1. ЭДИЙН ЗАСГИЙН СУДЛАХ
ЗҮЙЛ, СУДАЛГААНЫ АРГА
ЗҮЙ
1. Эдийн засгийн хөгжлийн түүх, судлах зүйл
2. Эдийн засгийн нөөц, орчил эргэлт
3. Эдийн засгийн судалгааны арга зүй

2. ЭДИЙН ЗАСАГ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
 Õ¿í òºðºëõòºí ýðò äýýð ¿åýñ ýõëýí àìü çóóõ, àæ àõóéãàà ¿ð ºãººæòýéãýýð
ýðõëýí ÿâóóëàõûí òóëä ýäèéí çàñãèéí ç¿é òîãòîë, ººðñäèéí ¿éë õºäëºëèéí øèíæ
àíàðûã òàíèí ìýäýæ àøèãëàõûã çîðüæ èðæýý
 “Economics” хэмээх нэр томъѐог А.Маршалл анх хэрэглэсэн бөгөөд энэ
íýð òîìú¸îã Ìîíãîë õýëýíä ýäèéí çàñàã áóþó ýä áàÿëàãò çàõèðàãäàõ ãýñýí
óòãààð îð óóëàí õýðýãëýæ çàíøñàí.
 Ýäèéí çàñàã ãýäýã ¿ã àíõ îéêîíîìèà (îéêîñ-ãýð, íîìîñ-ä¿ðýì, æóðàì, õóóëü) áóþó
ãýðèéí àæ àõóé, ò¿¿íèéã ýðõëýõ ä¿ðýì, æóðàì ãýñýí ¿ãíýýñ ãàðàëòàé.

3.  Эдийн засаг хэмээх îéëãîëòûã øèíæëýõ óõààíû ò¿âøèíä õ¿ðãýõýä
ýðòíèé ã¿í óõààíòíóóä òóõàéëáàë, Ïëàòîí (ì.ý.º. 427-347 îí), Àðèñòîòåëü
(ì.ý.º. 384-322 îí) íàð îíöãîé ¿¿ðýã ã¿éöýòãýñýí.
 Ïëàòîí, Àðèñòîòåëü íàð íü îëîí òàëûí áîëîâñðîëòîé, òàíèí ìýäýõ¿éí îëîí
ñàëáàðààð òóõàéí ¿åèéí îðãèëä õ¿ð àäñàí ãàðàìãàé ñýòãýã èä
áàéæýý.
 Áîîë ëîëûí áóðàíãóé äýãëýìèéí ¿åä òºð óëñ ãýäãèéã íèéãýì ãýäýã
óòãààð îéëãîæ, òîãòâîðòîé òºðèéí ñóóðü íü ýäèéí çàñàã ãýæ ¿çýæ
áàéñíààðàà ýäãýýð ñýòãýã èä ýäèéí çàñàã ãýäýã îéëãîëòûã ýõíýýñýý
“óëñ òºðèéí ýäèéí çàñàã” ãýäýã óòãààð îéëãîæ áàéñàí íü áèäíèé ¿å
õ¿ðòýë õàäãàëàãäàæ ¿ëäñýí.

4. ÑÕÎËÀÑÒÈÊÓÓÄ
 XIII-ð çóóíû ¿åýñ ýäèéí çàñãèéí ¸ñ ñóðòàõóóíû àñóóäëûã
õºíäñºí ¿åä Ñõîëàñòèêóóä õýìýýí íýðëýãäñýí ¿çýë áàðèìòëàë
ýäèéí çàñãèéí ñýòãýëãýýíä îðæ èðñýí.
 Ñõîëàñòèêóóä áàíê, ìºí㺠çýýë, õóäàëäàà àðèëæàà, õóâèéí ºì
çýðýãò ¸ñ ñóðòàõóóíû ¿¿äíýýñ ø¿¿ìæëýëòýé õàíäàæ áàéâ.
 Гол төлөөлөгчид нь õóòàãò Àêâèíû Òîìàñ, Áðóäèí, Îðåì,
Èñïàíèéí Ñàëàìàíêèéí èãëýëèéíõýí байсан бөгөөд øóäàðãà ¿íý,
õ¿¿ çýýëèéã õàìãààëñàí àíõíû îðîëäëîãî õèéæ áàéæýý.

5. МЕРКАНТИЛИЗМ
 XYI çóóíààñ XYII çóóíû äóíä ¿å õ¿ðòýë õóãàöààíä ò¿ãýí äýëãýð öýãöýðñýí ¿çýë
áàðèìòëàë áîëîõ Ìåðêàíòèëèçìûí ¿åä ë ýäèéí çàñãèéí îíîë áèå äààñàí øèíæëýõ óõààí
áîëæ òºëºâøñºí áàéíà.
 Ìåðêàíòèëèçìûí ¿çýë áàðèìòëàëûí õºãæëèéã ýðòíèé, õîæìûí ãýñýí õî¸ð ¿åä õóâààæ
¿çäýã.
 Эртний үе нь газар зүйн их нээлтийн өмнөх үе бөгөөд эíý ¿åèéí ãîë òºëººëºã èä íü
Àíãëèéí Ó.Ñòàôôîðä, Èòàëèéí Ã.Ñêàðóôôè íàð þì.
 Ìåðêàíòèëèçìûí ñ¿¿ë ¿åä Â.Ïåòòè, Ð.Êàíòèëüîí íàð íü ýäèéí çàñãèéí "øèíæëýõ óõààí "
õàíäëàãûã á¿òýýõ îðîëäëîãî õèéæýý.
 Â.Ïåòòè íü ýäèéí çàñãèéí ñóäàëãààíû ýìïèðèê, òîî øèíæèëãýýíèé ýêîíîìåòðèêñèéí àðãà,
ñýòãýëãýýíèé èíäóêöèéí àðãûí ñóóðèéã òàâüñàí áîë Ð.Êàíòèëüîí íü ýäèéí çàñãèéí
àñóóäëûã àíõ óäàà ñèñòåìòýé àâ ¿çñýí áàéíà.

6. ФИЗИОКРАТУУД
 XYIII-ð çóóíû ¿åä Ôðàíöûí ýäèéí çàñàã Ô.Êåíý, Æ.Òþðãî
íàð íü áàÿëãèéí ýõ ¿¿ñâýðèéã ¿éëäâýðëýëýýñ õàéõ îðîëäëîãî
õèéñýí íü ýäèéí çàñãèéí øèíæëýõ óõààíä øèíý óðñãàë áîëîõ
Ôèçèîêðàòóóäûí îíîëûí óðñãàëûã áèé áîëãîñîí.
 Íèéãìèéí àìüäðàë ò¿¿í äîòðîî ýäèéí çàñãèéí õºãæèë íü ºëººò
¿íý, ºëººò ºðñºë人íèé ¿íäñýí äýýð ÿâàãääàã áà áàéãàëèéí
õóóëèéí àäèë áîäèò õóóëèóäààð çîõèöóóëàãäàæ áàéäàã òóõàé
ñàíààã Ô.Êåíý äýâø¿¿ëсýì.

7. ÑÎÍÃÎÄÎÃ УУД
 ºëººò çàõ çýýëèéã íîìëîã Ñîíãîäîã ýäèéí çàñãèéí îíîëûã ¿¿ñãýí õºãæ¿¿ëñýí õ¿í áîë À.Ñìèò
þì.
 Òýðýýð õºäºëìºðèéí õóâààðèéí íºõöºëä õ¿ì¿¿ñ çºâõºí õóâèéí àøèã õîæîîã õàéæ, àðèëæàà
ñîëèëöîîíû õàðèëöààíä îðäîã áºãººä ýíý õýðýýðýý íèéãìèéí àøèã ñîíèðõîëä íèéöñýí ¿íäýñíèé
áàÿëãèéã á¿òýýí àðâèæóóëàõ ¿éëèéã õèéäýã ãýæ ¿çýæ áàéëàà.
 À.Ñìèòèéí ¿çýë ñàíààã øóóä çàëãàìæëàí ãàð èðñýí õ¿í áîë Ä.Ðèêàðäî þì.
 Òýð ¿íý öýíèéí õºäºëìºðèéí îíîëûã õàòóó áàðèìòëàí, àðèëæààíû ¿íý öýíý, õýðýãëýýíèé ¿íý
öýíèéí òóõàé õýðýãëýýíèé ¿íý öýíèéí òóõàé À.Ñìèòèéí ñàíààã õºãæ¿¿ëýí òóéëûí ºðòºã ãýñýí
îéëãîëòûã áèé áîëãîñîí.
 Ýíý íü ò¿¿íèé ¿çýæ áàéñíààð àðèëæààíû ¿íý öýíèéí ¿íäýñ çºâõºí õºäºëìºðººð, àæèëëàõ õ¿ íèé
á¿òýýãäýõ¿¿íä øèíãýýñýí õºäºëìºðèéí òîî õýìæýýãýýð õýìæèãäýíý ãýæ ¿çñýí áàéíà.

8.  1867 îíä Ê.Ìàðêñûí "Êàïèòàë" çîõèîë õýâëýãäýí ãàðñíààð êîììóíèñò ðàäèêàë ¿çýë
ñàëàí ãàðñàí þì.
 Ýäèéí çàñãèéí ñýòãýëãýýíèé ¿íäñýí õàíäëàãà íü çºâõºí ¿íý öýíèéã çºâ øèíãýýñýí
õºäºëìºðèéí îíîëûí ¿¿äíýýñ ÿâöóóðóóëàí òàéëáàðëàõààñ òàòãàëçàí ýäèéí çàñãèéí
ñîíãîëòûí øèéäâýð ãàðãàëòûã õ¿ì¿¿ñèéí ñýòãýë ç¿é, òýäíèé óõàìñàðòàé õîñëóóëàí
òàéëáàðëàõûã îðîëäñîí îðîëäëîãûí óðñãàëûã ýäèéí çàñãèéí óõààíä Øèíý ñîíãîäîã îíîë
áóþó Ìàðæèíàëèçìûí õóâüñãàë ãýæ íýðëýæ áàéâ.
 1950-ààä îíîîñ õîéø á¿õ òîìîîõîí ýäèéí çàñàã èä Íåîêëàññèê ñèíòåç ãýæ
íýðëýãäñýí èãëýëèéã áàðèìòàëæ áàéñíàà 1970-ààä îíû äóíä ¿åýñ îíîëûí ìàðãààí,
äýëõèéí ýäèéí çàñàãò ãàðñàí ººð ëºëò¿¿äèéí íºëººãººð òýðõ¿¿ ¿çýë áîäëûí
òîõèðîëöîî àëäàãäàí óëìààð Êåéíñèéí îíîëòîé õîñëóóëàí íýãòãýñýí “Íåîêëàññèê
ñèíòåç” áóþó “Øèíý ñîíãîäîã íèéëýãæèëò” õýìýýí íýðëýñýí ñóðãààë ãàð èðñýí.

9.  Хүн нийгэмд оршин тогтноход хэрэгцээ цаг үргэлж байсаар
ирсэн.
 Хүн өөрт ямар нэгэн юм дутагдаж байгааг мэдэрвэл тэр нь
хэрэгцээ болно.
 ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍ нь õ¿íèé õÿçãààðã¿é
õýðýãöýýã õÿçãààëàãäмàë íººöººð õýðõýí зүй зохистой õàíãàõ
òóõàé ñîíãîëòûí óõààí юм.
 Хүний хэрэгцээ хязгааргүй, харин нөөц нь хязгаарлагдмал
байдаг нь нийгмийн өмнө юу үйлдвэрлэх вэ? яаж үйлдвэрлэх
вэ? хэнд зориулж үйлвэрлэх вэ? гэсэн 3 асуудлыг дэвшүүлэн
тавьдаг.

10. ЭДИЙН ЗАСГИЙН ҮНДСЭН
АСУУДЛУУД
 Юуг үйлдвэрлэх вэ? Хүн хөгжлийнхээ явцад гачигдлаа улам бүр танин мэдэхийн
хэрээр тэр нь хэрэгцээ болон төлөвшиж төрөл хэлбэрийн хувьд улам баяждаг зүй
тогтолтой аж.
 Юуг үйлдвэрлэх вэ?, ямар хэмжээгээр үйлдвэрлэх вэ? гэдэг нь хязгаарлагдмал
нөөцөд суурилсан үйлдвэрлэлийн боломжийг буюу хязгаарыг авч үздэг.
 Хүн ашиг орлого ахиухан байвал хэрэгцээгээ хангах түвшин нэмэгддэгийг
мэдэрдэг болсоноор зөвхөн бусдад хэрэгтэй зүйлийг хамгийн бага зардлаар
/хамгийн бага хэмжээний хүчин зүйлийг ашиглан гарцыг хамгийн их хэмжээтэй
байхаар/ үйлдвэрлэж байж ашиг орлого олж болно гэдгийг мэддэг болжээ.
Ингэхлээр юуг, ямар хэмжээгээр үйлдвэрлэх вэ? гэдэг нь үндсэндээ бусдын
хэрэгцээ эрэлтийг судлах тухай асуудал юм.

11.  Яаж үйлдвэрлэх вэ? Зах зээлийн тогтолцоонд хэрэгцээгээ
хангах бололцоо нь олж байгаа ашиг орлогоор
тодорхойлогддог болохоор хүн бүр зардлыг хамгийн бага
байлгах тийм хэмжээнд үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийг
хослуулан ашиглахыг эрмэлздэг.
 Ийм болохоор хэрхэн, яаж үйлдвэрлэх вэ? гэдэг нь
технологийн шийдэлтэй холбоотой үүсдэг асуудал юм.
Харин технологийн сонголтын шалгуур нь
үйлдвэрлэлийн нөөцийн зарцуулалтын үр ашгаар
тодорхойлогддог.

12.  Хэнд зориулж үйлдвэрлэх вэ? Юуг, яаж үйлдвэрлэх асуудлыг
шийдвэрлэхтэй зэрэгцээд тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрхэн хуваарилах
вэ? гэсэн асуудал үүсдэг.
 Энэ нь үндсэндээ зах зээлийн өөрөөр хэлбэл, хэрэглэгчийн аль хэсэгт
бүтээгдэхүүнээ зориулах нь илүү үр дүнд хүрэхээр байна вэ? гэсэн
сонголтын асуудал юм.
 Хэнд зориулж үйлдвэрлэх вэ? гэсэн асуудал нь хийц загвар, донж төрх,
эдэлгээ даах чадвар, үнэ өртөг зэргийг зориулах гэж байгаа
хэрэглэгчдийн тэр хэсгийн таашаал сонирхол худалдан авах чадварт
нийцүүлэх хуваарилалтын болон зах зээлийн онолын тухай асуудал
юм..

13. ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÓÕÀÀÍ ÍÜ ӨӨÐÈÉÍ ÑÓÄËÀÕ Ç¿ÉËÝÝ ÌÈÊÐÎ, ÌÀÊÐÎ
ÃÝÑÝÍ 2 ÒҮÂØÈÍÄ ÀÂЧ ҮÇÄÝÃ.
 Ìàêðî ýäèéí çàñãèéí óõààí нь: Эäèéì çàñãèéã á¿õýëä íü ñóäàëãààíû îáúåêò
áîëãîí àâ ¿çäýã. Èéì ó ðààñ ¿éëäâýðëýëèéí íèéò õýìæýý, íèéò îðëîãî
çàðëàãà, òºðèéí ìºíãº-çýýëèéí áîäëîãî, ýäèéí çàñãèéí ºñºëò, ãàäààä õóäàëäààíû
òýíöýë, àæèë ýðõëýëò, èíôëÿöè çýðýã ¿íäýñíèé õýìæýýíèé ýäèéí çàñãèéí
àñóóäëóóäûã ñóäàëäàã.
 Ìèêðî ýäèéí çàñãèéí óõààí нь: Ýäèéí çàñãèéí õàðèëöààíä îðîëöîã áèå
äààñàí ýäèéí çàñãèéí èã ¿¿ðýã á¿õèé ñóáúåêòóóд áîëîõ ï¿¿ñ ºðõèéí àæ àõóé
íü ìèêðî ýäèéí çàñãèéí îáúåêò áîëäîã ó ðààñ ìèêðî ýäèéí çàñãèéí óõààí íü
ï¿¿ñèéí þìóó ýñâýë ºðõ ãýðèéí ò¿âøèíä ýäèéí çàñãèéí øèéäâýð¿¿ä õýðõýн
ãàðäàãèéã òàéëáàðëàõûí õàìò ýðýëò, íèéë¿¿ëýëò, ¿íý, òîäîðõîé çàõ çýýë¿¿ä
äýýðõ ºðñºë人í çýðýã çàõ çýýëèéí çîõèöóóëàëòûí ìåõàíèçìûí ýëåìåíò¿¿äèéí
õîîðîíäûí õàðèëöàí õàìààðàë, ¿éë ëýëèéã àâ ¿çäýã.

14. ЭДИЙН ЗАСГИЙН НӨӨЦ
 Хүн төрөлхтөн тасралтгүй өсөн нэмэгдэхийн хэрээр хүний
хэрэгцээ тасралтгүй өсөн нэмэгдэх хандлагатай байдаг
болохоор эдийн засгийн онолд түүнийг хязгааргүй хэмээн
үздэг .
 Хүн төрөлхтөний сайн сайхан аж байдалд нөлөө үзүүлэх,
эдийн засагт үйлдвэрлэгдэн ашиглагдаж шинээр бий болж
буй бүхий л зүйлийг эдийн засгийн бүтээгдэхүүн гэж
нэрлэж болох юм.
 Эдийн засгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд ашиглагдаж
буй бүхий л нөөцийг эдийн засгийн нөөц гэж үздэг.
Нөөцийн хязгаарлагдмал байдал нь хүний хэрэгцээг нэгэн
зэрэг хангах боломжгүй байдагт оршино.

15. ЭДИЙН ЗАСГИЙН НӨӨЦИЙГ
1) Газар
2) Хөдөлмөр
3) Капитал
4) Үйлдвэрлэл эрхлэх ур чадвар
5) Мэдээлэл гэсэн 5 төрөл болгон багцлан авч үздэг.
 Газар, хөдөлмөр, капиталыг үндсэн нөөц гэх бөгөөд
үйлдвэрлэл эрхлэх ур чадвар, мэдээллийг туслах нөөцөд
хамруулдаг.

16.  Газар. Газар нь аливаа үйлдвэрлэлийн анхдагч нөхцөл нь болдог бөгөөд биет
хэмжээ хязгаарыг нь нэмэгдүүлэх бололцоогүй өвөрмөц хүчин зүйл билээ.
Эдийн засгийн онолд газар гэсэн ухагдахуунд газраас өөрөөс нь гадна түүний
дээрх доорх агаар, ус, ан амьтан, ой мод, төрөл бүрйин ашигт малтмалууд,
үзэсгэлэнт тогтоц зэрэг байгалийн бүх баялгийг хамааруулан ойлгодог.
 Капитал. Үйлдвэрлэлийн процест бүтээгдээд эргээд үйлдвэрлэлийн хүчин
зүйл болон ашиглагдаж байгаа бүх төрлийн нөөцийг капитал гэж нэрлэдэг.
 Хөдөлмөр. Чиглэсэн зорилготой хүний үйл ажиллагааг хөдөлмөр гэж
нэрлэдэг. Хөдөлмөр нь хүний биеийн хийгээд оюуны чадварын нийлбэр цогц
болох ажиллах хүчээр тодорхойлогддог.
 Үйлдвэрлэл эрхлэх ур чадвар. Үйлдвэрлэл эрхлэгчийн зохион байгуулах ур
ухаан, авъяас чадварыг бүхэлд нь үйлдвэрлэл эрхлэх ур чадвар гэсэн
үйлдвэрлэлийн хүчин зүйл д хамааруулан ойлгодог.

17. ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН БОЛОМЖИЙН МУРУЙ,
АЛДАГДСАН БОЛОМЖИЙН ӨРТӨГ
 Эдийн засгийн хязгаарлагдмал шинж нь үйлдвэрлэлийн
боломжийн хязгаарыг илэрхийлж байдаг.
 Технологийн түвшин болон үйлдвэрлэлийн нөөц тогтмол
байхад үйлдвэрлэж болох бүтээгдэхүүн үйлчилгээний
хамгийн дээд хэмжээг үйлдвэрлэлийн боломж гэнэ.
 Эдийн засгийг хялбарчлах үүднээс тухайн эдийн засагт 2
төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэнэ гэж авч үзье. Тухайн
технологийн түвшинд өөрт байгаа нөөцөө ашиглаад
үйлдвэрлэх дээрх хоѐр төрлийн бүтээгдэхүүний боломжит
бүхий л хослолыг холбосон муруйг үйлдвэрлэлийн
боломжийн муруй гэнэ.

18. Өмд
Үйлдвэрлэлийн
боломжийн муруй
А
80
Е С
65
D F
25
В Цамц
35 75 80
1.1-р зóðàã ¯éë ä âýðë ýë èéí áî ë î ì æèéí ì óðóé

19.  Àëü íýã á¿òýýãäýõ¿¿íèéã íýìæ ¿éëäâýðëýñíýýñ
áîëæ àëäàãäàæ áóé íºãºº á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý
öýíèéã àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºã ãýíý.
 Нэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн тоо
хэмжээг бууруулахгүйгээр нөгөө
бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэх тоо хэмжээг
нэмэгдүүлэх боломжгүй байх нөхцөлд Ïàðåòî
¿ð àøèã бий болдог.

20. ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХАРИЛЦААНД ОРОЛЦОГЧ ТАЛУУД.
 Хэрэглэгч-өрх гэр. Зах зээлийн эдийн засагт өрх гэр нь үйлдвэрлэлийн бүх
нөөц болох хөдөлмөр, газар, капитал гэсэн үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийг
өмчилдөг. Иймээс өрх гэр нь нөөцүүдийг үйлдвэрлэлийн нөөцийн зах зээлд
бэлтгэн нийлүүлэгчийн үүрэг гүйцэтгэнэ.
 Үйлдвэрлэгч-пүүс. Эдийн засгийн харилцаанд оролцогчдоос ашиг олох
зорилгоор бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үйлдвэрлэн гаргаж байгаа субъект болох
үйлдвэрлэгчийг эдийн засгийн онолд пүүс гэж нэрлэдэг. Пүүс нь
үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийн зах зээл дээр хэрэглэгчийн, харин эцсийн бараа
үйлчилгээний зах зээл дээр нийлүүлэгчийн үүргийг тус тус гүйцэтгэдэг.
 Зохицуулагч-төр. Төрийн эдийн засагт гүйцэтгэх үүргийг зах зээлийн
зохицуулалтын механизмын үр ашгийг дээшлүүлэх, орлогын хуваарилалт
дахь тэгш бус байдлыг саармагжуулах, эдийн засгийн өсөлтийг хангах гэсэн
гурван чиглэлд багцалдаг.

21. ЭДИЙН ЗАСГИЙН ОÐЧÈË ÝÐÃÝËÒÈÉÍ ÝÍÃÈÉÍ
ÇÀÃÂÀÐ
Хүчин зүйлийн зах
зээл
Мөнгөн
Нөөцийн Газар, хөдөлмөр, орлого
зардлууд Нөөцүүд капитал, ажил /цалин, хүү,
хэрэгч чанар, рент гэх
овсгоо мэт/
Пүүс
Өрх гэр
Бүтээгдэхүүн Бүтээгдэхүүн
үйлчилгээ үйлчилгээ р
Бүтээгдэхүүний
зах зээл
Үйлдвэрлэлийн Хэрэглээний
орлого зардал
1.2-р зураг. Орчил эргэлтийн энгийн загвар

22. ЭДИЙН ЗАСГИЙН СУДАЛГААНЫ АРГА
 Эдийн засгийн судалгааг хийхийн тулд:
1) Эдийн засгийн тоо томшгүй олон үйл явдлын дотроос тухайн
судалгаанд хамрагдах холбогдох хэсгийг салган авах буюу судалгааны
мэдээллийн бааз сантай болох
2) Судалгаанд хамаарагдах эдгээр материалаас хоорондоо
хамааралтай, бие биендээ нөлөөлж буй хэсгийг олох
3) Хоорондоо харилцан хамаарал бүхий үзүүлэлтүүдийг судалж чухам
эдийн засгийн ямар загвар, хүрээнд тэдгээр нь хоорондоо тогтмол,
байнга давтагдах харилцаа холбоотой болохыг илрүүлж, эдийн
засгийн хууль, зарчим, үзэгдэл маягаар томъѐолж болно.

23.  Эдийн засгийн ухаан нь нийгэмд өөрийн гэсэн судлах
зүйлтэй байдаг учраас түүний онцлогийг нь тусгасан,
мөн өөрийн гэсэн судалгааны аргуудтай байдаг. Үүнд:
1)Хийсвэрлэлийн арга
2)Математик статистикийн арга
3)Загварчлах арга
4)Индукци дедукцийн арга
5)Норматив ба позитив хандлага

24. АНХААРАЛ ТАВЬСАНД БАЯРЛАЛАА