Intrauterin enfeksiyonlar (fazlası için www.tipfakultesi.org )
1.
İNTRAUTERİN
ENFEKSİYONLAR
Dr Gökhan Metan
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
Anabilim Dalı
1
2.
Epidemiyoloji
İnsidansı ile ilgili kesin veri yok
Tanı genelde doğum sonrasında
İntrauterin tanı için ultrasonografi veya
amniyosentez kullanılabilir
2
3.
Sık karşılaşılan semptomlarve
klinik tablolar
Erken doğum veya Katarakt
abortus Retinopati
Düşük doğum ağırlığı Serebral kalsifikasyonlar
Hepatomegali Glokom
Splenomegali Konjenital kalp
Sarılık hastalıkları
Peteşi ve purpura Osteokondrit
Mikroftalmi Periostit
Mikrosefali Mukokütanöz lezyonlar
Hidrosefali
3
Toksoplazmoz
Etken; Toxoplasma gondii
ABD’de 8000 gebelikte bir olguda saptanmıştır
İntrakraniyal kalsifikasyon, koryoretinit,
hidrosefali olguların %60’ında tespit
edilmektedir
Maternal bulaş oranı III. trimestrede en
fazladır
Hidrosefalinin en sık saptandığı intrauterin
enfeksiyondur
5
6.
Yenidoğanlarda asemptomatik olabilir
İlerleyen yaşlarda korioretinit ve
öğrenme güçlüğü gelişmesine neden
olabilir
6
7.
Tanı
USG’de: Kordosentez:
Plasental kalınlaşma Toksoplazmozise
Hidrosefali veya özgü IgA, IgM veya
mikrosefali IgE
Hepatik veya Kobay inokülasyonu
intrakraniyal ile T. gondii
kalsifikasyon izolasyonu
7
Rubella
Anne gebeliğin ilk sekiz haftası içinde
enfekte olursa fetal enfeksiyon oranı
%50’dir
Bu dönemde mikrosefali, mikroftalmi ve
koryoretinit gibi konjenital
malformasyonlar ile sık karşılaşılır
Doğuma yakın enfekte olan annelerin
bebeklerinde pnömoni ve ensefalit
gelişebilir
10
11.
Rubella
Sensorinöral sağırlığa neden olabilir
Trombositopeni ve konjenital kalp
hastalıkları ile sık karşılaşılır
En sık PDA, daha sonra ASD saptanır
Retinanın pigment tabakası gelişmez ve
‘tuz-biber retina’ olarak tanımlanan
retinopatiye neden olur
Olguların %30’unda katarakt saptanır
11
Korunma
Rubella IgG negatif olan doğurganlık
çağındaki kadınlar aşılanmalıdır
Aşıdan sonra üç ay hamile kalmamaları
önerilir
Rubella geçiren hasta ile temas eden
gebeye immunoglobülin uygulaması
yapılmalıdır
13
14.
Sitomegalovirüs enfeksiyonları
Olguların %90’ı asemptomatiktir
İntrauterin enfeksiyon etkenleri içinde en
sık yenidoğan sarılığına neden olan
virüstür
Mikrosefali en sık CMV enfeksiyonlarında
görülür
Koryoretinite bağlı körlük gelişebilir
14
15.
Sitomegalovirüs enfeksiyonları
Periventriküler serebral kalsifikasyonlar
Hepatosplenomegali
Peteşi-purpura
Kalp blokları
Geç dönemde ortaya çıkan psikomotor
gelişme geriliği
15
Herpes simpleks virüs(HSV)
enfeksiyonları
Bulaş riski gebeliğin 8. ayından sonra
artar
En sık erken membran rüptürünü
takiben asenden yol ile bulaştır
Intauterin ölüme neden olabilir
Sistemik tutulumda disemine
intravasküler koagülasyon gelişebilir
17
Herpes simpleks virüs(HSV)
enfeksiyonları
Gebeler doğum öncesi herpetik
lezyonlar açısından muayene edilmeli,
lezyonu olan hastalarda vajinal doğuma
izin verilmemelidir
Annede genital HSV öyküsü varsa
yenidoğan dört hafta süre ile konjenital
HSV açısından izlenmelidir
20
21.
Sifiliz
Etken Trypenoma pallidum ’dur
İntrauterin ölüm veya abortusa neden
olabilir
Konjenital sfiliz iki yaşına kadar ortaya
çıkarsa ‘erken’, iki yıldan sonra ortaya
çıkarsa ‘geç’ sifiliz olarak isimlendirilir
21
22.
Erken konjenital sifiliz
Hepatosplenomegali
Rinit özellikle ilk üç ay içerisinde
gözlenir
Olguların %50’sinde lenfadenopati
saptanır; epitroklear LAP uyarıcı
olmalıdır
Anemi
22
Erken konjenital sifiliz
Kırmızı-pembe renkli makülopapüler döküntü;
zaman içinde renk kahverengiye dönüşür
Peteşi veya vezikülobüllöz lezyonlar (pemfigus
sifilitika) olabilir
Lezyonlar avuç içi ve ayak tabanlarında yer
alır
Asit ve generalize ödem ile seyreden nefrotik
sendrom gelişebilir
24
25.
Erken konjenital sifiliz
Tedavi edilmemiş olgularda
osteokondrit, ostomiyelit ve periostit
gelişebilir
Lezyonlar genelde çoğul ve simetrik,
metafiz ve diafizi tutar
Ekstremitlerde hareket azlığı erken tanı
için önemli bir bulgu olabilir
25
26.
Geç konjenital sifiliz
Üst orta kesicilerde testere dişi
manzarası ‘Huchinson dişleri’
Pubertede interstisyel keratit gelişir.
Bilateraldir. Körlükler sonuçlanır
Nörosifiliz: Korioretinit, optik atrofi,
mantal motor retardasyon, spastizite
Sağırlık (8. kafa çifti tutulur)
26
Geç konjenital sifiliz
Periost kalınlaşmasına bağlı olarak
kemik dokuda deformiteler oluşur.
Osteokondrit ve perikondrit sonucunda;
kılıç kını tibia, çıkık alın ve semer burun
Dizlerde bilateral efüzyon; ‘Clutton
eklemi’
28
29.
Sifilizli anneden doğan tüm bebekler
klinik bulgular beklenmeksizin penisilin
ile tedavi edilmelidir
29
30.
Konjenital HIV
Gelişme geriliği
Mikrosefali
Çıkık alın, kısa burun
Pulmoner lenfoid hiperplazi görülebilir
Anneye antiretroviral tedavi, sezeryan
ile doğum yaptırılmalıdır
30
31.
Konjenital su çiceği
Son trimestrede geçiş artar
Deri döküntüsü, üst ekstremitede hipoplazi
veya aplazi
Mikrosefali, intraserebral kalsifikasyonlar
Kortikal atrofi
İntrauterin gelişme geriliği
Mikroftalmi,optik atrofi, korioretinit
Pnömoni
31
32.
Korunma
Aşılama
Temas sonrası immünoglobülin
Gebede lezyonlar gelişirse asiklovir
tedavisi
32
33.
Parvovirüs B19
En küçük çift sarmallı DNA virüsü
Hidrops fetalise neden olur
Yenidoğanda non-immün hidrops fetalis
etiyolojisinde:
CMV
Parvovirüs B19
Sifiliz
Toksoplazmozis akla getirilmelidir
33
34.
Hepatit B
HBsAg pozitif anneden doğan
doğumdan 12 saat içerisinde bebeğe aşı
ve immünoglobülin
34