1. İnsan vücudunun normal
Florası
Prof. Dr. A. Nedret KOÇ
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi
Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji
Anabilim Dalı, Kayseri

2. Normal Flora
 İnsan vücudunda, normal koşullarda zarar
vermeden onunla birlikte yaşayan
mikrorganizma topluluğuna verilen isim.
 Ortadan kaldırılsa bile, bir süre sonra tekrar
kendiliğinden oluşur.
 Bulundukları yerleri değiştirmedikçe,
aralarındaki denge ve organizmanın savunma
gücü bozulmadıkça, hastalık oluşturmazlar.

3. Geç ici flora
 Çoğu saprofit, bazen patojen olan
mikroorganizmaların, vü cudun belirli
bölgelerinde bir kaç saatten haftalara kadar
değişebilen sü relerle kalmasıyla oluşur.
 Geç ici florada yer alan mikroorganizmalar,
kalıcı flora ortadan kalktığında, hastalık
oluşturabilirler.
 Kalıcı flora vücudun normal fonksiyonlarının
sağlanmasında ö nemli rol oynar.

4.  Sağlıklı bir annenin bebeği intrauterin dönemde
sterildir.
 İnsanın mikroorganizmalarla tanışması doğumla
başlar.
 Yenidoğan bebeğin deri ve mukozaları annenin
genital sistem florasındaki mikroorganizmalarla
kaplanır.
 Daha sonra hastane ve ev ortamında bulunabilen
başka mikroorganizmlarla mikrobiyal flora
zenginleşir.


5.  Doğumu takiben vücudun değişik
bölgelerine yerleşen mikroorganizmalar,
zamanla değişmekle birlikte, konakçının
deri, ağız, nazofarinks, özefagus, barsaklar,
göz, kulak, ürogenital sistem mukozası gibi
yerleri kaplayarak, patojen
mikroorganizmalardan konakçıyı korurlar.

6. İnsan vücudunda normal
Flora
 Besin üretimini metabolizmasında etkili
 Büyüme faktörlerinde etkili
 İnfeksiyondan ve bazı hastalıklardan
korur
 İmmun cevabı sitümüle eder

7. Vücudun değişik bölgelerinde farklı
mikrobiyal flora
 ortamın pH'sı,
 nemi,
 hücrelerin farklılığı,
 deri ve mukozalardaki farklı salgıların
biyokimyasal bileşimlerinin farklılıkları
 farklı antimikrobiyal maddeler
içermelerinden kaynaklanır.

9. Yenidoğanın florası,
 bulunduğu çevreye,
 beslenmeye,
 annenin florasına bağlı olarak
değişkenlik gösterir.
 bebeklerde ağız florası annenin florası
özellikle de deri florası ile yakından
ilişkili iken çok karmaşık ve değişken bir
yapı sergilemeye başlar.

10. Normal florayı etkileyen
nedenler
 Yaş
 Beslenme
 Hormanal durum
 Sağlık
 Kişisel hijen
 Medikal yaklaşım ( antibiyotikler, deri
temizliği gibi) ancak bunlar daha sonra
normal hale geçer

11. Deri Florası
 Kalıcı flora olarak;
 Koagüloz negatif Stapylococcus, Micrococcus,
Propionibacteria , Corynebacterium (Difteroidler),
Clostirium perfiringes, Candida ve Malassezia
 Deride geçici olarak bulunabilecek
mikroorganizmalara ise; S. aureus, α ve β veya
nonhemolitik streptokoklar, Gram negatif
bakteriler

12. Deri Florası
 Derinin santimetre karesinde yaklaşık 1000-10000
bakteri bulunur. Kasık ve koltuk altın derisinde bu
miktar 100 kat artabilir.
 Deri florasını oluşturan bakterilerin önemli bir
kısmı saç folliküllerinin üst kısmı ile derinin
stratum corneum tabakasında bulunurlar.
 Derinin mekanik veya kimyasal maddelerle
temizlenmesinden sonra buralardaki bakteri
kolonileri azalır. Bir süre sonra eski haline döner.

13. Konjuktiva Florası
 Normal konjuktiva florası orijinini deriden alır.
 Kişinin deri florasını şekillendiren bakterilerin bir
çoğu göz kapağı mukozasında da yer alır. Göz
yaşı, mekanik olarak yıkama ve antimikrobiyel
içeriği ile mukozayı enfeksiyonlardan korur.
 S. epidermidis'ler, difteroidler ve bazı mayalar en
sık rastlanabilen flora etkenleridir.

14. Burun ve Nazofarinks
Florası
 Solunum havası ile alınan partiküllerdeki
mikroorganizmalar burada ön filtrasyondan
geçmektedir.
 Anaerop=X10, X100 aerop
 En yaygın aerobik mikroorganizmalar;
Nazofarinksteki mikroorganizmalar, viridans
Streptokoklar, Haemophilus spp.,Neisseria ssp.
 En yaygın anaerobik mikroorganizmalar;
Peptostreptoccocus, Veginalla, Actinomyces

15. Burun ve Nazofarinks
Florası
 Potansiyel Patojenler: Grup A Streptoccocus,
Streptoccocus pneumoniae, S. aureus, Neisseria
menegititis, Haemophilus influenzae, Moraxella
catarrhalis, Enterobacteriacea
 Gençlerdeki burun ve nazofarinks
mikroorganizma florası cins ve tür çeşitliliği
yönünden bebeklerden daha fazla çeşitli iken, sayı
bakımında da yaşlılardan daha zengindir.

16. Ağız Florası
 Yenidoğanlarda ağız florası genelikle annenin
doğum kanalı florası ile kaplanır.
 Lactobasiller, Stafilokoklar, Mikrokoklar,
Korinebakteriler, Enterik bakteriler, mayalar ile
aerob, anaerob ve fakultatif Streptokoklardır.
 Bunlar birkaç gün içerisinde değişerek annenin
ağız, el ve meme derisi florasını andırır.
 Anaerob bakteriler, özellikle diş çıkarma
dönemindeki damak yarılması esnasında
yerleşmeye başlar.

17. Ağız Florası
 Ağız içi dokular, dişler, mukoza, dişeti, dişeti
oluğu gibi yüzeyler, aerob ve anaerob (> xl012/gr
yaş örnek) bir çok mikroorganizmayı barındırır.
Ağız içinde en fazla (%30-60) karşılaşılan
mikroorganizma cinsi viridans streptokoklardır.
 Çocuklarda gençlerde ve erişkin ağızlarında en
yaygın cins Streptococcus mutans ve S. sanguis'a

18. Ağız Florası
 Diş plağında S. salivarius'a, Lactobacillus'lara
Bacteroides (%1'den az) ve Treponemalara (%
0.1) rastlanmamaktadır.
 Bakteri plaklarında erken dönemlerde anaeroblar
bulunmazken plağın zamanla kalınlaşmasıyla
aerobların ve fakultatif anaerobların üreyip
oksijeni azaltarak ve plak altı kısımlarda anaerob
ortam hazırlamasıyla anaerobların da üremeye
başladığı tespit edilmiştir,

19. Ürogenital Sistem
Florası
 Ürogenital sistemin üst kısımları
(üretranın üst kısımları, mesane,
testisler, uterus, ovariumlar) steril kabul
edilir.
 alt üretra ve vajina flora bulunur
 Mukozalarda flora bakterileri
erişkinlerde kişisel hijyene bağlı olmakla
birlikte
 Normal flora:Lactobasillus,
Streptokoklar, S. epidermidis, ve
difteroidleri barındırır.

20.  Geçici flora: Enterokok,
Enterobacteriaceae, Candida
 Patojen (Üretritis): N. Gonorrhoeae,
C.trachomatis
 Bayanlarda çocukluk, ergenlik erişkinlik
ve menopoz dönemlerine bağlı olarak
florada değişkenlik arzeder.

21. Vajen
 Mikrobial kolonizasyon değişebilir
 Hormanal faktörler etkilidir

22. Vajen
Doğumda
6 hafta annenin hormanları etkisi altında
Lactobasillus
>6 hafta üzerinde
Stafilokok, Streptokok, Enterobacteriaceae
Pupertede: Österojen etkisi
Lactobasillus
Stafilokok, Streptokok, Enterokok, Gardnerella,
Mycoplasma, Ureaplasma, Enterobacteriaceae
anaeroplar

23. Vajinitis
 N. Gonorrhoeae,
 C.trachomatis,
 Trichomonas vaginalis
 Candida
 Flora değişiklikleri
 Lactobasillus azalıyor
 Mobilincus artıyor
 Gardnerella artıyor

24. Sindirim Sistemi Florası
 Mikroorganizma çeşidi ve toplam sayısı
bakımından en karmaşık ve kalabalık
sistemini oluşturur. Hem kalıcı hemde
geçici (besinlerle alınanlar)
mikroorganizmaları barındırır.
 Fetüste sterildir
 Doğumda bakterial kolonizasyon oluşur

25. Yenidoğanların barsak
floraları
 Steril iken 24 saat içeririnde yetişkin florası ile
benzerlik göstermeye başlar.
 Memeden beslenenlerde en yaygın bakteri
Lactobacillus bifidus'tur.
 Ayrıca Enterik bakteriler, Enterokoklar ve
Stafilokoklarda bulunur.
 Biberonla beslenenlerde ise, en fazla bulunan
bakteri L. acidophilus'tur.
 İnek sütü ve-ya mamalara (% 12 oranında) laktoz
katılması L. bifidus'un miktarını arttırır.


26. Sindirim Sistemi Florası
 Yemek borusunda (özofagus) az miktarda flora
bulunur.
 Mide ortamı asid olduğundan, steril kabul edilir.
Asit içeriği değişirse mikroorganizma
barındırabilir ve hatta hastalık oluşabilir
 Asitlere dayanıklı bir bakteri olan Helicobacter
pylori bazı kimselerde mide mukozasına kolonize
olabilir
 Koşullara oluşunca mide ülseri ve nadiren mide
kanserine yol açabilir.

27. Sindirim Sistemi Florası
 İleum steril kabule edilen veya çok az
bakteri bulunduran kısımdır.
 Deudenum ve jejunum da ise lactobasiller,
Streptokoklar,Enterokoklar ve maya.

28. kolon (kalın bağırsak)
 İnsan vücudundaki mikroorganizmaların en
önemlisidir.
 Dışkının 1 gramında 1013'ten fazla bakteri
 Anaerop=1000aerop, maya ve patojen olmayan
parazitler
 Bunlarında %90'dan fazlasını zorunlu anaeroblar
(Bacteroides, Clostridium, Fusobacterium,
Eubacterium, Ruminococcus, Peptococcus,
Peptostreptococcus ve Bifidobacterium cinslerine )
 Escherichia ve Lactobacillus gibi aeroblar daha az
miktarda bulunurlar

29. Bağırsak florası
 Mikroorganizmalar ve insanlar arasındaki ilişki
simbiyotik ve mutualistiktir, her iki tarafa da
yarar sağlar
 Kullanılmayan maddeleri fermantasyon ile
kullanılır maddelere dönüştürmek,
 Bağışıklık sistemini situmüle etmek ve zararlı
organizmaların büyümesini engellemek gibi
yararlı işlevleri vardır
 Bazı bağırsak mikroorganizmaları hastalık da
yapabilir.
 İnsanlar bağırsak florası olmadan yaşayabilir

30. Sindirim Sistemi
Florasının yararları
 Karbonhidrat fermantasyonu ve emilimi
 Bağırsak dokusuna etkileri
 Patojen bakterilerin engellenmesi
 Sindirilemeyen gıdaların parçalanıp emilmelerine
yardımcı olmak, hücre büyümesini teşvik etmek,
 bağışıklık sisteminin hem erken gelişiminde hem
de hayat boyunca işleyişinde bakterilerin anahtar
bir rolü vardır.
 Alerjilere engel olma
 Probiyotikler salgılayarak
 bazı hastalıklara karşı korumak sayılabilir

31. Karbonhidrat
fermantasyonu ve emilimi
 Mikroorganizmaların fermente ettikleri
karbonhidratları kısa zincirli yağ
asitlerine (KZYA) dönüştürüler.
 İnsan ünemli bir enerji kaynağı
oluştururlar
 Yağ asitleri bağırsağın su emme
kapasitesini artırırlar,

32. Karbonhidrat
fermantasyonu ve emilimi
 Fermantasyon sonucu laktik asit gibi organik
asitler ve gazlar da oluşur. Bu organik asitler
vücut tarafından kullanılıp enerji üretiminde
kullanılırlar.
 Mikroorganizmaların proteolitik fermantasyon
neden olup, enzimler, ölü konak ve bakteri
hücreleri ve gıdada bulunan kollajen ve
elastin gibi sindirilememiş proteinlerin
birikimni sağlar

33. Karbonhidrat
fermantasyonu ve emilimi
 Mikroorganizmaların lipitlerin emilimi ve
depolanmasını artırır
 Bakteriler ayrıca K2 vitamini üretip bunun
vücut tarafından emilimini sağlarlar
 KZYA vücudun kalsiyum, magnezyum ve
demir emmesine yardım eder.
 bazı zararlı bakterilerin sayısın azaltır
 Hem bağırsak hücrelerinin hem de yararlı
bakterilerin büyümesini artırılar

34. Bağırsak dokusuna etkileri
 KZYA'nın bir diğer yararı, bağırsak epitel
hücrelerinin büyümesini artırmaları,
onların çoğalma ve gelişimineni kontrol
etmeleridir. Bunun yanı sıra, bağırsak
yakınındaki lenf dokularının büyümesini
sağlarlar.

35. Patojen bakterilerin
engellenmesi
 Konağa zarar verebilecek türlerin bağırsaklarda
yerleşmelerine engel olmalarıdır.
 bağırsak florası kaybolunca kolayca enfeksiyonlar
meydana gelir.
 Yararlı bakteriler kalın bağırsak yüzeyindeki
bağlanma noktaları ve bağırsağın içindeki gıda için
yarışarak patojen türlerin büyümesini engel olurlar
 Flora bakteriler ayrıca bakteriosinler salgılarlar;
zararlı bakterileri öldürür.
 oluşturdukları yağ asitleri ortamın asitliğini artırıp
zararlı organizmaların çoğalmasını engellemesidir.

36. Bağışıklık
 Bağırsak bakterileri konağın bağırsak ve sistemik
bağışıklık sistemine sürekli etki ederler.
 Bağırsak mukozasındaki bağışıklık sisteminin hem
erken gelişiminde hem de hayat boyunca işleyişinde
bakterilerin anahtar bir rolü vardır.
 Bağırsak mukozası lenf dokularını stimüle ederek
patojenlere karşı antikor üretmelerini sağlarlar.
 Bağışıklık sistemi yararlı bakterilere dokunmayıp
zararlılara karşı mücadele verir.
 Bakteriler oral tolerans neden olur

37. Alerjilere engel olma
 Bakterilerin alerjilere, yani bağışıklık
sisteminin zarasız antijenlere karşı aşırı
tepki göstermesine, engel olduğu da
gösterilmiştir.


38. bazı hastalıklara karşı korumak
sayılabilir
 Bağırsak florasındaki bakterilerin sayı
ve türlerini değiştirmek, vücudun
karbonhidratları fermente etme ve
safrayı metabolize etme yeteneklerini
azaltarak ishale yol açabilir
 Flora bakterilerin azalmasının bir diğer
etkisisi zararlı bakterilerin çoğalmasına
neden olmaktır.

39. Probiyotikler, Prebiyotiker
 Bağırsak florasının yokluğunun olumsuz
etkilerine karşın besin yoluyla yararlı
bakterilerin(Bifidobacter ve Lactobacillus) yani
probiyotiklerin alınması bağırsaktaki normal
dengeyi düzeltip sağlığın düzelmesinde rol
oynayabilmektedir.
 Prebiyotik olarak adlandırılan, bakteri
içermeyen ama yararlı bakterilerin
çoğalmasına yardımcı olan beslenme katkı
maddelerinin de faydalı olduğu iddia
edilmektedir.

40. Probiyotikler patojen mikroorganizmaların
inhibisyonunda rol oynayan mekanizmalar
 Laktik asit üreterek lümenin pH’sını düşürmek
 Antimikrobiyal mikrosin, hidrojen peroksid ve
serbest radikaller üretmek
 Reseptörlere tutunarak ve besin kaynakları için
rekabet etmek
 Koruyucu musin oluşumunu uyarmak
 Sekretuvar IgA yapımını uyarmaktır.

41. Prebiyotiklerin yararlı
etkileri.
 Mikrofloranın oluşumunu ve aktivitesini olumlu yönde
etkiler
 Bağırsak hareketlerini düzenler
 Minerallerin (Ca ve Mg gibi) emilimini ve
biyoyararlanımını artırır
 Kan kolesterol ve trigliserid düzeylerini olumlu yönde
düzenler
 Kolon kanser gelişim riskini azaltır
 İntestinal ve ekstraintestinal enfeksiyonu gelişme
riskini azaltır
 Konağın immün sistemini güçlendirir

42. Besinlerde bulunan prebiyotikler
 Laktuloz
 Laktosukroz
 Frukto-oligosakkaridler
 Soya fasülyesi oligosakkaridleri
 Galakto-olisakkaridler
 ‹zomalto-oligosakkaridler
 Gluko-oligosakkaridler
 Ksilo-oligosakkaridler
 Palatinoz

43. bağırsak florasının
değismesine neden ne olabilir
 Antibiyotik kullanımı
 bağırsak iskemisi,
 yemek yememek,
 bağışıklık yetersizliği sayılabilir.

44. Antibiyotik Kullanımının
Flora Üzerine Etkisi
 Antibiyotik kullanımı antibiyotiklere duyarlı
normal flora ü yelerinin azalmasına neden olur.
 Bu durumda antibiyotiğe direnç li olan
mikroorganizmalarda artma gö lü rü r.
 Flora üyelerinin dağılımı ve dengesi bozulur.
 Bu koşullarda, geç ici flora olarak sö edilen
z
mikroorganizmalar, hastalık oluşturabilirler.
Antibiyotik kesildikten sonra, tekrar kalıcı
floraları oluşur.

45. Sonuç olarak;
 Sağlıklı insan vücudunda bulunan ve
organizmaya zarar vermeden yaşayan
mikroorganizma topluluklarına, vü cudun
normal mikrop florası denir.
 Kalıcı flora vücudun normal fonksiyonlarının
sağlanmasında ö nemli rol oynar.
 Normal flora ü yeleri, bulundukları yerleri
değiştirmedikç e, aralarındaki denge ve
organizmanın savunma gü bozulmadıkç a,
cü
hastalık oluşturmazlar.

46.  Gram negatif bakterilerin
endotoksinleri, mukozadaki, dişeti
oluğundaki veya periodontal cepteki
nötrofillerin (PMNL) parçalanmasına ve
bu hücrelerden açığa çıkan lizozimler,
dişetini olumsuz etkileyerek, asit
fosfatazlar, esterazlar ve diğer enzim­
lerin serbest kalmasına sebep olarak
peridontal hastalıklar oluştururlar.

47.  Mikroorganizmaların büyük çoğunluğu
ağız içinde ürerken karbonhidratlardan
asit oluşturular.
 Oluşan asitler minenin
dekalsifikasyonuna sebep olarak diş
çürüğünü başlatırlar. Streptococcus
mutans, L.acidophilus, Porphyromonas
gingivalis gibi bakterilerin üremesiyle de
çürük görülür hale gelir.
 Bazı bakterilerin oluşturduğu hidrojen
sülfür (H2S) zehirli bir gaz olduğu gibi
hem kötü kokuya hemde dokularda

48.  Bakterilerdeki mukolitik enzimler de
tükürükteki müsinleri hidrolize ederek
sialik asit oluştururlar. Sialik asitte plak
oluşumunu stimüle eder. Plak
oluşumunda karbonhidratların
(sukroz)bakterilerin (özellikle
Streptococcus mutans) hücre dışı olarak
ürettiği dekstran ve levan polimerlerinin
plağın büyüklüğü ve yapışma kapasitesi
ile önemli derecede ilişkisi vardır.
 Dışardan radyoaktif ışınlarla tedavi
gören hastalarda, görülmeyen veya

49. Ağız Florası
 Dil florası ve diş plağı bakterileri ile mukayese
edildiğinde bir çok mikroorganizmanın benzer
cins ve türler olduğu görülecektir.
 Özellikle periodontal enfeksiyonlarda benzer
cinslerde türün sayıca artması mikrobiyolojik
olarak enfeksiyon bulgusudur.
 Ağız içi dokularda mikroorganizmaların üreyerek
yaptıkları tahribatın yanısıra toksinleri ve diğer
metabolizma artıkları da ağız içi enfeksiyonlarda
etkin rol oynarlar.