จมูก ลิ้น ผิวหนัง
ฉวีวรรณ นาคบุตร โรงเรียนบ้านสวน(จั่นอนุสรณ์) ชลบุรี
จมูกกับการดมกลิ่น
           จมูกเป็นอวัยวะรับสารเคมี(chemoreceptor)

• จมูกสามารถรับกลิ่นได้โดย ภายในเยื่อบุจมูกด้านบน จะ
  มี Olfactory Neuron ที่สามารถเปลี่ยนสารที่ทาให้เกิด
  กลิ่นเป็นกระแสประสาท แล้วส่งไปตามเส้นประสาท
  สมองคู่ที่ 1 ( Olfactory Nerve ) ผ่านส่วน Olfactory
  Bulb เพื่อส่งต่อไปยังสมองส่วน Cerebrum
                                          ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
กลไกการรับกลิ่นเกิดได้อย่างไร?

  นักวิทยาศาสตร์พบว่า การที่จมูกได้กลิ่นเนื่องจาก สารที่ทาให้เกิด
  กลิ่นนั้นต้องสามารถแตกตัวเป็นโมเลกุลขนาดเล็กได้และกระจายตัว
  ในอากาศได้ดี

สารที่ทาให้เกิดกลิ่นมีหลายชนิดส่วนใหญ่มักเป็นสารอินทรีย์ที่ระเหย
ง่าย การรับรู้กลิ่นและการตอบสนองของแต่ละบุคคลจะขึ้นอยู่กับ
ความไวต่อการรับรู้กลิ่น


                                                     ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
แสดงโครงสร้างภายในของจมูก




ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
ลิ้นกับการรับรส

ด้านบนของผิวลิ้นจะมีปุ่มเล็กๆ มากมาย ปุ่มเหล่านี้ คือ ปุ่มลิ้น (Papilla )
  ซึ่งที่ปุ่มลิ้นมีตุ่มรับรส ( Taste Bud ) หลายตุ่มทาหน้าที่รับรส




                                                           ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
แสดงโครงสร้างของลิน
                  ้




                      ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
• แต่ละตุ่มรับรสจะมี เซลล์รับรส ( Gustatory Cell ) ซึ่งต่อกับใยประสาท
  เมื่อตุ่มรับรสได้รับการกระตุ้น จะเกิดกระแสประสาทส่งไปตาม
  เส้นประสาทสมองคู่ที่ 7 และเส้นประสาทสมองคู่ที่ 9 ไปยัง Cerebrum
  บริเวณศูนย์รับรส ตุมรับรสมี 4 ชนิด ได้แก่ ตุ่มรับรสหวาน รสขม รส
                       ่
  เปรี้ยว และรสเค็ม ซึ่งกระจายบนลิ้นในบริเวณที่แตกต่างกัน




                                                         ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
ผิวหนังกับการรับความรู้สึก
• ผิวหนังมีหน่วยรับความรู้สึกซึ่งไวต่อการกระตุ้นเฉพาะอย่าง เช่น
  หน่วยรับความดัน มีลักษณะคล้ายหัวหอมผ่าซีก มี Dendrite อยู่
  ตรงกลางและมีเนื้อเยื่อเกียวพันห่อหุ้ม หน่วยรับความรู้สึกชนิดนี้
                            ่
  ออยู่ในชั้นหนังแท้ ( Dermis ) สาหรับหน่วยความรู้สึกเจ็บปวด
  จะอยู่บริเวณหนังกาพร้า ( Epidermis ) นอกจากนี้ยังมีหน่วยรับ
  อุณหภูมิ ที่รบความรู้สึกร้อนเย็น ดังภาพ
               ั



                                                     ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
แสดงโครงสร้างของผิวหนัง   ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
• แต่ละบริเวณของผิวหนังมีปลายประสาทไม่เท่ากัน บริเวณที่มี
  ความละเอียดอ่อนมากก็จะมีปลายประสาทอยู่มาก

• รับความรู้สึกเย็น (cold receptor) พบมากที่ผิวหนัง เปลือกตา
  ด้านใน เยื่อบุภายในปาก และอวัยวะสืบพันธุ์

• รับความรู้สึกร้อน (heat receptor) พบทุกส่วนของผิวหนัง เช่น
  ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีศูนย์ควบคุมอยู่ที่ไฮโพทาลามัส

                                                  ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
• รับสัมผัส (touch receptor) รวมทั้งปลายประสาทอิสระต่างๆที่
  อยู่รอบๆรากขน จะพบเซลล์ประสาทพวกนี้ในชั้นหนังแท้ ใกล้ๆ
  กับชั้นหนังกาพร้าจะมีมากบริเวณ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ปลายนิ้ว หัวนม
  ริมฝีปาก

• รับแรงกดดัน (pressure receptor) รับความรู้สึกกดหนักๆจะพบ
  เซลล์ประสาทพวกนี้ในชั้นหนังแท้ลึกลงไป

• รับความเจ็บปวด (pain receptor) ปลายประสาทพวกนี้จะรับ
  สัมผัสได้ 2 แบบ คือ แบบรวดเร็ว และ แบบช้าๆ ซึ่งจะแทรกอยู่
  ทุกส่วนของร่างกาย
                                                   ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
The End



          ครูฉวีวรรณ นาคบุตร

จมูกลิ้นผิวหนัง

  • 1.
    จมูก ลิ้น ผิวหนัง ฉวีวรรณนาคบุตร โรงเรียนบ้านสวน(จั่นอนุสรณ์) ชลบุรี
  • 2.
    จมูกกับการดมกลิ่น จมูกเป็นอวัยวะรับสารเคมี(chemoreceptor) • จมูกสามารถรับกลิ่นได้โดย ภายในเยื่อบุจมูกด้านบน จะ มี Olfactory Neuron ที่สามารถเปลี่ยนสารที่ทาให้เกิด กลิ่นเป็นกระแสประสาท แล้วส่งไปตามเส้นประสาท สมองคู่ที่ 1 ( Olfactory Nerve ) ผ่านส่วน Olfactory Bulb เพื่อส่งต่อไปยังสมองส่วน Cerebrum ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 3.
    กลไกการรับกลิ่นเกิดได้อย่างไร? นักวิทยาศาสตร์พบว่าการที่จมูกได้กลิ่นเนื่องจาก สารที่ทาให้เกิด กลิ่นนั้นต้องสามารถแตกตัวเป็นโมเลกุลขนาดเล็กได้และกระจายตัว ในอากาศได้ดี สารที่ทาให้เกิดกลิ่นมีหลายชนิดส่วนใหญ่มักเป็นสารอินทรีย์ที่ระเหย ง่าย การรับรู้กลิ่นและการตอบสนองของแต่ละบุคคลจะขึ้นอยู่กับ ความไวต่อการรับรู้กลิ่น ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 4.
  • 5.
    ลิ้นกับการรับรส ด้านบนของผิวลิ้นจะมีปุ่มเล็กๆ มากมาย ปุ่มเหล่านี้คือ ปุ่มลิ้น (Papilla ) ซึ่งที่ปุ่มลิ้นมีตุ่มรับรส ( Taste Bud ) หลายตุ่มทาหน้าที่รับรส ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 6.
    แสดงโครงสร้างของลิน ้ ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 7.
    • แต่ละตุ่มรับรสจะมี เซลล์รับรส( Gustatory Cell ) ซึ่งต่อกับใยประสาท เมื่อตุ่มรับรสได้รับการกระตุ้น จะเกิดกระแสประสาทส่งไปตาม เส้นประสาทสมองคู่ที่ 7 และเส้นประสาทสมองคู่ที่ 9 ไปยัง Cerebrum บริเวณศูนย์รับรส ตุมรับรสมี 4 ชนิด ได้แก่ ตุ่มรับรสหวาน รสขม รส ่ เปรี้ยว และรสเค็ม ซึ่งกระจายบนลิ้นในบริเวณที่แตกต่างกัน ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 8.
    ผิวหนังกับการรับความรู้สึก • ผิวหนังมีหน่วยรับความรู้สึกซึ่งไวต่อการกระตุ้นเฉพาะอย่าง เช่น หน่วยรับความดัน มีลักษณะคล้ายหัวหอมผ่าซีก มี Dendrite อยู่ ตรงกลางและมีเนื้อเยื่อเกียวพันห่อหุ้ม หน่วยรับความรู้สึกชนิดนี้ ่ ออยู่ในชั้นหนังแท้ ( Dermis ) สาหรับหน่วยความรู้สึกเจ็บปวด จะอยู่บริเวณหนังกาพร้า ( Epidermis ) นอกจากนี้ยังมีหน่วยรับ อุณหภูมิ ที่รบความรู้สึกร้อนเย็น ดังภาพ ั ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 9.
    แสดงโครงสร้างของผิวหนัง ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 10.
    • แต่ละบริเวณของผิวหนังมีปลายประสาทไม่เท่ากัน บริเวณที่มี ความละเอียดอ่อนมากก็จะมีปลายประสาทอยู่มาก • รับความรู้สึกเย็น (cold receptor) พบมากที่ผิวหนัง เปลือกตา ด้านใน เยื่อบุภายในปาก และอวัยวะสืบพันธุ์ • รับความรู้สึกร้อน (heat receptor) พบทุกส่วนของผิวหนัง เช่น ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีศูนย์ควบคุมอยู่ที่ไฮโพทาลามัส ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 11.
    • รับสัมผัส (touchreceptor) รวมทั้งปลายประสาทอิสระต่างๆที่ อยู่รอบๆรากขน จะพบเซลล์ประสาทพวกนี้ในชั้นหนังแท้ ใกล้ๆ กับชั้นหนังกาพร้าจะมีมากบริเวณ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ปลายนิ้ว หัวนม ริมฝีปาก • รับแรงกดดัน (pressure receptor) รับความรู้สึกกดหนักๆจะพบ เซลล์ประสาทพวกนี้ในชั้นหนังแท้ลึกลงไป • รับความเจ็บปวด (pain receptor) ปลายประสาทพวกนี้จะรับ สัมผัสได้ 2 แบบ คือ แบบรวดเร็ว และ แบบช้าๆ ซึ่งจะแทรกอยู่ ทุกส่วนของร่างกาย ครูฉวีวรรณ นาคบุตร
  • 12.
    The End ครูฉวีวรรณ นาคบุตร