หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของ
พืชดอกตัวอย่าง จานวน 3 ชนิด ได้แก่ กุหลาบ บัว ยูสโตมา
นาเสนอครูผู้สอน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
คณะผู้จัดทา กลุ่มที่ 1
น.ส. ธัญยธรณ์ ธนินจีราวัฒน์ เลขที่ 5
น.ส. พิชญ์สินี จงเจริญใจ เลขที่ 10
น.ส. พิชญ์สินี หวังวัฒนาภรณ์ เลขที่ 11
น.ส. มนัสนันท์ มหัทธนากร เลขที่ 12
น.ส. ลดาวัลย์ ก่อเกียรตินารา เลขที่ 14
ระดับชั้น ม.5 ห้อง 656 แผนการเรียน วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว 30244)
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561
คานา
ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว 30244) จัดทาขึ้น
เพื่อเป็นสื่อประกอบการศึกษาโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืชดอก 3 ชนิด
ได้แก่ กุหลาบ บัว ยูสโตมา โดยในชิ้นงานนี้ประกอบด้วย ลักษณะทั่วไปทาง
พฤกษศาสตร์ องค์ประกอบที่สาคัญของดอก ตัวอย่างแห้งของดอก และลิงค์
ของคลิปการ Cross Section เพื่อดูโครงสร้างภายในของดอกไม้แต่ละชนิด
ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชิ้นงานนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านและผู้ที่
กาลังศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืชดอก ไม่มากก็น้อย
คณะผู้จัดทา
วันที่ 22 พ.ย. 61
สารบัญ
เรื่อง
การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ 1
การศึกษาโครงสร้างของดอกชนิดที่ 1 คือ ดอกบัว
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 2
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 3
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง 4
การศึกษาโครงสร้างของดอกชนิดที่ 2 คือ ดอกกุหลาบ
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 5
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 6
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง 7
การศึกษาโครงสร้างของดอกชนิดที่ 3 คือ ดอกยูสโตมา
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 8
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 9
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง 10
Clip Video ประกอบการศึกษาโครงสร้างพืชตัวอย่างทั้ง 3 ชนิด 11
บรรณานุกรม 12
ภาคผนวก 13
การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Nelumbo
nucifera
ชื่อวงศ์ : NYMPHACACEAE
ชื่อสามัญ : Lotus, Sacred lotus,
Egyptian
ชื่อพื้นเมือง : บุณฑริก ปุณฑริก ปทุม ปัทมา โกกระณต สัตตบุษย์ บัวฉัตร
ขาว สัตตบงกช บัวฉัตรชมพู โช้ค บัวอุบล
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ต้น ไม้โผล่เหนือน้า อายุหลายปี ลาต้นมีทั้งที่เป็นเหง้าใต้ดิน และเป็นไหล
เหนือดิน ใต้น้า
ใบ ใบเดี่ยว เรียงสลับ ใบรูปไข่ค่อนช้างกลม ขนาด 15-40 เซนติเมตร
ขอบใบเรียบและเป็นคลื่นเล็กน้อย แผ่นใบเรียบ สีเขียวและมีนวลเคลือบ
ก้านใบกลมเรียวแข็งส่งใบให้เจริญที่ผิวน้าหรือเหนือน้า มีหนามเป็นตุ่มเล็กๆ
ภายในก้านใบมีน้ายางใสเมื่อถูกอากาศเป็นสีคล้า
ดอก สีชมพู ขาว มีกลิ่นหอม ออกเป็นดอกเดี่ยวขนาดใหญ่ ก้านดอกสี
เชียว อวบกลมส่งดอกชูขึ้นเหนือน้า กลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ มีทั้งกลีบดอกชั้น
เดียวและกลีบดอกซ้อนกัน มีเกสรตัวผู้จานวนมากติดอยู่รอบฐานรองดอกที่
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ดอกบัว
บวมขยายใหญ่ หุ้มรังไข่ไว้ภายในเรียกว่า "ฝักบัว" ดอกบานเต็มที่กว้าง
20-25 เซนติเมตร บัวหลวงมีหลายพันธุ์มีชื่อเรียกต่างกันไปตามขนาดและ
ลักษณะของดอก
ฝัก/ผล ตรงใจกลางดอกมีรูปร่างคล้ายกรวย สีเหลืองนวล หรือที่เรียกกัน
ว่า ฝักบัว พอแก่จะมีสีเขียว รอบรูปกรวยที่มีไข่ฝังอยู่ มีเกสรตัวผู้ลักษณะเป็น
เส้นสีเหลือง ล้อมรอบอยู่มากมาย เปลือกเมล็ดสีเขียว ภายในมีเนื้อสีขาวนวล
รสหวานมัน ตรงกลางที่ฝาเมล็ดบัวประกบกัน จะมีดีบัวสีเขียวเข้ม มีขนาด
เล็กอยู่ตรงกลาง (ดีบัว คือ ต้นอ่อนเป็นส่วนที่จะงอกไปเป็นต้นใหม่ อยู่ใน
เมล็ด)
องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rosa spp.
ชื่อวงศ์ : Rosaceae
ชื่อสามัญ : Rose
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลาต้นและกิ่ง มีหนาม เปลือกสีเขียว
ใบ ใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 5-9 ใบ
ดอก เป็นดอกเดี่ยว หรือดอกช่อ กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ เกสรเพศผู้มีจานวน
มาก
ราก มีระบบรากแก้ว ลาต้นมองเห็นข้อปล้องไม่ชัดเจนการเจริญออก
ทางด้านข้าฝัก/ผล เป็นผลกลุ่ม ผลแก่แห้ง
เมล็ด เมล็ดล่อน (achene) ค่อนข้างกลม เมล็ดอ่อนสีขาวอมเขียว เมล็ด
แก่สีน้าตาล
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ ดอกกุหลาบ
องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Eustoma russellianum
ชื่อสามัญ : lisianthus , prairie gentian
ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์
ดอกยูสโตมาเป็นดอกไม้ที่มีลักษณะคล้ายดอกกุหลาบแต่จะ
ออกเป็นช่อดอก ไม่ใช่ดอกเดี่ยวเหมือนดอกกุหลาบ มีถิ่นกาเนิดแถบทวีป
อเมริกาใต้ และนาเข้ามาในประเทศญี่ปุ่นกว่า 60 ปี ลักษณะ จะเป็นกลีบ
บางๆอ่อนนุ่ม มีหลายสี เช่น สีชมพู สีขาวขอบชมพู โอโรส และ ลาเวนเดอร์
เป็นต้น ดอกไลเซนทรัส จัดเป็นพืชที่มีวงชีวิตมากกว่า 2 ปี โดยปกติจะออก
ทั้งปี แต่จะเจริญเติบโตได้ดีช่วง เดือนมิถุนายน ถึง เดือนสิงหาคม ช่วงฤดู
ร้อน และ ช่วงฤดูหนาวเจริญเติบโตช้า
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 3 คือ ดอกยูสโตมา
องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง
Clip Video ประกอบการศึกษาโครงสร้างพืชตัวอย่างทั้ง 3 ชนิด
https://www.youtube.com/watch?v=IwIlzbVdHmg&t=1s
บรรณานุกรม
สุนทรียผกามาศ. 2559. ดอกไลเซนทัส(Lisianthus). [ระบบออนไลน์].
แหล่งที่มา https://sites.google.com/site/feelingofflowers1/dxk-li-
se-nthas-lisianthus. (21 พฤศจิกายน 2561).
ไม่ระบุ. 2561. บัว. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
https://th.wikipedia.org/wiki/บัว. (22 พฤศจิกายน 2561).
สานักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดาริ สมเด็จ
พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 2544. กุหลาบ. [ระบบ
ออนไลน์]. แหล่งที่มา
http://www.rspg.or.th/plants_data/use/flowers01-1.htm. (22
พฤศจิกายน 2561).
ภาคผนวก
เบื้องหลังการศึกษาโครงสร้างพืชดอก
ภาคผนวก
ครูผู้สอน : นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้ชีววิทยา
คณะนักเรียนผู้จัดทา
น.ส. พิชญ์สินี จงเจริญใจ เลขที่ 10น.ส. ธัญยธรณ์ ธนินจีราวัฒน์ เลขที่ 5
น.ส. พิชญ์สินี หวังวัฒนาภรณ์ เลขที่ 11
น.ส. มนัสนันท์ มหัทธนากร เลขที่ 12
น.ส. ลดาวัลย์ ก่อเกียรตินารา เลขที่ 14

group 1 room 656

  • 1.
    หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของ พืชดอกตัวอย่าง จานวน 3ชนิด ได้แก่ กุหลาบ บัว ยูสโตมา นาเสนอครูผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์ ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณะผู้จัดทา กลุ่มที่ 1 น.ส. ธัญยธรณ์ ธนินจีราวัฒน์ เลขที่ 5 น.ส. พิชญ์สินี จงเจริญใจ เลขที่ 10 น.ส. พิชญ์สินี หวังวัฒนาภรณ์ เลขที่ 11 น.ส. มนัสนันท์ มหัทธนากร เลขที่ 12 น.ส. ลดาวัลย์ ก่อเกียรตินารา เลขที่ 14 ระดับชั้น ม.5 ห้อง 656 แผนการเรียน วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว 30244) ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561
  • 2.
    คานา ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว30244) จัดทาขึ้น เพื่อเป็นสื่อประกอบการศึกษาโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืชดอก 3 ชนิด ได้แก่ กุหลาบ บัว ยูสโตมา โดยในชิ้นงานนี้ประกอบด้วย ลักษณะทั่วไปทาง พฤกษศาสตร์ องค์ประกอบที่สาคัญของดอก ตัวอย่างแห้งของดอก และลิงค์ ของคลิปการ Cross Section เพื่อดูโครงสร้างภายในของดอกไม้แต่ละชนิด ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชิ้นงานนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านและผู้ที่ กาลังศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืชดอก ไม่มากก็น้อย คณะผู้จัดทา วันที่ 22 พ.ย. 61
  • 3.
    สารบัญ เรื่อง การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ 1 การศึกษาโครงสร้างของดอกชนิดที่ 1คือ ดอกบัว 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 2 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 3 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง 4 การศึกษาโครงสร้างของดอกชนิดที่ 2 คือ ดอกกุหลาบ 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 5 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 6 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง 7 การศึกษาโครงสร้างของดอกชนิดที่ 3 คือ ดอกยูสโตมา 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 8 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 9 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง 10 Clip Video ประกอบการศึกษาโครงสร้างพืชตัวอย่างทั้ง 3 ชนิด 11 บรรณานุกรม 12 ภาคผนวก 13
  • 4.
  • 5.
    ชื่อวิทยาศาสตร์ : Nelumbo nucifera ชื่อวงศ์: NYMPHACACEAE ชื่อสามัญ : Lotus, Sacred lotus, Egyptian ชื่อพื้นเมือง : บุณฑริก ปุณฑริก ปทุม ปัทมา โกกระณต สัตตบุษย์ บัวฉัตร ขาว สัตตบงกช บัวฉัตรชมพู โช้ค บัวอุบล ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ต้น ไม้โผล่เหนือน้า อายุหลายปี ลาต้นมีทั้งที่เป็นเหง้าใต้ดิน และเป็นไหล เหนือดิน ใต้น้า ใบ ใบเดี่ยว เรียงสลับ ใบรูปไข่ค่อนช้างกลม ขนาด 15-40 เซนติเมตร ขอบใบเรียบและเป็นคลื่นเล็กน้อย แผ่นใบเรียบ สีเขียวและมีนวลเคลือบ ก้านใบกลมเรียวแข็งส่งใบให้เจริญที่ผิวน้าหรือเหนือน้า มีหนามเป็นตุ่มเล็กๆ ภายในก้านใบมีน้ายางใสเมื่อถูกอากาศเป็นสีคล้า ดอก สีชมพู ขาว มีกลิ่นหอม ออกเป็นดอกเดี่ยวขนาดใหญ่ ก้านดอกสี เชียว อวบกลมส่งดอกชูขึ้นเหนือน้า กลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ มีทั้งกลีบดอกชั้น เดียวและกลีบดอกซ้อนกัน มีเกสรตัวผู้จานวนมากติดอยู่รอบฐานรองดอกที่ การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ดอกบัว
  • 6.
    บวมขยายใหญ่ หุ้มรังไข่ไว้ภายในเรียกว่า "ฝักบัว"ดอกบานเต็มที่กว้าง 20-25 เซนติเมตร บัวหลวงมีหลายพันธุ์มีชื่อเรียกต่างกันไปตามขนาดและ ลักษณะของดอก ฝัก/ผล ตรงใจกลางดอกมีรูปร่างคล้ายกรวย สีเหลืองนวล หรือที่เรียกกัน ว่า ฝักบัว พอแก่จะมีสีเขียว รอบรูปกรวยที่มีไข่ฝังอยู่ มีเกสรตัวผู้ลักษณะเป็น เส้นสีเหลือง ล้อมรอบอยู่มากมาย เปลือกเมล็ดสีเขียว ภายในมีเนื้อสีขาวนวล รสหวานมัน ตรงกลางที่ฝาเมล็ดบัวประกบกัน จะมีดีบัวสีเขียวเข้ม มีขนาด เล็กอยู่ตรงกลาง (ดีบัว คือ ต้นอ่อนเป็นส่วนที่จะงอกไปเป็นต้นใหม่ อยู่ใน เมล็ด) องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
  • 7.
  • 8.
    ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rosaspp. ชื่อวงศ์ : Rosaceae ชื่อสามัญ : Rose ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ลาต้นและกิ่ง มีหนาม เปลือกสีเขียว ใบ ใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 5-9 ใบ ดอก เป็นดอกเดี่ยว หรือดอกช่อ กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ เกสรเพศผู้มีจานวน มาก ราก มีระบบรากแก้ว ลาต้นมองเห็นข้อปล้องไม่ชัดเจนการเจริญออก ทางด้านข้าฝัก/ผล เป็นผลกลุ่ม ผลแก่แห้ง เมล็ด เมล็ดล่อน (achene) ค่อนข้างกลม เมล็ดอ่อนสีขาวอมเขียว เมล็ด แก่สีน้าตาล การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ ดอกกุหลาบ
  • 9.
  • 10.
  • 11.
    ชื่อวิทยาศาสตร์ : Eustomarussellianum ชื่อสามัญ : lisianthus , prairie gentian ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์ ดอกยูสโตมาเป็นดอกไม้ที่มีลักษณะคล้ายดอกกุหลาบแต่จะ ออกเป็นช่อดอก ไม่ใช่ดอกเดี่ยวเหมือนดอกกุหลาบ มีถิ่นกาเนิดแถบทวีป อเมริกาใต้ และนาเข้ามาในประเทศญี่ปุ่นกว่า 60 ปี ลักษณะ จะเป็นกลีบ บางๆอ่อนนุ่ม มีหลายสี เช่น สีชมพู สีขาวขอบชมพู โอโรส และ ลาเวนเดอร์ เป็นต้น ดอกไลเซนทรัส จัดเป็นพืชที่มีวงชีวิตมากกว่า 2 ปี โดยปกติจะออก ทั้งปี แต่จะเจริญเติบโตได้ดีช่วง เดือนมิถุนายน ถึง เดือนสิงหาคม ช่วงฤดู ร้อน และ ช่วงฤดูหนาวเจริญเติบโตช้า การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 3 คือ ดอกยูสโตมา
  • 12.
  • 13.
  • 14.
  • 15.
    บรรณานุกรม สุนทรียผกามาศ. 2559. ดอกไลเซนทัส(Lisianthus).[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://sites.google.com/site/feelingofflowers1/dxk-li- se-nthas-lisianthus. (21 พฤศจิกายน 2561). ไม่ระบุ. 2561. บัว. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://th.wikipedia.org/wiki/บัว. (22 พฤศจิกายน 2561). สานักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดาริ สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 2544. กุหลาบ. [ระบบ ออนไลน์]. แหล่งที่มา http://www.rspg.or.th/plants_data/use/flowers01-1.htm. (22 พฤศจิกายน 2561).
  • 16.
  • 17.
    ภาคผนวก ครูผู้สอน : นายวิชัยลิขิตพรรักษ์ ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา กลุ่มสาระการเรียนรู้ชีววิทยา คณะนักเรียนผู้จัดทา น.ส. พิชญ์สินี จงเจริญใจ เลขที่ 10น.ส. ธัญยธรณ์ ธนินจีราวัฒน์ เลขที่ 5 น.ส. พิชญ์สินี หวังวัฒนาภรณ์ เลขที่ 11 น.ส. มนัสนันท์ มหัทธนากร เลขที่ 12 น.ส. ลดาวัลย์ ก่อเกียรตินารา เลขที่ 14