İNTRAUTERİN
        ENFEKSİYONLAR


             Dr Gökhan Metan
      Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
               Anabilim Dalı


                                                  1
Epidemiyoloji
   İnsidansı ile ilgili kesin veri yok
   Tanı genelde doğum sonrasında
   İntrauterin tanı için ultrasonografi veya
    amniyosentez kullanılabilir




                                                2
Sık karşılaşılan semptomlar ve
             klinik tablolar
   Erken doğum veya          Katarakt
    abortus                   Retinopati
   Düşük doğum ağırlığı      Serebral kalsifikasyonlar
   Hepatomegali              Glokom
   Splenomegali              Konjenital kalp
   Sarılık                    hastalıkları
   Peteşi ve purpura         Osteokondrit
   Mikroftalmi               Periostit
   Mikrosefali               Mukokütanöz lezyonlar
   Hidrosefali

                                                       3
TORCH

   T: Toksoplazmozis
   O (Others): Sfiliz, Parvovirus B 19, ...
   R: Rubella
   C: Sitomegalovirüs (CMV)
   H: Herpes simpleks virüs


                                               4
Toksoplazmoz
   Etken; Toxoplasma gondii
   ABD’de 8000 gebelikte bir olguda saptanmıştır
   İntrakraniyal kalsifikasyon, koryoretinit,
    hidrosefali olguların %60’ında tespit
    edilmektedir
   Maternal bulaş oranı III. trimestrede en
    fazladır
   Hidrosefalinin en sık saptandığı intrauterin
    enfeksiyondur

                                                5
   Yenidoğanlarda asemptomatik olabilir
   İlerleyen yaşlarda korioretinit ve
    öğrenme güçlüğü gelişmesine neden
    olabilir




                                           6
Tanı
    USG’de:                    Kordosentez:
   Plasental kalınlaşma      Toksoplazmozise
   Hidrosefali veya           özgü IgA, IgM veya
    mikrosefali                IgE
   Hepatik veya              Kobay inokülasyonu
    intrakraniyal              ile T. gondii
    kalsifikasyon              izolasyonu



                                                    7
8
Tedavi
   Spiramisin




                 9
Rubella
   Anne gebeliğin ilk sekiz haftası içinde
    enfekte olursa fetal enfeksiyon oranı
    %50’dir
   Bu dönemde mikrosefali, mikroftalmi ve
    koryoretinit gibi konjenital
    malformasyonlar ile sık karşılaşılır
   Doğuma yakın enfekte olan annelerin
    bebeklerinde pnömoni ve ensefalit
    gelişebilir
                                          10
Rubella
   Sensorinöral sağırlığa neden olabilir
   Trombositopeni ve konjenital kalp
    hastalıkları ile sık karşılaşılır
   En sık PDA, daha sonra ASD saptanır
   Retinanın pigment tabakası gelişmez ve
    ‘tuz-biber retina’ olarak tanımlanan
    retinopatiye neden olur
   Olguların %30’unda katarakt saptanır
                                         11
12
Korunma
   Rubella IgG negatif olan doğurganlık
    çağındaki kadınlar aşılanmalıdır
   Aşıdan sonra üç ay hamile kalmamaları
    önerilir
   Rubella geçiren hasta ile temas eden
    gebeye immunoglobülin uygulaması
    yapılmalıdır

                                            13
Sitomegalovirüs enfeksiyonları
   Olguların %90’ı asemptomatiktir
   İntrauterin enfeksiyon etkenleri içinde en
    sık yenidoğan sarılığına neden olan
    virüstür
   Mikrosefali en sık CMV enfeksiyonlarında
    görülür
   Koryoretinite bağlı körlük gelişebilir

                                             14
Sitomegalovirüs enfeksiyonları
   Periventriküler serebral kalsifikasyonlar
   Hepatosplenomegali
   Peteşi-purpura
   Kalp blokları
   Geç dönemde ortaya çıkan psikomotor
    gelişme geriliği


                                                15
16
Herpes simpleks virüs (HSV)
           enfeksiyonları
   Bulaş riski gebeliğin 8. ayından sonra
    artar
   En sık erken membran rüptürünü
    takiben asenden yol ile bulaştır
   Intauterin ölüme neden olabilir
   Sistemik tutulumda disemine
    intravasküler koagülasyon gelişebilir

                                             17
Herpes simpleks virüs (HSV)
           enfeksiyonları
   Hepatosplenomegali
   Sarılık
   Deride veziküler lezyonlar
   Mikrosefali
   Koryoretinit
   İntraserebral kalsifikasyonlara yol
    açabilir
                                          18
19
Herpes simpleks virüs (HSV)
           enfeksiyonları
   Gebeler doğum öncesi herpetik
    lezyonlar açısından muayene edilmeli,
    lezyonu olan hastalarda vajinal doğuma
    izin verilmemelidir
   Annede genital HSV öyküsü varsa
    yenidoğan dört hafta süre ile konjenital
    HSV açısından izlenmelidir

                                           20
Sifiliz
   Etken Trypenoma pallidum ’dur
   İntrauterin ölüm veya abortusa neden
    olabilir
   Konjenital sfiliz iki yaşına kadar ortaya
    çıkarsa ‘erken’, iki yıldan sonra ortaya
    çıkarsa ‘geç’ sifiliz olarak isimlendirilir


                                                  21
Erken konjenital sifiliz
   Hepatosplenomegali
   Rinit özellikle ilk üç ay içerisinde
    gözlenir
   Olguların %50’sinde lenfadenopati
    saptanır; epitroklear LAP uyarıcı
    olmalıdır
   Anemi

                                           22
23
Erken konjenital sifiliz
   Kırmızı-pembe renkli makülopapüler döküntü;
    zaman içinde renk kahverengiye dönüşür
   Peteşi veya vezikülobüllöz lezyonlar (pemfigus
    sifilitika) olabilir
   Lezyonlar avuç içi ve ayak tabanlarında yer
    alır
   Asit ve generalize ödem ile seyreden nefrotik
    sendrom gelişebilir

                                                24
Erken konjenital sifiliz
   Tedavi edilmemiş olgularda
    osteokondrit, ostomiyelit ve periostit
    gelişebilir
   Lezyonlar genelde çoğul ve simetrik,
    metafiz ve diafizi tutar
   Ekstremitlerde hareket azlığı erken tanı
    için önemli bir bulgu olabilir

                                               25
Geç konjenital sifiliz
   Üst orta kesicilerde testere dişi
    manzarası ‘Huchinson dişleri’
   Pubertede interstisyel keratit gelişir.
    Bilateraldir. Körlükler sonuçlanır
   Nörosifiliz: Korioretinit, optik atrofi,
    mantal motor retardasyon, spastizite
   Sağırlık (8. kafa çifti tutulur)

                                               26
Geç konjenital sifiliz
Hutchinson triadı:
 Sağırlık

 Hutchinson dişleri

 İnterstisyel keratit




                         27
Geç konjenital sifiliz
   Periost kalınlaşmasına bağlı olarak
    kemik dokuda deformiteler oluşur.
   Osteokondrit ve perikondrit sonucunda;
    kılıç kını tibia, çıkık alın ve semer burun
   Dizlerde bilateral efüzyon; ‘Clutton
    eklemi’


                                              28
   Sifilizli anneden doğan tüm bebekler
    klinik bulgular beklenmeksizin penisilin
    ile tedavi edilmelidir




                                               29
Konjenital HIV
   Gelişme geriliği
   Mikrosefali
   Çıkık alın, kısa burun
   Pulmoner lenfoid hiperplazi görülebilir
   Anneye antiretroviral tedavi, sezeryan
    ile doğum yaptırılmalıdır


                                              30
Konjenital su çiceği
   Son trimestrede geçiş artar
   Deri döküntüsü, üst ekstremitede hipoplazi
    veya aplazi
   Mikrosefali, intraserebral kalsifikasyonlar
   Kortikal atrofi
   İntrauterin gelişme geriliği
   Mikroftalmi,optik atrofi, korioretinit
   Pnömoni
                                                  31
Korunma
   Aşılama
   Temas sonrası immünoglobülin
   Gebede lezyonlar gelişirse asiklovir
    tedavisi




                                           32
Parvovirüs B19
   En küçük çift sarmallı DNA virüsü
   Hidrops fetalise neden olur
    Yenidoğanda non-immün hidrops fetalis
    etiyolojisinde:
   CMV
   Parvovirüs B19
   Sifiliz
   Toksoplazmozis akla getirilmelidir
                                            33
Hepatit B
   HBsAg pozitif anneden doğan
    doğumdan 12 saat içerisinde bebeğe aşı
    ve immünoglobülin




                                         34

Intrauterin enfeksiyonlar (fazlası için www.tipfakultesi.org )

  • 1.
    İNTRAUTERİN ENFEKSİYONLAR Dr Gökhan Metan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1
  • 2.
    Epidemiyoloji  İnsidansı ile ilgili kesin veri yok  Tanı genelde doğum sonrasında  İntrauterin tanı için ultrasonografi veya amniyosentez kullanılabilir 2
  • 3.
    Sık karşılaşılan semptomlarve klinik tablolar  Erken doğum veya  Katarakt abortus  Retinopati  Düşük doğum ağırlığı  Serebral kalsifikasyonlar  Hepatomegali  Glokom  Splenomegali  Konjenital kalp  Sarılık hastalıkları  Peteşi ve purpura  Osteokondrit  Mikroftalmi  Periostit  Mikrosefali  Mukokütanöz lezyonlar  Hidrosefali 3
  • 4.
    TORCH  T: Toksoplazmozis  O (Others): Sfiliz, Parvovirus B 19, ...  R: Rubella  C: Sitomegalovirüs (CMV)  H: Herpes simpleks virüs 4
  • 5.
    Toksoplazmoz  Etken; Toxoplasma gondii  ABD’de 8000 gebelikte bir olguda saptanmıştır  İntrakraniyal kalsifikasyon, koryoretinit, hidrosefali olguların %60’ında tespit edilmektedir  Maternal bulaş oranı III. trimestrede en fazladır  Hidrosefalinin en sık saptandığı intrauterin enfeksiyondur 5
  • 6.
    Yenidoğanlarda asemptomatik olabilir  İlerleyen yaşlarda korioretinit ve öğrenme güçlüğü gelişmesine neden olabilir 6
  • 7.
    Tanı USG’de: Kordosentez:  Plasental kalınlaşma  Toksoplazmozise  Hidrosefali veya özgü IgA, IgM veya mikrosefali IgE  Hepatik veya  Kobay inokülasyonu intrakraniyal ile T. gondii kalsifikasyon izolasyonu 7
  • 8.
  • 9.
    Tedavi  Spiramisin 9
  • 10.
    Rubella  Anne gebeliğin ilk sekiz haftası içinde enfekte olursa fetal enfeksiyon oranı %50’dir  Bu dönemde mikrosefali, mikroftalmi ve koryoretinit gibi konjenital malformasyonlar ile sık karşılaşılır  Doğuma yakın enfekte olan annelerin bebeklerinde pnömoni ve ensefalit gelişebilir 10
  • 11.
    Rubella  Sensorinöral sağırlığa neden olabilir  Trombositopeni ve konjenital kalp hastalıkları ile sık karşılaşılır  En sık PDA, daha sonra ASD saptanır  Retinanın pigment tabakası gelişmez ve ‘tuz-biber retina’ olarak tanımlanan retinopatiye neden olur  Olguların %30’unda katarakt saptanır 11
  • 12.
  • 13.
    Korunma  Rubella IgG negatif olan doğurganlık çağındaki kadınlar aşılanmalıdır  Aşıdan sonra üç ay hamile kalmamaları önerilir  Rubella geçiren hasta ile temas eden gebeye immunoglobülin uygulaması yapılmalıdır 13
  • 14.
    Sitomegalovirüs enfeksiyonları  Olguların %90’ı asemptomatiktir  İntrauterin enfeksiyon etkenleri içinde en sık yenidoğan sarılığına neden olan virüstür  Mikrosefali en sık CMV enfeksiyonlarında görülür  Koryoretinite bağlı körlük gelişebilir 14
  • 15.
    Sitomegalovirüs enfeksiyonları  Periventriküler serebral kalsifikasyonlar  Hepatosplenomegali  Peteşi-purpura  Kalp blokları  Geç dönemde ortaya çıkan psikomotor gelişme geriliği 15
  • 16.
  • 17.
    Herpes simpleks virüs(HSV) enfeksiyonları  Bulaş riski gebeliğin 8. ayından sonra artar  En sık erken membran rüptürünü takiben asenden yol ile bulaştır  Intauterin ölüme neden olabilir  Sistemik tutulumda disemine intravasküler koagülasyon gelişebilir 17
  • 18.
    Herpes simpleks virüs(HSV) enfeksiyonları  Hepatosplenomegali  Sarılık  Deride veziküler lezyonlar  Mikrosefali  Koryoretinit  İntraserebral kalsifikasyonlara yol açabilir 18
  • 19.
  • 20.
    Herpes simpleks virüs(HSV) enfeksiyonları  Gebeler doğum öncesi herpetik lezyonlar açısından muayene edilmeli, lezyonu olan hastalarda vajinal doğuma izin verilmemelidir  Annede genital HSV öyküsü varsa yenidoğan dört hafta süre ile konjenital HSV açısından izlenmelidir 20
  • 21.
    Sifiliz  Etken Trypenoma pallidum ’dur  İntrauterin ölüm veya abortusa neden olabilir  Konjenital sfiliz iki yaşına kadar ortaya çıkarsa ‘erken’, iki yıldan sonra ortaya çıkarsa ‘geç’ sifiliz olarak isimlendirilir 21
  • 22.
    Erken konjenital sifiliz  Hepatosplenomegali  Rinit özellikle ilk üç ay içerisinde gözlenir  Olguların %50’sinde lenfadenopati saptanır; epitroklear LAP uyarıcı olmalıdır  Anemi 22
  • 23.
  • 24.
    Erken konjenital sifiliz  Kırmızı-pembe renkli makülopapüler döküntü; zaman içinde renk kahverengiye dönüşür  Peteşi veya vezikülobüllöz lezyonlar (pemfigus sifilitika) olabilir  Lezyonlar avuç içi ve ayak tabanlarında yer alır  Asit ve generalize ödem ile seyreden nefrotik sendrom gelişebilir 24
  • 25.
    Erken konjenital sifiliz  Tedavi edilmemiş olgularda osteokondrit, ostomiyelit ve periostit gelişebilir  Lezyonlar genelde çoğul ve simetrik, metafiz ve diafizi tutar  Ekstremitlerde hareket azlığı erken tanı için önemli bir bulgu olabilir 25
  • 26.
    Geç konjenital sifiliz  Üst orta kesicilerde testere dişi manzarası ‘Huchinson dişleri’  Pubertede interstisyel keratit gelişir. Bilateraldir. Körlükler sonuçlanır  Nörosifiliz: Korioretinit, optik atrofi, mantal motor retardasyon, spastizite  Sağırlık (8. kafa çifti tutulur) 26
  • 27.
    Geç konjenital sifiliz Hutchinsontriadı:  Sağırlık  Hutchinson dişleri  İnterstisyel keratit 27
  • 28.
    Geç konjenital sifiliz  Periost kalınlaşmasına bağlı olarak kemik dokuda deformiteler oluşur.  Osteokondrit ve perikondrit sonucunda; kılıç kını tibia, çıkık alın ve semer burun  Dizlerde bilateral efüzyon; ‘Clutton eklemi’ 28
  • 29.
    Sifilizli anneden doğan tüm bebekler klinik bulgular beklenmeksizin penisilin ile tedavi edilmelidir 29
  • 30.
    Konjenital HIV  Gelişme geriliği  Mikrosefali  Çıkık alın, kısa burun  Pulmoner lenfoid hiperplazi görülebilir  Anneye antiretroviral tedavi, sezeryan ile doğum yaptırılmalıdır 30
  • 31.
    Konjenital su çiceği  Son trimestrede geçiş artar  Deri döküntüsü, üst ekstremitede hipoplazi veya aplazi  Mikrosefali, intraserebral kalsifikasyonlar  Kortikal atrofi  İntrauterin gelişme geriliği  Mikroftalmi,optik atrofi, korioretinit  Pnömoni 31
  • 32.
    Korunma  Aşılama  Temas sonrası immünoglobülin  Gebede lezyonlar gelişirse asiklovir tedavisi 32
  • 33.
    Parvovirüs B19  En küçük çift sarmallı DNA virüsü  Hidrops fetalise neden olur Yenidoğanda non-immün hidrops fetalis etiyolojisinde:  CMV  Parvovirüs B19  Sifiliz  Toksoplazmozis akla getirilmelidir 33
  • 34.
    Hepatit B  HBsAg pozitif anneden doğan doğumdan 12 saat içerisinde bebeğe aşı ve immünoglobülin 34