SlideShare a Scribd company logo
1 of 17
1
Γιώργος Τσομπανάκης
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ
ΕΥΡΥΤΕΡΗΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
Κρηνίδες 2012-2013
2
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ
ΕΥΡΥΤΕΡΗΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
3
ΟΜΑΔΑ Α΄
1. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
2. ΚΟΥΤΟΥΣΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
3. ΜΠΥΡΟΥ ΜΑΡΙΑ
4. ΣΥΜΕΩΝΙΔΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ
5. ΤΣΟΜΠΑΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΕΠΟΠΤΕΙΑ
ΓΚΟΥΜΑ ΟΛΓΑ
4
Πίνακας Περιεχομένων
Πρόλογος………………………………………………………………………………………………………………….5
Εισαγωγή………………………………………………………………………………………………………………….6
Α΄ Κεφάλαιο
Επικράτηση των Σελτζούκων Τούρκων……………………………………………………………………..7
Μετά την επικράτηση των Σελτζούκων Τούρκων……………………………………………………..8
Β’ Κεφάλαιο
Μάχη του Ματζικέρτ……………………………………….……………………………………………………….9
Στρατιωτική ήττα ……………………………………………….......................................................10
Αίτια της μάχης του Ματζικέρτ………………………………………………………………………………11
Επίλογος…………………………………………………………………………………………………………………14
Βιβλιογραφία…………………………………………………………………………………………………………16
5
Πρόλογος
Στα πλαίσια της Ερευνητικής Εργασίας(Project) και με την εποπτεία του κ.
Καρατζόγλου και της κ. Γκούμα πραγματοποιήσαμε την πολιτισμική χαρτογράφηση
της ευρύτερης περιοχής των Κρηνίδων, με ειδίκευση στην πολιτισμική ομάδα των
Καππαδοκών.
Η Ομάδα Α΄ η οποία συγκροτείται από τους μαθητές Θεοδωρίδη Γεώργιο,
Κουτουσάκη Παρασκευή, Μπύρου Μαρία, Συμεωνίδου Ναταλία και Τσομπανάκη
Γεώργιο είχε ως επιμέρους υποθέμα την Ιστορία της Καππαδοκίας.
Το δικό μου αντικείμενο διαπραγμάτευσης ήταν η παρουσία των Σελτζούκων
Τούρκων στην Καππαδοκία, παρουσία η οποία σήμανε και την αρχή του τέλους της
Βυζαντινής αυτοκρατορίας.
6
Εισαγωγή
Οι Σελτζούκοι (ή Σελτζουκίδες ή Σελτζούκοι Τούρκοι) ήταν τουρκικό φύλο καθώς και
μουσουλμανική σουνιτική δυναστεία που επικράτησε σε διάφορα τμήματα της
Κεντρικής Ασίας και της Μέσης Ανατολής δια μέσου της Περσίας από τον 11ο ως τον
14ο αιώνα. Ίδρυσαν το σουλτανάτο των Μεγάλων Σελτζούκων που εκτείνονταν από
την Μικρά Ασία μέχρι την Περσία, το οποίο ήταν και ο στόχος της Α' Σταυροφορίας.
Οι Σελτζούκοι κατάγονταν από τουρκομανικά φύλα της Κεντρικής Ασίας. Όταν
έφτασαν στην Περσία οι Σελτζούκοι υιοθέτησαν τον περσικό τρόπο ζωής, πολιτισμό
ακόμη και τη γλώσσα. Στις πηγές αναφέρονται ως φορείς του περσικού πολιτισμού,
τέχνης, λογοτεχνίας και γλώσσας και θεωρούνται ως πολιτιστικοί πρόγονοι των
Τούρκων που ζουν σήμερα στην Τουρκία, στο Αζερμπαϊτζάν και στο Τουρκμενιστάν.
Οι Σελτζούκοι άρχισαν να απειλούν και να διεισδύουν επιθετικά στα βυζαντινά
εδάφη.Η αντίδραση από την πλευρά της Κωνσταντινούπολης ήρθε μάλλον αργά
όταν πλέον η κατάσταση ήταν σχεδόν μη αναστρέψιμη. Βασικό σημείο αδυναμίας
ήταν η αξιοθρήνητη κατάσταση του βυζαντινού στρατού. Αγύμναστοι, άοπλοι
κακοπαθιασμένοι στρατιώτες, χωρίς ιππικό, χωρίς εξασφαλισμένο ανεφοδιασμό.
Αυτό το στράτευμα, το οποίο επιπροσθέτως ήταν και ετερογενές-αποτελούμενο
από Μακεδόνες, Βούλγαρους, Καππαδόκες, Ούζους, Φράγκους, Βαράγγους και
άλλους- ανέλαβε να συγκροτήσει και να το καταστήσει και πάλι ετοιμοπόλεμο, ο
αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης (1068-1071).
Η πολιτική του βυζαντινού αυτού ηγεμόνα ήταν να αποκαταστήσει τα σύνορα της
αυτοκρατορίας με τα όπλα. Ωστόσο η κατάσταση δεν ήταν πλέον η ίδια όπως στην
εποχή του Ηρακλείου, όπου το κράτος είχε εσωτερικές αντοχές για να αντεπεξέλθει
στις τότε αραβικές επιδρομές. Τώρα η αυτοκρατορία είχε φτάσει πια στο απόγειο
της δύναμής της και η εσωτερική παρακμή των τελευταίων χρόνων είχε επηρεάσει
σοβαρά τα θεμέλια που την στήριζαν.
Ήταν λοιπόν ζήτημα χρόνου να επέλθει ένα σοβαρό κτύπημα που θα αποκάλυπτε το
μέγεθος της κατάρρευσης που είχε συντελεστεί σ’ όλους τους τομείς. Το κτύπημα
αυτό δεν άργησε να έλθει στην σπουδαιότερη μάχη που δόθηκε στο πλαίσιο των
Βυζαντινο-Σελτζουκικών συγκρούσεων, στην μάχη του Μαντζικέρτ (1071) όπου ο
βυζαντινός στρατός ηττήθηκε κατά κράτος και το σπουδαιότερο «ο περιώνυμος
βασιλεύς Ρωμαίων αιχμάλωτος γίνεται».
7
Α΄ Κεφάλαιο
Επικράτηση των Σελτζούκων
Ίσαμε τον 11ο αι. οι Βυζαντινοί ζούσαν σχετικά ήσυχα, μέχρι που άρχισε η
διείσδυση τουρκικών και μογγολικών λαών από την ευρασιατική στέπα στα μέρη
τους. Πρώτοι εμφανίστηκαν οι Σελτζούκοι Τούρκοι, οι οποίοι το 1067 κατέλαβαν την
Καισαρεία και βεβήλωσαν το ιερό του Αγίου Βασιλείου. Η πρωτεύουσα της
Καππαδοκίας καταστράφηκε και στη θέση της έμειναν μόνο ερείπια.
Φτάνοντας στο 12ο αι., όλες οι ανατολικές βυζαντινές επαρχίες πέρασαν στα χέρια
των Σελτζούκων και οι Βυζαντινοί έκαναν απέλπιδες προσπάθειες για να σώσουν ότι
μπορούσαν από το κράτος τους. Το 1116 η Καππαδοκία εντάχθηκε στο
«σουλτανάτο του Ικονίου», το οποίο ονομάστηκε «Πριγκιπάτο των Ρουμ», δηλαδή
πριγκιπάτο της χώρας των Ρωμαίων της Ανατολής.
Οι υπόδουλοι χριστιανοί ζούσαν βίο αβίωτο και πολλοί από αυτούς αναγκάστηκαν
να αλλαξοπιστήσουν, για να έχουν μια καλύτερη θέση στη νέα τάξη πραγμάτων. Οι
πιο πολλοί βίαιοι εξισλαμισμοί έγιναν ως επί το πλείστον από τον 15ο - 18ο αι.
Παρ’ όλα τα δεινά των Ρωμαίων, οι μοναστικές πολιτείες συνέχιζαν να υπάρχουν
και να λειτουργούν.
Το 1243 το σελτζουκικό κράτος διαλύθηκε και οι επαρχίες της Καππαδοκίας
πέρασαν στα χέρια της δυναστείας των «Καραμάνογλου». Σχηματίστηκε τότε ένα
νέο αυτόνομο σουλτανάτο, από περιοχές βασικά της Καππαδοκίας και της
Λυκαονίας, που ονομάστηκε Καραμανία ή αλλιώς το κράτος του Καραμάν.
Οι Οθωμανοί Τούρκοι, ξεκίνησαν από την κεντρική Ασία με αρχηγό τους τον Οσμάν
ή Οθωμάν και εγκαταστάθηκαν στην ανατολική βυζαντινή μεθόριο. Όταν το 1389
ανέβηκε στο θρόνο των οσμανιδών σουλτανάτων ο Βαγιεζίτ ο Κεραυνός, κατέλαβε
τη δυτική κι ένα μέρος της κεντρικής Ανατολίας, συμπεριλαμβανομένης και της
Νίγδης. Η περιοχή της Νίγδης προσαρτήθηκε οριστικά από τους Οθωμανούς το
1470. Το 1474 ενσωμάτωσαν το εμιράτο του Καραμάν, το δε 1476 πέρασε στα χέρια
τους η Καισάρεια. Μετά την επικράτησή τους, οι Οθωμανοί δε σεβάστηκαν κανένα
ιερό και όσιο των ραγιάδων. Από τους ναούς των Ρωμιών, άλλους γκρέμιζαν και
άλλους μετέβαλαν σε μουσουλμανικούς χώρους λατρείας. Σε όσους απέμειναν,
απαγορεύτηκε η συντήρησή τους, με αποτέλεσμα την αργή αλλά σταθερή
κατάρρευσή τους. Ταπείνωναν τους Έλληνες και τους ανάγκαζαν να καταβάλουν
ακόμη και κεφαλικό φόρο, για να μπορούν να ζουν στην οθωμανική επικράτεια.
Ανάμεσα στα άλλα απαγόρευσαν την ελληνική ομιλία, τους υποχρέωναν να μένουν
8
σε φτωχές γειτονιές, να ντύνονται φτωχικά, να μην ιππεύουν σε άλογο, να
παραμερίζουν και να σκύβουν το κεφάλι όταν περνούσαν Τούρκοι και άλλες
ταπεινώσεις και δοκιμασίες που δεν είχαν τελειωμό. Οι τιμωρίες σε όσους
παρέβαιναν και δεν εφάρμοζαν τις εντολές ήταν φρικτές
Ρωμιοί της Καππαδοκίας οργανώθηκαν σε δικούς τους πυρήνες, διατηρώντας τη
ρωμαίικη συνείδησή τους, τα ήθη, τα έθιμά τους και πολλές φορές την ελληνική
τους λαλιά.
Η Μονή του Τιμίου Προδρόμου στο Ζιντζίντερε, έγινε φυτώριο δασκάλων και
κληρικών, που συνέβαλαν αποφασιστικά στην αφύπνιση των συμπατριωτών τους.
Εκεί λειτουργούσε ιερατική σχολή, διδασκαλείο, παρθεναγωγείο και
ορφανοτροφείο.
Μετά την επικράτηση των σελτζούκων
Μετά την επικράτηση των Σελτζούκων και μετέπειτα των Οθωμανών Τούρκων, οι
Στις 30 Ιανουαρίου 1923 υπογράφηκε, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, η
συνθήκη της Λοζάνης, στην οποία προσθέσανε και την απάνθρωπη σύμβαση της
υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών. Ήταν ένα μέτρο που πρώτη φορά
παίρνονταν στην ιστορία της ανθρωπότητας και μια τραγική λύση για τον Ελληνισμό
της Μικράς Ασίας.
Η δραματική εκρίζωση της μικρασιάτικης ρωμιοσύνης ολοκληρώθηκε το 1924.
9
Β ΄Κεφάλαιο
Η μάχη του Ματζικέρτ
Το 1071 μ.Χ, έγινε στο Ματζικέρτ, μια από τις σημαντικότερες μάχες για την πορεία του
μεσαιωνικού ελληνισμού, της οποίας η έκβαση σηματοδότησε την αρχή του τέλους της
κυριαρχίας των Βυζαντινών στην Ανατολική Μικρά Ασία.
Το Ματζικέρτ, ήταν μία μικρή πόλη-φρούριο, στο ανατολικότερο άκρο της Βυζαντινής
αυτοκρατορίαςπούτότεανήκεστηνεπαρχία τηςΜεγάλης Αρμενίας. Βρίσκεται κοντά στην
λίμνη Βαν και είναι σήμερα πόλη της ανατολικής Τουρκίας, κοντά στα σύνορα με το Ιράν.
Στηνμάχη αυτή,που έγινεστηνπεδιάδα νότια τηςπόλης του Ματζικέρτ, αναμετρήθηκαν ο
Βυζαντινός στρατός με επικεφαλής τον ίδιο τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ' Διογένη, με τους
Σελτζούκους Τούρκους του σουλτάνου Αλπ Ασλάν (= λιοντάρι του βουνού), οι οποίοι τα
10
τελευταία χρόνια παρενοχλούσαν με επιδρομές τις ανατολικές επαρχίες της
αυτοκρατορίας. Η μάχη κατέληξε σε σημαντική ήττα των Βυζαντινών, την πρώτη από τους
Τούρκους, που άνοιξε τον δρόμο για τη εγκατάσταση τους στην περιοχή. Ο ίδιος ο
αυτοκράτορας, μαζί με πολλούς στρατηγούς, πιάστηκε αιχμάλωτος και υποχρεώθηκε να
συνάψει ταπεινωτική συμφωνία με τον Αλπ Ασλάν, αποδεχόμενος την δημιουργία
τουρκικού κράτους στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μικράς Ασίας. Η αιχμαλωσία του
Ρωμανού Διογένη είχε έντονη απήχηση εκείνη την εποχή, καθώς ήταν η πρώτη φορά που
Βυζαντινός αυτοκράτορας, έπεφτε αιχμάλωτος στο πεδίο της μάχης και μάλιστα από
μουσουλμάνους.
Η συμφωνία αυτή,είχε σαναποτέλεσμα την δημιουργία τουΣουλτανάτου του Ικονίου, που
σηματοδότησε την οριστική εγκατάσταση των Τούρκων στην περιοχή και την απαρχή της
πτώσης της αυτοκρατορίας.
Ο στρατός των Βυζαντινών, είχε δύναμη 40.000 ανδρών και ήταν ανομοιογενής,
αποτελούμενος σε μεγάλο βαθμό από ξένους μισθοφόρους και κυρίως Νορμανδούς,
Βούλγαρους, Φράγκους, Πετσενέγγους, Γότθους, Σλάβους, Τουρκομάνους Ούζους,
Χαζάρους, Κουμάνους και Ίβηρες από την Αρμενία, καθώς ο πιστός και εμπειροπόλεμος
στρατός των Θεμάτων της αυτοκρατορίας είχε παραμεληθεί από τους προηγούμενους
αυτοκράτορες. Αντίθετα, ο στρατός των Σελτζούκων ήταν ομοιογενής, αποτελούμενος
κυρίως από Σελτζούκους και Τουρκομάνους νομάδες που επιδίωκαν νέα εδάφη για
εγκατάσταση και είχε αριθμητική ισχύ αντίστοιχη ή λίγο μικρότερη του βυζαντινού.
Αίτια της στρατιωτικής ήττας
Οι αιτίες της στρατιωτικής ήττας πρέπει να αναζητηθούν αφ' ενός στην υπεροψία των
Βυζαντινώνγια τηνεύκοληεπικράτησητουςαπέναντιστουςάτακτουςΣελτζούκους και αφ΄
ετέρουσεστρατηγικά λάθηπουέγιναν κατά την διάρκεια της μάχης. Το μεγαλύτερο λάθος
του Ρωμανού Διογένη, ήταν η διαίρεση του στρατού και η αποστολή των καλύτερων
μονάδωντου,συμπεριλαμβανομένων καιτων κατάφρακτων ιπποτών,να καταλάβουν πόλη
50 χλμ. νότια του Ματζικέρτ. Ο επικεφαλής της δύναμης αυτής, Ιωσήφ Ταρχανειώτης,
παρέκλινετηςπορείαςτουκαικατευθύνθηκε ακόμα μακρύτερα, προς την πόλη Μελιτηνή,
150 χλμ. νοτιοδυτικά του πεδίου της μάχης, πιθανότατα επειδή ισχυρή δύναμη των
Σελτζούκων του έκοψε τον δρόμο.
Η υπόλοιπη δύναμητου στρατού,υπότον αυτοκράτοραΡωμανόΔιογένη,αφούείχεγια 2-3
ημέρες, αρκετές απώλειες από την συνήθη στους Τούρκους τακτική της ψευδούς
υποχώρησης με στόχο την ενέδρα, παρετάχθη στις 26/8/1071 για μάχη, απέναντι σε
υπέρτερεςδυνάμειςΣελτζούκων,αποτελούμενεςκυρίωςαπό ελαφρό ιππικό, εφοδιασμένο
με τόξα καισπαθιά,χωρίς να περιμένειτην επιστροφή του Ταρχανειώτη, στηριζόμενος στο
χαμηλό αξιόμαχο των αντιπάλων.
Κατά την διάρκεια της μάχης, και ενώ η έκβαση της μάχης ήταν θετική για τους
Βυζαντινούς, η αδυναμία συντονισμού του ετερογενούς αυτού στρατεύματος σε
συνδυασμό με διαταγές που παρεξηγήθηκαν δημιούργησαν χάος, το οποίο
εκμεταλλεύθηκανοι οπισθοχωρούντες Σελτζούκοι. Η αδυναμία αυτή δημιούργησε πανικό
καιβοήθησεστην προσχώρηση των Ούζων στους ομόγλωσσους τους Σελτζούκους και στην
11
αδράνεια (ίσως και προδοσία) του επικεφαλής της οπισθοφυλακής Ανδρόνικου
Δούκα (πολιτικού αντίπαλου του Ρωμανού).
Η συνέχεια ήταν τραγική για τον αυτοκρατορικό στρατό καθώς υπέστη συντριπτική
ήττα από τους Σελτζούκους οι οποίοι, απέκοπταν με το ελαφρύ ιππικό τους, τα
πανικοβλημένα τμήματα του στρατού των Βυζαντινών και τα οδηγούσαν στην
σφαγή, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 8.000 νεκρούς, έναντι ούτε 1.000 των
Σελτζούκων.
Είναι ενδεικτική, η στιχομυθία μεταξύ των δύο ανδρών, όταν έφεραν τον
πληγωμένο Ρωμανό μπροστά στον Αλπ Ασλάν.
" τι θα έκανες Ρωμανέ, αν εγώ ήμουν αιχμάλωτός σου" τον ρώτησε ο Αλπ Ασλάν.
" θα σε θανάτωνα, επί τόπου" απάντησε ο Ρωμανός.
" εγώ θα κάνω κάτι χειρότερο, θα σε αφήσω ελεύθερο " του απαντά ο Αλπ Ασλάν,
κατακρίνοντάς τον στην συνέχεια για την υπεροψία του.
Ο αυτοκράτορας απελευθερώθηκε μετά την υπογραφή της συμφωνίας και την
καταβολή λύτρων και επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου τυφλώθηκε από το
μανιασμένο πλήθος, υποκινούμενο από τον επόμενο αυτοκράτορα Μιχαήλ Δούκα,
πολιτικό αντίπαλο του Ρωμανού. Στην συνέχεια εξορίσθηκε στην νήσο Πρώτη της
Προποντίδας, όπου και πέθανε το 1072 μ.Χ., από τα τραύματά του, σε ηλικία 49
ετών.
Τα πραγματικά αίτια της ήττας
Τα πραγματικά όμως αίτια της ήττας στο Ματζικέρτ, πρέπει να αναζητηθούν στην
πολιτική παράλυση των τελευταίων 30 ετών και την έντονη αντιπαράθεση των
φεουδαρχών με την κεντρική εξουσία που αποδυνάμωσε την αυτοκρατορία. Η
κρατούσα τάξη της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, αποτελούμενη κυρίως από
φεουδαρχικές οικογένειες της Μ. Ασίας (Σκληροί, Δούκες, Μελισσηνοί κλπ)
αντιδρούσε στην προσπάθεια του Ρωμανού Διογένη, να επαναφέρει δικαιότερο
φορολογικό σύστημα, να καταργήσει τον θεσμό της δουλοπαροικίας και να
ενισχύσει την κεντρική εξουσία, που θα επέτρεπε την αποκατάσταση της ισχύος των
Βυζαντινών θεματικών στρατευμάτων.
Αντίθετα, οι φεουδάρχες υποστήριζαν την μη φορολόγηση τους, την δυνατότητα
διατήρησης ιδιωτικών στρατών και την αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας σε
όλα τα επίπεδα. Η αντιπαράθεση αυτή οδήγησε σε φεουδαρχικούς πολέμους για
την απόκτηση του θρόνου, την αλλαγή 5 αυτοκρατόρων σε διάστημα 30 χρόνων και
την εξασθένηση του κράτους και της εξωτερικής πολιτικής θέσης του.
12
Επιπλέον αυτών, η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στους κόλπους του
στρατού, όπου οι φεουδαρχικής καταγωγής ανώτεροι αξιωματικοί, εφάρμοζαν
προσωπικές πολιτικές ακόμα και στις μάχες. Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με
το ετερογενές και αμφιβόλου πίστης μισθοφορικό στράτευμα, οδηγούσε συχνά σε
δυσπιστία μεταξύ των επικεφαλής των μονάδων, αδυναμία συντονισμού και πλήρη
αναποτελεσματικότητα του στρατού.
Μετά την ήττα στο Ματζικέρτ, η αυτοκρατορία περιήλθε για άλλη μια φορά στην
δίνη των εμφυλίων συρράξεων, που βοήθησαν στην σταδιακή επέκταση της
κυριαρχίας των Σελτζούκων, ιδίως μετά την επίσης νικηφόρα για αυτούς, μάχη του
Μυριοκέφαλου (1176 μ.Χ.), ενώ έφτασαν έως την Νίκαια, το 1077 μ.Χ. Η κυριαρχία
των Σελτζούκων στην περιοχή αυτή, απέσπασε από την αυτοκρατορία τις
ανατολικές περιοχές της (Καππαδοκία, Αρμενία) που τροφοδοτούσαν τον στρατό με
έμπιστους στρατιώτες, οι οποίες σταδιακά εκτουρκίστηκαν, ενώ παράλληλα
απέκοψε τους εμπορικούς δρόμους με την Περσία, την Ινδία και την άπω Ανατολή,
που συντηρούσαν για αιώνες την Κωνσταντινούπολη ως το σημαντικότερο για την
εποχή διεθνές κέντρο εμπορίου.
Ο έτερος πρωταγωνιστής, ο Αλπ Ασλάν, δεν είχε καλύτερο τέλος. Πέθανε έναν
χρόνο αργότερα, το 1072 μ.Χ. σε ηλικία 42 ετών, από την υπεροψία του, ελάττωμα
για το οποίο είχε κατακρίνει τον Ρωμανό Διογένη. Ο θάνατος του, προήλθε από
μονομαχία που προκάλεσε ο ίδιος, με τον αιχμάλωτο του, Πέρση Γιουσούφ
Κοτουάλ, κυβερνήτη του φρουρίου του Μπαρζάμ, αμέσως μετά την κατάληψη του
φρουρίου από τους Σελτζούκους.
13
14
Επίλογος
Μετά την μάχη του Μαντζικέρτ και μέσα στα επόμενα 10 χρόνια τα Τουρκικά φύλα
θα κατακτήσουν το 90% της Μικράς Ασίας ενώ η αντεπίθεση της αυτοκρατορίας τα
επόμενα χρόνια θα επανακτήσει τα μισά μόνο από αυτά τα εδάφη . Έτσι η
παρουσία τους είναι πλέον μόνιμη και σταδιακά αυξανόμενη. Παρόλα αυτά η
κατάρρευση του κράτους δεν ήταν τόσο αποτέλεσμα της ήττας στο Μαντζικέρτ ,
όσο μιας σειράς αιτιών της προηγούμενης πεντηκονταετίας , τελικό αποτέλεσμα
των οποίων ήταν να εμφανισθεί πολιτικά και στρατιωτικά αποδυναμωμένο την
κρίσιμη στιγμή. Ο βασικότερος λόγος ήταν η διαμάχη ανάμεσα στους κρατικούς
αξιωματούχους και μέρους της αριστοκρατίας με τους στρατιωτικούς γαιοκτήμονες.
Οι στρατιωτικοί γαιοκτήμονες εμφανίζονται ιδιαίτερα ενισχυμένοι τον 10ου αιώνα
απειλώντας τόσο την κεντρική εξουσία όσο και τους ελεύθερους γεωργούς τους
οποίους επιδιώκουν να απορροφήσουν.
Οι κρατικοί αξιωματούχοι με την σειρά τους σε μια προσπάθεια μείωσης της
δύναμης των στρατιωτικών θα προβούν σε συνειδητή αποδυνάμωση του στρατού
με διάφορα μέτρα , όπως την δυνατότητα εξαγοράς της θητείας , απόλυση
στρατηγών , αλλά κυρίως με την διακοπή της οικονομικής υποστήριξης στα
θεματικά στρατεύματα , που σταδιακά αντικαθίστανται από μισθοφόρους. Το
γεγονός αυτό οδηγεί σε αποδυνάμωση του στρατεύματος αφού όχι μόνο μειώνεται
ο αριθμός και η αξία του αλλά και αυτός που απομένει ως επί το πλείστον
χρησιμοποιείται για την εξουδετέρωση των εσωτερικών αντιπάλων. Όπως είναι
φυσικό όλη αυτή η κατάσταση ευτελίζει τον θεσμό του αυτοκράτορα αφήνοντας το
λαό στο έλεος των αντίπαλων παρατάξεων και των φιλοδοξιών τους. Έτσι αρχίζει η
παρακμή του θεσμού των θεμάτων με ταυτόχρονη αποδυνάμωση της ελεύθερης
αγροτικής κοινότητας, αυξάνονται τα φορολογικά βάρη ,καταργείται το
αλληλέγγυο, εμφανίζεται ο θεσμός της πρόνοιας , επεκτείνεται το δικαίωμα
φοροσυλλογής από ιδιώτες , κιβδηλώνεται το νόμισμα κλπ.
Η απώλεια μεγάλου μέρους της Μικράς Ασίας ήταν καταστροφική γιατί η περιοχή
αυτή ήταν η πλουσιότερη από όλες τις απόψεις . Η πλειοψηφία του στρατού
απαρτιζόταν από άντρες των περιοχών αυτών , οι μεγαλύτερες και πλουσιότερες
πόλεις βρίσκονταν εδώ , κατ’ επέκταση και τα περισσότερα έσοδα στα κρατικά
ταμεία έρχονταν από τις μικρασιατικές περιοχές.
Το γεγονός αυτό μετρίασε την δυναμική της αυτοκρατορικής αντεπίθεσης που και
λιγότερα έσοδα είχε πλέον και ήταν αναγκασμένη να διασπά τις δυνάμεις της .
Παράλληλα έδωσε την δυνατότητα στους Τούρκους αρχικά να εδραιωθούν , ώστε
στη συνέχεια ενισχυμένοι με νέα φύλα και μεταναστεύσεις να περάσουν ξανά από
αμυντική σε επιθετική στάση, αρχίζοντας σταδιακά να επιβάλλουν και τους
15
θεσμούς τους στους κατακτημένους υπηκόους. Το γεγονός αυτό έχει γενικότερο
αρνητικό αποτέλεσμα αφού οι κατακτητές καταλάμβαναν ακμάζουσες περιοχές με
αποτέλεσμα μια γενικότερη οπισθοδρόμηση . Όμως όλα αυτά τα γεγονότα
σηματοδοτούν και την οριστική μετατόπιση ισχύος από την ανατολική στη δυτική
Ευρώπη. Τον καιρό του Βασίλειου Β’ η αυτοκρατορία μπορούσε να καυχιέται ότι
ήταν το ισχυρότερο από κάθε άποψη χριστιανικό και ευρωπαϊκό κράτος
Μετά το Μαντζικέρτ και τα όσα επακολούθησαν ο Γερμανός αυτοκράτορας
διεκδικούσε χωρίς ενδοιασμούς το δικαίωμα να ονομάζεται αυτοκράτορας των
Ρωμαίων , οι Νορμανδοί δήλωναν άφοβα ότι θέλουν να βασιλεύσουν στην
Κωνσταντινούπολη και οι Ενετοί απαιτούσαν πλέον να θεωρούνται ισότιμοι εταίροι.
Παράλληλα ο Πάπας της Ρώμης όταν αναφερόταν σε ένωση των εκκλησιών
εννοούσε την υποταγή της ανατολικής εκκλησίας και της αναγνώρισης των
πρωτείων του , ενδεικτικό της αλλαγής ισορροπίας, όταν στις αρχές του 11ου
αιώνα οι Πάπες αν και ανταγωνίζονταν την αυτοκρατορία , φοβούμενοι ή
σεβόμενοι την ισχύ της ήθελαν την φιλία του αυτοκράτορα. Η παρακμή για την
αυτοκρατορία άρχιζε…
16
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Α΄ ΒΙΒΛΙΑ
 Γιάννης Σταματιάδης, «Βραχοκκλησίες και Πετρομονάστηρα της
Καππαδοκίας», Έκδοση ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. 2003.
 Βασίλειος Τατάκης, « Η συμβολή της Καππαδοκίας στη Χριστιανική σκέψη»,
Κ.Μ.Σ. Αθήνα , 1998.
 Θεόδωρος Θεοδωρίδης, «Φαρασιώτικες παραδόσεις, μύθοι και
παραμύθια», «Λαογραφία» τόμος ΚΑ (ΧΧΙ) 1964, Αθήνα, σελ. 269-336.
 Μάξιμος Χαρακόπουλος, «Ρωμιοί της Καππαδοκίας», ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΑΘΗΝΑ 2003.
 Εμμανουήλ Τσαλίκογλου, «Ελληνικά Εκπαιδευτήρια και ελληνορθόδοξες
κοινότητες της περιφέρειας Καισαρείας», Κ.Μ.Σ. Αθήνα 1976.
 Τάκης Σαλκιτζόγλου, «Η Σύλλη του Ικονίου. Μία ελληνική κωμόπολη στην
καρδιά της Μικράς Ασίας», ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, ΑΘΗΝΑ 2005.
 Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, «Παροιμίες των Φαράσων», Κ.Μ.Σ.,
1951.
 Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, « Η Λαϊκή λατρεία των Φαράσων»,
Κ.Μ.Σ. 1951.
 Σεφέρης Γιώργος, «Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας», Κ.Μ.Σ.
2005.
 Βασίλης Π. Κέκης , «Καππαδοκία, Προσκύνημα από γης και ουρανού»,
Εκδόσεις Ακρίτας , Αθήνα 2008.
17
Β΄ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
 el.wikipedia.org
 www.kappadokes.gr
 www.misti.gr
 wikimapia.org.
 www.ethnos.gr
 lithoksou.net
 www.google.gr/εικόνες

More Related Content

What's hot

1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο
1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο
1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο
mavraroda
 
ο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ce
ο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ceο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ce
ο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ce
arischatzis
 
Αρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι Iουστινιανού
Αρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι IουστινιανούΑρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι Iουστινιανού
Αρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι Iουστινιανού
Flora Vivalamusica
 
βούλγαροι βυζάντιο
βούλγαροι   βυζάντιοβούλγαροι   βυζάντιο
βούλγαροι βυζάντιο
Dionysia Nima
 

What's hot (20)

33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν βυζαντινά εδάφη (Ε΄)
33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν βυζαντινά εδάφη (Ε΄)33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν βυζαντινά εδάφη (Ε΄)
33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν βυζαντινά εδάφη (Ε΄)
 
Η Μάχη του Ματζικέρτ (1071), Σοφία Μπούκα
Η Μάχη του Ματζικέρτ (1071), Σοφία ΜπούκαΗ Μάχη του Ματζικέρτ (1071), Σοφία Μπούκα
Η Μάχη του Ματζικέρτ (1071), Σοφία Μπούκα
 
2. Oι Bούλγαροι κι οι σχέσεις τους με το Bυζάντιο
2. Oι Bούλγαροι κι οι σχέσεις τους με το Bυζάντιο2. Oι Bούλγαροι κι οι σχέσεις τους με το Bυζάντιο
2. Oι Bούλγαροι κι οι σχέσεις τους με το Bυζάντιο
 
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
 
1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο
1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο
1. οι σλαβοι και οι σχεσεισ τουσ με το βυζαντιο
 
ο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ce
ο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ceο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ce
ο ηράκλειος-και-η-δυναστεία-τ%Ce
 
29. Νέοι εχθροί εμφανίζονται και αποσπούν εδάφη από την αυτοκρατορία (Ε΄)
29. Νέοι εχθροί εμφανίζονται και αποσπούν εδάφη από την αυτοκρατορία (Ε΄)29. Νέοι εχθροί εμφανίζονται και αποσπούν εδάφη από την αυτοκρατορία (Ε΄)
29. Νέοι εχθροί εμφανίζονται και αποσπούν εδάφη από την αυτοκρατορία (Ε΄)
 
3. Η βασιλεία του Μιχαήλ Γ' και η αυγή της Νέας Εποχής
3. Η βασιλεία του Μιχαήλ Γ' και η αυγή της Νέας Εποχής3. Η βασιλεία του Μιχαήλ Γ' και η αυγή της Νέας Εποχής
3. Η βασιλεία του Μιχαήλ Γ' και η αυγή της Νέας Εποχής
 
ΙΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ 1. Η εξάπλωση των Αράβων ...
ΙΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ 1. Η εξάπλωση των Αράβων ...ΙΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ 1. Η εξάπλωση των Αράβων ...
ΙΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ 1. Η εξάπλωση των Αράβων ...
 
Αρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι Iουστινιανού
Αρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι IουστινιανούΑρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι Iουστινιανού
Αρχαιότητα Μεσαίωνας διάδοχοι Iουστινιανού
 
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (1025-1453): 1. Η κρίση και οι απώλειες της...
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (1025-1453): 1. Η κρίση και οι απώλειες της...ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (1025-1453): 1. Η κρίση και οι απώλειες της...
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (1025-1453): 1. Η κρίση και οι απώλειες της...
 
Ιστορία Ε΄ 4.17. ΄΄Οι γείτονες των Βυζαντινών΄΄
Ιστορία Ε΄ 4.17. ΄΄Οι γείτονες των Βυζαντινών΄΄Ιστορία Ε΄ 4.17. ΄΄Οι γείτονες των Βυζαντινών΄΄
Ιστορία Ε΄ 4.17. ΄΄Οι γείτονες των Βυζαντινών΄΄
 
H Bυζαντινή εποποιΐα
H Bυζαντινή εποποιΐαH Bυζαντινή εποποιΐα
H Bυζαντινή εποποιΐα
 
Βούλγαροι
ΒούλγαροιΒούλγαροι
Βούλγαροι
 
Διάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτους
Διάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτουςΔιάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτους
Διάδοχοι του Ιουστινιανού - Ηράκλειος - Εξελληνισμός του ρωμαϊκού κράτους
 
βούλγαροι βυζάντιο
βούλγαροι   βυζάντιοβούλγαροι   βυζάντιο
βούλγαροι βυζάντιο
 
i byzantini epopoiia
i byzantini epopoiiai byzantini epopoiia
i byzantini epopoiia
 
Ιστορία Ε΄ 4.19. ΄΄Οι Βυζαντινοί και οι Άραβες΄΄
Ιστορία Ε΄ 4.19. ΄΄Οι Βυζαντινοί και οι Άραβες΄΄Ιστορία Ε΄ 4.19. ΄΄Οι Βυζαντινοί και οι Άραβες΄΄
Ιστορία Ε΄ 4.19. ΄΄Οι Βυζαντινοί και οι Άραβες΄΄
 
22. Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους (Ε΄)
22. Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους (Ε΄)22. Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους (Ε΄)
22. Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους (Ε΄)
 
1.Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο. Ιστορία Β΄ Γυμνασίου
1.Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο. Ιστορία Β΄ Γυμνασίου1.Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο. Ιστορία Β΄ Γυμνασίου
1.Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο. Ιστορία Β΄ Γυμνασίου
 

Similar to Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων

Βυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης Ευαγγέλου
Βυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης ΕυαγγέλουΒυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης Ευαγγέλου
Βυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης Ευαγγέλου
Iliana Kouvatsou
 
1-150205135356-conversion-gate01.pdf
1-150205135356-conversion-gate01.pdf1-150205135356-conversion-gate01.pdf
1-150205135356-conversion-gate01.pdf
EpanomiJuniorHigh
 
ελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουν
ελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουνελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουν
ελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουν
gymnasio22547
 
εξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσ
εξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσεξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσ
εξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσ
isakell
 
τουρκοι βυαντινοι
τουρκοι   βυαντινοιτουρκοι   βυαντινοι
τουρκοι βυαντινοι
neoklis47
 
τουρκοι βυαντινοι
τουρκοι   βυαντινοιτουρκοι   βυαντινοι
τουρκοι βυαντινοι
neoklis47
 
καστοριά
καστοριάκαστοριά
καστοριά
teo70
 

Similar to Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων (20)

Σελτζουκοι Τούρκοι-Νορμανδοί
Σελτζουκοι Τούρκοι-Νορμανδοί Σελτζουκοι Τούρκοι-Νορμανδοί
Σελτζουκοι Τούρκοι-Νορμανδοί
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
 
1. Τα λατινικά κράτη και η αντίσταση των Ελλήνων & 2. Τα ελληνικά κράτη:Τραπε...
1. Τα λατινικά κράτη και η αντίσταση των Ελλήνων & 2. Τα ελληνικά κράτη:Τραπε...1. Τα λατινικά κράτη και η αντίσταση των Ελλήνων & 2. Τα ελληνικά κράτη:Τραπε...
1. Τα λατινικά κράτη και η αντίσταση των Ελλήνων & 2. Τα ελληνικά κράτη:Τραπε...
 
Βυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης Ευαγγέλου
Βυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης ΕυαγγέλουΒυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης Ευαγγέλου
Βυζαντινοί και Οθωμανοί, οι σχέσεις τους, Ιάσονας Εκίζογλου- Γιάννης Ευαγγέλου
 
1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους
1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους
1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους
 
1-150205135356-conversion-gate01.pdf
1-150205135356-conversion-gate01.pdf1-150205135356-conversion-gate01.pdf
1-150205135356-conversion-gate01.pdf
 
Βυζαντινή Ιστορία, Εξάπλωση των Τούρκων και προσπάθειες ανάσχεσης
Βυζαντινή Ιστορία, Εξάπλωση των Τούρκων και προσπάθειες ανάσχεσηςΒυζαντινή Ιστορία, Εξάπλωση των Τούρκων και προσπάθειες ανάσχεσης
Βυζαντινή Ιστορία, Εξάπλωση των Τούρκων και προσπάθειες ανάσχεσης
 
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
 
ελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουν
ελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουνελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουν
ελληνες και σερβοι οσα μας ενώνουν
 
Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος
Καππαδοκία- Η Βυζαντινή ΠερίοδοςΚαππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος
Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος
 
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
 
εξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσ
εξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσεξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσ
εξαπλωση των τουρκων και τελευταιεσ προσπαθειεσ ανασχεσησ τουσ
 
τουρκοι βυαντινοι
τουρκοι   βυαντινοιτουρκοι   βυαντινοι
τουρκοι βυαντινοι
 
τουρκοι βυαντινοι
τουρκοι   βυαντινοιτουρκοι   βυαντινοι
τουρκοι βυαντινοι
 
καστοριά
καστοριάκαστοριά
καστοριά
 
ΙΙΙ. ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ 1. Εξάπλωση των Τούρκων...
ΙΙΙ. ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ 1. Εξάπλωση των Τούρκων...ΙΙΙ. ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ 1. Εξάπλωση των Τούρκων...
ΙΙΙ. ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ 1. Εξάπλωση των Τούρκων...
 
Εξάπλωση Οθωμανών Τούρκων
Εξάπλωση Οθωμανών ΤούρκωνΕξάπλωση Οθωμανών Τούρκων
Εξάπλωση Οθωμανών Τούρκων
 
ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
 
Η Λατινοκρατία (1204-1261)
Η Λατινοκρατία (1204-1261)Η Λατινοκρατία (1204-1261)
Η Λατινοκρατία (1204-1261)
 
ΛΑΟΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΓΥΡΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ- Σλάβοι και Βούλγαροι
 ΛΑΟΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΓΥΡΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ- Σλάβοι και Βούλγαροι ΛΑΟΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΓΥΡΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ- Σλάβοι και Βούλγαροι
ΛΑΟΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΓΥΡΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ- Σλάβοι και Βούλγαροι
 

More from neraidenia

More from neraidenia (20)

H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKEH αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
 
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” “Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
 
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδεςΕδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
 
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
 
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία
Η ενδυμασία στην ΚαππαδοκίαΗ ενδυμασία στην Καππαδοκία
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία
 
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
Η νεότερη ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
 
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
 
Η ιστορία και η γεωγραφία της Καππαδοκίας
Η ιστορία και η γεωγραφία  της ΚαππαδοκίαςΗ ιστορία και η γεωγραφία  της Καππαδοκίας
Η ιστορία και η γεωγραφία της Καππαδοκίας
 
Προχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
Προχριστιανικές λατρείες της ΚαππαδοκίαςΠροχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
Προχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
 
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
 
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
 
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
 
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
 
Η ιστορία της Καππαδοκίας
Η ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ ιστορία της Καππαδοκίας
Η ιστορία της Καππαδοκίας
 
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας ΕικοσιφοινίσσηςΗ Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
 
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
 
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μον...
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό  του μον...Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό  του μον...
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μον...
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
 
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Η αχειροποίητος ...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.  Η αχειροποίητος ...Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.  Η αχειροποίητος ...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Η αχειροποίητος ...
 

Recently uploaded

Recently uploaded (20)

Αγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
Αγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣΑγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
Αγαπώ τη φιλαναγνωσία (1).pdfΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
 
05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx
05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx
05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx
 
YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhArxaiaA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
 
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων Συνομιλήκων
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων ΣυνομιλήκωνΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων Συνομιλήκων
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων Συνομιλήκων
 
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
 
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptxΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
 
3ο ΓΕΛ Καστοριάς Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου Άγιοι Ανάργυροι
3ο ΓΕΛ Καστοριάς Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου Άγιοι Ανάργυροι3ο ΓΕΛ Καστοριάς Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου Άγιοι Ανάργυροι
3ο ΓΕΛ Καστοριάς Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου Άγιοι Ανάργυροι
 
YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024
YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024
YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024
 
Εσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptx
Εσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptxΕσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptx
Εσύ, τι τύπος είσαι στη διαφωνία_ (2).pptx
 
Εικόνες της Παναγίας που αποδίδονται στον Άγιο, Απόστολο και Ευαγγελιστή Λου...
Εικόνες της Παναγίας που αποδίδονται στον Άγιο, Απόστολο και  Ευαγγελιστή Λου...Εικόνες της Παναγίας που αποδίδονται στον Άγιο, Απόστολο και  Ευαγγελιστή Λου...
Εικόνες της Παναγίας που αποδίδονται στον Άγιο, Απόστολο και Ευαγγελιστή Λου...
 
YlhHistoryB-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhHistoryB-2324.pdf.  56thJHS of AthensYlhHistoryB-2324.pdf.  56thJHS of Athens
YlhHistoryB-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptx
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptxΕκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptx
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Σεισμολογικό Ινστιτούτο του ΑΠΘ.pptx
 
Παρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥ
Παρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥΠαρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥ
Παρουσίαση του κεφαλαίου ΕΞΕΛΙΞΗ της Β ΛΥΚΕΙΟΥ
 
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdfΘέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
 
YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
 
YlhIstoriaA-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhIstoriaA-2324.pdf.  56thJHS of AthensYlhIstoriaA-2324.pdf.  56thJHS of Athens
YlhIstoriaA-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
 
YlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of AthensYlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...
3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ  Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ  Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...
3ο ΓΕΛ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Πρόγραμμα Υιοθεσία Βυζαντινού Μνημείου ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΟΙΚΟΝ...
 
YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyC-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
 

Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων

  • 1. 1 Γιώργος Τσομπανάκης ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων Κρηνίδες 2012-2013
  • 2. 2 ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ :ΟΙ ΚΑΠΑΔΟΚΕΣ Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
  • 3. 3 ΟΜΑΔΑ Α΄ 1. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 2. ΚΟΥΤΟΥΣΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3. ΜΠΥΡΟΥ ΜΑΡΙΑ 4. ΣΥΜΕΩΝΙΔΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ 5. ΤΣΟΜΠΑΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΓΚΟΥΜΑ ΟΛΓΑ
  • 4. 4 Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος………………………………………………………………………………………………………………….5 Εισαγωγή………………………………………………………………………………………………………………….6 Α΄ Κεφάλαιο Επικράτηση των Σελτζούκων Τούρκων……………………………………………………………………..7 Μετά την επικράτηση των Σελτζούκων Τούρκων……………………………………………………..8 Β’ Κεφάλαιο Μάχη του Ματζικέρτ……………………………………….……………………………………………………….9 Στρατιωτική ήττα ……………………………………………….......................................................10 Αίτια της μάχης του Ματζικέρτ………………………………………………………………………………11 Επίλογος…………………………………………………………………………………………………………………14 Βιβλιογραφία…………………………………………………………………………………………………………16
  • 5. 5 Πρόλογος Στα πλαίσια της Ερευνητικής Εργασίας(Project) και με την εποπτεία του κ. Καρατζόγλου και της κ. Γκούμα πραγματοποιήσαμε την πολιτισμική χαρτογράφηση της ευρύτερης περιοχής των Κρηνίδων, με ειδίκευση στην πολιτισμική ομάδα των Καππαδοκών. Η Ομάδα Α΄ η οποία συγκροτείται από τους μαθητές Θεοδωρίδη Γεώργιο, Κουτουσάκη Παρασκευή, Μπύρου Μαρία, Συμεωνίδου Ναταλία και Τσομπανάκη Γεώργιο είχε ως επιμέρους υποθέμα την Ιστορία της Καππαδοκίας. Το δικό μου αντικείμενο διαπραγμάτευσης ήταν η παρουσία των Σελτζούκων Τούρκων στην Καππαδοκία, παρουσία η οποία σήμανε και την αρχή του τέλους της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.
  • 6. 6 Εισαγωγή Οι Σελτζούκοι (ή Σελτζουκίδες ή Σελτζούκοι Τούρκοι) ήταν τουρκικό φύλο καθώς και μουσουλμανική σουνιτική δυναστεία που επικράτησε σε διάφορα τμήματα της Κεντρικής Ασίας και της Μέσης Ανατολής δια μέσου της Περσίας από τον 11ο ως τον 14ο αιώνα. Ίδρυσαν το σουλτανάτο των Μεγάλων Σελτζούκων που εκτείνονταν από την Μικρά Ασία μέχρι την Περσία, το οποίο ήταν και ο στόχος της Α' Σταυροφορίας. Οι Σελτζούκοι κατάγονταν από τουρκομανικά φύλα της Κεντρικής Ασίας. Όταν έφτασαν στην Περσία οι Σελτζούκοι υιοθέτησαν τον περσικό τρόπο ζωής, πολιτισμό ακόμη και τη γλώσσα. Στις πηγές αναφέρονται ως φορείς του περσικού πολιτισμού, τέχνης, λογοτεχνίας και γλώσσας και θεωρούνται ως πολιτιστικοί πρόγονοι των Τούρκων που ζουν σήμερα στην Τουρκία, στο Αζερμπαϊτζάν και στο Τουρκμενιστάν. Οι Σελτζούκοι άρχισαν να απειλούν και να διεισδύουν επιθετικά στα βυζαντινά εδάφη.Η αντίδραση από την πλευρά της Κωνσταντινούπολης ήρθε μάλλον αργά όταν πλέον η κατάσταση ήταν σχεδόν μη αναστρέψιμη. Βασικό σημείο αδυναμίας ήταν η αξιοθρήνητη κατάσταση του βυζαντινού στρατού. Αγύμναστοι, άοπλοι κακοπαθιασμένοι στρατιώτες, χωρίς ιππικό, χωρίς εξασφαλισμένο ανεφοδιασμό. Αυτό το στράτευμα, το οποίο επιπροσθέτως ήταν και ετερογενές-αποτελούμενο από Μακεδόνες, Βούλγαρους, Καππαδόκες, Ούζους, Φράγκους, Βαράγγους και άλλους- ανέλαβε να συγκροτήσει και να το καταστήσει και πάλι ετοιμοπόλεμο, ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης (1068-1071). Η πολιτική του βυζαντινού αυτού ηγεμόνα ήταν να αποκαταστήσει τα σύνορα της αυτοκρατορίας με τα όπλα. Ωστόσο η κατάσταση δεν ήταν πλέον η ίδια όπως στην εποχή του Ηρακλείου, όπου το κράτος είχε εσωτερικές αντοχές για να αντεπεξέλθει στις τότε αραβικές επιδρομές. Τώρα η αυτοκρατορία είχε φτάσει πια στο απόγειο της δύναμής της και η εσωτερική παρακμή των τελευταίων χρόνων είχε επηρεάσει σοβαρά τα θεμέλια που την στήριζαν. Ήταν λοιπόν ζήτημα χρόνου να επέλθει ένα σοβαρό κτύπημα που θα αποκάλυπτε το μέγεθος της κατάρρευσης που είχε συντελεστεί σ’ όλους τους τομείς. Το κτύπημα αυτό δεν άργησε να έλθει στην σπουδαιότερη μάχη που δόθηκε στο πλαίσιο των Βυζαντινο-Σελτζουκικών συγκρούσεων, στην μάχη του Μαντζικέρτ (1071) όπου ο βυζαντινός στρατός ηττήθηκε κατά κράτος και το σπουδαιότερο «ο περιώνυμος βασιλεύς Ρωμαίων αιχμάλωτος γίνεται».
  • 7. 7 Α΄ Κεφάλαιο Επικράτηση των Σελτζούκων Ίσαμε τον 11ο αι. οι Βυζαντινοί ζούσαν σχετικά ήσυχα, μέχρι που άρχισε η διείσδυση τουρκικών και μογγολικών λαών από την ευρασιατική στέπα στα μέρη τους. Πρώτοι εμφανίστηκαν οι Σελτζούκοι Τούρκοι, οι οποίοι το 1067 κατέλαβαν την Καισαρεία και βεβήλωσαν το ιερό του Αγίου Βασιλείου. Η πρωτεύουσα της Καππαδοκίας καταστράφηκε και στη θέση της έμειναν μόνο ερείπια. Φτάνοντας στο 12ο αι., όλες οι ανατολικές βυζαντινές επαρχίες πέρασαν στα χέρια των Σελτζούκων και οι Βυζαντινοί έκαναν απέλπιδες προσπάθειες για να σώσουν ότι μπορούσαν από το κράτος τους. Το 1116 η Καππαδοκία εντάχθηκε στο «σουλτανάτο του Ικονίου», το οποίο ονομάστηκε «Πριγκιπάτο των Ρουμ», δηλαδή πριγκιπάτο της χώρας των Ρωμαίων της Ανατολής. Οι υπόδουλοι χριστιανοί ζούσαν βίο αβίωτο και πολλοί από αυτούς αναγκάστηκαν να αλλαξοπιστήσουν, για να έχουν μια καλύτερη θέση στη νέα τάξη πραγμάτων. Οι πιο πολλοί βίαιοι εξισλαμισμοί έγιναν ως επί το πλείστον από τον 15ο - 18ο αι. Παρ’ όλα τα δεινά των Ρωμαίων, οι μοναστικές πολιτείες συνέχιζαν να υπάρχουν και να λειτουργούν. Το 1243 το σελτζουκικό κράτος διαλύθηκε και οι επαρχίες της Καππαδοκίας πέρασαν στα χέρια της δυναστείας των «Καραμάνογλου». Σχηματίστηκε τότε ένα νέο αυτόνομο σουλτανάτο, από περιοχές βασικά της Καππαδοκίας και της Λυκαονίας, που ονομάστηκε Καραμανία ή αλλιώς το κράτος του Καραμάν. Οι Οθωμανοί Τούρκοι, ξεκίνησαν από την κεντρική Ασία με αρχηγό τους τον Οσμάν ή Οθωμάν και εγκαταστάθηκαν στην ανατολική βυζαντινή μεθόριο. Όταν το 1389 ανέβηκε στο θρόνο των οσμανιδών σουλτανάτων ο Βαγιεζίτ ο Κεραυνός, κατέλαβε τη δυτική κι ένα μέρος της κεντρικής Ανατολίας, συμπεριλαμβανομένης και της Νίγδης. Η περιοχή της Νίγδης προσαρτήθηκε οριστικά από τους Οθωμανούς το 1470. Το 1474 ενσωμάτωσαν το εμιράτο του Καραμάν, το δε 1476 πέρασε στα χέρια τους η Καισάρεια. Μετά την επικράτησή τους, οι Οθωμανοί δε σεβάστηκαν κανένα ιερό και όσιο των ραγιάδων. Από τους ναούς των Ρωμιών, άλλους γκρέμιζαν και άλλους μετέβαλαν σε μουσουλμανικούς χώρους λατρείας. Σε όσους απέμειναν, απαγορεύτηκε η συντήρησή τους, με αποτέλεσμα την αργή αλλά σταθερή κατάρρευσή τους. Ταπείνωναν τους Έλληνες και τους ανάγκαζαν να καταβάλουν ακόμη και κεφαλικό φόρο, για να μπορούν να ζουν στην οθωμανική επικράτεια. Ανάμεσα στα άλλα απαγόρευσαν την ελληνική ομιλία, τους υποχρέωναν να μένουν
  • 8. 8 σε φτωχές γειτονιές, να ντύνονται φτωχικά, να μην ιππεύουν σε άλογο, να παραμερίζουν και να σκύβουν το κεφάλι όταν περνούσαν Τούρκοι και άλλες ταπεινώσεις και δοκιμασίες που δεν είχαν τελειωμό. Οι τιμωρίες σε όσους παρέβαιναν και δεν εφάρμοζαν τις εντολές ήταν φρικτές Ρωμιοί της Καππαδοκίας οργανώθηκαν σε δικούς τους πυρήνες, διατηρώντας τη ρωμαίικη συνείδησή τους, τα ήθη, τα έθιμά τους και πολλές φορές την ελληνική τους λαλιά. Η Μονή του Τιμίου Προδρόμου στο Ζιντζίντερε, έγινε φυτώριο δασκάλων και κληρικών, που συνέβαλαν αποφασιστικά στην αφύπνιση των συμπατριωτών τους. Εκεί λειτουργούσε ιερατική σχολή, διδασκαλείο, παρθεναγωγείο και ορφανοτροφείο. Μετά την επικράτηση των σελτζούκων Μετά την επικράτηση των Σελτζούκων και μετέπειτα των Οθωμανών Τούρκων, οι Στις 30 Ιανουαρίου 1923 υπογράφηκε, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, η συνθήκη της Λοζάνης, στην οποία προσθέσανε και την απάνθρωπη σύμβαση της υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών. Ήταν ένα μέτρο που πρώτη φορά παίρνονταν στην ιστορία της ανθρωπότητας και μια τραγική λύση για τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας. Η δραματική εκρίζωση της μικρασιάτικης ρωμιοσύνης ολοκληρώθηκε το 1924.
  • 9. 9 Β ΄Κεφάλαιο Η μάχη του Ματζικέρτ Το 1071 μ.Χ, έγινε στο Ματζικέρτ, μια από τις σημαντικότερες μάχες για την πορεία του μεσαιωνικού ελληνισμού, της οποίας η έκβαση σηματοδότησε την αρχή του τέλους της κυριαρχίας των Βυζαντινών στην Ανατολική Μικρά Ασία. Το Ματζικέρτ, ήταν μία μικρή πόλη-φρούριο, στο ανατολικότερο άκρο της Βυζαντινής αυτοκρατορίαςπούτότεανήκεστηνεπαρχία τηςΜεγάλης Αρμενίας. Βρίσκεται κοντά στην λίμνη Βαν και είναι σήμερα πόλη της ανατολικής Τουρκίας, κοντά στα σύνορα με το Ιράν. Στηνμάχη αυτή,που έγινεστηνπεδιάδα νότια τηςπόλης του Ματζικέρτ, αναμετρήθηκαν ο Βυζαντινός στρατός με επικεφαλής τον ίδιο τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ' Διογένη, με τους Σελτζούκους Τούρκους του σουλτάνου Αλπ Ασλάν (= λιοντάρι του βουνού), οι οποίοι τα
  • 10. 10 τελευταία χρόνια παρενοχλούσαν με επιδρομές τις ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας. Η μάχη κατέληξε σε σημαντική ήττα των Βυζαντινών, την πρώτη από τους Τούρκους, που άνοιξε τον δρόμο για τη εγκατάσταση τους στην περιοχή. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας, μαζί με πολλούς στρατηγούς, πιάστηκε αιχμάλωτος και υποχρεώθηκε να συνάψει ταπεινωτική συμφωνία με τον Αλπ Ασλάν, αποδεχόμενος την δημιουργία τουρκικού κράτους στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μικράς Ασίας. Η αιχμαλωσία του Ρωμανού Διογένη είχε έντονη απήχηση εκείνη την εποχή, καθώς ήταν η πρώτη φορά που Βυζαντινός αυτοκράτορας, έπεφτε αιχμάλωτος στο πεδίο της μάχης και μάλιστα από μουσουλμάνους. Η συμφωνία αυτή,είχε σαναποτέλεσμα την δημιουργία τουΣουλτανάτου του Ικονίου, που σηματοδότησε την οριστική εγκατάσταση των Τούρκων στην περιοχή και την απαρχή της πτώσης της αυτοκρατορίας. Ο στρατός των Βυζαντινών, είχε δύναμη 40.000 ανδρών και ήταν ανομοιογενής, αποτελούμενος σε μεγάλο βαθμό από ξένους μισθοφόρους και κυρίως Νορμανδούς, Βούλγαρους, Φράγκους, Πετσενέγγους, Γότθους, Σλάβους, Τουρκομάνους Ούζους, Χαζάρους, Κουμάνους και Ίβηρες από την Αρμενία, καθώς ο πιστός και εμπειροπόλεμος στρατός των Θεμάτων της αυτοκρατορίας είχε παραμεληθεί από τους προηγούμενους αυτοκράτορες. Αντίθετα, ο στρατός των Σελτζούκων ήταν ομοιογενής, αποτελούμενος κυρίως από Σελτζούκους και Τουρκομάνους νομάδες που επιδίωκαν νέα εδάφη για εγκατάσταση και είχε αριθμητική ισχύ αντίστοιχη ή λίγο μικρότερη του βυζαντινού. Αίτια της στρατιωτικής ήττας Οι αιτίες της στρατιωτικής ήττας πρέπει να αναζητηθούν αφ' ενός στην υπεροψία των Βυζαντινώνγια τηνεύκοληεπικράτησητουςαπέναντιστουςάτακτουςΣελτζούκους και αφ΄ ετέρουσεστρατηγικά λάθηπουέγιναν κατά την διάρκεια της μάχης. Το μεγαλύτερο λάθος του Ρωμανού Διογένη, ήταν η διαίρεση του στρατού και η αποστολή των καλύτερων μονάδωντου,συμπεριλαμβανομένων καιτων κατάφρακτων ιπποτών,να καταλάβουν πόλη 50 χλμ. νότια του Ματζικέρτ. Ο επικεφαλής της δύναμης αυτής, Ιωσήφ Ταρχανειώτης, παρέκλινετηςπορείαςτουκαικατευθύνθηκε ακόμα μακρύτερα, προς την πόλη Μελιτηνή, 150 χλμ. νοτιοδυτικά του πεδίου της μάχης, πιθανότατα επειδή ισχυρή δύναμη των Σελτζούκων του έκοψε τον δρόμο. Η υπόλοιπη δύναμητου στρατού,υπότον αυτοκράτοραΡωμανόΔιογένη,αφούείχεγια 2-3 ημέρες, αρκετές απώλειες από την συνήθη στους Τούρκους τακτική της ψευδούς υποχώρησης με στόχο την ενέδρα, παρετάχθη στις 26/8/1071 για μάχη, απέναντι σε υπέρτερεςδυνάμειςΣελτζούκων,αποτελούμενεςκυρίωςαπό ελαφρό ιππικό, εφοδιασμένο με τόξα καισπαθιά,χωρίς να περιμένειτην επιστροφή του Ταρχανειώτη, στηριζόμενος στο χαμηλό αξιόμαχο των αντιπάλων. Κατά την διάρκεια της μάχης, και ενώ η έκβαση της μάχης ήταν θετική για τους Βυζαντινούς, η αδυναμία συντονισμού του ετερογενούς αυτού στρατεύματος σε συνδυασμό με διαταγές που παρεξηγήθηκαν δημιούργησαν χάος, το οποίο εκμεταλλεύθηκανοι οπισθοχωρούντες Σελτζούκοι. Η αδυναμία αυτή δημιούργησε πανικό καιβοήθησεστην προσχώρηση των Ούζων στους ομόγλωσσους τους Σελτζούκους και στην
  • 11. 11 αδράνεια (ίσως και προδοσία) του επικεφαλής της οπισθοφυλακής Ανδρόνικου Δούκα (πολιτικού αντίπαλου του Ρωμανού). Η συνέχεια ήταν τραγική για τον αυτοκρατορικό στρατό καθώς υπέστη συντριπτική ήττα από τους Σελτζούκους οι οποίοι, απέκοπταν με το ελαφρύ ιππικό τους, τα πανικοβλημένα τμήματα του στρατού των Βυζαντινών και τα οδηγούσαν στην σφαγή, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 8.000 νεκρούς, έναντι ούτε 1.000 των Σελτζούκων. Είναι ενδεικτική, η στιχομυθία μεταξύ των δύο ανδρών, όταν έφεραν τον πληγωμένο Ρωμανό μπροστά στον Αλπ Ασλάν. " τι θα έκανες Ρωμανέ, αν εγώ ήμουν αιχμάλωτός σου" τον ρώτησε ο Αλπ Ασλάν. " θα σε θανάτωνα, επί τόπου" απάντησε ο Ρωμανός. " εγώ θα κάνω κάτι χειρότερο, θα σε αφήσω ελεύθερο " του απαντά ο Αλπ Ασλάν, κατακρίνοντάς τον στην συνέχεια για την υπεροψία του. Ο αυτοκράτορας απελευθερώθηκε μετά την υπογραφή της συμφωνίας και την καταβολή λύτρων και επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου τυφλώθηκε από το μανιασμένο πλήθος, υποκινούμενο από τον επόμενο αυτοκράτορα Μιχαήλ Δούκα, πολιτικό αντίπαλο του Ρωμανού. Στην συνέχεια εξορίσθηκε στην νήσο Πρώτη της Προποντίδας, όπου και πέθανε το 1072 μ.Χ., από τα τραύματά του, σε ηλικία 49 ετών. Τα πραγματικά αίτια της ήττας Τα πραγματικά όμως αίτια της ήττας στο Ματζικέρτ, πρέπει να αναζητηθούν στην πολιτική παράλυση των τελευταίων 30 ετών και την έντονη αντιπαράθεση των φεουδαρχών με την κεντρική εξουσία που αποδυνάμωσε την αυτοκρατορία. Η κρατούσα τάξη της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, αποτελούμενη κυρίως από φεουδαρχικές οικογένειες της Μ. Ασίας (Σκληροί, Δούκες, Μελισσηνοί κλπ) αντιδρούσε στην προσπάθεια του Ρωμανού Διογένη, να επαναφέρει δικαιότερο φορολογικό σύστημα, να καταργήσει τον θεσμό της δουλοπαροικίας και να ενισχύσει την κεντρική εξουσία, που θα επέτρεπε την αποκατάσταση της ισχύος των Βυζαντινών θεματικών στρατευμάτων. Αντίθετα, οι φεουδάρχες υποστήριζαν την μη φορολόγηση τους, την δυνατότητα διατήρησης ιδιωτικών στρατών και την αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας σε όλα τα επίπεδα. Η αντιπαράθεση αυτή οδήγησε σε φεουδαρχικούς πολέμους για την απόκτηση του θρόνου, την αλλαγή 5 αυτοκρατόρων σε διάστημα 30 χρόνων και την εξασθένηση του κράτους και της εξωτερικής πολιτικής θέσης του.
  • 12. 12 Επιπλέον αυτών, η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στους κόλπους του στρατού, όπου οι φεουδαρχικής καταγωγής ανώτεροι αξιωματικοί, εφάρμοζαν προσωπικές πολιτικές ακόμα και στις μάχες. Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με το ετερογενές και αμφιβόλου πίστης μισθοφορικό στράτευμα, οδηγούσε συχνά σε δυσπιστία μεταξύ των επικεφαλής των μονάδων, αδυναμία συντονισμού και πλήρη αναποτελεσματικότητα του στρατού. Μετά την ήττα στο Ματζικέρτ, η αυτοκρατορία περιήλθε για άλλη μια φορά στην δίνη των εμφυλίων συρράξεων, που βοήθησαν στην σταδιακή επέκταση της κυριαρχίας των Σελτζούκων, ιδίως μετά την επίσης νικηφόρα για αυτούς, μάχη του Μυριοκέφαλου (1176 μ.Χ.), ενώ έφτασαν έως την Νίκαια, το 1077 μ.Χ. Η κυριαρχία των Σελτζούκων στην περιοχή αυτή, απέσπασε από την αυτοκρατορία τις ανατολικές περιοχές της (Καππαδοκία, Αρμενία) που τροφοδοτούσαν τον στρατό με έμπιστους στρατιώτες, οι οποίες σταδιακά εκτουρκίστηκαν, ενώ παράλληλα απέκοψε τους εμπορικούς δρόμους με την Περσία, την Ινδία και την άπω Ανατολή, που συντηρούσαν για αιώνες την Κωνσταντινούπολη ως το σημαντικότερο για την εποχή διεθνές κέντρο εμπορίου. Ο έτερος πρωταγωνιστής, ο Αλπ Ασλάν, δεν είχε καλύτερο τέλος. Πέθανε έναν χρόνο αργότερα, το 1072 μ.Χ. σε ηλικία 42 ετών, από την υπεροψία του, ελάττωμα για το οποίο είχε κατακρίνει τον Ρωμανό Διογένη. Ο θάνατος του, προήλθε από μονομαχία που προκάλεσε ο ίδιος, με τον αιχμάλωτο του, Πέρση Γιουσούφ Κοτουάλ, κυβερνήτη του φρουρίου του Μπαρζάμ, αμέσως μετά την κατάληψη του φρουρίου από τους Σελτζούκους.
  • 13. 13
  • 14. 14 Επίλογος Μετά την μάχη του Μαντζικέρτ και μέσα στα επόμενα 10 χρόνια τα Τουρκικά φύλα θα κατακτήσουν το 90% της Μικράς Ασίας ενώ η αντεπίθεση της αυτοκρατορίας τα επόμενα χρόνια θα επανακτήσει τα μισά μόνο από αυτά τα εδάφη . Έτσι η παρουσία τους είναι πλέον μόνιμη και σταδιακά αυξανόμενη. Παρόλα αυτά η κατάρρευση του κράτους δεν ήταν τόσο αποτέλεσμα της ήττας στο Μαντζικέρτ , όσο μιας σειράς αιτιών της προηγούμενης πεντηκονταετίας , τελικό αποτέλεσμα των οποίων ήταν να εμφανισθεί πολιτικά και στρατιωτικά αποδυναμωμένο την κρίσιμη στιγμή. Ο βασικότερος λόγος ήταν η διαμάχη ανάμεσα στους κρατικούς αξιωματούχους και μέρους της αριστοκρατίας με τους στρατιωτικούς γαιοκτήμονες. Οι στρατιωτικοί γαιοκτήμονες εμφανίζονται ιδιαίτερα ενισχυμένοι τον 10ου αιώνα απειλώντας τόσο την κεντρική εξουσία όσο και τους ελεύθερους γεωργούς τους οποίους επιδιώκουν να απορροφήσουν. Οι κρατικοί αξιωματούχοι με την σειρά τους σε μια προσπάθεια μείωσης της δύναμης των στρατιωτικών θα προβούν σε συνειδητή αποδυνάμωση του στρατού με διάφορα μέτρα , όπως την δυνατότητα εξαγοράς της θητείας , απόλυση στρατηγών , αλλά κυρίως με την διακοπή της οικονομικής υποστήριξης στα θεματικά στρατεύματα , που σταδιακά αντικαθίστανται από μισθοφόρους. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε αποδυνάμωση του στρατεύματος αφού όχι μόνο μειώνεται ο αριθμός και η αξία του αλλά και αυτός που απομένει ως επί το πλείστον χρησιμοποιείται για την εξουδετέρωση των εσωτερικών αντιπάλων. Όπως είναι φυσικό όλη αυτή η κατάσταση ευτελίζει τον θεσμό του αυτοκράτορα αφήνοντας το λαό στο έλεος των αντίπαλων παρατάξεων και των φιλοδοξιών τους. Έτσι αρχίζει η παρακμή του θεσμού των θεμάτων με ταυτόχρονη αποδυνάμωση της ελεύθερης αγροτικής κοινότητας, αυξάνονται τα φορολογικά βάρη ,καταργείται το αλληλέγγυο, εμφανίζεται ο θεσμός της πρόνοιας , επεκτείνεται το δικαίωμα φοροσυλλογής από ιδιώτες , κιβδηλώνεται το νόμισμα κλπ. Η απώλεια μεγάλου μέρους της Μικράς Ασίας ήταν καταστροφική γιατί η περιοχή αυτή ήταν η πλουσιότερη από όλες τις απόψεις . Η πλειοψηφία του στρατού απαρτιζόταν από άντρες των περιοχών αυτών , οι μεγαλύτερες και πλουσιότερες πόλεις βρίσκονταν εδώ , κατ’ επέκταση και τα περισσότερα έσοδα στα κρατικά ταμεία έρχονταν από τις μικρασιατικές περιοχές. Το γεγονός αυτό μετρίασε την δυναμική της αυτοκρατορικής αντεπίθεσης που και λιγότερα έσοδα είχε πλέον και ήταν αναγκασμένη να διασπά τις δυνάμεις της . Παράλληλα έδωσε την δυνατότητα στους Τούρκους αρχικά να εδραιωθούν , ώστε στη συνέχεια ενισχυμένοι με νέα φύλα και μεταναστεύσεις να περάσουν ξανά από αμυντική σε επιθετική στάση, αρχίζοντας σταδιακά να επιβάλλουν και τους
  • 15. 15 θεσμούς τους στους κατακτημένους υπηκόους. Το γεγονός αυτό έχει γενικότερο αρνητικό αποτέλεσμα αφού οι κατακτητές καταλάμβαναν ακμάζουσες περιοχές με αποτέλεσμα μια γενικότερη οπισθοδρόμηση . Όμως όλα αυτά τα γεγονότα σηματοδοτούν και την οριστική μετατόπιση ισχύος από την ανατολική στη δυτική Ευρώπη. Τον καιρό του Βασίλειου Β’ η αυτοκρατορία μπορούσε να καυχιέται ότι ήταν το ισχυρότερο από κάθε άποψη χριστιανικό και ευρωπαϊκό κράτος Μετά το Μαντζικέρτ και τα όσα επακολούθησαν ο Γερμανός αυτοκράτορας διεκδικούσε χωρίς ενδοιασμούς το δικαίωμα να ονομάζεται αυτοκράτορας των Ρωμαίων , οι Νορμανδοί δήλωναν άφοβα ότι θέλουν να βασιλεύσουν στην Κωνσταντινούπολη και οι Ενετοί απαιτούσαν πλέον να θεωρούνται ισότιμοι εταίροι. Παράλληλα ο Πάπας της Ρώμης όταν αναφερόταν σε ένωση των εκκλησιών εννοούσε την υποταγή της ανατολικής εκκλησίας και της αναγνώρισης των πρωτείων του , ενδεικτικό της αλλαγής ισορροπίας, όταν στις αρχές του 11ου αιώνα οι Πάπες αν και ανταγωνίζονταν την αυτοκρατορία , φοβούμενοι ή σεβόμενοι την ισχύ της ήθελαν την φιλία του αυτοκράτορα. Η παρακμή για την αυτοκρατορία άρχιζε…
  • 16. 16 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α΄ ΒΙΒΛΙΑ  Γιάννης Σταματιάδης, «Βραχοκκλησίες και Πετρομονάστηρα της Καππαδοκίας», Έκδοση ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. 2003.  Βασίλειος Τατάκης, « Η συμβολή της Καππαδοκίας στη Χριστιανική σκέψη», Κ.Μ.Σ. Αθήνα , 1998.  Θεόδωρος Θεοδωρίδης, «Φαρασιώτικες παραδόσεις, μύθοι και παραμύθια», «Λαογραφία» τόμος ΚΑ (ΧΧΙ) 1964, Αθήνα, σελ. 269-336.  Μάξιμος Χαρακόπουλος, «Ρωμιοί της Καππαδοκίας», ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΑΘΗΝΑ 2003.  Εμμανουήλ Τσαλίκογλου, «Ελληνικά Εκπαιδευτήρια και ελληνορθόδοξες κοινότητες της περιφέρειας Καισαρείας», Κ.Μ.Σ. Αθήνα 1976.  Τάκης Σαλκιτζόγλου, «Η Σύλλη του Ικονίου. Μία ελληνική κωμόπολη στην καρδιά της Μικράς Ασίας», ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, ΑΘΗΝΑ 2005.  Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, «Παροιμίες των Φαράσων», Κ.Μ.Σ., 1951.  Δ. Λουκόπουλος – Δ. Πετρόπουλος, « Η Λαϊκή λατρεία των Φαράσων», Κ.Μ.Σ. 1951.  Σεφέρης Γιώργος, «Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας», Κ.Μ.Σ. 2005.  Βασίλης Π. Κέκης , «Καππαδοκία, Προσκύνημα από γης και ουρανού», Εκδόσεις Ακρίτας , Αθήνα 2008.
  • 17. 17 Β΄ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ  el.wikipedia.org  www.kappadokes.gr  www.misti.gr  wikimapia.org.  www.ethnos.gr  lithoksou.net  www.google.gr/εικόνες