SlideShare a Scribd company logo
1 of 21
1
ΣΥΜΕΩΝΙΔΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ
ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ
ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΚΡΗΝΙΔΕΣ 2012 - 2013
2
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ
ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ
ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
3
ΟΜΑΔΑ Α΄
1. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
2. ΚΟΥΤΟΥΣΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
3. ΜΠΥΡΟΥ ΜΑΡΙΑ
4. ΣΥΜΕΩΝΙΔΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ
5. ΤΣΟΜΠΑΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΕΠΟΠΤΕΙΑ
ΓΚΟΥΜΑ ΟΛΓΑ
4
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ………………………………………………………………………………………………………………………….. 5
ΕΙΣΑΓΩΓΗ…………………………………………………………………………………………………………………………….. 6
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
1.ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ…………………………………………………………………………………………. 7
2.ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΠΕΡΙΟΔΟΣ……………………………………………………………………………………………..9
3.ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΠΕΡΙΟΔΟΣ…………………………………………………………………………………………10
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
1. ΑΚΡΙΤΕΣ…………………………………………………………………………………………………………………………. 12
2 . ΑΚΡΙΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΠΟΙΗΜΑΤΑ…………………………………………………………………………………..14
ΕΠΙΛΟΓΟΣ………………………………………………………………………………………………………………………….. 19
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ…………………………………………………………………………………………………………………… 20
5
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Κατά το σχολικό έτος 2012-2013 στο ΓΕΛ Κρηνίδων εκπονήθηκε από τους μαθητές
της Β΄ Λυκείου ερευνητική εργασία με θέμα την πολιτισμική χαρτογράφηση του
προσφυγικού ελληνισμού των Κρηνίδων Καβάλας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους
Καππαδόκες.
Η Α΄ ομάδα στην οποία ανήκω ασχολήθηκε με την Ιστορία, τη Γεωγραφία, καθώς
και με την ιδιαίτερη γεωμορφολογία της περιοχής .Μέλη της ήταν οι μαθητές
Κουτουσάκη Παρασκευή, Μπύρου Μαρία, Συμεωνίδου Ανατολή και Γεώργιος
Τσομπανάκης.
Αντικείμενο της δικής μου ερευνητικής εργασία ήταν η Βυζαντινή Καππαδοκία, ενώ
ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους ακρίτες.
6
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Με τον όρο Βυζαντινή Αυτοκρατορία ή Βυζάντιο ή Ανατολική Ρωμαϊκή
Αυτοκρατορία αναφερόμαστε στην αυτοκρατορία με πρωτεύουσα την
Κωνσταντινούπολη η οποία ήταν κληρονόμο κράτος του γεωγραφικού χώρου της
Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, με χρονικά όρια που ξεκινούν από τα εγκαίνια της
Κωνσταντινούπολης στις 11 Μαΐου του 330 και φτάνουν ως την τελική της πτώση,
την άλωση από τους Οθωμανούς Τούρκους, στις 29 Μαΐου του 1453 . Τα όρια της
μέσα στα εκτεταμένα χρονικά όρια ζωής άλλαξαν πολλές φορές, αλλά στη
μεγαλύτερή της έκταση διοικούσε εδάφη που περιελάμβαναν την Ιταλική
χερσόνησο, τα Βαλκάνια, τη Μικρά Ασία, Συρία και Παλαιστίνη, την Αίγυπτο, τη
σημερινή Τυνησία καθώς και μικρό τμήμα της Ιβηρικής χερσονήσου.
Από τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, γεννήθηκε το "Εκχριστιανισμένο Ρωμαϊκό κράτος
της Ανατολής" με κύριο μέλημα την ανασύσταση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, επί
της δυναστείας του Ηρακλείου μεταμορφώθηκε στην "Εξελληνισμένη αυτοκρατορία
της χριστιανικής Ανατολής" και τέλος, κυρίως από το 1204 και μετά, με την
κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους, γεννήθηκε η "Ελληνική
Βυζαντινή Αυτοκρατορία".
Πρόκειται για μία νέα φάση της ρωμαϊκής ιστορίας που διαμορφώθηκε κάτω από
την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και παραδόσεων και της ελληνικής γλώσσας,
με μετάθεση του πολιτικού κέντρου του κράτους στην εξελληνισμένη Ανατολή, της
χριστιανικής πίστης και της ρωμαϊκής πολιτικής θεωρίας. Οι διαφορές
δημιουργούνταν μόνο με βάση το μερίδιο που διατηρούσαν οι τρεις αυτοί
παράγοντες στη συσπείρωση της αυτοκρατορίας, κατά τη διάρκεια της
ακατάπαυστης και αγωνιώδους προσπάθειας επιβίωσής της.
Η Καππαδοκία κατά τους Βυζαντινούς χρόνους και συγκεκριμένα στην
πρωτοβυζαντινή, μεσοβυζαντινή και υστεροβυζαντινή περίοδο, θα αποτελέσει
αντικείμενο της διαπραγμάτευσης μας.
7
Α΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
1.ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Το 293 ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Διοκλητιανός εισήγαγε ένας νέο σύστημα
διοίκησης της αυτοκρατορίας, την τετραρχία, με το οποίο διαμοιραζόταν η
αυτοκρατορική εξουσία σε τέσσερις συναυτοκράτορες, ο καθένας από τους οποίους
διοικούσε μία μεγάλη γεωγραφική και διοικητική περιφέρεια, που ονομαζόταν
επαρχία. Ο ανταγωνισμός που αναπτύχθηκε ανάμεσα στους τέσσερις τετράρχες
είχε ως αποτέλεσμα να ξεκινήσουν πόλεμοι μεταξύ τους. Από τους πολέμους
αυτούς νικητής αναδείχθηκε το 324 ο Κωνσταντίνος. Το 330 με απόφαση του
μονοκράτορα πλέον Κωνσταντίνου, που θεωρείται ιδρυτής της αυτοκρατορίας, η
πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας μεταφέρθηκε από τη Ρώμη στο Βυζάντιο, που
μετονομάστηκε σε "Κωνσταντινούπολη", προς τιμήν του κτίστη της, ή "Νέα Ρώμη".
Η ιστορία της Πόλης ταυτίστηκε με εκείνη της αυτοκρατορίας. Οι χρόνοι που
ακολουθούν έως τον 6ο αιώνα ονομάζονται "πρωτοβυζαντινή περίοδος" (4ος-6ος
αι.), η οποία θεωρείται η τελευταία φάση της ρωμαϊκής ιστορίας και η περίοδος του
σχηματισμού της νέας αυτοκρατορίας.
Το Βυζάντιο αποτελεί ένα ιδιότυπο ιστορικό φαινόμενο: ο Κωνσταντίνος
αναγνωρίζεται ως ο πρώτος Βυζαντινός αυτοκράτορας χωρίς όμως να είναι και ο
τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας, ενώ το Βυζάντιο είναι η μόνη αυτοκρατορία,
που δεν κτίσθηκε πάνω στα ερείπια μιας άλλης ως προϊόν στρατιωτικών επιτυχιών,
αλλά ήταν αποτέλεσμα των εξελίξεων στον ρωμαϊκό κόσμο.
Η μεταφορά της αυτοκρατορικής έδρα στην ανατολή συνοδεύτηκε από αλλαγή της
αντιμετώπισης του Χριστιανισμού. Το 313 το Διάταγμα των Μεδιολάνων επέτρεψε
την ελεύθερη άσκηση της χριστιανικής λατρείας και το 325 ο Κωνσταντίνος
συγκάλεσε Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια για τον καθορισμό του χριστιανικού
δόγματος.
Το 395 ο Θεοδόσιος Α' διαίρεσε και πάλι την αυτοκρατορία: το ανατολικό τμήμα
που περιλάμβανε τις επαρχίες Ανατολής και Ιλλυρικού δόθηκε στον 17χρονο γιο του
Αρκάδιο και το δυτικό που περιλάμβανε τις επαρχίες Ιταλίας-Αφρικής και Γαλατίας
στον 11χρονο γιο του Ονώριο. Η διαίρεση αυτή αποδείχθηκε οριστική, καθώς τα
δύο τμήματα δεν επρόκειτο ποτέ πια να ενωθούν σε ένα σύνολο, με εξαίρεση την
περίοδο της βασιλείας του Ιουστινιανού.
8
Έτσι μοιρασμένη η ρωμαϊκή αυτοκρατορία αντιμετώπισε ως τα τέλη του 5ου αι. τις
επιθέσεις γερμανικών και άλλων φύλων, τα οποία είχαν αρχίσει ήδη από τον 3ο
αιώνα να εισδύουν στην Ευρώπη. Η έκβαση αυτού του αγώνα ήταν διαφορετική για
τα δύο τμήματα της αυτοκρατορίας. Το έτος 476 σημαδεύει την οριστική πτώση του
δυτικού ρωμαϊκού κράτους, ενώ η οικονομικά ισχυρότερη Ανατολή γνώριζε μια
περίοδο σχετικής ισορροπίας, εσωτερικής και εξωτερικής.
9
1. ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Στη λεγόμενη "Μεσοβυζαντινή περίοδο", κατά τον 6ο και 7ο αιώνα, οι
εγκαταστάσεις των εχθρών στα βυζαντινά εδάφη αλλάζουν και πάλι τη γεωγραφική
όψη της αυτοκρατορίας. Οι Λογγοβάρδοι εισβάλλουν και εγκαθίστανται στη βόρεια
Ιταλία και οι Σλάβοι στη βορειοδυτική και βόρεια βαλκανική περιοχή. Το κράτος
υφίσταται πολύ βαριές εδαφικές απώλειες και το έτος 642, με την αποχώρηση του
βυζαντινού στόλου από την Αλεξάνδρεια, οριστικοποιείται η απώλεια των πέρα από
τη Μικρά Ασία ανατολικών επαρχιών, της ελληνιστικής Ανατολής, κάτω από την
πίεση της κατακτητικής ορμής των Αράβων που αποσπούν τη Συρία, την
Παλαιστίνη, την Αίγυπτο και τις βορειοαφρικανικές περιοχές της αυτοκρατορίας.
Οι αμφίρροποι αγώνες του 8ου και του 9ου αιώνα έφεραν ελάχιστες μόνο αλλαγές
στην εδαφική όψη του κράτους, όμως επί Μακεδονικής δυναστείας, στα χρόνια των
τελευταίων Μακεδόνων, η αυτοκρατορία πέτυχε σημαντικές επεκτάσεις στην
ανατολή και μικρότερες στη δύση. Οι επικές νίκες του Νικηφόρου Φωκά, του
Ιωάννη Τσιμισκή και του Βασιλείου Β’ ανέκτησαν την Κρήτη, την Κύπρο, τις πόλεις
της Κιλικίας και τμήματα της Συρίας και της Παλαιστίνης. Η ανάκτηση όλων των
παλαιών ρωμαϊκών εδαφών της Εγγύς Ανατολής ήταν ο απώτερος σκοπός των
εκστρατειών τους. Επί Βασιλείου Β' του Βουλγαροκτόνου, η Βουλγαρία υποτάχθηκε
πλήρως και τα σύνορα του Βυζαντίου έφτασαν και πάλι στον Δούναβη, χωρίς
βέβαια, ακόμη και τότε, να πλησιάσουν τα σύνορα που είχε το κράτος επί της
ιουστινιάνειας "ανακτήσεως" (reconquista)
10
3.ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Οι εδαφικές κατακτήσεις επί Μακεδονικής δυναστείας αποδείχθηκαν βραχύβιο
επίτευγμα. Το 1071 ο βυζαντινός στρατός υπέστη μεγάλη ήττα από τους
Σελτζούκους Τούρκους στο Ματζικέρτ και σε ελάχιστο χρόνο το Βυζάντιο έχασε το
μεγαλύτερο μέρος της Μικράς Ασίας. Το ίδιο έτος καταλήφθηκε η Βάρη (Μπάρι), το
τελευταίο βυζαντινό έρεισμα στην Ιταλία, από τους Νορμανδούς. Η ήττα στο
Μαντζικέρτ και, κυρίως, το πολιτικο-στρατιωτικό χάος που ακολούθησε, ήταν η
"θανάσιμη στιγμή της Μεγάλης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας". Η επακόλουθη
απώλεια του μεγαλύτερου μέρους της Μικράς Ασίας, η οποία αποτελούσε το
σπουδαιότερο τμήμα της Αυτοκρατορίας, ήταν ένα ισχυρό χτύπημα για την
αυτοκρατορία. Η Αρμενία και η Καππαδοκία, οι επαρχίες από τις οποίες είχαν
προέλθει πολλοί αυτοκράτορες και πολεμιστές, χάθηκαν οριστικά.
Περιορισμένη εδαφικά, η αυτοκρατορία γνώρισε μια σύντομη ανάκαμψη υπό τη
δυναστεία των Κομνηνών οι οποίοι αντιμετώπισαν τον ερχομό των Σταυροφοριών.
Η ανάμιξη των δυνάμεων της Δ' Σταυροφορίας στις έριδες μελών της δυναστείας
των Αγγέλων οδήγησε στην άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους το
1204.
Τα εδάφη της αυτοκρατορίας διαμοιράστηκαν ανάμεσα στις σταυροφορικές
δυνάμεις και η Κωνσταντινούπολη ήταν πλέον η έδρα μιας λατινικής
αυτοκρατορίας. Η βυζαντινή εξουσία, όμως, συνεχίστηκε να ασκείται σε τρία κράτη:
την αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το δεσποτάτο της Ηπείρου και την
αυτοκρατορία της Νίκαιας. Τα δύο τελευταία βρίσκονταν σε ανταγωνισμό μεταξύ
τους. Το 1261 ο στρατηγός της αυτοκρατορίας της Νίκαιας Αλέξανδρος
Στρατηγόπουλος ανακατέλαβε την Κωνσταντινούπολη.
Η περίοδος των Παλαιολόγων (1258-1453) που ακολούθησε, χαρακτηριζόταν από
αποδυνάμωση και μείωση της εδαφικής εκτάσεως της αυτοκρατορίας, που
οφειλόταν κυρίως στους εμφυλίους του 14ου αιώνα και στις κατακτήσεις των
Οθωμανών Τούρκων, πρώτα στη Μικρά Ασία και στη συνέχεια στη χερσόνησο του
Αίμου. Την ίδια περίοδο, σε πολλές περιοχές συνεχίστηκε η λατινοκρατία, ενώ στην
Ήπειρο και στην Τραπεζούντα, διατηρήθηκαν ανεξάρτητα από την
Κωνσταντινούπολη κράτη.
11
Στις αρχές του 14ου αιώνα, το Βυζάντιο είχε χάσει τη Μικρά Ασία, στα μέσα του
ίδιου αιώνα περιορίστηκε στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και στις αρχές
του 15ου αιώνα στην περιοχή της Πόλης και σε κάποιες κτήσεις στα νησιά του
Αιγαίου και στο λεγόμενο Δεσποτάτο του Μυστρά.
Οι τελευταίοι αυτοκράτορες είχαν στραφεί προς τη δυτική χριστιανοσύνη
αναζητώντας συμμάχους. Το 1438 ο Ιωάννης Η' Παλαιολόγος στη Σύνοδο της
Φεράρας-Φλωρεντίας συμφώνησε στην ένωση της ανατολικής και δυτικής
εκκλησίας, απόφαση η οποία δίχασε τους υπηκόους του.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς υπό τον Μωάμεθ Β' στις 29
Μαΐου του 1453, ήρθε μετά από μία μακρόχρονη επιθανάτια αγωνία, την οποία
ακολούθησε η τελική καταστροφή. Η βυζαντινή αυτοκρατορία έπαψε να υπάρχει
και η Πόλη έγινε πρωτεύουσα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
12
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
1.ΑΚΡΙΤΕΣ
Η Καππαδοκία στα πρώτα βυζαντινά χρόνια ήταν αγροτική επαρχία, με λίγες
πόλεις και πολλούς αγροτικούς οικισμούς. Προοπτικές για τους φιλόδοξους και τους
ταλαντούχους δεν υπήρχαν, γι’ αυτό πολλοί αναγκάζονταν να φεύγουν και να
πηγαίνουν σε άλλες περιοχές με ανώτερη πνευματική και οικονομική ανάπτυξη. Οι
περισσότεροι προτιμούσαν την Κωνσταντινούπολη, τον «ομφαλό της
αυτοκρατορίας», όπως την ονόμαζαν.
Από την Καππαδοκία είχαν την προέλευσή τους σπουδαίοι βυζαντινοί οίκοι όπως οι
Λασκάρεις ή Λασκαρίδαι, που ίδρυσαν τη δυναστεία της Νίκαιας με τους αδελφούς
Κωνσταντίνο ΙΑ’ και Θεόδωρο Α’ το 1204- 1205, οι Διογέναι ή Διογένηδες, οι
Μαλεϊνοι, οι Βοϊλαι, οι Φωκάδες, οι Αργυροί ή Αργυρόπουλοι κ.α. Είναι δε
χαρακτηριστικές, ακόμη και σήμερα, οι ονομασίες τόπων, όπως το λαξευτό
μοναστήρι του Εσκί Γκιουμουσλέρ, που βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων
βορειοανατολικά της Νίγδης στο κέντρο ενός πολύ μεγάλου βράχου.
Οι Καππαδόκες ήταν ο κυματοθραύστης των επιδρομέων από την Ανατολή και
έδωσαν τον αγώνα τον καλό για τη διαφύλαξη των βυζαντινών συνόρων. Οι
αυτοκράτορες, καταλαβαίνοντας τη στρατηγική αξία και σπουδαιότητα του χώρου
της Καππαδοκίας, την έκαναν στρατιωτικό κέντρο.
Το βυζαντινό κράτος δέχτηκε μετά τον 7ο αι. τις καταστρεπτικές επιδρομές των
εξισλαμισμένων Αράβων, με συνέπεια να χάσει πολλές από τις ανατολικές περιοχές
του. Οι συνεχείς επιθέσεις που δέχονταν τα ανατολικά σύνορα του κράτους,
ανάγκασαν τους ηγήτορες του Βυζαντίου να λάβουν έκτακτα μέτρα σωτηρίας του,
όπως το χτίσιμο νέων οχυρών φρουρίων, κάστρων και τειχών. Όμως, στις
απόμακρες εκείνες περιοχές δε θα είχαν επιτυχία ούτε αυτά τα αμυντικά έργα, γιατί
οι αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν θα αργούσαν πάρα πολύ να παρθούν λόγω
της τεράστιας απόστασης που χώριζε τα ανάκτορα της Βασιλεύουσας από τα
σύνορα, όσο γρήγορα άλογα και να είχαν οι αγγελιαφόροι. Για να λύσουν το
πρόβλημα οι Βυζαντινοί, εφάρμοσαν ένα μοναδικό σύστημα επικοινωνίας, που
βασιζόταν σε φωτεινά σήματα, τον οπτικό «τηλέγραφο». Οι βυζαντινοί
αυτοκράτορες προσπάθησαν να διώξουν τους Άραβες, μα δεν τα κατάφεραν. Για
200 περίπου χρόνια η χώρα των Καππαδοκών ήταν ένα απέραντο πεδίο μαχών και
οι Έλληνες του τόπου έγιναν το προπύργιο της βυζαντινής αυτοκρατορίας στα
ανατολικά σύνορα του κράτους. Οι ακρίτες, βράχοι ασάλευτοι πάνω στους πύργους
και τα κάστρα, κράτησαν και δεν άφησαν τα μανιασμένα βαρβαρικά κύματα να
κατακτήσουν τη χώρα τους.
13
Οι κυβερνήτες, καθιέρωσαν τα «θέματα», όπου εγκατέστησαν έναν ιδιαίτερης
μορφής και αξίας μόνιμο στρατό για την άμυνά τους, τους Ακρίτες. Αυτοί,
αποτελούσαν ξέχωρο στρατιωτικό σώμα, από άριστους μαχητές, που διακρίνονταν
για το θάρρος, την ανδρεία, τη δύναμη, την αντοχή και την άριστη γνώση της
πολεμικής τέχνης. Ζούσαν μόνιμα, με τις οικογένειές τους, στα πιο επικίνδυνα μέρη
των συνόρων, τα οποία θα μπορούσαν να γίνουν περάσματα επιδρομέων και
έπρεπε να τα κρατήσουν πάση θυσία. Με το νέο αυτό στρατιωτικό σύστημα, το
βυζαντινό κράτος έδινε σε γεωργούς αγροκτήματα για να τα καλλιεργούν, με την
υποχρέωση να προσφέρουν, όποτε παραστεί ανάγκη, αυτοί και οι απόγονοί τους
στρατιωτικές υπηρεσίες στις αυτοκρατορικές δυνάμεις. Η ιδιοκτησία της γης
κληρονομούνταν στα παιδιά τους, αρκεί βέβαια να συνέχιζαν το έργο των
πατεράδων τους. Δεν είχαν όμως το δικαίωμα και ούτε μπορούσαν να την
πουλήσουν σε άλλους. Εκτός από τα στρατιωτόπια είχαν κι άλλα πλεονεκτήματα,
όπως το να παίρνουν μισθό και την απαλλαγή τους από κάθε φορολογία. Με την
οργάνωση αυτή, αργά αλλά σταθερά, σχηματίστηκαν στην ανατολική οριογραμμή
του βυζαντινού κράτους, στρατιωτικές αποικίες, απαρτιζόμενες από Αρμένιους,
Θράκες και άλλες φυλές, αλλά βασικά από ντόπιους Έλληνες της Καππαδοκίας, του
Πόντου και της Κιλικίας. Η ακριτική εποποιία, βρήκε στην Καππαδοκία τον ιδανικό
τόπο για να αναδειχτεί.
Οι Ακρίτες, με τους ηρωισμούς, τον πλούτο, τη μεγαλοπρεπή εμφάνιση, τα
χρυσοστόλιστα άλογα και τα περιπετειώδη ερωτικά ειδύλλιά τους, δημιούργησαν
στο λαό ψυχική ανάταση. Ο λαός τους έπλεξε το εγκώμιο, δημιουργώντας ένα
μεγάλο επικό ποίημα, που φέρει το όνομα και περιγράφει τη ζωή, τα
ανδραγαθήματα και τις περιπέτειες του Βασίλειου Διγενή Ακρίτα. Τα ακριτικά
τραγούδια είχαν προέλευση τη χώρα της Καππαδοκίας και κατόπιν διαδόθηκαν σε
όλο τον ελληνικό κόσμο. Η φήμη του Διγενή Ακρίτα έφτασε σε όλη τη χριστιανική
Ανατολή. Η ιδιαίτερη πατρίδα του Βασιλείου Διγενή Ακρίτα, πρέπει να ήταν το
Χαρσιανό θέμα, πρωτεύουσα του οποίου ήταν η Καισάρεια της Καππαδοκίας.
Πατέρας του Διγενή ήταν ο εμίρης της Μελιτήνης της Συρίας Μουσούρ και μητέρα
του η Καππαδόκισα Ειρήνη Δούκαινα, κόρη Έλληνα στρατηγού. Για να την
παντρευτεί ο Μουσούρ, βαφτίστηκε χριστιανός. Γι’ αυτό ο Βασίλειος, που στις
φλέβες του έτρεχε από τη μια μεριά της μητέρας του ελληνικό αίμα κι από την
πλευρά του πατέρα του αραβικό αίμα, ονομάστηκε Διγενής. Ο Κωνσταντίνος ο
Πορφυρογέννητος αναφέρει ότι ο Κωνσταντίνος Δούκας ήταν στρατηγός του
Χαρσιανού θέματος. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι το κάστρο του Χαρσιανού
θέματος βρισκόταν στο Τσουχούρ της Καππαδοκίας. Εκεί, όπου η φύση φαίνεται
σαν να είναι από μάρμαρο, ήταν τα «Μαρμαρένια Αλώνια» του Βασίλειου Διγενή
Ακρίτα και των συναγωνιστών του.
14
2.ΑΚΡΙΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ - ΠΟΙΗΜΑΤΑ
Απόψιν τα μεσάνυχτα
Απόψιν, απόψιν τα μεσάνυχτα (δις)
Σηκώθηκα να γράψω στο πουλάκι μου
Σηκώθηκα να γράψω τρυγωνάκι μου
Και κοντυ - και κοντυλιά δεν έριξα (δις)
Δίχως ν' αναστενάξω τρυγωνάκι μου
Δίχως ν' αναστενάξω για σε πουλάκι μου.
Απόψιν, απόψιν τα μεσάνυχτα (δις)
Μας κλέψανε τη γλάστρα το πουλάκι μου
Μας κλέψανε τη γλάστρα τρυγωνάκι μου
Μας πήραν, μας πήραν τον Αυγερινό (δις)
Τον ουρανό με τ' άστρα τρυγωνάκι μου
Τον ουρανό με τ' άστρα το πουλάκι μου
15
Μαλαματένιος αργαλειός
μαλαματένιος αργαλειός μ' ελεφαντένιο χτένι
κι ένα κορμί κι αμάν αμάν κι ένα κορμί αγγελικό
κι ένα κορμί αγγελικό κάθεται και υφαίνει
πραματευτής κι αμάν αμάν, πραματευτής επέρασε
πραματευτής επέρασε στο μαύρο καβαλάρης
κοντοκρατεί κι αμάν αμάν, κοντοκρατεί το μαύρο του
κοντοκρατεί το μαύρο του και την καλημερίζει
καλή σου μέ- κι αμάν αμάν, καλή σου μέρα λυγερή
καλή σου μέρα λυγερή, καλώς τον ξενο που 'ρθε
κόρη 'μ για δε κι αμάν αμάν, κορή μ' για δε παντρεύεσαι
κόρη μ' για δε παντρεύεσαι να πάρεις ξένον άντρα
κάλλιο ν α σκα- κι αμάν αμάν, κάλλιο ν ασκάσει ο μαύρος σου
κάλλιο να σκάσει ο μάυρος σου παρά το λόγο που πες
κι έχω άντρα κι αμάν αμάν κι έχω αντρα στην ξενητειά
κι έχω άντρα στην ξενητεία τώρα δωδέκα χρόνους
16
Σαν ΑκρίταςΔιγενής
ΣανΑκρίταςΔιγενής
να φυλάςτα σύνορά σου
μην πατήσουντα όνειρά σου
σανπολεμιστής
σανΑκρίταςΔιγενής.
Φτάνειπια να πολεμώ
φτάνειν`αρρωσταίνω
στα σύνορα μουστο βουνό
μόνοςνα πεθαίνω
φτάνειεγώνα σπέρνωμια ζωή
κι άλλοινα θερίζουν
κι όσοι πουλήσαντηνψυχή
πάντα να κερδίζουν.
Τα φώτα σβήνωνα κρυφτώ
απ` όλα κουρασμένος
καισ` ακρογιάλιμυστικό
βγαίνωμαγεμένος
στο φως λουσμένοιόσοιαγαπώ
κι όσοι μ` αγαπάνε
στήνουνγύρωμου χορό
καιμου τραγουδάνε.
17
ΣανΑκρίταςΔιγενής
να φυλάςτα σύνορά σου
μην πατήσουντα όνειρά σου
κι άμα πληγωθείς
θα` μαστεκοντά σου
σανΑκρίταςΔιγενής
να φυλάςτα χώματά σου
τρέλα σουκαιδιαφορά σου
μην παραδοθείς
σανΑκρίταςΔιγενής.
Καλώςήρθατεξανά
φωνέςαγαπημένες
ένα βήμα πριν τηνάβυσσο
πάντα καλά κρυμμένες
να λευτερώσετετονΔιγενή
τονεχθρό καιφίλο
που μια δαγκώνει,μια πετά
του πειρασμούτομήλο.
ΣανΑκρίταςΔιγενής
να φυλάςτα σύνορά σου
μην πατήσουντα όνειρά σου
σανπολεμιστής
σανΑκρίταςΔιγενής.
18
Φτάνειπια να πολεμώ
φτάνειν`αρρωσταίνω
στα σύνορα μουστο βουνό
μόνοςνα πεθαίνω
φτάνειεγώνα σπέρνωμια ζωή
κι άλλοινα θερίζουν
κι όσοι πουλήσαντηνψυχή
πάντα να κερδίζουν.
Τα φώτα σβήνωνα κρυφτώ
απ` όλα κουρασμένος
καισ` ακρογιάλιμυστικό
βγαίνωμαγεμένος
στο φως λουσμένοιόσοιαγαπώ
κι όσοι μ` αγαπάνε
στήνουνγύρωμου χορό
καιμου τραγουδάνε.
19
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Στην παρούσα ερευνητική εργασία με θέμα την Βυζαντινή Καππαδοκία,
ψηλαφήθηκε η παρούσα ιστορική περίοδος από τους πρώιμους μέχρι τους
ύστερους βυζαντινούς χρόνους.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους Ακρίτες, αυτούς τους περήφανους μαχητές και
υπερασπιστές του Βυζαντίου, τα κατορθώματα των οποίων η λαϊκή Μούσα
αποτύπωσε σε τραγούδια και ποιήματα. Την εποχή της δόξας τους (7ος – 10ος
αιώνας) οι ακρίτες αγωνίζονταν ακατάπαυστα εναντίον των Σαρακηνών και των
απελατών. Η ζωή τους ήταν κατ’ εξοχήν πολεμική και επικίνδυνη, ιδιαίτερα στις
παραμεθόριες μικρασιατικές περιοχές του Πόντου και της Καππαδοκίας. Αυτό
συνετέλεσε στην ανάπτυξη πνεύματος ηρωικού (ανάλογο με αυτό της μεσαιωνικής
Δύσης), στο οποίο και οφείλεται η γένεση και ανάπτυξη ποίησης κατ’ εξοχήν
ηρωικής, της λεγόμενης «ακριτικής».
Λείψανα τέτοια έχουμε μέχρι και σήμερα στα παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια
μας και ιδιαίτερα στο σωζόμενο σε χειρόγραφα μεσαιωνικό «έπος του Βασίλειου
Διγενή Ακρίτα». Δεν πρέπει όμως να ξεχάσουμε και τους υπόλοιπους
εξυμνούμενους ήρωες ακρίτες όπως, ο Ανδρόνικος, ο Αρμούρης, ο Βάρδας Φωκάς,
ο Νικηφόρος, ο Πετροτράχηλος, ο Πορφύρης και άλλοι.
Περαιτέρω εμβάθυνση σε αυτή την τόσο πλούσια λαϊκή Παράδοση θα ακολουθήσει
στο β΄ τετράμηνο, με αναλυτική διερεύνηση της δημώδους παράδοσης αυτής της
τόσο ιδιαίτερης επαρχίας, της Καππαδοκίας.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
20
Α΄ ΒΙΒΛΙΑ
 Γιάννης Σταματιάδης, «Βραχοκκλησίες και Πετρομονάστηρα της
Καππαδοκίας», Έκδοση ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. 2003.
 Βασίλειος Τατάκης, « Η συμβολή της Καππαδοκίας στη Χριστιανική σκέψη»,
Κ.Μ.Σ. Αθήνα , 1998.
 Θεόδωρος Θεοδωρίδης, «Φαρασιώτικες παραδόσεις, μύθοι και
παραμύθια», «Λαογραφία» τόμος ΚΑ (ΧΧΙ) 1964, Αθήνα, σελ. 269-336.
 Μάξιμος Χαρακόπουλος, «Ρωμιοί της Καππαδοκίας», ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΑΘΗΝΑ 2003.
 Εμμανουήλ Τσαλίκογλου, «Ελληνικά Εκπαιδευτήρια και ελληνορθόδοξες
κοινότητες της περιφέρειας Καισαρείας», Κ.Μ.Σ. Αθήνα 1976.
 Τάκης Σαλκιτζόγλου, «Η Σύλλη του Ικονίου. Μία ελληνική κωμόπολη στην
καρδιά της Μικράς Ασίας», ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, ΑΘΗΝΑ 2005.
 Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, «Παροιμίες των Φαράσων»,Κ.Μ.Σ., 1951.
 Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, « Η Λαϊκή λατρεία των Φαράσων»,
Κ.Μ.Σ. 1951.
 Σεφέρης Γιώργος, «Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας», Κ.Μ.Σ.
2005.
 Βασίλης Π. Κέκης , «Καππαδοκία, Προσκύνημα από γης και ουρανού»,
Εκδόσεις Ακρίτας , Αθήνα 2008.
Β΄ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
 el.wikipedia.org
 www.kappadokes.gr
21
 www.misti.gr
 wikimapia.org.
 www.ethnos.gr
 lithoksou.net
 www.google.gr/εικόνες

More Related Content

What's hot

σπερματικοσ λογοσ
σπερματικοσ λογοσσπερματικοσ λογοσ
σπερματικοσ λογοσ
vaggeliskyriak
 
Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)
Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)
Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)
Peter Tzagarakis
 
γ΄γυμνασίου Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίας
γ΄γυμνασίου  Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίαςγ΄γυμνασίου  Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίας
γ΄γυμνασίου Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίας
mariastou
 
Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...
Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...
Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...
elnas
 
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣΗ ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
elissabet
 

What's hot (20)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: παλαιοχριστιανικη θεσσαλονικη
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: παλαιοχριστιανικη θεσσαλονικηΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: παλαιοχριστιανικη θεσσαλονικη
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: παλαιοχριστιανικη θεσσαλονικη
 
προτεσταντες
προτεσταντεςπροτεσταντες
προτεσταντες
 
20. εκκλησιαστική τέχνη α ναοδομία και αγιογραφία
20. εκκλησιαστική τέχνη α   ναοδομία και αγιογραφία20. εκκλησιαστική τέχνη α   ναοδομία και αγιογραφία
20. εκκλησιαστική τέχνη α ναοδομία και αγιογραφία
 
σπερματικοσ λογοσ
σπερματικοσ λογοσσπερματικοσ λογοσ
σπερματικοσ λογοσ
 
ΟΙ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΕΣ/ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ
ΟΙ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΕΣ/ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝΟΙ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΕΣ/ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ
ΟΙ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΕΣ/ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ
 
Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)
Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)
Εποχή του Λίθου - Νεολιθική (α.κατοίκηση)
 
γ΄γυμνασίου Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίας
γ΄γυμνασίου  Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίαςγ΄γυμνασίου  Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίας
γ΄γυμνασίου Αιρέσεις : εσωτερική πληγή της Εκκλησίας
 
Ολυμπιακοί αγώνες
Ολυμπιακοί αγώνεςΟλυμπιακοί αγώνες
Ολυμπιακοί αγώνες
 
μινωικός πολιτισμός
μινωικός πολιτισμόςμινωικός πολιτισμός
μινωικός πολιτισμός
 
Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...
Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...
Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (Ιστορία Β' Γυ...
 
ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
 
13. Ο σεβασμός της ανθρώπινης ζωής
13. Ο σεβασμός της ανθρώπινης ζωής13. Ο σεβασμός της ανθρώπινης ζωής
13. Ο σεβασμός της ανθρώπινης ζωής
 
Αιρέσεις-Σύνοδοι
Αιρέσεις-ΣύνοδοιΑιρέσεις-Σύνοδοι
Αιρέσεις-Σύνοδοι
 
9 οι διωγμοί
9 οι διωγμοί9 οι διωγμοί
9 οι διωγμοί
 
εκκλησιαστικη τεχνη
εκκλησιαστικη τεχνηεκκλησιαστικη τεχνη
εκκλησιαστικη τεχνη
 
Θεία Ευχαριστία
Θεία ΕυχαριστίαΘεία Ευχαριστία
Θεία Ευχαριστία
 
Θρησκευτικά Α' Λυκείου (15 διαγωνίσματα)
Θρησκευτικά Α' Λυκείου (15 διαγωνίσματα)Θρησκευτικά Α' Λυκείου (15 διαγωνίσματα)
Θρησκευτικά Α' Λυκείου (15 διαγωνίσματα)
 
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣΗ ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
 
β γσίου θ.ε. 1. ii. ii. παλιό βιβλίο γ γσίου μάθ 10 κατακομβες
β γσίου θ.ε. 1. ii. ii. παλιό βιβλίο γ γσίου μάθ 10 κατακομβεςβ γσίου θ.ε. 1. ii. ii. παλιό βιβλίο γ γσίου μάθ 10 κατακομβες
β γσίου θ.ε. 1. ii. ii. παλιό βιβλίο γ γσίου μάθ 10 κατακομβες
 
Ιεραποστολή
ΙεραποστολήΙεραποστολή
Ιεραποστολή
 

Similar to Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
elissabet
 
οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου
οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίουοι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου
οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου
elissabet
 
ΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
ΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
ΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
arischatzis
 

Similar to Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος (20)

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΓΡΑΜΜΟΖΗΣ
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΓΡΑΜΜΟΖΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΓΡΑΜΜΟΖΗΣ
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΓΡΑΜΜΟΖΗΣ
 
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
 
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
 
ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
 
Medieval European history in greek
Medieval European history in greekMedieval European history in greek
Medieval European history in greek
 
Ιστορία της Ρωμανίας (610 - 867 μ.Χ.)
Ιστορία της Ρωμανίας (610 - 867 μ.Χ.)Ιστορία της Ρωμανίας (610 - 867 μ.Χ.)
Ιστορία της Ρωμανίας (610 - 867 μ.Χ.)
 
6.ύστερη αρχαιότητα
6.ύστερη αρχαιότητα6.ύστερη αρχαιότητα
6.ύστερη αρχαιότητα
 
Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ (330-1453)
Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ (330-1453)Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ (330-1453)
Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ (330-1453)
 
ΥΣΤΕΡΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ.docx
ΥΣΤΕΡΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ.docxΥΣΤΕΡΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ.docx
ΥΣΤΕΡΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ.docx
 
Σταυροφορίες
ΣταυροφορίεςΣταυροφορίες
Σταυροφορίες
 
οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου
οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίουοι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου
οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου
 
Byzantine empire summary (2020)
Byzantine empire summary (2020)Byzantine empire summary (2020)
Byzantine empire summary (2020)
 
A-ΙΣΤΟΡΙΑ-ΠΒ.ppt
A-ΙΣΤΟΡΙΑ-ΠΒ.pptA-ΙΣΤΟΡΙΑ-ΠΒ.ppt
A-ΙΣΤΟΡΙΑ-ΠΒ.ppt
 
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
Η νεότερη ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
 
ΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
ΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
ΧΑΡΤΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
 
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
 
Σταυροφορίες
ΣταυροφορίεςΣταυροφορίες
Σταυροφορίες
 
ιστορια β γυμνασιου
ιστορια β γυμνασιου ιστορια β γυμνασιου
ιστορια β γυμνασιου
 
ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ
ΗΡΑΚΛΕΙΟΣΗΡΑΚΛΕΙΟΣ
ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ
 
Διάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτους
Διάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτουςΔιάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτους
Διάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτους
 

More from neraidenia

More from neraidenia (20)

H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKEH αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
 
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” “Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
 
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδεςΕδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
 
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
 
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία
Η ενδυμασία στην ΚαππαδοκίαΗ ενδυμασία στην Καππαδοκία
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία
 
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων ΤούρκωνΗ παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
 
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
 
Η ιστορία και η γεωγραφία της Καππαδοκίας
Η ιστορία και η γεωγραφία  της ΚαππαδοκίαςΗ ιστορία και η γεωγραφία  της Καππαδοκίας
Η ιστορία και η γεωγραφία της Καππαδοκίας
 
Προχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
Προχριστιανικές λατρείες της ΚαππαδοκίαςΠροχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
Προχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
 
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
 
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
 
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
 
Η ιστορία της Καππαδοκίας
Η ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ ιστορία της Καππαδοκίας
Η ιστορία της Καππαδοκίας
 
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας ΕικοσιφοινίσσηςΗ Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
 
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
 
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μον...
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό  του μον...Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό  του μον...
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μον...
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Η αχειροποίητος ...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.  Η αχειροποίητος ...Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.  Η αχειροποίητος ...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Η αχειροποίητος ...
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)
 

Recently uploaded

Recently uploaded (20)

Μαθηματικά - Πανελλήνιες 2023: Αυτά τα θέματα έπεσαν - Οι απαντήσεις
Μαθηματικά - Πανελλήνιες 2023: Αυτά τα θέματα έπεσαν - Οι απαντήσειςΜαθηματικά - Πανελλήνιες 2023: Αυτά τα θέματα έπεσαν - Οι απαντήσεις
Μαθηματικά - Πανελλήνιες 2023: Αυτά τα θέματα έπεσαν - Οι απαντήσεις
 
YlhEikastikaB-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
YlhEikastikaB-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.YlhEikastikaB-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
YlhEikastikaB-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
 
Παρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥ
Παρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥΠαρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥ
Παρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥ
 
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μουσείο Δελφών.pdf
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μουσείο Δελφών.pdfΕκπαιδευτική επίσκεψη στο Μουσείο Δελφών.pdf
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μουσείο Δελφών.pdf
 
Αγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
Αγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣΑγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
Αγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
 
3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...
3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ  Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ  Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...
3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...
 
YlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of AthensYlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
 
Το βιβλιο του μηδέν.pdf για Α τάξη -μαθηματικά-αριθμός
Το βιβλιο του μηδέν.pdf για Α τάξη -μαθηματικά-αριθμόςΤο βιβλιο του μηδέν.pdf για Α τάξη -μαθηματικά-αριθμός
Το βιβλιο του μηδέν.pdf για Α τάξη -μαθηματικά-αριθμός
 
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptx
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptxΕκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptx
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptx
 
YlhPhysicsB-2324. SchoolYear: 2023-2024
YlhPhysicsB-2324.  SchoolYear: 2023-2024YlhPhysicsB-2324.  SchoolYear: 2023-2024
YlhPhysicsB-2324. SchoolYear: 2023-2024
 
YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
 
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx.pdf2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx.pdf
 
YlhHistoryB-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhHistoryB-2324.pdf.  56thJHS of AthensYlhHistoryB-2324.pdf.  56thJHS of Athens
YlhHistoryB-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
Η εκδρομή μας στους Δελφούς
Η εκδρομή μας στους                ΔελφούςΗ εκδρομή μας στους                Δελφούς
Η εκδρομή μας στους Δελφούς
 
Εσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptx
Εσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptxΕσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptx
Εσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptx
 
Πανελλήνιες 2024: Τα περσινά θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα και οι απαντήσεις
Πανελλήνιες 2024: Τα περσινά θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα και οι απαντήσειςΠανελλήνιες 2024: Τα περσινά θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα και οι απαντήσεις
Πανελλήνιες 2024: Τα περσινά θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα και οι απαντήσεις
 
YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
 
Activate Communicate Think Democratically Conference Pieria
Activate Communicate Think Democratically Conference PieriaActivate Communicate Think Democratically Conference Pieria
Activate Communicate Think Democratically Conference Pieria
 
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
 

Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος

  • 1. 1 ΣΥΜΕΩΝΙΔΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΡΗΝΙΔΕΣ 2012 - 2013
  • 2. 2 ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
  • 3. 3 ΟΜΑΔΑ Α΄ 1. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 2. ΚΟΥΤΟΥΣΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3. ΜΠΥΡΟΥ ΜΑΡΙΑ 4. ΣΥΜΕΩΝΙΔΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ 5. ΤΣΟΜΠΑΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΓΚΟΥΜΑ ΟΛΓΑ
  • 4. 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ………………………………………………………………………………………………………………………….. 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ…………………………………………………………………………………………………………………………….. 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ 1.ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ…………………………………………………………………………………………. 7 2.ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΠΕΡΙΟΔΟΣ……………………………………………………………………………………………..9 3.ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΠΕΡΙΟΔΟΣ…………………………………………………………………………………………10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ 1. ΑΚΡΙΤΕΣ…………………………………………………………………………………………………………………………. 12 2 . ΑΚΡΙΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΠΟΙΗΜΑΤΑ…………………………………………………………………………………..14 ΕΠΙΛΟΓΟΣ………………………………………………………………………………………………………………………….. 19 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ…………………………………………………………………………………………………………………… 20
  • 5. 5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Κατά το σχολικό έτος 2012-2013 στο ΓΕΛ Κρηνίδων εκπονήθηκε από τους μαθητές της Β΄ Λυκείου ερευνητική εργασία με θέμα την πολιτισμική χαρτογράφηση του προσφυγικού ελληνισμού των Κρηνίδων Καβάλας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους Καππαδόκες. Η Α΄ ομάδα στην οποία ανήκω ασχολήθηκε με την Ιστορία, τη Γεωγραφία, καθώς και με την ιδιαίτερη γεωμορφολογία της περιοχής .Μέλη της ήταν οι μαθητές Κουτουσάκη Παρασκευή, Μπύρου Μαρία, Συμεωνίδου Ανατολή και Γεώργιος Τσομπανάκης. Αντικείμενο της δικής μου ερευνητικής εργασία ήταν η Βυζαντινή Καππαδοκία, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους ακρίτες.
  • 6. 6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον όρο Βυζαντινή Αυτοκρατορία ή Βυζάντιο ή Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αναφερόμαστε στην αυτοκρατορία με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη η οποία ήταν κληρονόμο κράτος του γεωγραφικού χώρου της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, με χρονικά όρια που ξεκινούν από τα εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης στις 11 Μαΐου του 330 και φτάνουν ως την τελική της πτώση, την άλωση από τους Οθωμανούς Τούρκους, στις 29 Μαΐου του 1453 . Τα όρια της μέσα στα εκτεταμένα χρονικά όρια ζωής άλλαξαν πολλές φορές, αλλά στη μεγαλύτερή της έκταση διοικούσε εδάφη που περιελάμβαναν την Ιταλική χερσόνησο, τα Βαλκάνια, τη Μικρά Ασία, Συρία και Παλαιστίνη, την Αίγυπτο, τη σημερινή Τυνησία καθώς και μικρό τμήμα της Ιβηρικής χερσονήσου. Από τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, γεννήθηκε το "Εκχριστιανισμένο Ρωμαϊκό κράτος της Ανατολής" με κύριο μέλημα την ανασύσταση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, επί της δυναστείας του Ηρακλείου μεταμορφώθηκε στην "Εξελληνισμένη αυτοκρατορία της χριστιανικής Ανατολής" και τέλος, κυρίως από το 1204 και μετά, με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους, γεννήθηκε η "Ελληνική Βυζαντινή Αυτοκρατορία". Πρόκειται για μία νέα φάση της ρωμαϊκής ιστορίας που διαμορφώθηκε κάτω από την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και παραδόσεων και της ελληνικής γλώσσας, με μετάθεση του πολιτικού κέντρου του κράτους στην εξελληνισμένη Ανατολή, της χριστιανικής πίστης και της ρωμαϊκής πολιτικής θεωρίας. Οι διαφορές δημιουργούνταν μόνο με βάση το μερίδιο που διατηρούσαν οι τρεις αυτοί παράγοντες στη συσπείρωση της αυτοκρατορίας, κατά τη διάρκεια της ακατάπαυστης και αγωνιώδους προσπάθειας επιβίωσής της. Η Καππαδοκία κατά τους Βυζαντινούς χρόνους και συγκεκριμένα στην πρωτοβυζαντινή, μεσοβυζαντινή και υστεροβυζαντινή περίοδο, θα αποτελέσει αντικείμενο της διαπραγμάτευσης μας.
  • 7. 7 Α΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Το 293 ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Διοκλητιανός εισήγαγε ένας νέο σύστημα διοίκησης της αυτοκρατορίας, την τετραρχία, με το οποίο διαμοιραζόταν η αυτοκρατορική εξουσία σε τέσσερις συναυτοκράτορες, ο καθένας από τους οποίους διοικούσε μία μεγάλη γεωγραφική και διοικητική περιφέρεια, που ονομαζόταν επαρχία. Ο ανταγωνισμός που αναπτύχθηκε ανάμεσα στους τέσσερις τετράρχες είχε ως αποτέλεσμα να ξεκινήσουν πόλεμοι μεταξύ τους. Από τους πολέμους αυτούς νικητής αναδείχθηκε το 324 ο Κωνσταντίνος. Το 330 με απόφαση του μονοκράτορα πλέον Κωνσταντίνου, που θεωρείται ιδρυτής της αυτοκρατορίας, η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας μεταφέρθηκε από τη Ρώμη στο Βυζάντιο, που μετονομάστηκε σε "Κωνσταντινούπολη", προς τιμήν του κτίστη της, ή "Νέα Ρώμη". Η ιστορία της Πόλης ταυτίστηκε με εκείνη της αυτοκρατορίας. Οι χρόνοι που ακολουθούν έως τον 6ο αιώνα ονομάζονται "πρωτοβυζαντινή περίοδος" (4ος-6ος αι.), η οποία θεωρείται η τελευταία φάση της ρωμαϊκής ιστορίας και η περίοδος του σχηματισμού της νέας αυτοκρατορίας. Το Βυζάντιο αποτελεί ένα ιδιότυπο ιστορικό φαινόμενο: ο Κωνσταντίνος αναγνωρίζεται ως ο πρώτος Βυζαντινός αυτοκράτορας χωρίς όμως να είναι και ο τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας, ενώ το Βυζάντιο είναι η μόνη αυτοκρατορία, που δεν κτίσθηκε πάνω στα ερείπια μιας άλλης ως προϊόν στρατιωτικών επιτυχιών, αλλά ήταν αποτέλεσμα των εξελίξεων στον ρωμαϊκό κόσμο. Η μεταφορά της αυτοκρατορικής έδρα στην ανατολή συνοδεύτηκε από αλλαγή της αντιμετώπισης του Χριστιανισμού. Το 313 το Διάταγμα των Μεδιολάνων επέτρεψε την ελεύθερη άσκηση της χριστιανικής λατρείας και το 325 ο Κωνσταντίνος συγκάλεσε Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια για τον καθορισμό του χριστιανικού δόγματος. Το 395 ο Θεοδόσιος Α' διαίρεσε και πάλι την αυτοκρατορία: το ανατολικό τμήμα που περιλάμβανε τις επαρχίες Ανατολής και Ιλλυρικού δόθηκε στον 17χρονο γιο του Αρκάδιο και το δυτικό που περιλάμβανε τις επαρχίες Ιταλίας-Αφρικής και Γαλατίας στον 11χρονο γιο του Ονώριο. Η διαίρεση αυτή αποδείχθηκε οριστική, καθώς τα δύο τμήματα δεν επρόκειτο ποτέ πια να ενωθούν σε ένα σύνολο, με εξαίρεση την περίοδο της βασιλείας του Ιουστινιανού.
  • 8. 8 Έτσι μοιρασμένη η ρωμαϊκή αυτοκρατορία αντιμετώπισε ως τα τέλη του 5ου αι. τις επιθέσεις γερμανικών και άλλων φύλων, τα οποία είχαν αρχίσει ήδη από τον 3ο αιώνα να εισδύουν στην Ευρώπη. Η έκβαση αυτού του αγώνα ήταν διαφορετική για τα δύο τμήματα της αυτοκρατορίας. Το έτος 476 σημαδεύει την οριστική πτώση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους, ενώ η οικονομικά ισχυρότερη Ανατολή γνώριζε μια περίοδο σχετικής ισορροπίας, εσωτερικής και εξωτερικής.
  • 9. 9 1. ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Στη λεγόμενη "Μεσοβυζαντινή περίοδο", κατά τον 6ο και 7ο αιώνα, οι εγκαταστάσεις των εχθρών στα βυζαντινά εδάφη αλλάζουν και πάλι τη γεωγραφική όψη της αυτοκρατορίας. Οι Λογγοβάρδοι εισβάλλουν και εγκαθίστανται στη βόρεια Ιταλία και οι Σλάβοι στη βορειοδυτική και βόρεια βαλκανική περιοχή. Το κράτος υφίσταται πολύ βαριές εδαφικές απώλειες και το έτος 642, με την αποχώρηση του βυζαντινού στόλου από την Αλεξάνδρεια, οριστικοποιείται η απώλεια των πέρα από τη Μικρά Ασία ανατολικών επαρχιών, της ελληνιστικής Ανατολής, κάτω από την πίεση της κατακτητικής ορμής των Αράβων που αποσπούν τη Συρία, την Παλαιστίνη, την Αίγυπτο και τις βορειοαφρικανικές περιοχές της αυτοκρατορίας. Οι αμφίρροποι αγώνες του 8ου και του 9ου αιώνα έφεραν ελάχιστες μόνο αλλαγές στην εδαφική όψη του κράτους, όμως επί Μακεδονικής δυναστείας, στα χρόνια των τελευταίων Μακεδόνων, η αυτοκρατορία πέτυχε σημαντικές επεκτάσεις στην ανατολή και μικρότερες στη δύση. Οι επικές νίκες του Νικηφόρου Φωκά, του Ιωάννη Τσιμισκή και του Βασιλείου Β’ ανέκτησαν την Κρήτη, την Κύπρο, τις πόλεις της Κιλικίας και τμήματα της Συρίας και της Παλαιστίνης. Η ανάκτηση όλων των παλαιών ρωμαϊκών εδαφών της Εγγύς Ανατολής ήταν ο απώτερος σκοπός των εκστρατειών τους. Επί Βασιλείου Β' του Βουλγαροκτόνου, η Βουλγαρία υποτάχθηκε πλήρως και τα σύνορα του Βυζαντίου έφτασαν και πάλι στον Δούναβη, χωρίς βέβαια, ακόμη και τότε, να πλησιάσουν τα σύνορα που είχε το κράτος επί της ιουστινιάνειας "ανακτήσεως" (reconquista)
  • 10. 10 3.ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Οι εδαφικές κατακτήσεις επί Μακεδονικής δυναστείας αποδείχθηκαν βραχύβιο επίτευγμα. Το 1071 ο βυζαντινός στρατός υπέστη μεγάλη ήττα από τους Σελτζούκους Τούρκους στο Ματζικέρτ και σε ελάχιστο χρόνο το Βυζάντιο έχασε το μεγαλύτερο μέρος της Μικράς Ασίας. Το ίδιο έτος καταλήφθηκε η Βάρη (Μπάρι), το τελευταίο βυζαντινό έρεισμα στην Ιταλία, από τους Νορμανδούς. Η ήττα στο Μαντζικέρτ και, κυρίως, το πολιτικο-στρατιωτικό χάος που ακολούθησε, ήταν η "θανάσιμη στιγμή της Μεγάλης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας". Η επακόλουθη απώλεια του μεγαλύτερου μέρους της Μικράς Ασίας, η οποία αποτελούσε το σπουδαιότερο τμήμα της Αυτοκρατορίας, ήταν ένα ισχυρό χτύπημα για την αυτοκρατορία. Η Αρμενία και η Καππαδοκία, οι επαρχίες από τις οποίες είχαν προέλθει πολλοί αυτοκράτορες και πολεμιστές, χάθηκαν οριστικά. Περιορισμένη εδαφικά, η αυτοκρατορία γνώρισε μια σύντομη ανάκαμψη υπό τη δυναστεία των Κομνηνών οι οποίοι αντιμετώπισαν τον ερχομό των Σταυροφοριών. Η ανάμιξη των δυνάμεων της Δ' Σταυροφορίας στις έριδες μελών της δυναστείας των Αγγέλων οδήγησε στην άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους το 1204. Τα εδάφη της αυτοκρατορίας διαμοιράστηκαν ανάμεσα στις σταυροφορικές δυνάμεις και η Κωνσταντινούπολη ήταν πλέον η έδρα μιας λατινικής αυτοκρατορίας. Η βυζαντινή εξουσία, όμως, συνεχίστηκε να ασκείται σε τρία κράτη: την αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το δεσποτάτο της Ηπείρου και την αυτοκρατορία της Νίκαιας. Τα δύο τελευταία βρίσκονταν σε ανταγωνισμό μεταξύ τους. Το 1261 ο στρατηγός της αυτοκρατορίας της Νίκαιας Αλέξανδρος Στρατηγόπουλος ανακατέλαβε την Κωνσταντινούπολη. Η περίοδος των Παλαιολόγων (1258-1453) που ακολούθησε, χαρακτηριζόταν από αποδυνάμωση και μείωση της εδαφικής εκτάσεως της αυτοκρατορίας, που οφειλόταν κυρίως στους εμφυλίους του 14ου αιώνα και στις κατακτήσεις των Οθωμανών Τούρκων, πρώτα στη Μικρά Ασία και στη συνέχεια στη χερσόνησο του Αίμου. Την ίδια περίοδο, σε πολλές περιοχές συνεχίστηκε η λατινοκρατία, ενώ στην Ήπειρο και στην Τραπεζούντα, διατηρήθηκαν ανεξάρτητα από την Κωνσταντινούπολη κράτη.
  • 11. 11 Στις αρχές του 14ου αιώνα, το Βυζάντιο είχε χάσει τη Μικρά Ασία, στα μέσα του ίδιου αιώνα περιορίστηκε στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και στις αρχές του 15ου αιώνα στην περιοχή της Πόλης και σε κάποιες κτήσεις στα νησιά του Αιγαίου και στο λεγόμενο Δεσποτάτο του Μυστρά. Οι τελευταίοι αυτοκράτορες είχαν στραφεί προς τη δυτική χριστιανοσύνη αναζητώντας συμμάχους. Το 1438 ο Ιωάννης Η' Παλαιολόγος στη Σύνοδο της Φεράρας-Φλωρεντίας συμφώνησε στην ένωση της ανατολικής και δυτικής εκκλησίας, απόφαση η οποία δίχασε τους υπηκόους του. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς υπό τον Μωάμεθ Β' στις 29 Μαΐου του 1453, ήρθε μετά από μία μακρόχρονη επιθανάτια αγωνία, την οποία ακολούθησε η τελική καταστροφή. Η βυζαντινή αυτοκρατορία έπαψε να υπάρχει και η Πόλη έγινε πρωτεύουσα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
  • 12. 12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ 1.ΑΚΡΙΤΕΣ Η Καππαδοκία στα πρώτα βυζαντινά χρόνια ήταν αγροτική επαρχία, με λίγες πόλεις και πολλούς αγροτικούς οικισμούς. Προοπτικές για τους φιλόδοξους και τους ταλαντούχους δεν υπήρχαν, γι’ αυτό πολλοί αναγκάζονταν να φεύγουν και να πηγαίνουν σε άλλες περιοχές με ανώτερη πνευματική και οικονομική ανάπτυξη. Οι περισσότεροι προτιμούσαν την Κωνσταντινούπολη, τον «ομφαλό της αυτοκρατορίας», όπως την ονόμαζαν. Από την Καππαδοκία είχαν την προέλευσή τους σπουδαίοι βυζαντινοί οίκοι όπως οι Λασκάρεις ή Λασκαρίδαι, που ίδρυσαν τη δυναστεία της Νίκαιας με τους αδελφούς Κωνσταντίνο ΙΑ’ και Θεόδωρο Α’ το 1204- 1205, οι Διογέναι ή Διογένηδες, οι Μαλεϊνοι, οι Βοϊλαι, οι Φωκάδες, οι Αργυροί ή Αργυρόπουλοι κ.α. Είναι δε χαρακτηριστικές, ακόμη και σήμερα, οι ονομασίες τόπων, όπως το λαξευτό μοναστήρι του Εσκί Γκιουμουσλέρ, που βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων βορειοανατολικά της Νίγδης στο κέντρο ενός πολύ μεγάλου βράχου. Οι Καππαδόκες ήταν ο κυματοθραύστης των επιδρομέων από την Ανατολή και έδωσαν τον αγώνα τον καλό για τη διαφύλαξη των βυζαντινών συνόρων. Οι αυτοκράτορες, καταλαβαίνοντας τη στρατηγική αξία και σπουδαιότητα του χώρου της Καππαδοκίας, την έκαναν στρατιωτικό κέντρο. Το βυζαντινό κράτος δέχτηκε μετά τον 7ο αι. τις καταστρεπτικές επιδρομές των εξισλαμισμένων Αράβων, με συνέπεια να χάσει πολλές από τις ανατολικές περιοχές του. Οι συνεχείς επιθέσεις που δέχονταν τα ανατολικά σύνορα του κράτους, ανάγκασαν τους ηγήτορες του Βυζαντίου να λάβουν έκτακτα μέτρα σωτηρίας του, όπως το χτίσιμο νέων οχυρών φρουρίων, κάστρων και τειχών. Όμως, στις απόμακρες εκείνες περιοχές δε θα είχαν επιτυχία ούτε αυτά τα αμυντικά έργα, γιατί οι αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν θα αργούσαν πάρα πολύ να παρθούν λόγω της τεράστιας απόστασης που χώριζε τα ανάκτορα της Βασιλεύουσας από τα σύνορα, όσο γρήγορα άλογα και να είχαν οι αγγελιαφόροι. Για να λύσουν το πρόβλημα οι Βυζαντινοί, εφάρμοσαν ένα μοναδικό σύστημα επικοινωνίας, που βασιζόταν σε φωτεινά σήματα, τον οπτικό «τηλέγραφο». Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες προσπάθησαν να διώξουν τους Άραβες, μα δεν τα κατάφεραν. Για 200 περίπου χρόνια η χώρα των Καππαδοκών ήταν ένα απέραντο πεδίο μαχών και οι Έλληνες του τόπου έγιναν το προπύργιο της βυζαντινής αυτοκρατορίας στα ανατολικά σύνορα του κράτους. Οι ακρίτες, βράχοι ασάλευτοι πάνω στους πύργους και τα κάστρα, κράτησαν και δεν άφησαν τα μανιασμένα βαρβαρικά κύματα να κατακτήσουν τη χώρα τους.
  • 13. 13 Οι κυβερνήτες, καθιέρωσαν τα «θέματα», όπου εγκατέστησαν έναν ιδιαίτερης μορφής και αξίας μόνιμο στρατό για την άμυνά τους, τους Ακρίτες. Αυτοί, αποτελούσαν ξέχωρο στρατιωτικό σώμα, από άριστους μαχητές, που διακρίνονταν για το θάρρος, την ανδρεία, τη δύναμη, την αντοχή και την άριστη γνώση της πολεμικής τέχνης. Ζούσαν μόνιμα, με τις οικογένειές τους, στα πιο επικίνδυνα μέρη των συνόρων, τα οποία θα μπορούσαν να γίνουν περάσματα επιδρομέων και έπρεπε να τα κρατήσουν πάση θυσία. Με το νέο αυτό στρατιωτικό σύστημα, το βυζαντινό κράτος έδινε σε γεωργούς αγροκτήματα για να τα καλλιεργούν, με την υποχρέωση να προσφέρουν, όποτε παραστεί ανάγκη, αυτοί και οι απόγονοί τους στρατιωτικές υπηρεσίες στις αυτοκρατορικές δυνάμεις. Η ιδιοκτησία της γης κληρονομούνταν στα παιδιά τους, αρκεί βέβαια να συνέχιζαν το έργο των πατεράδων τους. Δεν είχαν όμως το δικαίωμα και ούτε μπορούσαν να την πουλήσουν σε άλλους. Εκτός από τα στρατιωτόπια είχαν κι άλλα πλεονεκτήματα, όπως το να παίρνουν μισθό και την απαλλαγή τους από κάθε φορολογία. Με την οργάνωση αυτή, αργά αλλά σταθερά, σχηματίστηκαν στην ανατολική οριογραμμή του βυζαντινού κράτους, στρατιωτικές αποικίες, απαρτιζόμενες από Αρμένιους, Θράκες και άλλες φυλές, αλλά βασικά από ντόπιους Έλληνες της Καππαδοκίας, του Πόντου και της Κιλικίας. Η ακριτική εποποιία, βρήκε στην Καππαδοκία τον ιδανικό τόπο για να αναδειχτεί. Οι Ακρίτες, με τους ηρωισμούς, τον πλούτο, τη μεγαλοπρεπή εμφάνιση, τα χρυσοστόλιστα άλογα και τα περιπετειώδη ερωτικά ειδύλλιά τους, δημιούργησαν στο λαό ψυχική ανάταση. Ο λαός τους έπλεξε το εγκώμιο, δημιουργώντας ένα μεγάλο επικό ποίημα, που φέρει το όνομα και περιγράφει τη ζωή, τα ανδραγαθήματα και τις περιπέτειες του Βασίλειου Διγενή Ακρίτα. Τα ακριτικά τραγούδια είχαν προέλευση τη χώρα της Καππαδοκίας και κατόπιν διαδόθηκαν σε όλο τον ελληνικό κόσμο. Η φήμη του Διγενή Ακρίτα έφτασε σε όλη τη χριστιανική Ανατολή. Η ιδιαίτερη πατρίδα του Βασιλείου Διγενή Ακρίτα, πρέπει να ήταν το Χαρσιανό θέμα, πρωτεύουσα του οποίου ήταν η Καισάρεια της Καππαδοκίας. Πατέρας του Διγενή ήταν ο εμίρης της Μελιτήνης της Συρίας Μουσούρ και μητέρα του η Καππαδόκισα Ειρήνη Δούκαινα, κόρη Έλληνα στρατηγού. Για να την παντρευτεί ο Μουσούρ, βαφτίστηκε χριστιανός. Γι’ αυτό ο Βασίλειος, που στις φλέβες του έτρεχε από τη μια μεριά της μητέρας του ελληνικό αίμα κι από την πλευρά του πατέρα του αραβικό αίμα, ονομάστηκε Διγενής. Ο Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος αναφέρει ότι ο Κωνσταντίνος Δούκας ήταν στρατηγός του Χαρσιανού θέματος. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι το κάστρο του Χαρσιανού θέματος βρισκόταν στο Τσουχούρ της Καππαδοκίας. Εκεί, όπου η φύση φαίνεται σαν να είναι από μάρμαρο, ήταν τα «Μαρμαρένια Αλώνια» του Βασίλειου Διγενή Ακρίτα και των συναγωνιστών του.
  • 14. 14 2.ΑΚΡΙΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ - ΠΟΙΗΜΑΤΑ Απόψιν τα μεσάνυχτα Απόψιν, απόψιν τα μεσάνυχτα (δις) Σηκώθηκα να γράψω στο πουλάκι μου Σηκώθηκα να γράψω τρυγωνάκι μου Και κοντυ - και κοντυλιά δεν έριξα (δις) Δίχως ν' αναστενάξω τρυγωνάκι μου Δίχως ν' αναστενάξω για σε πουλάκι μου. Απόψιν, απόψιν τα μεσάνυχτα (δις) Μας κλέψανε τη γλάστρα το πουλάκι μου Μας κλέψανε τη γλάστρα τρυγωνάκι μου Μας πήραν, μας πήραν τον Αυγερινό (δις) Τον ουρανό με τ' άστρα τρυγωνάκι μου Τον ουρανό με τ' άστρα το πουλάκι μου
  • 15. 15 Μαλαματένιος αργαλειός μαλαματένιος αργαλειός μ' ελεφαντένιο χτένι κι ένα κορμί κι αμάν αμάν κι ένα κορμί αγγελικό κι ένα κορμί αγγελικό κάθεται και υφαίνει πραματευτής κι αμάν αμάν, πραματευτής επέρασε πραματευτής επέρασε στο μαύρο καβαλάρης κοντοκρατεί κι αμάν αμάν, κοντοκρατεί το μαύρο του κοντοκρατεί το μαύρο του και την καλημερίζει καλή σου μέ- κι αμάν αμάν, καλή σου μέρα λυγερή καλή σου μέρα λυγερή, καλώς τον ξενο που 'ρθε κόρη 'μ για δε κι αμάν αμάν, κορή μ' για δε παντρεύεσαι κόρη μ' για δε παντρεύεσαι να πάρεις ξένον άντρα κάλλιο ν α σκα- κι αμάν αμάν, κάλλιο ν ασκάσει ο μαύρος σου κάλλιο να σκάσει ο μάυρος σου παρά το λόγο που πες κι έχω άντρα κι αμάν αμάν κι έχω αντρα στην ξενητειά κι έχω άντρα στην ξενητεία τώρα δωδέκα χρόνους
  • 16. 16 Σαν ΑκρίταςΔιγενής ΣανΑκρίταςΔιγενής να φυλάςτα σύνορά σου μην πατήσουντα όνειρά σου σανπολεμιστής σανΑκρίταςΔιγενής. Φτάνειπια να πολεμώ φτάνειν`αρρωσταίνω στα σύνορα μουστο βουνό μόνοςνα πεθαίνω φτάνειεγώνα σπέρνωμια ζωή κι άλλοινα θερίζουν κι όσοι πουλήσαντηνψυχή πάντα να κερδίζουν. Τα φώτα σβήνωνα κρυφτώ απ` όλα κουρασμένος καισ` ακρογιάλιμυστικό βγαίνωμαγεμένος στο φως λουσμένοιόσοιαγαπώ κι όσοι μ` αγαπάνε στήνουνγύρωμου χορό καιμου τραγουδάνε.
  • 17. 17 ΣανΑκρίταςΔιγενής να φυλάςτα σύνορά σου μην πατήσουντα όνειρά σου κι άμα πληγωθείς θα` μαστεκοντά σου σανΑκρίταςΔιγενής να φυλάςτα χώματά σου τρέλα σουκαιδιαφορά σου μην παραδοθείς σανΑκρίταςΔιγενής. Καλώςήρθατεξανά φωνέςαγαπημένες ένα βήμα πριν τηνάβυσσο πάντα καλά κρυμμένες να λευτερώσετετονΔιγενή τονεχθρό καιφίλο που μια δαγκώνει,μια πετά του πειρασμούτομήλο. ΣανΑκρίταςΔιγενής να φυλάςτα σύνορά σου μην πατήσουντα όνειρά σου σανπολεμιστής σανΑκρίταςΔιγενής.
  • 18. 18 Φτάνειπια να πολεμώ φτάνειν`αρρωσταίνω στα σύνορα μουστο βουνό μόνοςνα πεθαίνω φτάνειεγώνα σπέρνωμια ζωή κι άλλοινα θερίζουν κι όσοι πουλήσαντηνψυχή πάντα να κερδίζουν. Τα φώτα σβήνωνα κρυφτώ απ` όλα κουρασμένος καισ` ακρογιάλιμυστικό βγαίνωμαγεμένος στο φως λουσμένοιόσοιαγαπώ κι όσοι μ` αγαπάνε στήνουνγύρωμου χορό καιμου τραγουδάνε.
  • 19. 19 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Στην παρούσα ερευνητική εργασία με θέμα την Βυζαντινή Καππαδοκία, ψηλαφήθηκε η παρούσα ιστορική περίοδος από τους πρώιμους μέχρι τους ύστερους βυζαντινούς χρόνους. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους Ακρίτες, αυτούς τους περήφανους μαχητές και υπερασπιστές του Βυζαντίου, τα κατορθώματα των οποίων η λαϊκή Μούσα αποτύπωσε σε τραγούδια και ποιήματα. Την εποχή της δόξας τους (7ος – 10ος αιώνας) οι ακρίτες αγωνίζονταν ακατάπαυστα εναντίον των Σαρακηνών και των απελατών. Η ζωή τους ήταν κατ’ εξοχήν πολεμική και επικίνδυνη, ιδιαίτερα στις παραμεθόριες μικρασιατικές περιοχές του Πόντου και της Καππαδοκίας. Αυτό συνετέλεσε στην ανάπτυξη πνεύματος ηρωικού (ανάλογο με αυτό της μεσαιωνικής Δύσης), στο οποίο και οφείλεται η γένεση και ανάπτυξη ποίησης κατ’ εξοχήν ηρωικής, της λεγόμενης «ακριτικής». Λείψανα τέτοια έχουμε μέχρι και σήμερα στα παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια μας και ιδιαίτερα στο σωζόμενο σε χειρόγραφα μεσαιωνικό «έπος του Βασίλειου Διγενή Ακρίτα». Δεν πρέπει όμως να ξεχάσουμε και τους υπόλοιπους εξυμνούμενους ήρωες ακρίτες όπως, ο Ανδρόνικος, ο Αρμούρης, ο Βάρδας Φωκάς, ο Νικηφόρος, ο Πετροτράχηλος, ο Πορφύρης και άλλοι. Περαιτέρω εμβάθυνση σε αυτή την τόσο πλούσια λαϊκή Παράδοση θα ακολουθήσει στο β΄ τετράμηνο, με αναλυτική διερεύνηση της δημώδους παράδοσης αυτής της τόσο ιδιαίτερης επαρχίας, της Καππαδοκίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
  • 20. 20 Α΄ ΒΙΒΛΙΑ  Γιάννης Σταματιάδης, «Βραχοκκλησίες και Πετρομονάστηρα της Καππαδοκίας», Έκδοση ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. 2003.  Βασίλειος Τατάκης, « Η συμβολή της Καππαδοκίας στη Χριστιανική σκέψη», Κ.Μ.Σ. Αθήνα , 1998.  Θεόδωρος Θεοδωρίδης, «Φαρασιώτικες παραδόσεις, μύθοι και παραμύθια», «Λαογραφία» τόμος ΚΑ (ΧΧΙ) 1964, Αθήνα, σελ. 269-336.  Μάξιμος Χαρακόπουλος, «Ρωμιοί της Καππαδοκίας», ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΑΘΗΝΑ 2003.  Εμμανουήλ Τσαλίκογλου, «Ελληνικά Εκπαιδευτήρια και ελληνορθόδοξες κοινότητες της περιφέρειας Καισαρείας», Κ.Μ.Σ. Αθήνα 1976.  Τάκης Σαλκιτζόγλου, «Η Σύλλη του Ικονίου. Μία ελληνική κωμόπολη στην καρδιά της Μικράς Ασίας», ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, ΑΘΗΝΑ 2005.  Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, «Παροιμίες των Φαράσων»,Κ.Μ.Σ., 1951.  Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, « Η Λαϊκή λατρεία των Φαράσων», Κ.Μ.Σ. 1951.  Σεφέρης Γιώργος, «Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας», Κ.Μ.Σ. 2005.  Βασίλης Π. Κέκης , «Καππαδοκία, Προσκύνημα από γης και ουρανού», Εκδόσεις Ακρίτας , Αθήνα 2008. Β΄ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ  el.wikipedia.org  www.kappadokes.gr
  • 21. 21  www.misti.gr  wikimapia.org.  www.ethnos.gr  lithoksou.net  www.google.gr/εικόνες