SlideShare a Scribd company logo
Projekt
Tema : Hekuri
element kimik me
Ndikim
Shendetesor
Gjimnazi: Qemal Stafa
Klasa 10-9
Lenda: Kimi
Punoi: Rexhina Marku, Ronela
Hasanaj, Nensi Ndreu, Keizbona
Sena, Ilira Karcanaj, Arsen
Dafku, Jurxhen Kutrolli, Aldail
Gjocaj
Roli I hekurit ne
organizmin tone..
Punoi : Rexhina Marku & Aresn Dafku
Roli I hekurit ne organizmin tone..
• Hekuri është pjesë mjaft e rëndësishme
eorganizimit, pasi merr pjesë në përbërjen e
hemoglobinës dhe ka rol në lidhjen dhe përcjelljen e
oksigjenit nga mushkëritë në gjak. Në indet dhe
organet e njeriut, hekuri lidhet me proteina të
ndryshme, siç janë kromoproteinat, flavoproteinat
dhe grupi i tretë ku bëjnë pjesë transferina dhe
feritina.
Hekuri merr pjesë edhe në sintezën e ADN-së, në
metabolizmin e katekolaminave dhe shërben si
përcjellës i elektroneve në mitokondrie.
Hekuri ne trupin tone..
• Në organizmin e njerëzve të rritur gjenden prej 3
deri në 5 mg hekur. Pjesa më e madhe gjendet në
hemoglobinë dhe mioglobinë. Pjesa e tepërt e
hekurit në organizëm gjendet si rezervë në formë të
feritinës dhe hemosiderinës në mëlçi, shpretkë dhe
palcën kockore. Feritina ka mjaft role në organizëm:
pengon grumbullimin e hekurit të lirë; ruan hekurin
për sintezën e hemoglobinës dhe ka rol në
përthithjen e hekurit nga zorra. Feritina është masë
më e mirë për të matur edhe sasinë e hekurit në
organizëm.
sasia e konsumimit te hekurit.
• Përmes ushqimit në organizëm futen
rreth 10 deri në 30 miligramë hekur në
ditë. Personat e shëndoshë, pa
simptoma të mungesës, absorbojnë nga
0.5 deri në 1 mg hekur, ose 5-10%. Tek
personat të cilët kanë mungesë të
hekurit në orgazmën, absorbohet rreth
30% e hekurit nga ushqimi.
Mungesa e hekurit
• Mungesa e hekurit në organizëm mund të jetë si
pasojë e rritjes së shtuar të tij (gjakderdhjet
kronike, të vogla nga trakti tretës, ulcera,
herniet, tumoret e traktit digjestiv, gjakderdhjet
menstruale), absorbimi i dobët, rritja e nevojave
për hekur (puberteti, shtatzënia) dhe mosmarrja
e mjaftueshme me anë të ushqimit. Po thuajse
secili person që ka mungesë të hekurit, ka
mungesë edhe të vitaminës A, që mund ta
përkeqësojë gjendjen anemike.
Shenjat….
• Shenjat tek njerëzit të cilët kanë mungesë
të hekurit shfaqen ngadalë, mundimet
fillojnë gjatë ngarkesave, paraqitet
mundim, plogështi, frymëmarrje e
vështirësuar, rrahje e zemrës,
kokëdhembje, përtypje e vështirësuar. Në
dukje të parë vërehet një zverdhje e
lëkurës dhe mukozës, flokët janë të thata,
të thyeshme dhe lehtë bien.
Simptomat e mungeses se hekurit.
• Jeni te rraskapitur.
• Jeni e zbehtë
• Zemra ju rreh fort
• Keni sindromën këmbës që s’pushon
• Keni dhimbje të kokës
• Ju keni tiroide jo aktive
• Ju merret fryma lehtë
Simptomat e mungeses se hekurit.
• Ju dëshironi të konsumuar sende jo
ushqimore
• Ndiheni në ankth pa ndonjë arsye
Jeni vegjetarian apo vegan
• Po ju bien flokët
• Gjuha juaj duket e çuditshme, te lenduar
dhe te lemuar..
• Keni sëmundje të duodenit ose sëmundje
inflamatore të zorrëve
Shërimi
Shërimi nga pasojat e mungesës së hekurit qëndron në
marrjen e preparateve perorale të hekurit ose përmes
injeksioneve. Në format e rënda duhet të bëhet edhe
transfuzioni i eritrociteve të koncentruara. Sigurisht, më i
mirë është shërimi i shkaktarit të anemisë. Tek personat
shumë të ndjeshëm, preferohet marrja e preparateve që
përmbajnë hekur së bashku me ushqimin, ose pas ushqimit.
Marrja e tepërt
Preparatet e hekurit tek disa njerëz mund të
shkaktojnë dhimbje në bark, mundime,
vjellje, diarre dhe kapsllëk. Efektet e
padëshirueshme në traktin digjestiv mund të
zvogëlohen nëse pacienti në fillim të
terapisë merr sasi më të vogla të hekurit.
Shërimi me sasi të vogla të hekurit duhet të
zgjatë së paku 3 deri në 6 muaj. Arsyeja
është se duhet të mbushen edhe rezervat e
hekurit në organizëm.
Simptomat e teprices se hekurit ne
organizmin tone.
• Demtimi I melcise
• Dhimbje te nyjave
• Crreullime te zemres
• Oseteoporoze
• Kancer te melcise.
• Lekure ngjyre bronxi
Sherimi..
Niveli I larte I hekurit eshte po aq I
rrezikshem sa dhe niveli I ulet I tij.
Nje nder metodat me te mira per te
mjekuar tepricen e hekurit ne gjak
eshte derdhja e gjakut, ose sic
quhet ndryshe ne mjekesi
flebotomia.
Sondazh: Roli I
hekurit ne
organizem
Punoi : Nensi Ndreu
Vendosem te benim nje pyetesor ne terren per te marre nje
informacion te sakte se sa njerezt jane te informuar mbi
rolin e hekurit ne organizmin e njeriut..
U moren ne pyetje rreth 156 persona te rastesishem ne rruge..
Pyetja: “SA I RENDESISHEM MENDONI JU SE ESHTE
HEKURI NE ORGANIZMIN TUAJ DHE PSE?”
NGA PERGJIGJET E MARRA REZULTOI SE NJE PJESE E
MADHE E PERSONAVE ISHIN VETEM PJESERISHT TE
INFORMUAR RRETH ROLIT TE HEKURIT DHE NUK
KISHIN TE DHENA TE SAKTA MBI VEPRIMIN E TIJ
NE ORGANIZIMIN TONE.
NJE PJESE E VOGEL ISHIN TE MIREINFORMUAR
RRETH HEKURIT.
NDERSA NJE PJESE E PERSONAVE NUK ISHIN TE
INFORMUAR ASPAK RRETH KESAJ CESHTJEJE..
DIAGRAMI I PYETESORIT..
PJESERISHT NE
DIJENI 65%
NE DIJENI 20%
TE PAINFORMUAR
15%
CASTE NGA SONTAZHET E BERA ME
KALIMTARE TE NDRYSHEM
Tema : Hekuri te
Bimet
Punoi : Ronela Hasanaj dhe Keizbona Sena
Hekuri te bimet
• 1) Hithra
• 2) Panxhari i kuq
• 3) Lule radhiqe
• 4) Sanza
• 5) Lëng portokalli dhe limoni
Disa modifikime në mënyrën e të
ushqyerit mund të kontribuojnë në
përmirësimin e anemisë të shkaktuar nga
deficienca e hekurit.
• 1) Hithra – është një bimë, e cila
karakterizohet nga përmbajtje e hekurit,
e pranishme kryesisht në gjethet e saj,
duke u konsideruar një bimëanti-
anemike. Hithra është në gjendje të
stimulojë prodhimin e qelizave të kuqe
të gjakut, për shkak të përmbajtjes së
hekurit dhe vitaminës C. Gjethet e
hithrës mund të përdoren për përgatitjen
e çajrave, supave, etj.
• 2) Panxhari i kuq – konsumi i
panxharit të kuq dhe lëngu i tij
është veçanërisht i përshtatshëm
për ata që vuajnë nga anemia.
Duhet të konsumohet për një muaj
dy gota me lëng panxhari në ditë,
sepse është si një strukturues i
shkëlqyer i elementeve të gjakut.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
• 3) Lule radhiqe – është
konsideruar si një ilaç natyral e
dobishme në rastet e anemisë.
Mund të merret si çaj ose ekstrakt
bimor, por edhe e freskët, e cila
mund të shijohet në sallata. Lule
radhiqe është jashtëzakonisht e
pasur në kripëra ushqyese, të cilat
pastrojnë gjakun dhe shkatërrojnë
acidet në gjak.
• 4) Sanza – Shton rruazat e kuqe
dhe të bardha të gjakut, duke
luftuar kështu aneminë dhe duke
rritur rezistencën e organizmit.
• 5) Lëng portokalli dhe limoni – si dhe të
gjitha ushqimet e pasura me vitaminë C,
ndihmojnë për të nxitur përthithjen e hekurit.
Prandaj do të ishte e përshtatshme përfshirja e
kësaj vitamine përmes konsumimit të lëngjeve
të freskëta të agrumeve dhe nëpërmjet
përdorimit të lëngut të limonit nëpër sallata të
perimeve me gjethe të gjelbra. Është e
këshillueshme të konsumohen brenda të njëjtit
vakt ushqime të pasura me hekur (të tilla si
fasule, spinaq, panxhar, brokoli dhe lakër) duke
i shtuar dhe vitaminë C.
Për mirëmbajtjen e eshtrave të
forta është e nevojshme për të
futur në organizëm hekur dhe zink
me anë të dietës ushqimore.
Hekuri nuk gjendet vetëm në
mish.
• Spinaqi, brokoli, lakra dhe perime me gjethe
jeshile;
• - Fruta të thata;
• - Pjeshka të thata;
• - Fara kungulli;
• - Thjerrëza, fasule, qiqra dhe të gjitha
bishtajoret.

More Related Content

What's hot

Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
#MesueseAurela Elezaj
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Facebook
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
mikaela basha
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
roberto1723
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
olinuhi
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
enerisaloti
 
Komunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne ShqiperiKomunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne Shqiperi
Denis Lezo
 
energjia
energjia energjia
energjia
ANA KOSHI
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Xheni Marku
 
Projekt ngrohja globale
Projekt ngrohja globaleProjekt ngrohja globale
Projekt ngrohja globale
Matilda Gremi
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
Sindi_haka
 
Djemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës PalDjemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës Pal
#MesueseAurela Elezaj
 
Kimi- Hekuri
Kimi- HekuriKimi- Hekuri
Kimi- Hekuri
Admin Nuriu
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
ArenoardReno
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
Orven Bregu
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
sidorelahalilaj113
 
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor HygoProjekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor Hygo
Aldrin Pashku
 
Projekt historie
Projekt historieProjekt historie
Projekt historie
S Gashi
 

What's hot (20)

Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
Komunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne ShqiperiKomunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne Shqiperi
 
energjia
energjia energjia
energjia
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Projekt ngrohja globale
Projekt ngrohja globaleProjekt ngrohja globale
Projekt ngrohja globale
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
 
Djemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës PalDjemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës Pal
 
Kimi- Hekuri
Kimi- HekuriKimi- Hekuri
Kimi- Hekuri
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor HygoProjekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor Hygo
 
Projekt historie
Projekt historieProjekt historie
Projekt historie
 

Similar to Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.

kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri
elonaharizi
 
Projekt 2
Projekt 2Projekt 2
Projekt 2
Mersi
 
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEMELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
Altin Emiri
 
PROJEKT.pptx
PROJEKT.pptxPROJEKT.pptx
PROJEKT.pptx
ssuser47ddfa
 
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriutRoli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Lejdia Pashaj
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
ronela hasanaj
 
elementet kimik dhe roli i tyre
elementet kimik dhe roli i tyreelementet kimik dhe roli i tyre
elementet kimik dhe roli i tyre
Franceskasita
 
kimi
kimi kimi
kimi
Ylli Duva
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
irena kotobelli
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
Ueda Rrukaj
 
Roli i elementeve ne organizmin tone
Roli i elementeve ne organizmin tone Roli i elementeve ne organizmin tone
Roli i elementeve ne organizmin tone
Klodjan Hoxha
 
tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre-
 tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre- tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre-
tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre-
axheta axheta
 
Aparati i ekskretimit
Aparati i ekskretimitAparati i ekskretimit
Aparati i ekskretimit
Matilda Gremi
 
Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)
ermela01
 
Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Google
 
Ndikimi i pH në jetën e njeriut.
Ndikimi i pH në jetën e njeriut. Ndikimi i pH në jetën e njeriut.
Ndikimi i pH në jetën e njeriut.
Darla Evangjeli
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
koralda
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
irena kotobelli
 

Similar to Hekuri element kimik me ndikim shendetesor. (19)

kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri
 
Projekt 2
Projekt 2Projekt 2
Projekt 2
 
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEMELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
 
PROJEKT.pptx
PROJEKT.pptxPROJEKT.pptx
PROJEKT.pptx
 
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriutRoli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
 
elementet kimik dhe roli i tyre
elementet kimik dhe roli i tyreelementet kimik dhe roli i tyre
elementet kimik dhe roli i tyre
 
kimi
kimi kimi
kimi
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Roli i elementeve ne organizmin tone
Roli i elementeve ne organizmin tone Roli i elementeve ne organizmin tone
Roli i elementeve ne organizmin tone
 
tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre-
 tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre- tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre-
tretesirat-intravenoze-fiziologjike-dhe-roli-i-tyre-
 
Aparati i ekskretimit
Aparati i ekskretimitAparati i ekskretimit
Aparati i ekskretimit
 
Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)
 
Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Projekt kimi roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
 
Ndikimi i pH në jetën e njeriut.
Ndikimi i pH në jetën e njeriut. Ndikimi i pH në jetën e njeriut.
Ndikimi i pH në jetën e njeriut.
 
Kimi
KimiKimi
Kimi
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
 

Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.

  • 1. Projekt Tema : Hekuri element kimik me Ndikim Shendetesor
  • 2. Gjimnazi: Qemal Stafa Klasa 10-9 Lenda: Kimi Punoi: Rexhina Marku, Ronela Hasanaj, Nensi Ndreu, Keizbona Sena, Ilira Karcanaj, Arsen Dafku, Jurxhen Kutrolli, Aldail Gjocaj
  • 3. Roli I hekurit ne organizmin tone.. Punoi : Rexhina Marku & Aresn Dafku
  • 4. Roli I hekurit ne organizmin tone.. • Hekuri është pjesë mjaft e rëndësishme eorganizimit, pasi merr pjesë në përbërjen e hemoglobinës dhe ka rol në lidhjen dhe përcjelljen e oksigjenit nga mushkëritë në gjak. Në indet dhe organet e njeriut, hekuri lidhet me proteina të ndryshme, siç janë kromoproteinat, flavoproteinat dhe grupi i tretë ku bëjnë pjesë transferina dhe feritina. Hekuri merr pjesë edhe në sintezën e ADN-së, në metabolizmin e katekolaminave dhe shërben si përcjellës i elektroneve në mitokondrie.
  • 5. Hekuri ne trupin tone.. • Në organizmin e njerëzve të rritur gjenden prej 3 deri në 5 mg hekur. Pjesa më e madhe gjendet në hemoglobinë dhe mioglobinë. Pjesa e tepërt e hekurit në organizëm gjendet si rezervë në formë të feritinës dhe hemosiderinës në mëlçi, shpretkë dhe palcën kockore. Feritina ka mjaft role në organizëm: pengon grumbullimin e hekurit të lirë; ruan hekurin për sintezën e hemoglobinës dhe ka rol në përthithjen e hekurit nga zorra. Feritina është masë më e mirë për të matur edhe sasinë e hekurit në organizëm.
  • 6. sasia e konsumimit te hekurit. • Përmes ushqimit në organizëm futen rreth 10 deri në 30 miligramë hekur në ditë. Personat e shëndoshë, pa simptoma të mungesës, absorbojnë nga 0.5 deri në 1 mg hekur, ose 5-10%. Tek personat të cilët kanë mungesë të hekurit në orgazmën, absorbohet rreth 30% e hekurit nga ushqimi.
  • 7. Mungesa e hekurit • Mungesa e hekurit në organizëm mund të jetë si pasojë e rritjes së shtuar të tij (gjakderdhjet kronike, të vogla nga trakti tretës, ulcera, herniet, tumoret e traktit digjestiv, gjakderdhjet menstruale), absorbimi i dobët, rritja e nevojave për hekur (puberteti, shtatzënia) dhe mosmarrja e mjaftueshme me anë të ushqimit. Po thuajse secili person që ka mungesë të hekurit, ka mungesë edhe të vitaminës A, që mund ta përkeqësojë gjendjen anemike.
  • 8. Shenjat…. • Shenjat tek njerëzit të cilët kanë mungesë të hekurit shfaqen ngadalë, mundimet fillojnë gjatë ngarkesave, paraqitet mundim, plogështi, frymëmarrje e vështirësuar, rrahje e zemrës, kokëdhembje, përtypje e vështirësuar. Në dukje të parë vërehet një zverdhje e lëkurës dhe mukozës, flokët janë të thata, të thyeshme dhe lehtë bien.
  • 9. Simptomat e mungeses se hekurit. • Jeni te rraskapitur. • Jeni e zbehtë • Zemra ju rreh fort • Keni sindromën këmbës që s’pushon • Keni dhimbje të kokës • Ju keni tiroide jo aktive • Ju merret fryma lehtë
  • 10. Simptomat e mungeses se hekurit. • Ju dëshironi të konsumuar sende jo ushqimore • Ndiheni në ankth pa ndonjë arsye Jeni vegjetarian apo vegan • Po ju bien flokët • Gjuha juaj duket e çuditshme, te lenduar dhe te lemuar.. • Keni sëmundje të duodenit ose sëmundje inflamatore të zorrëve
  • 11. Shërimi Shërimi nga pasojat e mungesës së hekurit qëndron në marrjen e preparateve perorale të hekurit ose përmes injeksioneve. Në format e rënda duhet të bëhet edhe transfuzioni i eritrociteve të koncentruara. Sigurisht, më i mirë është shërimi i shkaktarit të anemisë. Tek personat shumë të ndjeshëm, preferohet marrja e preparateve që përmbajnë hekur së bashku me ushqimin, ose pas ushqimit.
  • 12. Marrja e tepërt Preparatet e hekurit tek disa njerëz mund të shkaktojnë dhimbje në bark, mundime, vjellje, diarre dhe kapsllëk. Efektet e padëshirueshme në traktin digjestiv mund të zvogëlohen nëse pacienti në fillim të terapisë merr sasi më të vogla të hekurit. Shërimi me sasi të vogla të hekurit duhet të zgjatë së paku 3 deri në 6 muaj. Arsyeja është se duhet të mbushen edhe rezervat e hekurit në organizëm.
  • 13. Simptomat e teprices se hekurit ne organizmin tone. • Demtimi I melcise • Dhimbje te nyjave • Crreullime te zemres • Oseteoporoze • Kancer te melcise. • Lekure ngjyre bronxi
  • 14. Sherimi.. Niveli I larte I hekurit eshte po aq I rrezikshem sa dhe niveli I ulet I tij. Nje nder metodat me te mira per te mjekuar tepricen e hekurit ne gjak eshte derdhja e gjakut, ose sic quhet ndryshe ne mjekesi flebotomia.
  • 15. Sondazh: Roli I hekurit ne organizem Punoi : Nensi Ndreu
  • 16. Vendosem te benim nje pyetesor ne terren per te marre nje informacion te sakte se sa njerezt jane te informuar mbi rolin e hekurit ne organizmin e njeriut.. U moren ne pyetje rreth 156 persona te rastesishem ne rruge.. Pyetja: “SA I RENDESISHEM MENDONI JU SE ESHTE HEKURI NE ORGANIZMIN TUAJ DHE PSE?” NGA PERGJIGJET E MARRA REZULTOI SE NJE PJESE E MADHE E PERSONAVE ISHIN VETEM PJESERISHT TE INFORMUAR RRETH ROLIT TE HEKURIT DHE NUK KISHIN TE DHENA TE SAKTA MBI VEPRIMIN E TIJ NE ORGANIZIMIN TONE. NJE PJESE E VOGEL ISHIN TE MIREINFORMUAR RRETH HEKURIT. NDERSA NJE PJESE E PERSONAVE NUK ISHIN TE INFORMUAR ASPAK RRETH KESAJ CESHTJEJE..
  • 17. DIAGRAMI I PYETESORIT.. PJESERISHT NE DIJENI 65% NE DIJENI 20% TE PAINFORMUAR 15%
  • 18. CASTE NGA SONTAZHET E BERA ME KALIMTARE TE NDRYSHEM
  • 19. Tema : Hekuri te Bimet Punoi : Ronela Hasanaj dhe Keizbona Sena
  • 20. Hekuri te bimet • 1) Hithra • 2) Panxhari i kuq • 3) Lule radhiqe • 4) Sanza • 5) Lëng portokalli dhe limoni
  • 21. Disa modifikime në mënyrën e të ushqyerit mund të kontribuojnë në përmirësimin e anemisë të shkaktuar nga deficienca e hekurit. • 1) Hithra – është një bimë, e cila karakterizohet nga përmbajtje e hekurit, e pranishme kryesisht në gjethet e saj, duke u konsideruar një bimëanti- anemike. Hithra është në gjendje të stimulojë prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut, për shkak të përmbajtjes së hekurit dhe vitaminës C. Gjethet e hithrës mund të përdoren për përgatitjen e çajrave, supave, etj.
  • 22. • 2) Panxhari i kuq – konsumi i panxharit të kuq dhe lëngu i tij është veçanërisht i përshtatshëm për ata që vuajnë nga anemia. Duhet të konsumohet për një muaj dy gota me lëng panxhari në ditë, sepse është si një strukturues i shkëlqyer i elementeve të gjakut.
  • 24. • 3) Lule radhiqe – është konsideruar si një ilaç natyral e dobishme në rastet e anemisë. Mund të merret si çaj ose ekstrakt bimor, por edhe e freskët, e cila mund të shijohet në sallata. Lule radhiqe është jashtëzakonisht e pasur në kripëra ushqyese, të cilat pastrojnë gjakun dhe shkatërrojnë acidet në gjak.
  • 25. • 4) Sanza – Shton rruazat e kuqe dhe të bardha të gjakut, duke luftuar kështu aneminë dhe duke rritur rezistencën e organizmit.
  • 26. • 5) Lëng portokalli dhe limoni – si dhe të gjitha ushqimet e pasura me vitaminë C, ndihmojnë për të nxitur përthithjen e hekurit. Prandaj do të ishte e përshtatshme përfshirja e kësaj vitamine përmes konsumimit të lëngjeve të freskëta të agrumeve dhe nëpërmjet përdorimit të lëngut të limonit nëpër sallata të perimeve me gjethe të gjelbra. Është e këshillueshme të konsumohen brenda të njëjtit vakt ushqime të pasura me hekur (të tilla si fasule, spinaq, panxhar, brokoli dhe lakër) duke i shtuar dhe vitaminë C.
  • 27. Për mirëmbajtjen e eshtrave të forta është e nevojshme për të futur në organizëm hekur dhe zink me anë të dietës ushqimore. Hekuri nuk gjendet vetëm në mish. • Spinaqi, brokoli, lakra dhe perime me gjethe jeshile; • - Fruta të thata; • - Pjeshka të thata; • - Fara kungulli; • - Thjerrëza, fasule, qiqra dhe të gjitha bishtajoret.