หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืช
ดอกตัวอย่าง จานวน 3 ชนิด ได้แก่ ลีลาวดี อัญชัน ประทัดจีน
นาเสนอครูผู้สอน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยาศาสตร์
คณะผู้จัดทา กลุ่มที่ 3
1. นางสาวณัฏฐวีรดา สังขปาโณ เลขที่ 6
2. นางสาวพรพิมล สอนเคน เลขที่ 10
3. นางสาวอรนลิน สุวรรณาสน์ เลขที่ 24
4. นายนัธทวัฒน์ อัจฉริยฉัตรา เลขที่ 35
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 ห้อง652 แผนการเรียนวิทย์-บริหารฯ
ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว30244)
ภาคเรียน 2 ปีการศึกษา 2561
คำนำ
หนังสือเล่มเล็กฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาชีววิทยา4 (ว32044) ชั้นมัธยมศึกษาปี
ที่ 5 โดยมีจุดประสงค์ เพื่อการศึกษาความรู้ที่ได้จากการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะ
สืบพันธุ์ของพืชดอกตัวอย่าง จานวน 3 ชนิด ได้แก่ ลีลาวดี อัญชัน ประทัดจีน ซึ่งหนังสือ
เล่มเล็กเล่มนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ องค์ประกอบโครงสร้าง
สาคัญ ตัวอย่างแห้งของดอกไม้ทั้ง 3 ชนิด
ผู้จัดทาหวังว่า หนังสือเล่มเล็กฉบับนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือนักเรียน
นักศึกษา ที่กาลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อแนะนาหรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทา
ขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย
คณะผู้จัดทา
วันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ.2561
สำรบัญ
หัวข้อนาเสนอ หน้า
1. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ลีลาวดี 1
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 1
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 2
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง
สาคัญของดอก 3
2. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ อัญชัน 4
2.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 4
2.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 5
2.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง
สาคัญของดอก 6
3. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ประทัดจีน 7
3.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 7
3.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 8
3.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง
สาคัญของดอก 9
4. Clip VDO ประกอบการศึกษา 10
5. ภาคผนวก 12
การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ ดังนี้
- ดอกเดี่ยวหรือดอกช่อ
- ดอกครบส่วนหรือไม่ครบส่วน
- ดอกสมบูรณ์เพศหรือไม่สมบูรณ์เพศ
- รูปแบบของรังไข่ (superior/inferior ovary)
- ลักษณะสมมาตรของดอก
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ลีลาวดี
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยำศำสตร์ : Plumeria spp.
ชื่อสำมัญ : Frangipani , Pagoda tree,
Temple tree
ชื่อถิ่น : จาปา, จาปาลาว และจาปาขอม เป็นต้น
วงศ์ : Apocynaceae
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์
ใบ เป็นใบเดี่ยว มีการเรียงตัวแบบสลับและ
หนาแน่นใกล้ปลายกิ่ง มีลักษ โดยทั่วไป ใบจะหนา
เหนียวแข็ง และมีสีตั้งแต่สีเขียวอ่อนถึงสีเขียวเข้ม มี
เส้นกลางใบแตกสาขาออกไปคล้ายขนนก
ดอก โดยทั่วไปจะมีขนาดใหญ่ถึงกลาง ยกเว้น
บางพันธุ์ที่มีขนาดเล็ก กลีบดอกมี 5 กลีบ เกสรตัวผู้,
ตัวเมีย อยู่ลึกเข้าไปข้างใน ดอกมีลักษณะคล้ายท่อ
ผล มีลักษณะคล้ายกับฝักต้นชวนชม ฝักอ่อน
สีจะมีสีเขียวเมื่อแก่ฝักจะมีสีแดงถึงดา
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ลีลาวดี1 2
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ลีลาวดี การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ อัญชัน
2.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยำศำสตร์ : Clitoria ternatea L.
ชื่อสำมัญ : Blue pea, Blue vine, Butterfly pea,
Pigeon wings
ชื่อถิ่น : แดงชัน หรือ เอื้องชัน
วงศ์ : Leguminosae
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์
ต้น ไม้เลื้อยเนื้ออ่อน อายุสั้น ใช้ยอดเลื้อย
พัน ลาต้นมีขนปกคลุม
ใบ ประกอบแบบขนนก เรียงตรงข้าม มีใบ
ย่อย 5-9 ใบ รูปไข่แกมรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมน
ผิวใบด้านล่างมีขนหนาปกคลุม
ดอก สีขาว ฟ้า และม่วง ดอกเดี่ยวหรือ
ออกเป็นคู่ตามซอกใบ รูปดอกถั่ว มีทั้งดอกชั้นเดียว
และดอกซ้อน กลีบดอก 5 กลีบ ดอกชั้นเดียวกลีบขั้น
นอกมีขนาดใหญ่กลางกลีบสีเหลือง ส่วนกลีบชั้นใน
ขนาดเล็ก แต่ดอกซ้อนกลีบดอกมีขนาดเท่ากัน ซ้อน
เวียนเป็นเกลียว ดอกบานเต็มที่กว้าง 2-2.5 ซม.
ผล แห้งแตก เป็นฝักแบน กว้าง 1-1.5 ซม.
ยาว 5-8 ซม.
3 4
2.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก อัญชัน 2.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
5 6
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 3 คือ ประทัดจีน
3.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยำศำสตร์ : Russelia juncea Zucc.
ชื่อสำมัญ : Fountain Plant, Coral fountain,
Coral plant, Coralblow,
Firecracker plant
ชื่อถิ่น : ประทัดเล็ก, ประทัดฝรั่ง, ประทัดทอง
วงศ์ : PLANTAGINACEAE
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์
ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงเป็นวงรอบ ลักษณะ
ของใบเป็นรูปเรียวยาวหรือเป็นรูปเข็มเส้นเล็ก ๆ เรียว
ๆ ยาวประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ปลายใบแหลมเป็น
ติ่ง โคนใบแหลม
ดอก จะเป็นหลอดสีแดงเข้มหรือสีส้มเป็นมัน
ขนาดเล็ก ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกที่ปลายกิ่ง ช่อ
ดอกยาวประมาณ 3 เซนติเมตร หนึ่งช่อจะมีดอกย่อย
ประมาณ 2-4 ดอก
ผล เป็นแบบแคปซูล มีลักษณะกลม ผิวด้าน
ในมีขน เมล็ดมีจานวนมากและมีขนาดเล็ก ผิวมีขน
และเป็นเส้นคล้ายกับรังนก
3.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ประทัดจีน
7 8
3.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก Clip VDO ประกอบการศึกษาโครงสร้างดอกของพืชตัวอย่าง
Link youtube :
https://www.youtube.com/watch?v=gwm-
_9VrOUY&feature=youtu.be
9 10
บรรณานุกรม
ประทัดจีน. (2557). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://medthai.com/ประทัดจีน
วันที่สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2561
ลักษณะของดอกอัญชัน. (2558). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :
https://www.เกร็ดความรู้.com/tag/ลักษณะของดอกอัญชัน/
วันที่สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2561
ลักษณะพฤกษศำสตร์ของลีลำวดี (2552). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :
https://www.nanagarden.com/topic/3650
วันที่สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2561
ภาคผนวก 12
ภาคผนวก
ครูผู้สอน :
ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
คณะนักเรียนผู้จัดทา

ดอกลีลาวดี ดอกอัญชัน และดอกประทัดจีน กลุ่มที่3 ม.5 ห้อง652

  • 1.
    หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืช ดอกตัวอย่าง จานวน 3ชนิด ได้แก่ ลีลาวดี อัญชัน ประทัดจีน นาเสนอครูผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์ ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยาศาสตร์ คณะผู้จัดทา กลุ่มที่ 3 1. นางสาวณัฏฐวีรดา สังขปาโณ เลขที่ 6 2. นางสาวพรพิมล สอนเคน เลขที่ 10 3. นางสาวอรนลิน สุวรรณาสน์ เลขที่ 24 4. นายนัธทวัฒน์ อัจฉริยฉัตรา เลขที่ 35 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 ห้อง652 แผนการเรียนวิทย์-บริหารฯ ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว30244) ภาคเรียน 2 ปีการศึกษา 2561 คำนำ หนังสือเล่มเล็กฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาชีววิทยา4 (ว32044) ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 5 โดยมีจุดประสงค์ เพื่อการศึกษาความรู้ที่ได้จากการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะ สืบพันธุ์ของพืชดอกตัวอย่าง จานวน 3 ชนิด ได้แก่ ลีลาวดี อัญชัน ประทัดจีน ซึ่งหนังสือ เล่มเล็กเล่มนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ องค์ประกอบโครงสร้าง สาคัญ ตัวอย่างแห้งของดอกไม้ทั้ง 3 ชนิด ผู้จัดทาหวังว่า หนังสือเล่มเล็กฉบับนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือนักเรียน นักศึกษา ที่กาลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อแนะนาหรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทา ขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย คณะผู้จัดทา วันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ.2561
  • 2.
    สำรบัญ หัวข้อนาเสนอ หน้า 1. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่1 คือ ลีลาวดี 1 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 1 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 2 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง สาคัญของดอก 3 2. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ อัญชัน 4 2.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 4 2.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 5 2.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง สาคัญของดอก 6 3. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ประทัดจีน 7 3.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 7 3.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 8 3.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้าง สาคัญของดอก 9 4. Clip VDO ประกอบการศึกษา 10 5. ภาคผนวก 12 การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ ดังนี้ - ดอกเดี่ยวหรือดอกช่อ - ดอกครบส่วนหรือไม่ครบส่วน - ดอกสมบูรณ์เพศหรือไม่สมบูรณ์เพศ - รูปแบบของรังไข่ (superior/inferior ovary) - ลักษณะสมมาตรของดอก
  • 3.
    การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือลีลาวดี 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ ชื่อวิทยำศำสตร์ : Plumeria spp. ชื่อสำมัญ : Frangipani , Pagoda tree, Temple tree ชื่อถิ่น : จาปา, จาปาลาว และจาปาขอม เป็นต้น วงศ์ : Apocynaceae ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์ ใบ เป็นใบเดี่ยว มีการเรียงตัวแบบสลับและ หนาแน่นใกล้ปลายกิ่ง มีลักษ โดยทั่วไป ใบจะหนา เหนียวแข็ง และมีสีตั้งแต่สีเขียวอ่อนถึงสีเขียวเข้ม มี เส้นกลางใบแตกสาขาออกไปคล้ายขนนก ดอก โดยทั่วไปจะมีขนาดใหญ่ถึงกลาง ยกเว้น บางพันธุ์ที่มีขนาดเล็ก กลีบดอกมี 5 กลีบ เกสรตัวผู้, ตัวเมีย อยู่ลึกเข้าไปข้างใน ดอกมีลักษณะคล้ายท่อ ผล มีลักษณะคล้ายกับฝักต้นชวนชม ฝักอ่อน สีจะมีสีเขียวเมื่อแก่ฝักจะมีสีแดงถึงดา 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ลีลาวดี1 2
  • 4.
    1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ลีลาวดีการศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ อัญชัน 2.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ ชื่อวิทยำศำสตร์ : Clitoria ternatea L. ชื่อสำมัญ : Blue pea, Blue vine, Butterfly pea, Pigeon wings ชื่อถิ่น : แดงชัน หรือ เอื้องชัน วงศ์ : Leguminosae ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์ ต้น ไม้เลื้อยเนื้ออ่อน อายุสั้น ใช้ยอดเลื้อย พัน ลาต้นมีขนปกคลุม ใบ ประกอบแบบขนนก เรียงตรงข้าม มีใบ ย่อย 5-9 ใบ รูปไข่แกมรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมน ผิวใบด้านล่างมีขนหนาปกคลุม ดอก สีขาว ฟ้า และม่วง ดอกเดี่ยวหรือ ออกเป็นคู่ตามซอกใบ รูปดอกถั่ว มีทั้งดอกชั้นเดียว และดอกซ้อน กลีบดอก 5 กลีบ ดอกชั้นเดียวกลีบขั้น นอกมีขนาดใหญ่กลางกลีบสีเหลือง ส่วนกลีบชั้นใน ขนาดเล็ก แต่ดอกซ้อนกลีบดอกมีขนาดเท่ากัน ซ้อน เวียนเป็นเกลียว ดอกบานเต็มที่กว้าง 2-2.5 ซม. ผล แห้งแตก เป็นฝักแบน กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 5-8 ซม. 3 4
  • 5.
    2.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก อัญชัน2.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 5 6
  • 6.
    การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 3 คือประทัดจีน 3.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ ชื่อวิทยำศำสตร์ : Russelia juncea Zucc. ชื่อสำมัญ : Fountain Plant, Coral fountain, Coral plant, Coralblow, Firecracker plant ชื่อถิ่น : ประทัดเล็ก, ประทัดฝรั่ง, ประทัดทอง วงศ์ : PLANTAGINACEAE ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์ ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงเป็นวงรอบ ลักษณะ ของใบเป็นรูปเรียวยาวหรือเป็นรูปเข็มเส้นเล็ก ๆ เรียว ๆ ยาวประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ปลายใบแหลมเป็น ติ่ง โคนใบแหลม ดอก จะเป็นหลอดสีแดงเข้มหรือสีส้มเป็นมัน ขนาดเล็ก ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกที่ปลายกิ่ง ช่อ ดอกยาวประมาณ 3 เซนติเมตร หนึ่งช่อจะมีดอกย่อย ประมาณ 2-4 ดอก ผล เป็นแบบแคปซูล มีลักษณะกลม ผิวด้าน ในมีขน เมล็ดมีจานวนมากและมีขนาดเล็ก ผิวมีขน และเป็นเส้นคล้ายกับรังนก 3.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ประทัดจีน 7 8
  • 7.
    3.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก ClipVDO ประกอบการศึกษาโครงสร้างดอกของพืชตัวอย่าง Link youtube : https://www.youtube.com/watch?v=gwm- _9VrOUY&feature=youtu.be 9 10
  • 8.
    บรรณานุกรม ประทัดจีน. (2557). [ออนไลน์].เข้าถึงได้จาก : https://medthai.com/ประทัดจีน วันที่สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2561 ลักษณะของดอกอัญชัน. (2558). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.เกร็ดความรู้.com/tag/ลักษณะของดอกอัญชัน/ วันที่สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2561 ลักษณะพฤกษศำสตร์ของลีลำวดี (2552). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.nanagarden.com/topic/3650 วันที่สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2561 ภาคผนวก 12
  • 9.
    ภาคผนวก ครูผู้สอน : ตาแหน่ง ครูคศ.1 สาขาชีววิทยา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา คณะนักเรียนผู้จัดทา