Torakolomber Kırıklar




Stj Dr Aytaç CANDEMİR
Sunum içeriği
•   Vertebra ve Torakolomber Bölge Anatomisi
•   Torakolomber Bölge Kırık Etyolojisi
•   Torakolomber Bölge Kırıklarına Yaklaşım
•   Spinal Stabilite ve Unstabilite Kavramları
•   Kırıkların Sınıflandırılması
•   Fizik muayene, radyolojik görüntüleme, tedavi
Servikal ve lomber vertebra
çok hareketli torakal vertebra
ise az hareketlidir.

Omurga anatomisi ve
biyomekanik özellikleri
nedeniyle omurga kırıkların
büyük kısmı torakolomber
bileşke bölgesinde olur.
(t12-L2)

Torakolomber kırıklar
T1-10 %6-8
T11-L1 %62
L2-L5 %31
Etyoloji
•   Trafik kazaları (%48,8)
•   Düşmeler (%36,5)
•   Delici yaralanmalar (%3,3)
•   Ateşli silah yaralanmaları (%1,9)
•   Dalma kazaları (%1,2)
Torakolomber kırıklara yaklaşım
  Omurga kırığı şüphesi olan hastaların büyük
  bölümünde sebep yüksek enerjili travmalardır
• “A, B, C”
• Boyunluk
• Hasta stabilize edildikten sonra ekstermite
  kırıkları atellendikten sonra hasta kontrollü
  olarak çevrilip sırtı muayene edilir.
Torakolomber kırıklara yaklaşım
Torakolomber kırık şüphesi olan hastalarda
Sırtta;
• Morarma, hematom, sıyrık
• Spinöz çıkıntılar arasında açıklık,
  basamaklanma,
• Hassasiyet aranmalı

• Tam bir nörolojik muayene yapılmalıdır.
• Spinal Unstabilite:
     Fizyolojik yüklenmeler altında erken ve ya
  geç dönemde nörolojik defisit, önemli
  deformite, günlük yaşamı engelleyen ağrı
  yapan omurganın bütünlüğünü koruma
  yeteneğini kaybetmesi olarak tanımlamıştır

      Omurganın normal fizyolojik streslere
  ilerleyici deformite veya nörolojik bulgular
  olmadan dayanabilmesine stabilite denir..
Ön kolon         Orta kolon     Arka kolon
• anterior     • Posterior      • Lamina
                 longitudinal
  longitudinal   ligaman        • Pediküller
  liganam
               • 1/3 arka       • Spinöz
                 anulus           procesler
• 2/3 anulus     fibrosus
  fibrosus                      • Lig. flavum
              • 1/3 arka
                vertebra        • Faset
• 2/3 vertebra korpusu            eklemler
  korpusu
Stabil:                 Unstabil:
Tek kolon tutuluşu      3 kolon tutuluşu


2 komşu olmayan kolon   2 komşu kolon tutuluşu
   tutuluşu
                        Orta kolon tutuluşu
Omurga kırıklarının sınıflandırılması
   MAJOR KIRIKLAR           MİNÖR KIRIKLAR

1. Çökme(kompresyon)        Transvers, Spinöz,
   kırıkları (%50)          Artiküler proçeslerin
2. Patlama (burst)          fraktürleri
   kırıkları (%25)
3. Fleksiyon distraksiyon
   kırıkları (%10)
4. Fraktür –dislokasyon
   (kırıklı çıkık)
Çökme kırığı
      •   Öne eğilmiş bir omurda
          aksiyel yüklenme sonucu
          oluşur.
      •   Ön kolon kırıklarıdır
      •   Orta kolon sağlamdır.
      •   Arka kolon oluşan enerjinin
          büyüklüğüne göre gerilim
          altında yetersizliği
          uğrayabileceği gibi sağlam da
          kalabilir.
      •   Bu kırık tipinde stabiliteyi
          belirleyen posterior kolonun
          sağlamlığıdır.
      •   Yaşlı hastalarda osteoporoza
          bağlı spontan olarak
          görülebilir.
Çökme kırığı
    •   -Vertebra korpusunun ön
        taraf yüksekliğinin
        azalması sonucu kifotik
        deformite ortaya çıkar.
    •   -Çoğunluğu stabil kırıktır.
    •   -Anteriyor çökme %50
        den fazla yükseklik kaybı
        20˚ den fazla açılanmaya
        sebep olursa instabildir.
Çökme kırığı
       • Spinal kanal bütünlüğü
         zarar görmediği için
         nörolojik lezyon
         beklenmez.
       • Burst kırıklarından ayırt
         etmek için BT
         çekilmelidir.
Patlama (burst) kırığı
           • Vertebra korpusu
             üzerine gelen aksiyel
             kuvvetler sonucu
             meydana gelir.
           • Hem ön hemde orta
             kolon etkilenmiştir.
           • En sık görüldüğü
             yaralanmalar yüksekten
             düşmelerdir.
Patlama (burst) kırığı
             • Ön arka grafilerde ise
               interpediküler
               mesafedeki artma

             • Yan grafilerde hem
               anterior hem posterior
               kolondaki yükseklik
               kaybı
Patlama (burst) kırığı
           • Bu tip kırıklarda santral
             kanal içine hareket eden
             kırık parçaların omurilik
             üzerine bası yapması
             nedeniyle nörolojik defisit
             meydana gelebilir.
           • BT ile spinal daralmanın
             derecesi tayin edilebilir.
           • MR ile sagittal planda
             yaptığı daraltma, nöral
             dokuların durumu iyi
             anlaşılabilir.
Fleksiyon-distraksiyon kırıkları
                • Daha çok emniyet
                  kemeri
                  yaralanmalarında
                • Yaralanma arka ve orta
                  kolonda
                • Kompresyon ve burst
                  kırığının aksine ezilme,
                  sıkışma ve parçalanma
                  tarzında değil kopma
                  tarzındadır.
Fleksiyon-distraksiyon kırıkları
                • Genellikle T12 L1
                  etkilenir
                • Distraksiyon etkisiyle
                  posterior yapılarda
                  yaralanma oluşurken
                  fleksiyon etkisiyle ön ve
                  orta kolonda
                  kompresyon oluşur.
Fleksiyon-distraksiyon kırıkları
                • Transvers çıkıntı veya
                  pedinkülden geçen kırık
                  hattı lezyon için
                  patognomoniktir.
                • Unstabildir ve sıklıkla
                  nörolojik defisit
                  meydana gelir.
Fraktür ve dislokasyon
           • Majör vertebra
             kırıklarının en ağır formu
           • Yaralanma bütün
             kolonları ilgilendirir
           • Disk ve faset eklemlerde
             çıkık meydana gelmiştir
           • Fleksiyon-distraksiyon ;
             fleksiyon-torsiyon ve
             makaslama kuvvetleriyle
             meydana gelebilir
Fraktür ve dislokasyon
           • Nörolojik defisit torakal
             seviyelerde %90,
             lumbar seviyelerde %50
             oranında görülür
           • Tam omurilik kesisi sık
             görülür.
Fizik Muayene
• Nörolojik muayene
  Duyu muayenesi
  Motor muayene
  Refleksler
      Kesin muayene spinal şok döneminin sonunda
  yapılabilir.
Spinal şok:
      Tüm omurilik işlevlerinin yitimine bağlı ortaya
  çıkan gevşek felç durumu
      Yaralanma seviyesinin altında kuvvet ve refleks
  kaybı
Radyolojik İnceleme
1. Düz radyogram
   –    Ön arka grafi
   –    Yan grafiler

• Dizilim
• Omur yüksekliği
• Pediküller arası mesafe
• Faset eklem ilişkileri
• Spinöz çıkıntılar ve
birbirleriyle olan ilişkileri
2. BT
3. MR
tedavi
Konservatif tedavi:
• Stabil olan ve nörolojik defisit oluşturmayan
  kompresyon kırıkları ve bazı burst kırıklarında
• Yatak istirahati
• Gövde alçısı
• Korse
tedavi
Cerrahi karar:
Omurganın dizilimi,
Kırığın stabilitesi,
Nörolojik durum ve genel durum
tedavi
Cerrahi tedavi
    Anterior kolonda %50 den fazla yükseklik
  kaybı oluşturan veya torakolomber bileşkede
  20º den fazla angülasyona neden olan
  kompresyon kırıkları unstabil olarak kabul
  edilir ve cerrahi tedavi gerektirirler
      Nörolojik defisit oluşturan kırıklarda ve
  biomekanik olarak unstabil yaralanmalarda
  geç nörolojik defisit ve deformite gelişimini
  önlemek amacıyla cerrahi tedavi edilir.
Posterior cerrahi girişim
             • Mekanik instabil
               kompresyon kırıklarıyla,
               fleksiyon-distraksiyon
               yarlanmalarında, erken
               dönemde burst
               kırıklarında, kırıklı
               çıkıklarda uygulanır.
               Posterior redüksiyon ve
               dekompresyon +
               posterior stabilizasyon
               (İnstrumentasyon+Füzyon
               ) işlemleri yapılır
Anterior cerrahi girişim
               • Geç gelen burst
                 kırıklarında , kanal içi
                 daralmanın % 50 den
                 fazla olduğu
                 durumlarda ,
                 nörolojik defisitin
                 ilerlediği vakalarda
                 anterior
                 dekompresyon +
                 anterior stabilizasyon
                 (İnstrumentasyon+Fü
                 zyon) işlemleri yapılır
Posterior ve anterior ( Kombine )
         cerrahi girişim
                 • Her iki cerrahi girişim
                   posterior girişim sonrası
                   kanal içi daralmanın
                   düzelmediği vakalarda
                   ve vertebra
                   korpuslarında iyileşecek
                   ve yük taşıyacak yeterli
                   kemik stoğunun
                   bulunmadığı
                   durumlarda uygulanır
• Teşekkürler….

Torakolomber kırklarr

  • 1.
  • 2.
    Sunum içeriği • Vertebra ve Torakolomber Bölge Anatomisi • Torakolomber Bölge Kırık Etyolojisi • Torakolomber Bölge Kırıklarına Yaklaşım • Spinal Stabilite ve Unstabilite Kavramları • Kırıkların Sınıflandırılması • Fizik muayene, radyolojik görüntüleme, tedavi
  • 3.
    Servikal ve lombervertebra çok hareketli torakal vertebra ise az hareketlidir. Omurga anatomisi ve biyomekanik özellikleri nedeniyle omurga kırıkların büyük kısmı torakolomber bileşke bölgesinde olur. (t12-L2) Torakolomber kırıklar T1-10 %6-8 T11-L1 %62 L2-L5 %31
  • 4.
    Etyoloji • Trafik kazaları (%48,8) • Düşmeler (%36,5) • Delici yaralanmalar (%3,3) • Ateşli silah yaralanmaları (%1,9) • Dalma kazaları (%1,2)
  • 5.
    Torakolomber kırıklara yaklaşım Omurga kırığı şüphesi olan hastaların büyük bölümünde sebep yüksek enerjili travmalardır • “A, B, C” • Boyunluk • Hasta stabilize edildikten sonra ekstermite kırıkları atellendikten sonra hasta kontrollü olarak çevrilip sırtı muayene edilir.
  • 6.
    Torakolomber kırıklara yaklaşım Torakolomberkırık şüphesi olan hastalarda Sırtta; • Morarma, hematom, sıyrık • Spinöz çıkıntılar arasında açıklık, basamaklanma, • Hassasiyet aranmalı • Tam bir nörolojik muayene yapılmalıdır.
  • 7.
    • Spinal Unstabilite: Fizyolojik yüklenmeler altında erken ve ya geç dönemde nörolojik defisit, önemli deformite, günlük yaşamı engelleyen ağrı yapan omurganın bütünlüğünü koruma yeteneğini kaybetmesi olarak tanımlamıştır Omurganın normal fizyolojik streslere ilerleyici deformite veya nörolojik bulgular olmadan dayanabilmesine stabilite denir..
  • 8.
    Ön kolon Orta kolon Arka kolon • anterior • Posterior • Lamina longitudinal longitudinal ligaman • Pediküller liganam • 1/3 arka • Spinöz anulus procesler • 2/3 anulus fibrosus fibrosus • Lig. flavum • 1/3 arka vertebra • Faset • 2/3 vertebra korpusu eklemler korpusu
  • 10.
    Stabil: Unstabil: Tek kolon tutuluşu 3 kolon tutuluşu 2 komşu olmayan kolon 2 komşu kolon tutuluşu tutuluşu Orta kolon tutuluşu
  • 11.
    Omurga kırıklarının sınıflandırılması MAJOR KIRIKLAR MİNÖR KIRIKLAR 1. Çökme(kompresyon) Transvers, Spinöz, kırıkları (%50) Artiküler proçeslerin 2. Patlama (burst) fraktürleri kırıkları (%25) 3. Fleksiyon distraksiyon kırıkları (%10) 4. Fraktür –dislokasyon (kırıklı çıkık)
  • 12.
    Çökme kırığı • Öne eğilmiş bir omurda aksiyel yüklenme sonucu oluşur. • Ön kolon kırıklarıdır • Orta kolon sağlamdır. • Arka kolon oluşan enerjinin büyüklüğüne göre gerilim altında yetersizliği uğrayabileceği gibi sağlam da kalabilir. • Bu kırık tipinde stabiliteyi belirleyen posterior kolonun sağlamlığıdır. • Yaşlı hastalarda osteoporoza bağlı spontan olarak görülebilir.
  • 13.
    Çökme kırığı • -Vertebra korpusunun ön taraf yüksekliğinin azalması sonucu kifotik deformite ortaya çıkar. • -Çoğunluğu stabil kırıktır. • -Anteriyor çökme %50 den fazla yükseklik kaybı 20˚ den fazla açılanmaya sebep olursa instabildir.
  • 14.
    Çökme kırığı • Spinal kanal bütünlüğü zarar görmediği için nörolojik lezyon beklenmez. • Burst kırıklarından ayırt etmek için BT çekilmelidir.
  • 15.
    Patlama (burst) kırığı • Vertebra korpusu üzerine gelen aksiyel kuvvetler sonucu meydana gelir. • Hem ön hemde orta kolon etkilenmiştir. • En sık görüldüğü yaralanmalar yüksekten düşmelerdir.
  • 16.
    Patlama (burst) kırığı • Ön arka grafilerde ise interpediküler mesafedeki artma • Yan grafilerde hem anterior hem posterior kolondaki yükseklik kaybı
  • 17.
    Patlama (burst) kırığı • Bu tip kırıklarda santral kanal içine hareket eden kırık parçaların omurilik üzerine bası yapması nedeniyle nörolojik defisit meydana gelebilir. • BT ile spinal daralmanın derecesi tayin edilebilir. • MR ile sagittal planda yaptığı daraltma, nöral dokuların durumu iyi anlaşılabilir.
  • 18.
    Fleksiyon-distraksiyon kırıkları • Daha çok emniyet kemeri yaralanmalarında • Yaralanma arka ve orta kolonda • Kompresyon ve burst kırığının aksine ezilme, sıkışma ve parçalanma tarzında değil kopma tarzındadır.
  • 19.
    Fleksiyon-distraksiyon kırıkları • Genellikle T12 L1 etkilenir • Distraksiyon etkisiyle posterior yapılarda yaralanma oluşurken fleksiyon etkisiyle ön ve orta kolonda kompresyon oluşur.
  • 20.
    Fleksiyon-distraksiyon kırıkları • Transvers çıkıntı veya pedinkülden geçen kırık hattı lezyon için patognomoniktir. • Unstabildir ve sıklıkla nörolojik defisit meydana gelir.
  • 21.
    Fraktür ve dislokasyon • Majör vertebra kırıklarının en ağır formu • Yaralanma bütün kolonları ilgilendirir • Disk ve faset eklemlerde çıkık meydana gelmiştir • Fleksiyon-distraksiyon ; fleksiyon-torsiyon ve makaslama kuvvetleriyle meydana gelebilir
  • 22.
    Fraktür ve dislokasyon • Nörolojik defisit torakal seviyelerde %90, lumbar seviyelerde %50 oranında görülür • Tam omurilik kesisi sık görülür.
  • 23.
    Fizik Muayene • Nörolojikmuayene Duyu muayenesi Motor muayene Refleksler Kesin muayene spinal şok döneminin sonunda yapılabilir. Spinal şok: Tüm omurilik işlevlerinin yitimine bağlı ortaya çıkan gevşek felç durumu Yaralanma seviyesinin altında kuvvet ve refleks kaybı
  • 26.
    Radyolojik İnceleme 1. Düzradyogram – Ön arka grafi – Yan grafiler • Dizilim • Omur yüksekliği • Pediküller arası mesafe • Faset eklem ilişkileri • Spinöz çıkıntılar ve birbirleriyle olan ilişkileri 2. BT 3. MR
  • 27.
    tedavi Konservatif tedavi: • Stabilolan ve nörolojik defisit oluşturmayan kompresyon kırıkları ve bazı burst kırıklarında • Yatak istirahati • Gövde alçısı • Korse
  • 28.
    tedavi Cerrahi karar: Omurganın dizilimi, Kırığınstabilitesi, Nörolojik durum ve genel durum
  • 29.
    tedavi Cerrahi tedavi Anterior kolonda %50 den fazla yükseklik kaybı oluşturan veya torakolomber bileşkede 20º den fazla angülasyona neden olan kompresyon kırıkları unstabil olarak kabul edilir ve cerrahi tedavi gerektirirler Nörolojik defisit oluşturan kırıklarda ve biomekanik olarak unstabil yaralanmalarda geç nörolojik defisit ve deformite gelişimini önlemek amacıyla cerrahi tedavi edilir.
  • 30.
    Posterior cerrahi girişim • Mekanik instabil kompresyon kırıklarıyla, fleksiyon-distraksiyon yarlanmalarında, erken dönemde burst kırıklarında, kırıklı çıkıklarda uygulanır. Posterior redüksiyon ve dekompresyon + posterior stabilizasyon (İnstrumentasyon+Füzyon ) işlemleri yapılır
  • 31.
    Anterior cerrahi girişim • Geç gelen burst kırıklarında , kanal içi daralmanın % 50 den fazla olduğu durumlarda , nörolojik defisitin ilerlediği vakalarda anterior dekompresyon + anterior stabilizasyon (İnstrumentasyon+Fü zyon) işlemleri yapılır
  • 32.
    Posterior ve anterior( Kombine ) cerrahi girişim • Her iki cerrahi girişim posterior girişim sonrası kanal içi daralmanın düzelmediği vakalarda ve vertebra korpuslarında iyileşecek ve yük taşıyacak yeterli kemik stoğunun bulunmadığı durumlarda uygulanır
  • 33.