การศึกษาโครงสร้างดอกเฟื่องฟ้า คาร์เนชั่น และลิลลี่ จัดทำโดยนักเรียนระดับชั้น ม.5 ห้อง 932 กลุ่มที่ 5 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา

1. หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์
ของพืชดอกตัวอย่าง จานวน 3 ชนิด ได้แก่ เฟื่องฟ้า คาร์เนชั่น และลิลลี่
นาเสนอครูผู้สอน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู ค.ศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
จัดทาโดย
น.ส.ณิชากร ชัยรัตน์อาภาพันธ์ เลขที่ 10
น.ส.ธาราทิพย์ ลิลิตสุวรรณ เลขที่ 13
น.ส.รัญชิดา ศรีกฤษณรัตน์ เลขที่ 23
น.ส.สุวัฒนา สนสังข์ เลขที่ 26
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ห้อง 932 กลุ่มที่ 5
แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์-คุณภาพชีวิต
ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 ว30244
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561

2. คานา
หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาของพืชดอกตัวอย่าง 3
ชนิด ได้แก่ เฟื่องฟ้า คาร์เนชั่น และลิลลี่ เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา
ชีววิทยา ว30244 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา
2561 มีจุดประสงค์เพื่อนาความรู้มาประยุกต์ใช้ในการศึกษากาย
วิภาคและสัณฐานวิทยาของดอกไม้ตัวอย่างทั้ง 3 ชนิด
ภายในหนังสือเล่มเล็กนี้ ประกอบด้วยข้อมูลทาง
พฤกษศาสตร์ของพืชทั้ง 3 ชนิด มีทั้งชื่อวิทยาศาสตร์ ชื่อวงศ์
ชื่อสามัญ รวมถึงลักษณะทั่วไปของพืชนั้นๆ ทั้งยังมีรูปภาพที่แสดง
โครงสร้างของดอกไม้นั้นๆ นอกจากนี้แล้วยังมี Herbarium แสดง
โครงสร้างจริงของดอกนั้นๆ รวมถึงมี QR code ที่เชื่อมต่อกับคลิป
วิดีโอการศึกษากายวิภาคของดอกไม้ทั้ง 3 ชนิดอีกด้วย
สุดท้ายนี้ทางผู้จัดทาขอขอบคุณครูวิชัย ลิขิตพรรักษ์ ที่ให้
คาปรึกษาแนะนาจนหนังสือเล่มเล็กนี้ออกมาได้อย่างสมบูรณ์
คณะผู้จัดทา
18 พฤศจิกายน 2561

3. สารบัญ
หัวข้อ หน้า
การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ 1
การศึกษาโครงสร้างดอกเฟื่องฟ้า 2
การศึกษาโครงสร้างดอกคาร์เนชั่น 5
การศึกษาโครงสร้างดอกลิลลี่ 8
Link & QR code 11
ภาคผนวก 12
บรรณานุกรม 13
ครูผู้สอนและคณะผู้จัดทา 14

4. 1
การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญการจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ
ดอกไม้ที่ทาการศึกษา
ดอกไม่สมบูรณ์
ดอกช่อ ดอกเดี่ยว
ลิลลี่ คาร์เนชั่นเฟื่องฟ้า
ดอกไม่สมบูรณ์เพศ
ดอกสมบูรณ์
ดอกสมบูรณ์เพศ
ดอกเดี่ยวดอกช่อ
Superior Ovary

5. การศึกษาโครงสร้างของเฟื่องฟ้า
ออกดอกเป็นกระจุกตามง่ามใบและปลายกิ่ง มี 3 ดอก ดอกมีหลายสี ดอก
ที่เป็นสี ๆ ก็คือใบที่ เรียกว่า ใบดอก มีลักษณะบางคล้ายกับกระดาษ ลักษณะเป็น
รูปไข่ปลายแหลม ในหนึ่งดอกจะมีใบดอก 3 ใบเชื่อมติดกัน ใบดอกจะกว้างประมาณ
2-4 เซนติเมตรและยาวประมาณ 3-5 เซนติเมตร มีเกสรเป็นรูปทรงกระบอกสีเขียว
การศึกษาโครงสร้างของเฟื่องฟ้า
ชื่อวิทยาศาสตร์ Bougainvillea
ชื่อวงศ์ Nyctaginaceae
ชื่อสามัญ Paper flower
ชื่อท้องถิ่น ดอกต่างใบ ดอกกระดาษ ดอกโคม ตรุษจีน เป็นต้น
เป็นไม้ยืนต้นประเภทพุ่มกึ่งเลื้อย ลาต้นมีลักษณะกลมใหญ่ เนื้อแข็ง ผิวเป็น
สีเทาหรือสีน้าตาล ลาต้นเปราะและหักได้ง่าย มีหนามขึ้นตามลาต้นอยู่เหนือใบ
ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ ลักษณะใบเป็นรูปไข่ รูปรี หรือรูปหัวใจ ปลาย
ใบแหลม โคนใบมน ส่วนขอบใบเรียบ แผ่นใบเป็นสีเขียว ผิวใบเรียบ ใบบาง มีหนาม
อยู่ตามง่ามใบ
ลาต้น
ใบ
ดอก
ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์
2

6. ใบประดับ (Bract)
วงกลีบเลี้ยง (Calyx)
เกสรตัวผู้ (Stamen)
เกสรตัวเมีย (Pistil)
จะสรุปได้ว่าดอกเฟื่องฟ้าเป็นดอกช่อที่มีดอกย่อยอยู่ภายใน เป็นดอก
สมบูรณ์เพศแต่ไม่สมบูรณ์เพราะขาดกลีบดอก ลักษณะรังไข่เป็นแบบ superior
ovary
ยอดเกสรตัวเมีย (Stigma)
อับละอองเรณู (Anther)
รังไข่ (Ovary)
องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
3
ก้านชูเกสรตัวผู้ (Filament)
ก้านชูเกสรตัวเมีย (Style)
ก้านดอก (Peduncle)
ก้านดอกย่อย (Pedicel)

7. 4
ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง

8. การศึกษาโครงสร้างของคาร์เนชั่น
เป็นไม้ดอกล้มลุก ลาต้นแตกกิ่งก้าน ใบรูปแถบเรียวยาว สีเขียวเข้มอมฟ้า
โคนใบหุ้มข้อโป่งพองเล็กน้อย
การศึกษาโครงสร้างของคาร์เนชั่น
ชื่อวิทยาศาสตร์ Dianthus caryophyllus
ชื่อวงศ์ Caryophyllaceae
ชื่อสามัญ Carnation
ดอกมีทั้งชนิดดอกเดี่ยวและดอกช่อ กลีบรองดอกสีเขียว รูปถ้วย กลีบดอก
ซ้อนฟู ขอบกลีบหยักเป็นแฉก ดอกมีทั้งชนิดดอกซ้อนและดอกชั้นเดียว ปลายกลีบ
ดอกจะมีลักษณะหยัก ๆ คล้ายฟันเลื่อย กลีบหุ้มดอก มีลักษณะรวมติดกันเป็นกรวย
หุ้มกลีบดอกไว้ ดอกมีขนาดตั้งแต่ 1.5 – 3 นิ้ว สีของดอกมีหลายสี คือ ขาว แดง แดง
อมม่วง และอาจจะมี 2 สีในดอกเดียวกัน
ลาต้น
ดอก
ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์
5

9. กลีบเลี้ยง (Sepal)
กลีบดอก (Petal)
เกสรตัวเมีย (Pistil)
ก้านชูเกสรตัวผู้ (Filament)
รังไข่ (Ovary)
อับละอองเรณู (Anther)
จะสรุปได้ว่าดอกคาร์เนชั่นเป็นดอกดอกเดี่ยว เป็นทั้งดอกสมบูรณ์และ
ดอกสมบูรณ์เพศ ลักษณะรังไข่เป็นแบบ superior ovary
องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
6
ก้านชูเกสรตัวเมีย (Style)
เกสรตัวผู้ (Stamen)
ก้านดอก (Peduncle)

10. 7
ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง

11. การศึกษาโครงสร้างของลิลลี่
ดอกจะมีกลีบดอก 6 กลีบ แยกออกจากกัน มีเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียชู
ขึ้นอยู่ใจกลางดอก ลิลี่นั้นมีหลายสี มีทั้งสีขาว ชมพู ส้ม แดง ม่วง และมีสองสีใน
ดอกเดียวกัน นอกจากนี้บางพันธุ์ยังมีจุดประบนกลีบดอกอีกด้วยซึ่งได้รับความนิยม
มาก ดอกจะบานได้ 2-4 วัน มีกลีบรวม(Tepal) ซึ่งเป็นกลีบที่มีลักษณะพิเศษ
เพราะไม่สามารถแยกได้ว่าเป็นกลีบดอกหรือกลีบเลี้ยง เนื่องจากบริเวณด้านหลังมีสี
เขียวคล้ายกลีบเลี้ยงแต่บริเวณด้านหน้ามีสีสันสวยงามคล้ายกลีบดอก
การศึกษาโครงสร้างของลิลลี่
ชื่อวิทยาศาสตร์ Lilium spp.
ชื่อวงศ์ Liliaceae
ชื่อสามัญ Lily, Easter Lily
ลาต้น
ลิลี่เป็นไม้ดอกที่มีหัวสะสมอาหารอยู่ใต้ดิน หัวของลิลี่ คือ ส่วนลาต้นที่อัดตัว
กันแน่น ประกอบด้วยฐานของหัว ลักษณะเป็นแผ่นแบน ๆ ด้านบนเป็นกลีบเรียง
ซ้อนกันเป็นชั้นคล้ายกลีบหอมหัวใหญ่ ทาหน้าที่เก็บสะสมอาหาร ด้านล่างของฐาน
จะมีรากงอกออกมา
ดอก
ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์
8

12. กลีบรวม (Tepal)
เกสรตัวเมีย (Pistil)
เกสรตัวผู้ (Stamen)
อับละอองเรณู (Anther)
ยอดเกสรตัวเมีย (Stigma)
รังไข่ (Ovary)
จะสรุปได้ว่าดอกลิลลี่เป็นดอกเดี่ยว เป็นทั้งดอกสมบูรณ์และดอกสมบูรณ์เพศ
ลักษณะรังไข่เป็นแบบ superior ovary
องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
9
ก้านชูเกสรตัวผู้ (Filament)
ก้านชูเกสรตัวเมีย (Style)
ก้านดอก (Peduncle)

13. 10
ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง

14. Link & QR codeLink & QR code
11
Clip video ประกอบการศึกษาโครงสร้างดอกทั้ง 3 ชนิด
“เฟื่องฟ้า คาร์เนชั่น ลิลลี่ กลุ่ม 5 ห้อง 932”
Link : https://youtu.be/HmbKqI9gKWc

15. ภาคผนวกภาคผนวก
12
ภาพแสดงเบื้องหลังการศึกษาโครงสร้างของพืชดอก

16. บรรณานุกรมบรรณานุกรม
13
เฟื่องฟ้า. (2561). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://th.m.wikipedia.org/wiki/
เฟื่องฟ้า (วันที่ค้นข้อมูล : 14 พฤศจิกายน 2561).
6 สรรพคุณและประโยชน์ของต้นเฟื่องฟ้า ดอกเฟื่องฟ้า. (2560). [ออนไลน์]. เข้าถึง
ได้จาก : https://medthai.com/เฟื่องฟ้า/ (วันที่ค้นข้อมูล : 14 พฤศจิกายน 2561).
ดอกคาร์เนชัน. (2555). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :
https://picturejra.wordpress.com/2012/02/26/ดอกคาร์เนชั่น-carnation/
(วันที่ค้นข้อมูล : 18 พฤศจิกายน 2561)
ลิลลี่. (2558). [ออนไลน์]. เข้าถึงข้อมูลจาก : https://th.m.wikipedia.org/wiki/ลิลี
(วันที่ค้นข้อมูล : 18 พฤหัสบดี 2561)

17. ครูผู้สอนครูผู้สอน
คณะผู้จัดทา
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู ค.ศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
คณะผู้จัดทา
1.น.ส.ณิชากร ชัยรัตน์อาภาพันธ์ เลขที่ 10
2,น.ส.ธาราทิพย์ ลิลิตสุวรรณ เลขที่ 13
3.น.ส.รัญชิดา ศรีกฤษณรัตน์ เลขที่ 23
4.น.ส.สุวัฒนา สนสังข์ เลขที่ 26
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ห้อง 932 กลุ่มที่ 5
แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์-คุณภาพชีวิต
2 3 4 1
14