Download as PDF, PPTX
Leaf oui
- 2. โครงสร้างและหน้าที่ของใบ • ใบ (Leaf)เป็นอวัยวะหรือส่วนของพืชที่ เจริญเติบโตยื่นออกมาจากด้านข้างของลาต้น บริเวณข้อ • หน้าที่ที่สาคัญของใบ 3 ประการ - การสังเคราะห์ด้วยแสง (Photosynthesis) - หายใจ (Respiration) - คายนา (Transpiration)
- 3. ใบยังมีหน้าที่อื่น ๆ 1. ยึดหรือคาจุนลาต้น 2.สะสมอาหารและนา 3. แพร่พันธุ์ 4. ป้องกันลาต้น ด้วยการเปลี่ยนใบเป็นหนาม 5. ช่วยผสมเกสรโดยเปลี่ยนเป็นกลีบดอกและใบประดับสีต่าง ๆ 6. ป้องกันยอดอ่อนหรือใบอ่อน
- 4. ประกอบด้วย • แผ่นใบ (blade) •ก้านใบ (petiole) • หูใบ (stipule) โครงสร้างภายนอกของใบ
- 5.
- 6.
- 7. ใบเลี้ยงคู่ ลักษณะทั่วไปของพืชใบเลียงคู่ 1. มีประมาณ 225,000species ซึ่งมากกว่าพืชใบเลียงเดี่ยว 2. มีใบเลียง 2 ใบ 3. ไม่มีเยื่อหุ้มยอดอ่อน ( Coleoptile ) และเยื่อหุ้มรากอ่อน ( Coleorhiza ) 4. เส้นใบเป็นร่างแห ( Recticular venation) ดังรูป ใบเลี้ยงเดี่ยว ลักษณะทั่วไปของพืชใบเลียงเดี่ยว 1. มีประมาณ 75,000 species ซึ่งน้อยกว่าพืชใบเลียงคู่ 2. มีใบเลียง 1 ใบ 3. มีเยื่อหุ้มยอดอ่อน ( Coleoptile ) และเยื่อหุ้มรากอ่อน ( Coleorhiza ) 4. เส้นใบขนาน ( Parallel venation ) ดังรูป
- 8.
- 9. ชนิดของใบ 1. ใบเดี่ยว (simpleleaf) เป็นใบที่ประกอบด้วยตัวใบเพียงใบเดียว ติดอยู่กับก้านใบ (Petiole) ที่แตกออกมาจากลาต้นหรือกิ่ง เช่นใบ อ้อย กล้วย ชมพู่ มะม่วง มะละกอ 2. ใบประกอบ (compound leaf) เป็นใบประกอบด้วยตัวใบ หลาย ๆ ใบ ซึ่งมักจะมีขนาดเล็กติดอยู่กับก้านใบ 1 ก้าน โดยใบเล็ก ๆ เรียกว่า ใบย่อย (Leaflet หรือ Pinna) ก้านใบของ ใบย่อยเรียกว่า ก้านใบย่อย (Petiolule) ลักษณะของใบประกอบแตกต่างจากใบ เดี่ยวหลายประการ ได้แก่ ที่โคนของใบย่อยไม่มีหูใบและตาใบ ใบย่อย ทุกใบอยู่ในระนาบเดียวกัน และมีขนาดเท่ากัน เช่น ใบกุหลาบ มะขาม กระถิน มะพร้าว หางนกยูง
- 10. ภาพใบเดี่ยวและใบประกอบชนิดต่างๆ ใบเดี่ยว ก.มะละกอ ข.ละหุ่งค.มะม่วง ใบประกอบ ง.อัญชัน จ.จามจุรี ฉ.หางนกยูงไทย
- 13. โครงสร้างภายนอกของใบ 1. เอพิเดอร์มิส (Epidermis)เป็นเยื่อหุ้มใบที่มีอยู่ทังด้านบนและ ด้านล่างของใบประกอบด้วยเซลล์แถวเดียว และรูปร่าง สี่เหลี่ยมผืนผ้าเหมือนในลาต้นเป็นเซลล์ที่ไม่มี คลอโรพลาสต์ • จึงทาให้ เอพิเดอร์มิส ทังด้านบนและด้านล่างไม่มีสีเขียว • มี คิวทิน เคลือบที่ด้านนอกของผนังเซลล์จึงป้องกันการระเหย ของน้าออกจากใบ
- 14.
- 15. 2. มีโซฟิลล์ (Mesophyll) •หมายถึง ส่วนของเนือเยื่อที่อยู่ระหว่าง เอพิเดอร์มิสด้านบน และเอพิเดอร์มิสด้านล่าง • เนือเยื่อส่วนใหญ่เป็นพวก พาเรงคิมา ที่มี คลอโรพลาสต์อยู่ด้วย จึงเรียกชื่อใหม่ว่า คลอเรงคิมา (Chlorenchyma = Chloroplast + Parenchyma) • มีโซฟิลล์แบ่งออกเป็นสองชันคือ แพลิเซดมีโซฟิลล์ (Palisade mesophyll) และ สปันจีมีโซฟิลล์ (Spongy mesophyll)
- 17. 3. มัดท่อลาเลียง (Vascularbundle) • คือส่วนของเส้นใบขนาดต่าง ๆ กันที่อยู่ภายในเนือใบนั่นเอง มัด ท่อลาเลียงประกอบด้วย ไซเลม และ โฟลเอ็มมาเรียงติดต่อกัน เป็นเส้นใบ • มัดท่อลาเลียงมีกลุ่มเซลล์ที่เรียกว่า บันเดิลชีท (Bundle sheath) ล้อมรอบ จึงทาให้มัดท่อลาเลียงมีความแข็งแรงเพิ่มขึน • บันเดิลชีท ประกอบด้วยเซลล์พาเรงคิมา หรือ สเกลอเรงคิมา เรียงตัวกันอยู่ 1 หรือ 2 ชัน • ส่วนใหญ่ของมัดท่อลาเลียงอยู่ในชัน สปันจีมีโซฟิลล์ จึงเห็นเส้น ใบนูนออกทางด้านท้องใบ
- 21. ใบที่เปลี่ยนแปลงไป (Modified leaf) 1.ใบสะสมอาหาร (Storage leaf) เป็นใบที่เปลี่ยนแปลงไป เป็นที่เก็บสะสมอาหาร ได้แก่ • ใบเลียง (Cotyledon) และใบ พืชอีกหลายชนิด • เช่น ใบว่านหางจระเข้ หัวหอม หัวกระเทียม กาบกล้วย ส่วน กะหล่าปลี เก็บอาหารสะสมไว้ ที่เส้นใบ
- 22. 2. ใบดอก (Floralleaf) • เป็นใบที่เปลี่ยนแปลงไปมีสี สวยงามคล้ายกลีบดอกทา หน้าที่ช่วยล่อแมลง • เช่น หน้าวัว (เป็นส่วนที่เป็น แผ่นสีแดงเรียกว่า (Spathe) อุตพิด คริสต์มาส เฟื่องฟ้า
- 23.
- 24. 3. ใบประดับ (Bract)เป็นใบที่ เปลี่ยนแปลงไป ทาหน้าที่ ช่วยรองรับดอกหรือช่อดอก • เช่น กาบปลีของกล้วย กาบ เขียง (ใบที่หุ้มจั่นมะพร้าว และหมาก) ของมะพร้าวและ หมาก ซึ่งมีสีเขียว
- 25. 4. ใบเกล็ด (Scaleleaf) เป็น ใบที่เปลี่ยนมาจากใบแท้ เพื่อ ทาหน้าที่ป้องกันอันตราย ให้แก่ตาและยอด • นอกจากนีใบเกล็ดบางชนิด ยังสะสมอาหารไว้ด้วย ใบ เกล็ดจึงมีขนาดใหญ่ เช่น หัว หอม หัวกระเทียม เผือก
- 26. 5. ใบเกล็ดหุ้มตา (Budscale) • เป็นใบที่เปลี่ยนแปลงไปทา หน้าที่หุ้มตาหรือคลุมตาไว้ • เมื่อตาเจริญเติบโตออกมา จึงดันให้เกล็ดหุ้มตาหลุดไป พบในต้นยาง สาเก จาปี เป็นต้น
- 27. 6. มือเกาะ (Leaftendrill) • เป็นใบที่เปลี่ยนแปลงไปเป็น มือเกาะเพื่อยึดและพยุงลา ต้นให้ขึนสูง • ตัวอย่างมือเกาะของ ถั่วลันเตา บานบุรีสีม่วง มะระ ดองดึง หวายลิง กะทกรก เป็นต้น
- 28.
- 29.
- 30. 7. หนาม (Leafspine) เป็น ใบที่เปลี่ยนแปลงเป็นหนาม เพื่อป้องกันอันตรายจากสัตว์ ที่มากัดกิน • พร้อมกับป้องกันการคายนา • เช่น เหงือกปลาหมอ กระบองเพชร มะขามเทศ ศรนารายณ์ เหงือกปลาหมอ
- 31.
- 32. 8. ฟิลโลด (Phyllodeหรือ Phyllodium) • บางส่วนของใบเปลี่ยนแปลงไป เป็นแผ่นแบนคล้ายใบแต่แข็งแรง กว่าปกติทาให้ไม่มีตัวใบที่แท้จริง จึงลดการคายนาได้ด้วย • เช่น ใบกระถินณรงค์ ซึ่ง เปลี่ยนแปลงมาจากก้านใบ
- 33. 9. ทุ่นลอย (Floatingleaf) • พืชนาบางชนิดมีการ เปลี่ยนแปลงก้านใบให้พอง โตคล้ายทุ่น ภายในมีช่อง อากาศกว้างใหญ่ สามารถ พยุงลาต้นให้ลอยนามาได้ • เช่น ผักตบชวา
- 34. 10. ใบแพร่พันธุ์ (Vegetative reproductiveorgan) • เป็นใบที่เปลี่ยนแปลงไปเพื่อ ช่วยแพร่พันธุ์ • เช่น ใบของต้นตายใบเป็น (หรือคว่าตายหงายเป็น) ต้น เศรษฐีพันล้าน ต้นโคมญี่ปุ่น เป็นต้น
- 35.
- 36. 11. ใบจับแมลง (Insectivorous leafหรือ Carnivorous leaf) • เป็นใบที่เปลี่ยนแปลงไปเป็น กับดักแมลง • เช่น ต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิง ต้นกาบหอยแครง ต้นหยาดนาค้าง ต้นสาหร่ายข้าวเหนียว
- 37.
- 38.
- 39. แบบฝึกหัด โครงสร้างและหน้าที่ของใบ 1. เซลล์คุมมักพบอยู่บริเวณใดของใบ 2.เพราะเหตุใดด้านล่างของใบมีสีเขียวน้อยกว่าด้านบนของใบ 3. ใบมีหน้าที่สาคัญใดบ้าง 4. จงวาดรูปแสดงเซลล์คุมและปากใบ 5. บันเดิลชีทหมายถึงอะไรและประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ใดบ้าง 6. ใบของพืชต่อไปนีจัดเป็นใบประเภทใด มะม่วง กระถินณรงค์ ดอกเฟื่องฟ้า ว่านหางจระเข้ หม้อข้าวหม้อแกงลิง ปลีกกล้วย มะระ กระบองเพชร ผักตบชวา คว่าตายหงายเป็น