SlideShare a Scribd company logo
Paraqet: Anisa Ramadani
                  Klasa:10/2

Shkolla: “Andon Zako Cajupi”
 1) Madhesite fizike dhe matja e tyre
 2) Levizja drejtvizore
 3) Dinamika
 4) Barazpesha e trupit (momentet e forcave)
 5) Puna dhe energjia
 6) Ligji I ruajtjes se energjise
 7) Termodinamika
   Pavaresisht shume fushave shkencore qe
    rrethojne jeten e njeriut sot , ajo qe eshte me e
    rendesishmja eshte pikerisht fusha e fizikes. Do
    thoni pse ajo e para nder te tjerat? Pikerisht
    sepse merret drejtperdrejt me
    pershtatshmerine e njeriut me mjedisin. Ajo I ka
    dhene atij armen per te mbizoteruar mbi
    elementet e shumellojshem te natyres duke e
    bere qenien me jetese me te lehte dhe aktive ne
    planet.
   Madhesite fizike dhe menyrat e matjes se tyre
    jane thelbesore sepse ato I kane sjelle njeriut
    lehtesi te madhe ne jeten e perditshme , me
    llogaritjet fizike ai eshte I afte te shfrytezoje
    aparatura apo paisje te cilat ja kane bere jeten
    me te thjeshte! Nepermjet madhesive te
    shprehura ne sistemin SI njeriu e percakton me
    lehte nje trup , duke shprehur masen e tij , apo
    nje karakteristike si prsh rryma ne qarkun
    elektrik te cilen e shpreh ne Amper. Me tej me
    ane te matjes se tyre per te cilet kemi formula
    te posacme eshte bere me e lehte pershtatja
    jone mendore dhe intelektuale me objektet qe
    perdorim per te thjeshtuar jeten e perditshme.
   Fale ketij sistemi ekuivalent te njohjes se madhesive fizike ne te gjithe
    boten , gjuha e fizikes eshte e nje per te gjithe.



    Madhesia                        Njesia

    Largesa (x)                     Metra (m)

    Masa (m)                        Kilogram (kg)

    Koha (t)                        Sekond (s)

    Intensiteti rrymes el. (I)      Amper (A)

    Temperatura (T)                 Kelvin (K)

    Ndricimi                        Kandela (Cd)
   Gjithashtu pervec njesive baze kemi dhe njesi te tjera
    te cilat rrjedhin nga formulat e shquara qe njohim , qe
    bejne lidhjen teresore ndermjet madhesive fizike.

Emri            Simboli   Madhesia fizike
Herc            Hz        Frekuenca
Njuton          N         Forca
Xhaul           J         Puna dhe Nxehtesia
Vat             W         Fuqia
Paskal          Pa        Shtypja
Lumen           lm        Fluksi dritor
Lux             lx        Fuqia ndricimit
Kulon           C         Ngarkesa elektrike
Volt            V         Diferenca potencialit
                          (Tensioni)
Om              Ω         Rezistenca
Farad           F         Kapaciteti
Ueber           Wb        Fluksi magnetik
Tesla           T         Induksioni magnetik
Henry           H         Induktiviteti
Grade Celcius   °C        Temperatura
   Rendesia e formulave dhe vetive te levizjeve
    drejtvizore ne jeten e perditshme te njeriut eshte e
    madhe sepse nepermjet saj njeriu ka qene i afte te
    zbuloje lehtesisht largesine e trupave te caktuar ,
    shpejtesite e tyre si dhe menyren se si mund te
    ndikoje mbi keto trupa ne levizje. Shembull konkret
    eshte perdorimi I ketyre ligjeve ne aksidentet rrugore
    ku ekspertet kane qene te afte te zbulojne
    shpejtesite dhe menyren se si kane levizur makinat
    para perplasjes pavaresisht se nuk kane qene ne
    momentin e aksidentit. Per te zbatuar kete aftesi
    ekpertet e aksidenteve kane perdorur njohurite mbi 3
    llojet kryesore te levizjeve drejtvizore te cilat jane
    tre :
   Levizje drejtvizore te njetrajtshme
      Ne kete levizje shpejtesia eshte konstante , pra ajo nuk
    ndryshon me kalimin e kohes. N Elementi qe ndryshon eshte
    zhvendosja , e cila ndryshon sipas formule : s = v . t

   Levizje drejtvizore te pershpejtuar
      Ne kete levizje shtohet dhe madhesia fizike e nxitimit e cila
    eshte konstante dhe pozitive. Formulat perkatese jane :
    s=vot+at2/2 ,
      v=v0+at

   3) Levizje drejtvizore e ngadalesuar
        Ne kete levizje gjithashtu ekziston madhesia
        fizike dhe konstante e nxitimit por me vlere
       negative . Formulat perkatese jane :
        s=v0t-at2/2 , v=v0-at
   Dinamika eshte fushe e fizikes e cila merret me
    shkaqet qe e shkaktojne nje levizje , ndryshe
    nga kinematika per te cilen folem me lart , duke
    studiuar levizjen me karakteristikat e saj dhe
    duke perjashtuar shkaqet qe e krijojne.
    Shkencetari I cili punoi me shume ne kete fushe
    ishte Isak Njutoni I cili pikerisht u be I famshem
    per tre ligjet e tij te dinamikes , te cilat dhe sot
    jo vetem jane ne funksion por perbejne bazen e
    dinamikes ne jeten tone te perditshme.
    Dinamika ze vend jo vetem ne levizjen e trupave
    por dhe ne fusha ku nderthuret me
    elektromagnetizmin. Per kete te fundit , ligjet e
    Njutonit nderthuren me ato te Maxuellit dhe me
    forcat e Lorencit per te sjelle tek ne ligjet e
    dinamikes elektromagnetike.
 Fushat e jetes se njeriut qe preken nga keto
 ligje jane te larmishme , njeri rast jane :
 centralet qe punojne me shtjella magnetike
 te cilat duke shfrytezuar dinamiken e ujit
 dhe ligjet e forcave neper shtjella me rryme
 , perftojne energji elektrike. Nje rast tjeter
 eshte dhe shfrytezimi i fushave
 elektromagnetike ne pershpejtuesit e
 grimcave , te cilat ushtojne forca mbi
 grimcat , per te fituar detyrimisht shpejtesi
 kolosale. Sistem I tille eshte CERN-i. Pa
 dinamike sdo te kishim nje CERN.
   Megjithate te mos harrojme se ne zbatimet e
    mesiperme rolin kryesor e luajne ligjet e Njutonit,
    prandaj le t’iu kthehemi , dhe ti shprehim ato :

   Ligji i I i Njutonit shpreh : Nen veprimin e nje force ,
    cdo trup fiton nje shpejtesi konstante duke u
    zhvendosur nga pozicioni prehjes.

   Ligji i II i Njutonit shpreh : Nxitimi shprehet si raport
    ndermjet forces se ushtruar dhe mases se trupit mbi
    te cilin vepron ajo force. F = m . a

   Ligji i III i Njutonit shpreh : Nqs nje trup ushtron
    force mbi nje trup te dyte atehere dhe ky trup
    kunderpergjigjet me nje force me vlere te njejte por
    me kahe te kundert me ate fillestar.
   Nepermjet formulave qe sjellin ligjet e Njutonit njeriu ka
    qene I afte te llogarise forcat qe I jane dashur atij per te
    spostuar nje trup , dhe zbatimi konkret I tij eshte ne
    terheqjet qe kryejne karrotrecet. Ato ushtrojne nje force
    te caktuar ndaj trupit qe terheqin dhe ne baze te kesaj
    force , I japin atij nje nxitim dhe shpejtesi ne menyre qe
    ta levize ate. Ne qofte se objekti (ne rastin tone makina e
    terhequr) duhet te jete ne nje pozicion brenda nje
    periudhe te caktuar kohe atehere ne duhet te llogarisim
    forcen qe ti japim objektit nxitimin e duhur per te arritur
    shpejtesine e cila do te na coje ne destinacion brenda
    kohes se caktuar.

   Nje rast konkret dhe I thjeshte I zbatimit te ligjeve te
    Njutonit kete here pa futur fushat e nderlikuara
    elektromagnetike por vetem dinamiken dhe trupat jane
    RROTULLAT :
   Sic vihet re nga figura
    djathtas, shikoni pak se si
    nepermjet nje sistemi te
    thjeshte rrotullash , vetem
    me nje force minimale prej
    25 Njutonesh ne mund te
    ngrejme pezull nje trup ,
    per te cilin ne mposhtim
    nje gravitet 4 here me te
    madhe se forca qe
    ushtruam. 25 N per 100 N
    eshte nje fitim i madh .
 Nefiguren e mesiperme vihet re nje vizatim
 dhe perkatesi me ngjyra te formulave dhe
 madhesive fizike vektoriale te FORCES ,
 IMPULSIT dhe MOMENTIT.
   Momenti I forces eshte pikerisht pergjegjesi pse nje trup I lidhur ne nje pike kyce
    me nje largesi R , te rrotullohet rreth kesaj pike. Formula perkatese qe lidh
    momentin me forcen qe e krijon dhe largesen nga pika fikse ne piken ku ushtrohet
    forca eshte : M = F . R.


   Zbatimi I ketij sistemi forcash kryhet jo vetem ne sisteme te medha mekanike por
    dhe ne elementet me te thjeshte te jetes se perditshme. Shembull konkret? Timoni
    makinave tona.
   Duart tona te cilat rrotullojne timonin , s’jane asgje tjeter vec se nje cift forcash
    per timonin , e cila e detyron ate te rrotullohet duke kthyer makinen.
   Të gjitha trajtimet formale të ligjeve të Njutonit që aplikohen
    për forcat ekuivalente zbatohen edhe për momentet e forcave

   *Ligji i parë i Njutonit : ekziston inercia rrotulluese që siguron që
    të gjitha trupat ruajnë impulsin këndor të tyre përveçse nëse mbi
    to ka vepruar një moment force i pabalancuar.

   *Ligji i dytë i Njutonit mund të përdoret për të nxjerrë një
    përkufizim alternativ te forces.

   *Ligji i tretë i Njutonit : te gjitha objektet që ushtrojnë momente
    forcash duhet të përvojnë një moment force të barabartë dhe të
    kundërt në drejtim , dhe për këtë arsye kjo implikon direkt ligjin
    e ruajtjes së impulsit këndor për sisteme të mbyllura që janë në
    rrotullim dhe sillen rrotull një boshti si rrjedhojë e veprimit të
    momenteve të brendshme të forcës.
Puna
Simboli ne Sistemi SI :    A



Njesia ne Sistemin SI :    Xhaul



Formula e lidhjes          A=Fx
  se saj me forces :           F  forca
                            X  zhvendosja
   Ne Fizike , puna njihet si energjia qe transmeton nje
    force F per te zhvendosur nje trup ne nej largesi x.
    Ajo mund te shenohe me A por dhe ne gjuhen angleze
    me simbolin W (work). Ashtu si energjia dhe puna
    eshte nje madhesi skalare. Nje formule e
    rendesishme per punen eshte barazia e saj me
    ndryshimin e energjise se sistemit qe kryen pune ,
    sepse normalisht nje sistem me nje energji E1
    humbet nje pjese te saj qe te kryeje pune dhe
    mbetet me nje energji E2. Logjikisht diferenca
    energjive eshte vete puna.
   Formula qe lidh forcen me punen behet nepermjet
    largesise d per te cilin zhvendoset nje trup gjate
    kryerjes se punes , dhene rastin kur forca ushtrohet
    me nje kend ndaj levizjes atehere shtohet nje faktor
    KOSINUS I kendit ndermjet drejtimit te levizjes dhe
    forces.
 Njerast konkret ne jeten e perditshme te
 kryerjes pune jane sportet si futbolli ,
 basketbolli etj. Ne menyre qe te levize topi
 ne ushtrojme force mbi te duke kryer keshtu
 pune mbi topin qe ai te shkoje ne rrjete per
 te shenuar apo ne kosh.
 Nefiguren e me poshtme kemi kryerjen pune
 te nje sportisti mbi topin ne sportin e
 baseball-it.
   Puna nganjehere pavaresisht veprimit te forcave
    rezulton te jete zero. Gjate rrotullimit te nje trupi
    rreth nje pike te caktuar pasi trupi ka mbaruar ciklin
    e rrotullimit atehere vihet re qe ndryshimi energjise
    eshte zero , pra rrjedhimisht sistemi mund te kete
    levizur dhe te jete vendosur nen ndikimin e nje force
    , por puna eshte 0.
   Nje rast tjeter eshte dhe nje liber I vendosur mbi
    tavoline. Nqs tavolina ngjitet e zeme ne nje ashensor
    me nje shpejtesi te caktuar atehere ai kryen pune
    mbi librin sepse e ngjit lart bashke me veten mirepo
    libri si pasoje e forces se rendeses qendron mbi
    tavoline dhe nuk zhvendoses vecazi por se bashku me
    tavolinen , kjo do te thote se mbi librin perseri
    skryhet pune , forca e gravitetit te librit dhe ngjitjes
    se tavolines jane barazuar dhe keshtu puna perseri
    eshte 0.
 Ka shumë lloje energjish : energji kimike , energji
  elektrike , energji diellore , energjia e erës , energji
  termike , dhe energji bërthamore nga ndarja e atomit.
 Lart kemi nje pamje konkrete te

transferimit te energjise , Rrufeja.
 Vertet puna dhe energjia maten ne Xhaul te
  dy , por konceptet e tyre jane krejt te
  ndryshme , dhe ne kete e pame pike se pari
  qe ne barazimin ku pame se puna s’eshte
  energji por diference energjish. Energjia
  ndodhet ne cdo sistem mekanik te vecuar.
 Energjia si koncept hyn ne te gjitha fushat e
  jetes sone te perditshme :
 Nebiologji , ku dime shume mire se
 energjine e zoteron cdo sistem natyror apo
 dhe vete organizmat e gjalle te cilet ne saje
 te kesaj energjie qe e fitojne nga lende te
 ndryshme kimike , jane te ate te levizin apo
 veprojne.
 Në gjeologji , veprimtaria e shume
 elementeve te natyres si termetet , orteket ,
 levizjet e eres etj mund te shpjegohen
 nepermjet konceptit te energjise dhe
 transformimit te tij.
   Në kozmologji ku energjia sherbet per te percaktuar
    menyren se si eshte formuar Universi apo dhe menyres se
    si sillen yjet ne hapesire , Dielli yne apo dhe vete
    planetet. Mendohet se qe pas shperthimit te madh te Big
    Bangut e gjithe energjia ne Univers ka filluar te
    transformohet e vetem te transformohet papushim , pra
    ajo s’zhduket.
 Termodinamika   studion efektet e ndryshimit
 të temperaturës, shtypjes, dhe vellimit në
 një sistem fizik në një shkallë makroskopike,
 si dhe transferimin e energjisë si nxehtësia.
 Historikisht, termodinamika u zhvillua për të
 rritur efiçencën e motorëve me avull të
 hershëm. Cdo motorr ka nje rendiment te
 caktuar dhe sa me i madh te jete ai aq me
 teper pune mund te kryejme ne me te.
 Pikafillestare për trajtimin termodinamik te
 një problemi janë ligjet e termodinamikës,
 të cilat postulojnë që energjia mund të
 shkëmbehet midis sistemeve fizike si
 nxehtësi ose punë. Ato postulojnë gjithashtu
 edhe ekzistencën e një madhësie të quajtur
 entropi , e cila mund të përcaktohet për çdo
 sistem.
 Ne te djathte
 paraqitet figura e
 nje motorri qe punon
 me lende djegese. Ai
 shfrytezon gazin e
 cliruar nga djegja e
 lendes e cila ne
 temperatura te
 medha , leviz
 fuqimisht turbinat
 per te kryer pune
 mekanike.
 Fale  termodinamikes , njerezit kane shpikur
 makinat e para me avuj dhe shume mjete te
 tjera transporti pa te cilat njeriu s’do te
 jetonte kaq komod sot. Fale termodinamikes
 njeriu tashme ka frigoriferin ne shtepine e tij
 i cili e ka bere e efikas ate ne ruajtjen e
 burimeve ushqimore. Fale termodinamikes
 njeriu njohu shkembimin termik me te cilin
 tashme mbrohet nga i ftohti. Me pak fjale me
 ane te termodinamikes , njeriu jeton sot
 komod dhe mbizoteron mbi gjallesat e tjera
 te natyres , te pakten per gjysmen e
 periudhes se ekzistences se tij.
   Pamje skematike e      
    shnderrimit te
    nxehtesise ne nxehtesi
    me temperature me te
    ulet dhe pune. E
    anasjellta e kesaj
    skeme , pra kryerja
    pune per te nxjerre
    nga sistemi
    temperaturat e larta
    jane parim I motorreve
    te frigorfereve ne
    shtepite tona.
   Pamje skematike dhe
    prerjeje terthore te
    nje mekanzimi , I cili
    eshte baza e
    funksionimit te
    makinave te hershme
    me avull. Ky
    mekanizem quhet
    ndryshe dhe mekanzimi
    I motorrit te nxehte
    Karno me avull.

More Related Content

What's hot

Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Xhesiana Muka
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
Kristjana Llolli
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
ArenoardReno
 
Projekt Fizik - valet
Projekt Fizik - valetProjekt Fizik - valet
Projekt Fizik - valet
Marinela Abedini
 
Shnderrimet Gjeometrike
Shnderrimet GjeometrikeShnderrimet Gjeometrike
Shnderrimet Gjeometrike
Ergi Nushi
 
Projekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiProjekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - Elektriciteti
Marinela Abedini
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
mikaela basha
 
energjia
energjia energjia
energjia
ANA KOSHI
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
ronela hasanaj
 
energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise ornela rama
 
Matematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeMatematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshme
Ana Ana
 
Djemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës PalDjemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës Pal
#MesueseAurela Elezaj
 
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
arbanhlalni
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
Daniela Ela
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
irena kotobelli
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Xheni Marku
 
Energjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiEnergjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimi
BlerinaMuobega
 
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneTeknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Jugerta Poçi
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
roberto1723
 
Uji eshte jete
Uji eshte jeteUji eshte jete
Uji eshte jete
sonja prendi
 

What's hot (20)

Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
 
Projekt Fizik - valet
Projekt Fizik - valetProjekt Fizik - valet
Projekt Fizik - valet
 
Shnderrimet Gjeometrike
Shnderrimet GjeometrikeShnderrimet Gjeometrike
Shnderrimet Gjeometrike
 
Projekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiProjekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - Elektriciteti
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
energjia
energjia energjia
energjia
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
 
energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise
 
Matematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeMatematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshme
 
Djemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës PalDjemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës Pal
 
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Energjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiEnergjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimi
 
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneTeknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
 
Uji eshte jete
Uji eshte jeteUji eshte jete
Uji eshte jete
 

Viewers also liked

projekt fizike
projekt fizikeprojekt fizike
projekt fizike
xhesiona pera
 
sipermarrja ne vendin tone
sipermarrja ne vendin tonesipermarrja ne vendin tone
sipermarrja ne vendin tone
fatiola biba
 
ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!
#MesueseAurela Elezaj
 
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpointResurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
EniLikaj
 
Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9
alban1shabani
 
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930lira kuca
 
Projekt fizikë
Projekt fizikë Projekt fizikë
Projekt fizikë
Xhoana Pepa
 

Viewers also liked (10)

projekt fizike
projekt fizikeprojekt fizike
projekt fizike
 
sipermarrja ne vendin tone
sipermarrja ne vendin tonesipermarrja ne vendin tone
sipermarrja ne vendin tone
 
Energjia
EnergjiaEnergjia
Energjia
 
ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!
 
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpointResurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
 
Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9
 
Projekt fizike
Projekt fizikeProjekt fizike
Projekt fizike
 
Projekt fizike
Projekt fizikeProjekt fizike
Projekt fizike
 
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
 
Projekt fizikë
Projekt fizikë Projekt fizikë
Projekt fizikë
 

Similar to Fizika ne jeten e perditshme

Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01Arbenng
 
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)Arbenng
 
Ligji themelor i dinamikës Kllaudija Palushi
Ligji themelor i dinamikës Kllaudija PalushiLigji themelor i dinamikës Kllaudija Palushi
Ligji themelor i dinamikës Kllaudija Palushi
QAKP 'Gjon Nikollë Kazazi'-Gjakovë
 
Ligjet e Njutonit Hysen Doko
Ligjet e Njutonit Hysen DokoLigjet e Njutonit Hysen Doko
Ligjet e Njutonit Hysen Doko
Hysen Doko
 
Ligjet e njutonit Admir Hasani x-4
Ligjet e njutonit   Admir Hasani x-4Ligjet e njutonit   Admir Hasani x-4
Ligjet e njutonit Admir Hasani x-4
QAKP 'Gjon Nikollë Kazazi'-Gjakovë
 
Mekanika 2
Mekanika 2Mekanika 2
Elektriciteti Hysen Doko
Elektriciteti   Hysen DokoElektriciteti   Hysen Doko
Elektriciteti Hysen Doko
Hysen Doko
 
Projekt Nga Fizika
Projekt Nga FizikaProjekt Nga Fizika
Projekt Nga Fizika
Luiza10
 
Zbatime te teorise se relativitetit
Zbatime te teorise se relativitetitZbatime te teorise se relativitetit
Zbatime te teorise se relativitetitElsa Zeqaj
 
Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)
Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)
Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)
xhessiana
 
PROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADIPROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADI
EmilianoVladi
 
IV.Rrezatimi termik dhe optika kuantike
IV.Rrezatimi termik dhe optika kuantikeIV.Rrezatimi termik dhe optika kuantike
IV.Rrezatimi termik dhe optika kuantike
Fortesa Hoti
 
Fuqia Albin Berisha
Fuqia Albin BerishaFuqia Albin Berisha
Ligji i ruajtjes se impulsit Bleona Popaj
Ligji i ruajtjes se impulsit Bleona PopajLigji i ruajtjes se impulsit Bleona Popaj
Ligji i ruajtjes se impulsit Bleona Popaj
QAKP 'Gjon Nikollë Kazazi'-Gjakovë
 
Shpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe Galileo
Shpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe GalileoShpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe Galileo
Shpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe Galileo
Mario Peleshka
 
Termetet dhe energjia e valeve sizmike
Termetet dhe energjia e valeve sizmikeTermetet dhe energjia e valeve sizmike
Termetet dhe energjia e valeve sizmike
Mirsad
 
04_Kinematika_e_Fluideve.ppt
04_Kinematika_e_Fluideve.ppt04_Kinematika_e_Fluideve.ppt
04_Kinematika_e_Fluideve.ppt
Altin Dorri
 

Similar to Fizika ne jeten e perditshme (20)

Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01
 
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)
Fizikanejeteneperditshme 120918030444-phpapp01 (1)
 
Prezentimi 1 Mekanika I
Prezentimi 1 Mekanika IPrezentimi 1 Mekanika I
Prezentimi 1 Mekanika I
 
Isak njuton
Isak njuton Isak njuton
Isak njuton
 
Ligji themelor i dinamikës Kllaudija Palushi
Ligji themelor i dinamikës Kllaudija PalushiLigji themelor i dinamikës Kllaudija Palushi
Ligji themelor i dinamikës Kllaudija Palushi
 
Ligjet e Njutonit Hysen Doko
Ligjet e Njutonit Hysen DokoLigjet e Njutonit Hysen Doko
Ligjet e Njutonit Hysen Doko
 
Ligjet e njutonit Admir Hasani x-4
Ligjet e njutonit   Admir Hasani x-4Ligjet e njutonit   Admir Hasani x-4
Ligjet e njutonit Admir Hasani x-4
 
Niko
Niko Niko
Niko
 
Mekanika 2
Mekanika 2Mekanika 2
Mekanika 2
 
Elektriciteti Hysen Doko
Elektriciteti   Hysen DokoElektriciteti   Hysen Doko
Elektriciteti Hysen Doko
 
Projekt Nga Fizika
Projekt Nga FizikaProjekt Nga Fizika
Projekt Nga Fizika
 
Zbatime te teorise se relativitetit
Zbatime te teorise se relativitetitZbatime te teorise se relativitetit
Zbatime te teorise se relativitetit
 
Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)
Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)
Graviteti (Demonstrimi i forces se qendres se gravitetit)
 
PROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADIPROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADI
 
IV.Rrezatimi termik dhe optika kuantike
IV.Rrezatimi termik dhe optika kuantikeIV.Rrezatimi termik dhe optika kuantike
IV.Rrezatimi termik dhe optika kuantike
 
Fuqia Albin Berisha
Fuqia Albin BerishaFuqia Albin Berisha
Fuqia Albin Berisha
 
Ligji i ruajtjes se impulsit Bleona Popaj
Ligji i ruajtjes se impulsit Bleona PopajLigji i ruajtjes se impulsit Bleona Popaj
Ligji i ruajtjes se impulsit Bleona Popaj
 
Shpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe Galileo
Shpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe GalileoShpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe Galileo
Shpejtësia, nxitimi, Njutoni dhe Galileo
 
Termetet dhe energjia e valeve sizmike
Termetet dhe energjia e valeve sizmikeTermetet dhe energjia e valeve sizmike
Termetet dhe energjia e valeve sizmike
 
04_Kinematika_e_Fluideve.ppt
04_Kinematika_e_Fluideve.ppt04_Kinematika_e_Fluideve.ppt
04_Kinematika_e_Fluideve.ppt
 

More from An An

Piazze e fontane
Piazze e fontanePiazze e fontane
Piazze e fontaneAn An
 
Piazze e fontane
Piazze e fontanePiazze e fontane
Piazze e fontaneAn An
 
Benvenuti a roma
Benvenuti a romaBenvenuti a roma
Benvenuti a romaAn An
 
Enzimat
EnzimatEnzimat
EnzimatAn An
 
Storia d'amore
Storia d'amoreStoria d'amore
Storia d'amoreAn An
 
Proteggere l'ambiente
Proteggere l'ambienteProteggere l'ambiente
Proteggere l'ambienteAn An
 
Associazione nazionale per la tutela dell'ambiente
Associazione nazionale per la tutela dell'ambienteAssociazione nazionale per la tutela dell'ambiente
Associazione nazionale per la tutela dell'ambienteAn An
 
Shqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantinShqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantinAn An
 
Demokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotme
Demokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotmeDemokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotme
Demokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotmeAn An
 
Fazat e gjenetikes moderne
Fazat e gjenetikes moderne Fazat e gjenetikes moderne
Fazat e gjenetikes moderne An An
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeAn An
 
Veprimtari praktike 1 anisa
Veprimtari praktike 1 anisaVeprimtari praktike 1 anisa
Veprimtari praktike 1 anisaAn An
 
Projekt kurikular lendor
Projekt kurikular lendorProjekt kurikular lendor
Projekt kurikular lendorAn An
 
Anglisht
AnglishtAnglisht
Anglisht
An An
 
My dream <3
My dream <3My dream <3
My dream <3
An An
 
Muzika dhe instrumentet
Muzika dhe instrumentetMuzika dhe instrumentet
Muzika dhe instrumentetAn An
 
Lëvizjet studentore të vitit 1968 në europë
Lëvizjet studentore të vitit 1968 në europëLëvizjet studentore të vitit 1968 në europë
Lëvizjet studentore të vitit 1968 në europëAn An
 
’’Rruga historike e krijimit te be’’
’’Rruga historike e krijimit  te be’’’’Rruga historike e krijimit  te be’’
’’Rruga historike e krijimit te be’’An An
 
Evolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmitEvolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmitAn An
 
Ishujt britanike
Ishujt britanikeIshujt britanike
Ishujt britanikeAn An
 

More from An An (20)

Piazze e fontane
Piazze e fontanePiazze e fontane
Piazze e fontane
 
Piazze e fontane
Piazze e fontanePiazze e fontane
Piazze e fontane
 
Benvenuti a roma
Benvenuti a romaBenvenuti a roma
Benvenuti a roma
 
Enzimat
EnzimatEnzimat
Enzimat
 
Storia d'amore
Storia d'amoreStoria d'amore
Storia d'amore
 
Proteggere l'ambiente
Proteggere l'ambienteProteggere l'ambiente
Proteggere l'ambiente
 
Associazione nazionale per la tutela dell'ambiente
Associazione nazionale per la tutela dell'ambienteAssociazione nazionale per la tutela dell'ambiente
Associazione nazionale per la tutela dell'ambiente
 
Shqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantinShqiperia ne sundimin bizantin
Shqiperia ne sundimin bizantin
 
Demokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotme
Demokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotmeDemokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotme
Demokracia ne athine dhe kuptimi i saj ne ditet e sotme
 
Fazat e gjenetikes moderne
Fazat e gjenetikes moderne Fazat e gjenetikes moderne
Fazat e gjenetikes moderne
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshme
 
Veprimtari praktike 1 anisa
Veprimtari praktike 1 anisaVeprimtari praktike 1 anisa
Veprimtari praktike 1 anisa
 
Projekt kurikular lendor
Projekt kurikular lendorProjekt kurikular lendor
Projekt kurikular lendor
 
Anglisht
AnglishtAnglisht
Anglisht
 
My dream <3
My dream <3My dream <3
My dream <3
 
Muzika dhe instrumentet
Muzika dhe instrumentetMuzika dhe instrumentet
Muzika dhe instrumentet
 
Lëvizjet studentore të vitit 1968 në europë
Lëvizjet studentore të vitit 1968 në europëLëvizjet studentore të vitit 1968 në europë
Lëvizjet studentore të vitit 1968 në europë
 
’’Rruga historike e krijimit te be’’
’’Rruga historike e krijimit  te be’’’’Rruga historike e krijimit  te be’’
’’Rruga historike e krijimit te be’’
 
Evolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmitEvolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmit
 
Ishujt britanike
Ishujt britanikeIshujt britanike
Ishujt britanike
 

Fizika ne jeten e perditshme

  • 1. Paraqet: Anisa Ramadani Klasa:10/2 Shkolla: “Andon Zako Cajupi”
  • 2.  1) Madhesite fizike dhe matja e tyre  2) Levizja drejtvizore  3) Dinamika  4) Barazpesha e trupit (momentet e forcave)  5) Puna dhe energjia  6) Ligji I ruajtjes se energjise  7) Termodinamika
  • 3. Pavaresisht shume fushave shkencore qe rrethojne jeten e njeriut sot , ajo qe eshte me e rendesishmja eshte pikerisht fusha e fizikes. Do thoni pse ajo e para nder te tjerat? Pikerisht sepse merret drejtperdrejt me pershtatshmerine e njeriut me mjedisin. Ajo I ka dhene atij armen per te mbizoteruar mbi elementet e shumellojshem te natyres duke e bere qenien me jetese me te lehte dhe aktive ne planet.
  • 4. Madhesite fizike dhe menyrat e matjes se tyre jane thelbesore sepse ato I kane sjelle njeriut lehtesi te madhe ne jeten e perditshme , me llogaritjet fizike ai eshte I afte te shfrytezoje aparatura apo paisje te cilat ja kane bere jeten me te thjeshte! Nepermjet madhesive te shprehura ne sistemin SI njeriu e percakton me lehte nje trup , duke shprehur masen e tij , apo nje karakteristike si prsh rryma ne qarkun elektrik te cilen e shpreh ne Amper. Me tej me ane te matjes se tyre per te cilet kemi formula te posacme eshte bere me e lehte pershtatja jone mendore dhe intelektuale me objektet qe perdorim per te thjeshtuar jeten e perditshme.
  • 5. Fale ketij sistemi ekuivalent te njohjes se madhesive fizike ne te gjithe boten , gjuha e fizikes eshte e nje per te gjithe. Madhesia Njesia Largesa (x) Metra (m) Masa (m) Kilogram (kg) Koha (t) Sekond (s) Intensiteti rrymes el. (I) Amper (A) Temperatura (T) Kelvin (K) Ndricimi Kandela (Cd)
  • 6. Gjithashtu pervec njesive baze kemi dhe njesi te tjera te cilat rrjedhin nga formulat e shquara qe njohim , qe bejne lidhjen teresore ndermjet madhesive fizike. 
  • 7. Emri Simboli Madhesia fizike Herc Hz Frekuenca Njuton N Forca Xhaul J Puna dhe Nxehtesia Vat W Fuqia Paskal Pa Shtypja Lumen lm Fluksi dritor Lux lx Fuqia ndricimit Kulon C Ngarkesa elektrike Volt V Diferenca potencialit (Tensioni) Om Ω Rezistenca Farad F Kapaciteti Ueber Wb Fluksi magnetik Tesla T Induksioni magnetik Henry H Induktiviteti Grade Celcius °C Temperatura
  • 8.
  • 9. Rendesia e formulave dhe vetive te levizjeve drejtvizore ne jeten e perditshme te njeriut eshte e madhe sepse nepermjet saj njeriu ka qene i afte te zbuloje lehtesisht largesine e trupave te caktuar , shpejtesite e tyre si dhe menyren se si mund te ndikoje mbi keto trupa ne levizje. Shembull konkret eshte perdorimi I ketyre ligjeve ne aksidentet rrugore ku ekspertet kane qene te afte te zbulojne shpejtesite dhe menyren se si kane levizur makinat para perplasjes pavaresisht se nuk kane qene ne momentin e aksidentit. Per te zbatuar kete aftesi ekpertet e aksidenteve kane perdorur njohurite mbi 3 llojet kryesore te levizjeve drejtvizore te cilat jane tre :
  • 10. Levizje drejtvizore te njetrajtshme Ne kete levizje shpejtesia eshte konstante , pra ajo nuk ndryshon me kalimin e kohes. N Elementi qe ndryshon eshte zhvendosja , e cila ndryshon sipas formule : s = v . t  Levizje drejtvizore te pershpejtuar Ne kete levizje shtohet dhe madhesia fizike e nxitimit e cila eshte konstante dhe pozitive. Formulat perkatese jane : s=vot+at2/2 , v=v0+at  3) Levizje drejtvizore e ngadalesuar Ne kete levizje gjithashtu ekziston madhesia fizike dhe konstante e nxitimit por me vlere negative . Formulat perkatese jane : s=v0t-at2/2 , v=v0-at
  • 11.
  • 12. Dinamika eshte fushe e fizikes e cila merret me shkaqet qe e shkaktojne nje levizje , ndryshe nga kinematika per te cilen folem me lart , duke studiuar levizjen me karakteristikat e saj dhe duke perjashtuar shkaqet qe e krijojne. Shkencetari I cili punoi me shume ne kete fushe ishte Isak Njutoni I cili pikerisht u be I famshem per tre ligjet e tij te dinamikes , te cilat dhe sot jo vetem jane ne funksion por perbejne bazen e dinamikes ne jeten tone te perditshme. Dinamika ze vend jo vetem ne levizjen e trupave por dhe ne fusha ku nderthuret me elektromagnetizmin. Per kete te fundit , ligjet e Njutonit nderthuren me ato te Maxuellit dhe me forcat e Lorencit per te sjelle tek ne ligjet e dinamikes elektromagnetike.
  • 13.  Fushat e jetes se njeriut qe preken nga keto ligje jane te larmishme , njeri rast jane : centralet qe punojne me shtjella magnetike te cilat duke shfrytezuar dinamiken e ujit dhe ligjet e forcave neper shtjella me rryme , perftojne energji elektrike. Nje rast tjeter eshte dhe shfrytezimi i fushave elektromagnetike ne pershpejtuesit e grimcave , te cilat ushtojne forca mbi grimcat , per te fituar detyrimisht shpejtesi kolosale. Sistem I tille eshte CERN-i. Pa dinamike sdo te kishim nje CERN.
  • 14. Megjithate te mos harrojme se ne zbatimet e mesiperme rolin kryesor e luajne ligjet e Njutonit, prandaj le t’iu kthehemi , dhe ti shprehim ato :  Ligji i I i Njutonit shpreh : Nen veprimin e nje force , cdo trup fiton nje shpejtesi konstante duke u zhvendosur nga pozicioni prehjes.  Ligji i II i Njutonit shpreh : Nxitimi shprehet si raport ndermjet forces se ushtruar dhe mases se trupit mbi te cilin vepron ajo force. F = m . a  Ligji i III i Njutonit shpreh : Nqs nje trup ushtron force mbi nje trup te dyte atehere dhe ky trup kunderpergjigjet me nje force me vlere te njejte por me kahe te kundert me ate fillestar.
  • 15. Nepermjet formulave qe sjellin ligjet e Njutonit njeriu ka qene I afte te llogarise forcat qe I jane dashur atij per te spostuar nje trup , dhe zbatimi konkret I tij eshte ne terheqjet qe kryejne karrotrecet. Ato ushtrojne nje force te caktuar ndaj trupit qe terheqin dhe ne baze te kesaj force , I japin atij nje nxitim dhe shpejtesi ne menyre qe ta levize ate. Ne qofte se objekti (ne rastin tone makina e terhequr) duhet te jete ne nje pozicion brenda nje periudhe te caktuar kohe atehere ne duhet te llogarisim forcen qe ti japim objektit nxitimin e duhur per te arritur shpejtesine e cila do te na coje ne destinacion brenda kohes se caktuar.  Nje rast konkret dhe I thjeshte I zbatimit te ligjeve te Njutonit kete here pa futur fushat e nderlikuara elektromagnetike por vetem dinamiken dhe trupat jane RROTULLAT :
  • 16. Sic vihet re nga figura djathtas, shikoni pak se si nepermjet nje sistemi te thjeshte rrotullash , vetem me nje force minimale prej 25 Njutonesh ne mund te ngrejme pezull nje trup , per te cilin ne mposhtim nje gravitet 4 here me te madhe se forca qe ushtruam. 25 N per 100 N eshte nje fitim i madh .
  • 17.  Nefiguren e mesiperme vihet re nje vizatim dhe perkatesi me ngjyra te formulave dhe madhesive fizike vektoriale te FORCES , IMPULSIT dhe MOMENTIT.
  • 18. Momenti I forces eshte pikerisht pergjegjesi pse nje trup I lidhur ne nje pike kyce me nje largesi R , te rrotullohet rreth kesaj pike. Formula perkatese qe lidh momentin me forcen qe e krijon dhe largesen nga pika fikse ne piken ku ushtrohet forca eshte : M = F . R.  Zbatimi I ketij sistemi forcash kryhet jo vetem ne sisteme te medha mekanike por dhe ne elementet me te thjeshte te jetes se perditshme. Shembull konkret? Timoni makinave tona.  Duart tona te cilat rrotullojne timonin , s’jane asgje tjeter vec se nje cift forcash per timonin , e cila e detyron ate te rrotullohet duke kthyer makinen.
  • 19. Të gjitha trajtimet formale të ligjeve të Njutonit që aplikohen për forcat ekuivalente zbatohen edhe për momentet e forcave  *Ligji i parë i Njutonit : ekziston inercia rrotulluese që siguron që të gjitha trupat ruajnë impulsin këndor të tyre përveçse nëse mbi to ka vepruar një moment force i pabalancuar.  *Ligji i dytë i Njutonit mund të përdoret për të nxjerrë një përkufizim alternativ te forces.  *Ligji i tretë i Njutonit : te gjitha objektet që ushtrojnë momente forcash duhet të përvojnë një moment force të barabartë dhe të kundërt në drejtim , dhe për këtë arsye kjo implikon direkt ligjin e ruajtjes së impulsit këndor për sisteme të mbyllura që janë në rrotullim dhe sillen rrotull një boshti si rrjedhojë e veprimit të momenteve të brendshme të forcës.
  • 20. Puna Simboli ne Sistemi SI : A Njesia ne Sistemin SI : Xhaul Formula e lidhjes A=Fx se saj me forces : F  forca X  zhvendosja
  • 21. Ne Fizike , puna njihet si energjia qe transmeton nje force F per te zhvendosur nje trup ne nej largesi x. Ajo mund te shenohe me A por dhe ne gjuhen angleze me simbolin W (work). Ashtu si energjia dhe puna eshte nje madhesi skalare. Nje formule e rendesishme per punen eshte barazia e saj me ndryshimin e energjise se sistemit qe kryen pune , sepse normalisht nje sistem me nje energji E1 humbet nje pjese te saj qe te kryeje pune dhe mbetet me nje energji E2. Logjikisht diferenca energjive eshte vete puna.  Formula qe lidh forcen me punen behet nepermjet largesise d per te cilin zhvendoset nje trup gjate kryerjes se punes , dhene rastin kur forca ushtrohet me nje kend ndaj levizjes atehere shtohet nje faktor KOSINUS I kendit ndermjet drejtimit te levizjes dhe forces.
  • 22.  Njerast konkret ne jeten e perditshme te kryerjes pune jane sportet si futbolli , basketbolli etj. Ne menyre qe te levize topi ne ushtrojme force mbi te duke kryer keshtu pune mbi topin qe ai te shkoje ne rrjete per te shenuar apo ne kosh.
  • 23.  Nefiguren e me poshtme kemi kryerjen pune te nje sportisti mbi topin ne sportin e baseball-it.
  • 24. Puna nganjehere pavaresisht veprimit te forcave rezulton te jete zero. Gjate rrotullimit te nje trupi rreth nje pike te caktuar pasi trupi ka mbaruar ciklin e rrotullimit atehere vihet re qe ndryshimi energjise eshte zero , pra rrjedhimisht sistemi mund te kete levizur dhe te jete vendosur nen ndikimin e nje force , por puna eshte 0.  Nje rast tjeter eshte dhe nje liber I vendosur mbi tavoline. Nqs tavolina ngjitet e zeme ne nje ashensor me nje shpejtesi te caktuar atehere ai kryen pune mbi librin sepse e ngjit lart bashke me veten mirepo libri si pasoje e forces se rendeses qendron mbi tavoline dhe nuk zhvendoses vecazi por se bashku me tavolinen , kjo do te thote se mbi librin perseri skryhet pune , forca e gravitetit te librit dhe ngjitjes se tavolines jane barazuar dhe keshtu puna perseri eshte 0.
  • 25.
  • 26.  Ka shumë lloje energjish : energji kimike , energji elektrike , energji diellore , energjia e erës , energji termike , dhe energji bërthamore nga ndarja e atomit.  Lart kemi nje pamje konkrete te transferimit te energjise , Rrufeja.
  • 27.  Vertet puna dhe energjia maten ne Xhaul te dy , por konceptet e tyre jane krejt te ndryshme , dhe ne kete e pame pike se pari qe ne barazimin ku pame se puna s’eshte energji por diference energjish. Energjia ndodhet ne cdo sistem mekanik te vecuar.  Energjia si koncept hyn ne te gjitha fushat e jetes sone te perditshme :
  • 28.  Nebiologji , ku dime shume mire se energjine e zoteron cdo sistem natyror apo dhe vete organizmat e gjalle te cilet ne saje te kesaj energjie qe e fitojne nga lende te ndryshme kimike , jane te ate te levizin apo veprojne.
  • 29.  Në gjeologji , veprimtaria e shume elementeve te natyres si termetet , orteket , levizjet e eres etj mund te shpjegohen nepermjet konceptit te energjise dhe transformimit te tij.
  • 30. Në kozmologji ku energjia sherbet per te percaktuar menyren se si eshte formuar Universi apo dhe menyres se si sillen yjet ne hapesire , Dielli yne apo dhe vete planetet. Mendohet se qe pas shperthimit te madh te Big Bangut e gjithe energjia ne Univers ka filluar te transformohet e vetem te transformohet papushim , pra ajo s’zhduket.
  • 31.  Termodinamika studion efektet e ndryshimit të temperaturës, shtypjes, dhe vellimit në një sistem fizik në një shkallë makroskopike, si dhe transferimin e energjisë si nxehtësia. Historikisht, termodinamika u zhvillua për të rritur efiçencën e motorëve me avull të hershëm. Cdo motorr ka nje rendiment te caktuar dhe sa me i madh te jete ai aq me teper pune mund te kryejme ne me te.
  • 32.  Pikafillestare për trajtimin termodinamik te një problemi janë ligjet e termodinamikës, të cilat postulojnë që energjia mund të shkëmbehet midis sistemeve fizike si nxehtësi ose punë. Ato postulojnë gjithashtu edhe ekzistencën e një madhësie të quajtur entropi , e cila mund të përcaktohet për çdo sistem.
  • 33.  Ne te djathte paraqitet figura e nje motorri qe punon me lende djegese. Ai shfrytezon gazin e cliruar nga djegja e lendes e cila ne temperatura te medha , leviz fuqimisht turbinat per te kryer pune mekanike.
  • 34.  Fale termodinamikes , njerezit kane shpikur makinat e para me avuj dhe shume mjete te tjera transporti pa te cilat njeriu s’do te jetonte kaq komod sot. Fale termodinamikes njeriu tashme ka frigoriferin ne shtepine e tij i cili e ka bere e efikas ate ne ruajtjen e burimeve ushqimore. Fale termodinamikes njeriu njohu shkembimin termik me te cilin tashme mbrohet nga i ftohti. Me pak fjale me ane te termodinamikes , njeriu jeton sot komod dhe mbizoteron mbi gjallesat e tjera te natyres , te pakten per gjysmen e periudhes se ekzistences se tij.
  • 35.
  • 36. Pamje skematike e  shnderrimit te nxehtesise ne nxehtesi me temperature me te ulet dhe pune. E anasjellta e kesaj skeme , pra kryerja pune per te nxjerre nga sistemi temperaturat e larta jane parim I motorreve te frigorfereve ne shtepite tona.
  • 37. Pamje skematike dhe prerjeje terthore te nje mekanzimi , I cili eshte baza e funksionimit te makinave te hershme me avull. Ky mekanizem quhet ndryshe dhe mekanzimi I motorrit te nxehte Karno me avull.