πνηὸ ηὸ ζθνησκέλν.
Να εληνπίζεηε νκνηόηεηεο θαη δηαθνξέο κε ηα «Γπάιηλα Γηάλλελα»
4. Να δεκηνπξγήζεηε έλα δηάγξακκα κε νκνηόηεηεο θαη δηαθνξέο ηνπ
πνηήκαηνο ηνπ Γθαλά κε ην «Ηιηνβαζίιεκα» ηνπ Κ. Κξπζηάιιε.
5. Να επηζθεθζείηε ην θσηνγξαθηθό αξρείν ηνπ Δήκνπ Ισαλληηώλ θαη
λα αλαδεηήζεηε θνηλά ζεκεία ηνπ πνηήκαηνο ηνπ Μ. Γθαλά θαη ησλ
θσηνγξαθηώλ ηεο ηζηνζειίδαο.
ινγνηερλία α΄ γπκλαζίνπ 2

3. «Γπάιηλα Γηάλλελα», Μηράιεο Γθαλάο
Δηθησογραθία
βηβιηοnet, Γθαλάς Μητάιες
ηο βήκα, Μητάιες Γθαλάς: Σελ ποίεζε πρέπεη λα ηε βρεης, δελ ζα ζε
βρεη ασηή
Ο Μητάιες Γθαλάς ασηοπαροσζηάδεηαη
Γηάλλελα, ε πόιε ηφλ εσεργεηώλ, Ποηήκαηα Μ. Γθαλά
ειεθηροληθό βηβιίο, υεθηαθό ζτοιείο
θφηογραθηθό αρτείο Δήκοσ Ιφαλληηώλ
Βηβιηογραθία
Λεμηθό ινγνηερληθώλ όξσλ
Κείκελα Νενειιεληθήο ινγνηερλίαο α΄ Γπκλαζίνπ, βηβιίν εθπαηδεπηηθνύ
ινγνηερλία α΄ γπκλαζίνπ 3