1. การเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิต
ครูฉวีวรรณ นาคบุตร โรงเรียนบ้านสวน(จั่นอนุสรณ์) ชลบุรี

2. นกมีลีลาการบิน...และลักษณะพิเศษอย่างไรที่เหมาะกับการบิน
ที่มา: http://www.youtube.com/watch?v=t4OSfFWk0u8&feature=related

3. การเคลื่อนทีของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว
่

4. การเคลื่อนที่แบบอะมีบา(Amoeboid movement)
ที่มา: http://www.youtube.com/watch?v=7pR7TNzJ_pA&feature=related

5. ไซโทพลาซึมในเซลล์อะมีบา แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ
-ชั้นนอก : เอ็กโทพลาซึม(ectoplasm) มีสภาพกึ่งแข็งกึ่งเหลว
(ไหลไม่ได้) เรียกว่า เจล(gel)
-ชั้นใน : เอนโดพลาซึม (endoplasm) มีสภาพค่อนข้างเหลว
เรียกว่า โซล(sol)

6. การรวมตัวและแยกตัวของโปรตีนแอกทินที่เป็นส่วนประกอบของ
ไมโครฟิลาเมนท์ (microfilament) ทาให้ gel sol
เกิดการไหลของไซโทพลาซึม เป็นเท้าเทียม (pseudopodium)

7. สัตว์เซลล์เดียวที่ใช้แฟลเจลลัม ในคลาส flagellata หรือพวกที่มี
ซิเลีย ในคลาส ciliata เช่น ยูกลีนา และ พารามีเซียม

8. การเคลื่อนที่ของยูกลีนา

9. การเคลื่อนที่ของพารามีเซียม

10. การพัดโบกของซิเลีย

12. 9+2
9+0

13. Flagellum & cilia movement
• ..animationflagellum.swf

14. การเคลื่อนที่ของสัตว์
ไม่มีกระดูกสันหลัง

15. การเคลื่อนที่ของแมงกะพรุน(Jelly fish)
ที่มา :http://www.youtube.com/watch?v=iIFBVd0QwQI&feature=related

16. การเจริญของแมงกะพรุน

17. แมงกะพรุนในระยะเมดูซา (madusa) มีรปร่าง ู
คล้ายกระดิ่งและมีเทนตาเคิลมากมาย การเคลื่อนที่
ของแมงกะพรุน เกิดโดยการหดตัวของเนื้อเยื่อ
บริเวณขอบกระดิ่ง และผนังตัว ซึ่งจะพ่นน้าออกมา
ทางด้านล่าง แรงพ่นน้านี้จะทาให้ดันตัวเคลื่อนที่ไป
ในทิศทางที่ตรงกันข้ามกับทิศที่พ่นน้าออกมา
แต่ไม่มีการทางานแบบแอนทาโกนิซึม เพราะเป็น
การหดตัวและคลายตัวของกล้ามเนื้อชุดเดียวกัน
ดังนั้น การเคลื่อนที่แมงกะพรุน จะอาศัยแรงดันน้า
(Hydrostatic pressure) โดยเป็นไปตามกฎข้อที่
3 ของนิวตัน : แรงกิริยา= แรงปฏิกิริยา

18. Reaction force
action force

19. การเคลื่อนที่ของหมึก (Squid) ไฟลัมมอลลัสกา(mollusca )
http://www.youtube.com/watch?v=Nf2iRRWH5OI&feature=related

21. ระบบท่อน้าของดาวทะเลประกอบด้วย
มาดรีโพไรต์ (madreporite) และ
แอมพูลลา(ampulla) เป็นกระเปาะอยู่ติด
กับทิวบ์ฟีท(tube feet)
เมื่อน้าเข้าทางมาดรีโพไรต์ จนถึงแอมพูลลา
กล้ามเนื้อบริเวณแอมพูลลาหดตัว ดันน้าไปยัง
ทิวบ์ฟีท ทาให้ทิวบ์ฟีทยืดยาวไปแตะพื้น ลิ้น
บริเวณแอมพูลลาจะปิด น้าจะไหลกลับออกไป
ทางท่อด้านข้างไม่ได้ จากนั้นทิวบ์ฟีทจะหดตัว
สั้นลง ดันน้ากลับไปที่แอมพูลลา การยืดหด
ของทิวบ์ฟีทหลายๆครั้งทาให้ดาวทะเลเคลื่อนที่
ได้ และมีแผ่นดูด(sucker)ช่วยยึดพื้น

22. การยืดยาวและหดสั้นลงของทิวบ์ฟีท
ที่มา: http://www.youtube.com/watch?v=HPhAGyDceLo&feature=related

23. การเคลื่อนที่ของดาวทะเล
ที่มา: http://www.youtube.com/watch?v=7qWGAsU61b0&feature=related

24. การเคลื่อนที่ของไส้เดือนดิน (Earth worm)
http://www.youtube.com/watch?v=37Jl2TcdbiQ&feature=related

25. การเคลื่อนที่ของไส้เดือนดิน (Earth worm)
• ..animationEarthworm.swf

26. การเคลื่อนที่ของแมลง
แมลง (insect) เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง แต่แมลงมีโครงร่าง
ภายนอก (exoskeleton)ซึ่งเป็นสารพวกไคทินมีลักษณะเป็นโพรงเกาะกัน
ด้วยข้อต่อ ซึ่งเป็นเยื่อที่งอได้ ข้อต่อข้อแรกของขากับลาตัวเป็นข้อต่อแบบ
บอลแอนด์ซอกเก็ต (ball and socket) ส่วนข้อต่อข้ออื่นๆเป็นแบบ
บานพับ
การเคลื่อนไหวเกิดจากการทางานสลับกันของกล้ามเนื้อเฟลกเซอร์
(flexor)และเอกเทนเซอร์ (extensor) ซึ่งเกาะอยู่ในโพรงไคทินนี้ โดย
กล้ามเนื้อเฟลกเซอร์ทาหน้าที่ในการงอขา และกล้ามเนื้อเอกเทนเซอร์ทาหน้าที่
ในการเหยียดขา ซึ่งเป็นการทางาน แบบแอนทาโกนิซึม (antagonism)

27. เมื่อตั๊กแตน..กระโดด..

28. แมลงมีระบบกล้ามเนื้อ 2 แบบ คือ
1. ระบบกล้ามเนื้อที่ยึดติดกับปีกโดยตรง โดยมีกล้ามเนื้อคู่หนึ่งเกาะ
อยู่โคนปีกด้านในและส่วนท้อง เมื่อกล้ามเนื้อคู่นี้หดตัวจะทาให้ปีก
ยกขึ้น และกล้ามเนื้ออีกชุดหนึ่งเกาะอยู่กับโคนปีกด้านนอกและส่วน
ท้อง เมื่อกล้ามเนื้อชุดนี้หดตัวจะทาให้ปกลดตัวต่าลง การทางาน
ี
ของมัดกล้ามเนื้อนี้เป็นแบบแอนทาโกนิซึม ทาให้ปีกของแมลงยกขึ้น
และกดลงจึงทาให้เกิดการบินขึ้น ได้แก่ แมลงปอ

29. ระบบกล้ามเนื้อที่ยึดติดกับปีกโดยตรง(แมลงปอ)
ปีกยกขึ้น
ปีกกดลง

30. 2. ระบบกล้ามเนื้อที่ไม่ติดต่อกับปีกโดยตรง แต่ติดต่อกับผนัง
ส่วนอก กล้ามเนื้อคู่หนึ่งเป็นกล้ามเนื้อตามขวางโดยเกาะอยู่กับผนัง
ด้านบนของส่วนอกกับผนังด้านล่างของส่วนอก เมื่อกล้ามเนื้อคู่นี้
หดตัวทาให้ช่องอกแคบเข้าและลดต่าลง เกิดการยกปีกขึ้น ส่วน
กล้ามเนื้ออีกคู่หนึ่งจะเป็นกล้ามเนื้อตามยาวไปตามลาตัว เมื่อ
กล้ามเนื้อคู่นี้หดตัวทาให้ชองอกยกสูงขึ้น ทาให้กดปีกลงด้านหลัง
่
การทางานของกล้ามเนื้อทั้งสองคู่นี้จะทางานประสานกันเป็นแบบ
แอนทาโกนิซึม จึงทาให้ขยับปีกขึ้นลงและบินไปได้ เช่น แมลงวัน

31. ระบบกล้ามเนื้อทีไม่ติดต่อกับปีกโดยตรง(แมลงวัน)
่

32. การทางานของกล้ามเนื้อของแมลงขณะบิน
(แมลงวัน: ระบบกล้ามเนื้อที่ไม่ติดต่อกับปีกของแมลงวัน)
a = ปีก
b = ตาแหน่งเกาะคู่
c = กล้ามเนื้อตามขวาง
(หดตัว : ปีกยก)
d = กล้ามเนื้อตามยาว
(หดตัว:ปีกหุบ)

33. The End
สวัสดี