คณะผู้จัดทำ กลุ่มที่4 1 นางสาว ฐิตารีย์ ธรรมลักษมี เลขที่5 2 นางสาว ณิชาปวีณ์ สิงห์พร เลขที่8 3 นางสาวพิมพ์ลภัส บุญสุภาพ เลขที่14 4 นายธยาน์ธิษณ์ ไชโย เลขที่34 5 นายปุณยวีร์ ชัยวิรัตนะ เลขที่40 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 ห้อง652 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาตร์(บริหาร)

1. หนังสือเล่มเล็กประกอบการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์
ของพืชดอกตัวอย่าง จานวน 3 ชนิด ได้แก่ ลิลลี่ ประทัดจีน ปีบ
นาเสนอครูผู้สอน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
คณะผู้จัดทา กลุ่มที่ 4
1.นางสาวฐิตารีย์ ธรรมลักษมี เลขที่ 5
2.นางสาวณิชาปวีณ์ สิงห์พร เลขที่ 8
3.นางสาวพิมพ์ลภัส บุญสุภาพ เลขที่ 14
4.นายธยาน์ธิษณ์ ไชโย เลขที่ 34
5.นายปุณยวีร์ ชัยวิรัตนะ เลขที่ 40
ระดับชั้นม.5 ห้อง 652 แผนการเรียน วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์(บริหาร)
ชิ้นงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาชีววิทยา 4 (ว 30244)
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561

2. คานา
รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาชีววิทยา 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยมี
จุดประสงค์ เพื่อการศึกษาเรียนรู้ด้านโครงสร้างอวัยวะสืบพันธุ์ของพืชดอก ซึ่งรายงานนี้มี
เนื้อหาเกี่ยวกับโครงสร้างภายนอกและภายในของพืชดอกทั้ง 3 ชนิด ได้แก่ ลิลลี่
ประทัดจีน ปีบ
ผู้จัดทาหวังว่า รายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือนักเรียน นักศึกษา
ที่กาลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อแนะนาหรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทาขอน้อมรับ
ไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย
คณะผู้จัดทา
21/11/2561
Link Slide Share :
QR
สารบัญ
หัวข้อนาเสนอ หน้า
การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ 1
1. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ลิลลี่
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 2-3
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 4
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 5
2. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ ประทัดจีน
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 6
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 7
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 8
3. การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 3 คือ ปีบ
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์ 9-10
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 11
1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 12
4. Clip VDO ประกอบการศึกษา 13
5. บรรณานุกรม 14
6. ภาคผนวก 15-16

3. 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Lilium spp.
ชื่อสามัญ : Lily, Easter Lily
วงศ์ : Liliaceae
ถิ่นกาเนิด : ในทวีปเอเชียแถวๆ จีนและญี่ปุ่น
ลิลลี่ (Lily, Lilium hybrids) เป็นไม้ดอกประเภทหัว มีดอกขนาดใหญ่เป็นสง่า
และสวยงามมาก บางชนิดมีกลิ่นหอมมาก นับว่าเป็นดอกไม้ที่มีราคาแพงที่สุดในปัจจุบัน
ใช้ได้ทั้งเป็นไม้ตัดดอกและไม้กระถาง ชนิดที่นิยมปลูกในปัจจุบันคือ ลิลลี่ปากแตร
เนื่องจากดอกมีรูปทรงเหมือนแตร ชนิดนี้มีดอกสีขาวมีกลิ่นหอม ในต่างประเทศเรียก
Easter lily อีกชนิดหนึ่งเป็นลูกผสมเอเชีย (Asiatic hybrids) มีช่อดอกตั้ง มีดอกหลายสี
ชนิดนี้มีดอกไม่หอม อีกชนิดหนึ่งมีดอกหอมมากมีราคาแพงที่สุด คือลูกผสม Oriental
hybrids
ในพื้นที่ของโครงการหลวง เช่น ดอยปุย ดอยอ่างขาง และดอยอินทนนท์ พบว่ามีลิลลี่พันธุ์
พื้นเมือง หรือเรียกว่าลิลลี่ดอยขึ้นอยู่ในป่า ออกดอกในเดือนสิงหาคมดอกหอมมาก
โดยเฉพาะในเวลากลางคืนที่มีอากาศหนาวเย็น
ปัจจุบันนี้โครงการหลวงได้ทาการวิจัยขยายพันธุ์ลิลลี่ โดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อให้
เกษตรกรชาวเขาปลูก นอกจากนี้ยังได้ทาการปรับปรุงพันธุ์ลิลลี่ลูกผสมต่างชนิด โดยใช้พ่อ
แม่พันธุ์ที่นาเข้าจากต่างประเทศผสมกับลิลลี่ดอยอีกด้วย
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 1 คือ ลิลลี่การจัดกลุ่มโครงสร้างดอกตามลักษณะสาคัญ
พืช (Plant)
ดอกช่อ (Inflorescence Flower) ดอกเดี่ยว (Solitary Flower)
ดอกสมบูรณ์เพศ
(Perfect Flower)
ดอกไม่สมบูรณ์เพศ
(Imperfect Flower)
ดอกไม่ครบส่วน
(Incomplete Flower)
ดอกครบส่วน
(Complete Flower)
รังไข่ใต้วงกลีบ (Inferior Ovary) รังไข่เหนือวงกลีบ (Superior Ovary)
สมมาตรแบบรัศมี
(Actinomorphic flower)
สมมาตรแบบครึ่งซีก
(Zygomorphic flower)
ดอกลิลลี่
ดอกปีบ ดอกประทัดจีน
1 2

4. ลักษณะทั่วไป
ลิลี่เป็นไม้ดอกที่มีหัวสะสมอาหารอยู่ใต้ดิน หัวของลิลี่ คือ ส่วนลาต้นที่อัดตัวกัน
แน่น ประกอบด้วยฐานของหัว ลักษณะเป็นแผ่นแบน ๆ ด้านบนเป็นกลีบเรียงซ้อนกันเป็น
ชั้นคล้ายกลีบหอมหัวใหญ่ ทาหน้าที่เก็บสะสมอาหาร ด้านล่างของฐานจะมีรากงอก
ออกมา หัวของลิลี่จะเจริญเติบโตและเพิ่มขนาดขึ้นเรื่อย ๆ ในแต่ละปีจะสร้างจุดเจริญใหม่
ภายในหัว เมื่อหัวพัฒนาเต็มที่และได้ผ่านช่วงฤดูหนาวเกิดการทาลายการฟักตัวของหัว
ยอดใหญ่จะเจริญเติบโตเป็นลาต้นเหนือดิน และส่วนยอดจะสร้างช่อดอก ซึ่งดอกจะมีกลีบ
ดอก 6 กลีบ แยกออกจากกัน มีเกสรตัวผู้ชูขึ้นอยู่ใจกลางดอก ลิลี่นั้นมีหลายสี มีทั้งสีขาว
ชมพู ส้ม แดง ม่วง และมีสองสีในดอกเดียวกัน นอกจากนี้บางพันธุ์ยังมีจุดประบนกลีบ
ดอกอีกด้วยซึ่งได้รับความนิยมมาก ดอกจะบานได้ 2-4 วัน
1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
3 4

5. 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยาศาสตร์: Russelia equisetiformis Schltdl. & Cham.
ชื่อสามัญ: ประทัดจีน
วงศ์: PLANTAGINACEAE
ลักษณะทั่วไป
ลาต้น: มีข้อปล้อง แตกกอและกิ่งก้านเป็นพุ่มแน่น
ใบ: ใบเดี่ยว เรียงเป็นวงรอบ รูปเข็มหรือเส้นเล็กเรียว ยาว 1.5-2 ซม. ปลายใบแหลมเป็น
ติ่ง ก้านใบสั้น
ดอก: ออกเป็นช่อกระจุกที่ปลายกิ่ง ยาว 3 ซม. ช่อละ 2-4 ดอก โคนกลีบดอกเชื่อมติดกัน
เป็นหลอดแคบ ปลายแยกเป็น 5 แฉก รูปร่างคล้ายประทัดเล็กๆ มีหลายสี เช่น แดง ส้ม
ชมพูอ่อน และเหลืองครีม เป็นมัน ออกดอกเดือนพฤศจิกายนถึงมิถุนายน
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 2 คือ ประทัดจีน
5 6

6. 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
7 8

7. 1.1 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยาศาสตร์: Millingtonia hortensis
ชื่อสามัญ: ปีบ, กาสะลอง
วงศ์: Bignoniaceae
ลักษณะทั่วไป
ต้นปีบ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ลาต้นตรง มีความสูงประมาณ 5-10
เมตร เปลือกต้นเป็นสีเทาเข้มแตกเป็นร่องลึก มีช่องอากาศ รากเกิดเป็นหน่อ เจริญเป็นต้น
ใหม่ได้ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการนาเมล็ดมาเพาะ หรือใช้ต้นอ่อนที่เกิดจากรากรอบ ๆ ของต้น
แม่ นามาตัดเป็นท่อนสั้น ๆ แล้วนามาปักชาในกระบะกรวยที่ผสมด้วยขี้เถ้าแกลบก็ได้ ปีบ
เป็นพันธุ์ไม้พื้นเมืองของพม่าและไทยที่ขึ้นกระจัดกระจายอยู่ทั่วไปตามป่าเบญจพรรณและ
ป่าดิบแล้งทางภาคเหนือ ภาคตะวันตก และทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ใบปีบ ลักษณะของใบเป็นใบประกอบแบบขนนก 3 ชั้น มีความกว้างประมาณ 13-
20 เซนติเมตรและยาวประมาณ 16-26 เซนติเมตร ก้านใบยาว 3.5-6 เซนติเมตร ที่ตัวใบ
จะประกอบไปด้วยแกนกลางยาวประมาณ 13-19 เซนติเมตร มีใบย่อย 4-6 คู่ กว้าง
ประมาณ 2.5-3 เซนติเมตรและยาวประมาณ 4-5 เซนติเมตร ลักษณะใบมีรูปร่างคล้ายรูป
หอกแกมรูปไข่ ปลายใบเรียวแหลม ฐานใบเป็นรูปลิ่ม ขอบใบหยักเป็นซี่หยาบ ๆ เนื้อใบ
เกลี้ยงบางคล้ายกับกระดาษ
ดอกปีบ ลักษณะดอกเป็นช่อกระจุกแยกแขนง มีความยาวประมาณ 10-25
เซนติเมตร ดอกย่อยจะประกอบไปด้วยกลีบเลี้ยงสีเขียว ดอกมีกลิ่นหอม มีความกว้าง
ประมาณ 0.5 เซนติเมตรและยาวประมาณ 6-10 เซนติเมตร เชื่อมกันเป็นหลอด
ปากแตร แยกออกเป็น 5 แฉก 3 แฉกรูปขอบขนาน 2 แฉกล่างค่อนข้างแหลม มีเกสรตัว
ผู้จานวน 4 ก้าน สองคู่จะยาวไม่เท่ากัน และมีเกสรตัวเมียจานวน 1 ก้าน อยู่เหนือวงกลีบ
โดยดอกปีบจะออกดอกในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนพฤษภาคม
ผลปีบ ลักษณะเป็นผลแห้งแตก ผลแบนยาว ขอบขนาน มีเนื้อและเมล็ดจานวนมาก
เป็นแผ่นบางมีปีก
การศึกษาโครงสร้างดอกชนิดที่ 3 คือ ปีบ
9 10

8. 1.2 องค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก 1.3 ตัวอย่างแห้งแสดงองค์ประกอบโครงสร้างสาคัญของดอก
11 12

9. Clip VDO ประกอบการศึกษาโครงสร้างดอกของพืชตัวอย่าง 3 ชนิด
Link youtube:
https://www.youtube.com/watch?v=GbdMOjhCNHc&feature=youtu.be
QR Code:
บรรณานุกรม
Gallery ดอกลิลลี่. (2551). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.the-
than.com/FLower/Fl-2/131/131.html. (วันที่ค้นข้อมูล : 21 พฤศจิกายน 2561 )
สานักพิมพ์บ้านและสวน. (2559). ประทัดจีน. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
http://book.baanlaesuan.com/plant-library/coral_plant/. (วันที่ค้นข้อมูล : 21
พฤศจิกายน 2561)
สานักพิมพ์บ้านและสวน. (2559). ปีบ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
https://sites.google.com/site/phasathaionline/hnwy-kar-reiyn-ru9. (วันที่ค้น
ข้อมูล : 21 พฤศจิกายน 2561)
13 14

10. ภาคผนวก
ภาพแสดงเบื้องหลังการศึกษาโครงสร้างของพืชดอกทั้งหมด
ภาคผนวก
ครูผู้สอน : นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่ง ครู คศ.1 สาขาชีววิทยา
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
คณะนักเรียนผู้จัดทา
น.ส.ณิชาปวีณ์ สิงห์พร น.ส.ฐิตารีย์ ธรรมลักษมี น.ส.พิมพ์ลภัส บุญสุภาพ
เลขที่ 8 เลขที่ 5 เลขที่ 14
นายธยาน์ธิษณ์ ไชโย นายปุณยวีร์ ชัยวิรัตนะ
เลขที่ 34 เลขที่ 40
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ห้อง 652
15 16