การวางแผนกำลังคน Manpower planning

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

การวางแผนอัตรากําลัง
(Manpower Planning)

Present By : Jktom
Jirasub.git@hotmail.com

วัตถุประสงค์ ของการวางแผนอัตรากําลังคน (Manpower Planning)
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

1. เพือการคาดคะเน กําลังแรงงานให้ เหมาะสมกับงานและระยะเวลา
โดยคํานึงถึง ความรู้ ทักษะ และความสามารถตามตําแหน่งงานนันๆ
%
2. เพือเป็ นแนวทางในการกําหนดแผนกลยุทธ์ ในแต่ละด้ านขององค์กร
เช่น ด้ านการตลาด ด้ านการบริ การ และด้ านอืนๆ
3. เพือให้ ผ้ ทีเกียวข้ องในองค์กรมีความเข้ าใจในกรอบและแผนอัตรา
ู
กําลังคน สําหรับเตรี ยมหามาตรการรองรับ และแก้ ไขปั ญหาเกียวกับแรงงาน
ในอนาคต
4. เพือสร้ างความเข้ าใจร่วมกันเกียวกับสภาพของทรัพยากรบุคคลใน
หน่วยงานต่างๆ ภายในองค์การ ซึงจะเชือมโยง ไปถึงการไกล่เกลียกําลังคน
ระหว่างหน่วยงานในอนาคต
Present By : Jktom

ความหมาย การวางแผนอัตรากําลังคน (Manpower Planning)
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

เป็ นการคาดคะเนจํานวน ประเภทพนักงานที"มีความสามารถ
เหมาะสมที"จะมาปฏิบัตงานให้ พอเพียงกับการขยายตัว หรื อ
ิ
ลดขนาดขององค์ กร เพื"อความเหมาะสมของขนาดองค์ กร
ในอนาคต
การวางแผนอัตรากําลังคนนีจัดเป็ นการวางแผน
)
ประเภทหนึ"ง เช่ นเดียวกับการวางแผนการผลิต หรือ
การตลาด

Present By : Jktom

ความสําคัญของการวางแผนอัตรากําลังคน
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

ความสําคัญของการวางแผนกําลังคน ทําให้ ทราบว่า
- จะต้ องเตรี ยมเพิมหรื อลดคนประเภทใด จํานวนเท่าใด เมือใด
- กรณีทีต้ องเพิมคน จะสรรหาคนได้ จากทีไหน
- จะฝึ กอบรมพัฒนาพนักงานอย่างไร จึงจะมีคณภาพตามทีต้ องการ
ุ
- ควรพัฒนาพนักงานขึ %นไปในระดับสูงกว่าปั จจุบนอย่างไร
ั
- ค่าใช้ จ่ายด้ านค่าจ้ างแรงงานจะเป็ นเท่าใด
- ต้ องเตรี ยมเรื องอืนๆอย่างไร เช่นสถานทีทํางาน อุปกรณ์เครื องใช้ ฯลฯ
Present By : Jktom

การวางแผนทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

การคาดการกําลังคน ในช่วงเวลาทีธุรกิจมีความต้ องการ
โดยทําการกําหนดกลยุทธ์การวางแผนกําลังคนด้ วยการประเมิน
สภาพแวดล้ อมในการดําเนินธุรกิจ และกลยุทธ์ระดับบริ ษัทที
เกียวข้ อง

Present By : Jktom

กระบวนการหรื อขันตอนของการวางแผนกําลังคน
%
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

1. ด้ านบุคคลทีมีอยู่ในปั จจุบน (Manpower inventory) จะต้ องมีพร้ อมทังในแง่ของ
ั
%
ข้ อมูลและ รายละเอียดว่า กําลังคนในปั จจุบนทีมีอยู่นนในเชิงปริ มาณและคุณภาพ
ั
ั%
เป็ นอย่างไรบ้ าง
2. การคาดการณ์กําลังบุคคลในอนาคต (Manpower forecast) ต้ องมีการคาดการณ์
และระบุไว้ พร้ อมว่า ในระยะเวลาข้ างหน้ าในอนาคตทีกําหนดไว้ นนกําลังบุคคลที
ั%
ต้ องการมีอะไรเท่าไหร่ อย่างไรบ้ าง ทังในแง่ของจํานวนรวมและแยกประเภท
%
ตลอดจนเป็ นการระบุเป็ นรายละเอียดลงไปถึงคุณสมบัติตางๆ เช่น ความชํานาญ
่
งาน พื %นฐานการศึกษา และประสบการณ์
3. แผนกําลังคน (Manpower plans) หรื อแผนเฉพาะทีแน่นอนสําหรับทีจะนํามาใช้
ปฏิบติเพือเสริ มส่วนทีขาดระหว่างข้ อแตกต่างทีเกิดขึ %นจากกําลังคน ทีคาดการณ์
ั
และกําลังคนทีมีอยู่
Present By : Jktom

ปั จจัยทีควรพิจารณาในการวางแผนอัตรากําลังคน

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

1. เปาหมายของธุรกิจ การผลิต การขาย และการบริการ
้
- ในช่วงทีจะวางแผนปี ต่อปี หรื อในอนาคตอีก 5 ปี ข้ างหน้ า
2. กําลังคนปั จจุบันมีอย่ างไร มีข้อที"ควรพิจารณา 2 ประเด็น ได้ แก่
2.1 กรณีท" มีคนเกิน ให้ คานึงถึงระยะยาวเป็ นหลัก คือ
ี
ํ
- จะสามารถโอนย้ าย สับเปลียนไปยังหน่วยงานใดทีขาดคนได้ หรื อไม่
- ถ้ าไม่มีทางเลือก อาจจะต้ องเตรี ยมปลดออกเพราะล้ นงาน
2.2 กรณีท" มีคนขาด อาจจะต้ องพิจารณาสรรหาจากคนภายในก่ อน ซึ"งจะเกิดผลดี คือ
ี
- หากเป็ นตําแหน่งงานในระดับสูง จะเป็ นการเปิ ดโอกาสให้ พนักงานทีมีอยู่เดิมมีทางได้ ก้าวหน้ าในอาชีพการงาน ซึง
จะเป็ นการสร้ างขวัญกําลังใจแก่พนักงาน
- การสรรหา/คัดเลือกจากภายในก่อน ยังจะทุ่นเวลาและค่าใช้ จ่ายในการคัดเลือก และฝึ กคนใหม่ได้ มากกว่า
3. สิ"งแวดล้ อมภายนอก
- ได้ แก่ การเปลียนแปลงด้ านวิทยาการ เทคโนโลยีต่างๆ และการนําอุปกรณ์เครื องจักรเข้ ามาใช้ ทดแทนคน
4. อื"นๆได้ แก่
4.1 การเปลียนแปลงด้ านนโยบายบุคคล เช่น การลด/ขยายเวลาเกษี ยณอายุงาน
4.2 การเลือน ลด ปลด ย้ าย พนักงานด้ วยเหตุผลต่างๆทีอาจเกิดขึ %น
4.3 ทัศนคติเกียวกับการกําหนดอัตรากําลังคน (กําลังคนมากไม่ได้ แสดงถึงความสําคัญของ
สายงานหรื อผู้บงคับบัญชาเสมอไป)
ั
Present By : Jktom

การวิเคราะห์อตรากําลัง
ั
(Workforce Analysis)
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

การวิเคราะห์อตรากําลัง เป็ นกิจกรรมหนึงในกระบวนการวางแผน
ั
กําลังคน เพือคํานวณกําลังคนทีเหมาะสมทีจะใช้ งานตามแผนงานของ
องค์การ และเป็ นเครื องมืออย่างหนึงในการทบทวนตรวจสอบกําลังคนที
องค์การทีมีในปั จจุบนว่ามีความเหมาะสมหรื อไม่
ั

Present By : Jktom

เมือไรทีต้องทําการวิเคราะห์อตรากําลัง ???
ั
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

การวิเคราะห์อตรากําลัง อาจจะจัดขึ.น ในกรณี ใดกรณี หนึ ง ดังต่อไปนี.
ั
1. เมือมีการทําแผนกําลังคน
ํ
2. เมือต้องการสร้างเกณฑ์มาตรฐานในการวิเคราะห์กาลังคนในองค์การ
3. เมือมีการจัดตั.งหน่วยงานใหม่
4. เมือมีการขยายงานหรื อลดงานในหน่วยงานเดิม
5. เมือมีการเปลียนแปลงวิธีการทํางานหรื อนําเทคโนโลยีใหม่มาใช้
ํ
6. เมือต้องการตรวจหรื อทบทวนการใช้กาลังคนทีมีอยู่

Present By : Jktom

ขันตอนการวิเคราะห์อตรากําลัง
%
ั
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

1. ศึกษาขอบเขตภาระหน้ าทีของหน่วยงานทีจะทําการวิเคราะห์อตรากําลัง
ั
2. หาปั จจัยวัดงาน (Task) และหน่วยนับ
3. หาปริ มาณงานแต่ละ Task ทีต้ องทํา
4. คํานวณอัตรากําลังทีต้ องใช้ ในแต่ละงาน (Task)
5. สรุปอัตรากําลังรวมของแต่ละหน่วยงาน

Present By : Jktom

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

- ปั จจัยวัดงาน หมายถึง ผลขันสุดท้ าย (OUTPUT) อันเกิดจากการ
%
ปฏิบตงานของพนักงาน ซึงก่อให้ เกิดการเพิมผลผลิต
ัิ
(PRODUCTIVITY) ขององค์การ ซึงอาจออกมาในรูปของผลผลิต
(
(PRODUCTS) หรื อบริ การ (SERVICES)
- หน่วยนับ หมายถึง หน่วยนับของผลงาน ซึงอาจมีหน่วยเป็ นชิ %นงาน
โครงการ หรื อ เป็ นหน่วยนับของเวลา เช่น นาที ชัวโมง หรื อวัน เป็ นต้ น

Present By : Jktom

เทคนิคการวิเคราะห์อตรากําลัง
ั
โดยส่วนใหญ่หลายๆองค์กรจะใช้ วิธีการและเทคนิควิเคราะห์อตรากําลัง ดังนี %
ั
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

- เทคนิคในการวิเคราะห์อตรากําลังคนโดยการวิเคราะห์อตราส่วน
ั
ั
- คํานวณจากหน้ าทีรับผิดชอบ(Function)
- คํานวณโดยถือกระบวนการของงาน (Work Flow)
- คํานวณโดยการผลัดเปลียนเวรเป็ นหลัก
- การวิเคราะห์โดยใช้ Job Description

Present By : Jktom

เทคนิคในการวิเคราะห์อตรากําลังคนโดยการวิเคราะห์อตราส่วน
ั
ั
อัตราส่วนประสิทธิภาพ
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

• จํานวนผลงานทีจะได้ รับจากผู้ปฏิบติงาน 1 คน โดยเฉลีย อาจคิดจากจํานวนชิ 1นงานหรื อลูกค้ า
ั
ทีมาติดต่อ หรื อพื 1นทีในการปฏิบติงาน
ั

อัตราส่วนผู้ใต้ บงคับบัญชากับผู้บงคับบัญชา
ั
ั
• ใช้ คํานวณหาอัตรากําลังตําแหน่งผู้บงคับบัญชา ในกรณีทีสามารถคํานวณอัตรากําลังพนักงาน
ั
ในระดับปฏิบติการได้ จํานวนหนึง
ั

อัตราส่วนระหว่างกําลังคนในงานทีเกียวข้ องกัน
• ใช้ คํานวณกําลังของตําแหน่งงานทีมีลกษณะให้ บริ การแก่หน่วยงานอืน
ั
Present By : Jktom

ั
ั
อัตราส่ วนประสิ ทธิ ภาพ
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

กําลังคนทีต้ องการ = ปริ มาณงานทีต้ องทําตามแผน
อัตราส่วนประสิทธิภาพ
ตัวอย่างที 1 คํานวณจากชิ 1นงาน
แผนกตัดเย็บเสื 1อผ้ าสําเร็ จรูป กําหนดเกณฑ์มาตรฐานในการเย็บเสื 1อสําเร็ จรูป
สําหรับพนักงาน 1 คน จะต้ องสามารถตัดเย็บเสื 1อสําเร็ จรูปได้ เดือนละ 20 ตัว ในปี
2552 แผนกดังกล่าวมีแผนงานทีจะต้ องผลิตเสื 1อผ้ าสําเร็ จรูปให้ ได้ 6,000 ตัว ดังนัน
1
กําลังคนทีต้ องจัดเตรี ยม = 6,000 = 25 คน
20 x 12
Present By : Jktom

ั
ั
อัตราส่ วนประสิ ทธิ ภาพ (ต่อ)
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

ตัวอย่างที 2 คํานวณจากพื 1นที
บริ ษัท ก. ไก่ กําหนดเกณฑ์มาตรฐานในการให้ บริการของแผนกรักษาความ
ปลอดภัยของพนักงานรักษาความปลอดภัย 1 คน จะต้ องรับผิดชอบดูแลรถลูกค้ า
ในพื 1นที ทีต้ องรับผิดชอบคนละ 1,500 ตารางเมตร โดยพื 1นทีทีแผนกรักษาความ
ปลอดภัยจะต้ องรับผิดชอบในการดูแลรถและบริ การทีจอดรถมีทงหมด 6,000
ั1
ตารางเมตร ดังนัน
1
กําลังคนทีต้ องจัดเตรี ยม = 6,000
1,500

= 4 คน ต่อ 1 กะ

Present By : Jktom

ั
ั
อัตราส่ วนประสิ ทธิภาพ (ต่อ)
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

ตัวอย่างที 3 คํานวณจากจํานวนลูกค้ าทีมาติดต่อ
ร้ านอาหารแห่งหนึงกําหนดเกณฑ์มาตรฐานในการให้ บริ การลูกค้ าของพนักงาน
เสริ ฟอาหาร จะต้ องสามารถบริ การลูกค้ าได้ คนละ 50 รายต่อวัน จากการพยากรณ์
์
ปริ มาณลูกค้ าทีมาใช้ บริ การ มีลกค้ าเฉลียประมาณวันละ 400 ราย ดังนัน
ู
1
จํานวนพนักงานเสริ ฟ = 400
์
50

= 8 คน

Present By : Jktom

ั
ั
อัตราส่ วนผูใต้บงคับบัญชากับผูบงคับบัญชา
้ ั
้ ั
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

อัตรากําลังผู้บงคับบัญชา =
ั

จํานวนผู้ใต้ บงคับบัญชาทังหมด
ั
%
อัตราส่วนผู้ใต้ บงคับบัญชากับผู้บงคับบัญชา
ั
ั

ตัวอย่าง
ห้ างสรรพสินค้ าแห่งหนึง คํานวณอัตรากําลังพนักงานเก็บเงินในพื 1นทีขายได้ ทงหมด
ั1
จํานวน 150 คน ต้ องการทีจะกําหนดจํานวนตําแหน่งหัวหน้ าพนักงานเก็บเงิน โดย
ได้ กําหนดอัตราส่วนของผู้ใต้ บงคับบัญชา ต่อผู้บงคับบัญชา เท่ากับ 10:1 ดังนัน
ั
ั
1
จํานวนหัวหน้ าพนักงานเก็บเงิน10/1 150 = 15 คน
=
Present By : Jktom

ั
ั
อัตราส่ วนระหว่างกําลังคนในงานทีเกียวข้องกัน
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

จํานวนพนักงานผู้ให้ บริ การ =

จํานวนผู้ใช้ บริ การ
อัตราส่วนของผู้ใช้ บริ การ ต่อ ผู้ให้ บริ การ

ตัวอย่าง
โรงพยาบาล ก.ไก่มีพนักงานทังสิ 1น 250 คน ได้ เริ มจัดตังแผนกบุคคลขึ 1นใหม่ต้องการ
1
1
กําหนดอัตรากําลังของบุคลากรในแผนกบุคคล โดยกําหนดอัตราส่วนกําลังคนที
เกียวข้ องไว้ วาเจ้ าหน้ าทีบุคคล 1 คน จะดูแลพนักงาน 50 คน ดังนัน
่
1
จํานวนเจ้ าหน้ าทีบุคคล =
250 = 5 คน
50/1

Present By : Jktom

- คํานวณจากหน้าทีรับผิดชอบ(Function)

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

วิธีนี %ไม่ส้ จะดีนก จะใช้ กบหน่วยงานใหม่หรื อหน่วยงานเก่าทีไม่ได้ เก็บสถิติ
ู
ั
ั
ปริ มาณงานไว้ แต่บางครังอาจต้ องใช้ วิธีนี %เพราะไม่อาจหาสถิติเชิงปริ มาณงานได้ หรื อเป็ น
%
งานทีมีความยากง่ายต่างกันในเรื องเดียวกัน หรื ออาจเป็ นงานใหม่ทียังไม่ได้ มีการ
ปฏิบติงาน หรื อเป็ นงานเดิมแต่มิได้ เก็บสถิติตวเลขเป็ นปริ มาณงานเอาไว้ หรื อเป็ นงานทีไม่
ั
ั
สามารถเก็บสถิติเป็ นตัวเลข
วิธีการคํานวณจากหน้ าทีรับผิดชอบ(Function)นี % คํานวณจากการแบ่งหน้ าที
รับผิดชอบออกเป็ นกลุมๆ เช่น แผนกบัญชี การเงิน จัดซื %อ และหลายๆแผนก ซึงแต่ละงาน
่
จะมีความยากง่ายของเนื %องาน และเวลาทีใช้ ในการปฏิบติงานไม่เท่ากัน จากนันพิจารณา
ั
%
ว่าแต่ละงานควรใช้ เจ้ าหน้ าทีในการปฏิบติงาน 1 หรื อ 2 คน หรื อมากกว่านัน และควรใช้
ั
%
อัตรากําลังเริ มต้ นทีน้ อยทีสุดไว้ ก่อนเพือทดลองปฏิบติงาน แล้ วให้ เพิมขึ %นในภายหลังเมือ
ั
พบว่าภาระงานมากเกินไปทีจะรับผิดชอบได้ ซึงจะดีกว่าการทีให้ มีจํานวนเจ้ าหน้ าทีมากเกิน
ความจําเป็ นในครังแรก แล้ วต้ องมาลดลงในภายหลัง ซึงอาจจะก่อให้ เกิดปั ญหาตามมา
%
มากมายในองค์กร
Present By : Jktom

คํานวณโดยถือกระบวนการของงาน
T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

วิธีน. ีพิจารณาจาก งานชิ.นหนึ งๆมีข. นตอนการทํางานอย่างไร(Work Flow)
ั
กีขั.นตอน และในแต่ละขั.นตอนนั.นทําอะไรบ้าง โดยพิจารณาจากสถิติและปริ มาณงาน
บางครั.งอาจต้องใช้วธีการคํานวณแบบอืนๆ มาประกอบด้วย เพือคํานวณว่าในแต่ละ
ิ
ขั.นตอนของงานควรมีเจ้าหน้าทีกีคน

Present By : Jktom

คํานวณโดยการผลัดเปลียนเวรเป็ นหลัก

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

วิธีนี %เหมาะสําหรับงานบางลักษณะทีต้ องปฏิบตงานตลอด
ัิ
24 ชัวโมง เช่น การรักษาความปลอดภัย , การรักษาพยาบาล ,
งานไฟฟา-ประปา-โทรศัพท์ เป็ นต้ น ซึงจําเป็ นต้ องมีการ
้
ผลัดเปลียนเวรกันใน 24 ชัวโมง อาจเป็ นผลัดๆ วันละ 2-4 ผลัด

Present By : Jktom

การวิเคราะห์โดยใช้ Job Description

T
H
E
B
E
S
T
K
N
O
W
L
E
D
G
E

วิธีนี %เป็ นการวิเคราะห์โดยการแบ่งหน้ าทีทีต้ องรับผิดชอบ
ของเจ้ าหน้ าทีในแผนกนันๆ และจัดสรรความรับผิดชอบในงานที
%
ทําของแต่ละส่วนงาน วิธีนี %เป็ นวิธีทีผู้บริหารหรื อผู้พิจารณาใน
การอนุมตอตรากําลัง จะสามารถพิจารณาในการอนุมตหรื อไม่
ัิ ั
ัิ
อนุมตได้ ดีทีสุด ซึงจะทําให้ ร้ ูวาเจ้ าหน้ าทีของแผนกนันมีหน้ าทีๆ
ัิ
่
%
รับผิดชอบอะไรบ้ าง

Present By : Jktom

การวางแผนกำลังคน Manpower planning

More Related Content

What's hot

Similar to การวางแผนกำลังคน Manpower planning

More from Jirasap Kijakarnsangworn

การวางแผนกำลังคน Manpower planning