SlideShare a Scribd company logo
Uji eshte jete
Uji është burim i jetës
• Dimë që gjatë gjithë historisë njerëzore, në rajone të ndryshme
të botës uji pranohet si i shenjtë dhe ai është bërë objekt i
vjershave, poemave, legjendave dhe tregimeve. Gjithashtu për
ujin janë bërë edhe luftëra… Dimë edhe atë që uji është një nga
elementet bazë në zhvillimin e civilizimit dhe arritjes së
qytetërimeve në ditët e sotme…
• Uji është burim i jetesës…Ky fakt është provuar edhe
shkencërisht… Në fillim kishte ujë, më pas lindën në tokë
gjallesat… Është e mundur që historia botërore të shpjegohet
me lidhjen e të gjitha gjallesave, pra njerëzve, bimëve dhe
kafshëve me ujin…
• Mbi faqen e tokës, përveç ujit, asgjë tjetër nuk do ta zinte
vendin e tij për t’iu përgjigjur proceseve jetësore. Shkenca ka
vërtetuar se, uji është i domosdoshëm për kryerjen e të gjitha
proceseve jetesore që ndodhin brenda trupave të gjallesave
• Pa ujë, jeta është e pamundur. Kur flitet mbi mundësinë e jetës
në ndonjë planet tjetër, pyetja e parë që shtrohet është: A ka
ujë që të mbështesë zhvillimin e jetës?
• Jeta është me të vërtetë e lidhur me prejardhjen ujore.
Ku gjendet ujë ..?
• Mbi dy të tretat e sipërfaqes së lëmshit tokësor janë të
mbuluara me ujë, 97,2% , e të cilit ndodhet në pesë
oqeane. Shtresa e akullt në Antarktik përmban 90% të
të gjithë ujit të embel të planetit. Uji avullues
atmosferik mund të shihet në forme reve, në
atmosfere shikohet me ngjyren e bardhe si dhe
vrojtohet ne raste reshjesh.
• Në Tokë ndodhen rreth 1360 milion kilometra kub ujë.
Nëse i gjithë uji që ndodhet në planetin tonë në
oqeane, liqene, lumenj, në atmosferë, dhe nëse dëbora
e akullnajat do të shkrinin menjëherë, atëherë
sipërfaqja e Tokës do të mbulohej me një shtresë uji,
thellësi të përgjithshme prej tre kilometrash. Uji është
burim natyror, ashtu siç është edhe qymyri, nafta,
hekuri dhe mineralet e tjera.
• 97% e ujit që gjendet në botë përbëhet nga uji i kripur
i oqeaneve dhe deteve…3% të ujit është uji i ëmbël 3/4
e përbëhet nga akujt në pole… kurse ¼ e përbëjnë
ujërat nëntokësore, të lumenjve dhe liqeneve
Çfare është uji ?
• Uji në formën e tij të pastër, është lëng pa shije
dhe pa erë. Pra 2 atome hidrogjen dhe 1
oksigjen… Kjo formulë, mbase është formula
që njihet më shumë në botë… Dhe në të gjithë
gjuhët ka të njëjtin kuptim: Ujë
• Duket i pangjyrë në sasi të vogla për syrin tonë,
megjithëkëtë mund të shihet si kaltër në sasi të
mëdha. Uji është një lëngu më i përhapur në
tokë. Formula kimike e tij është H2O. Gjendet
më tepër në oqeane dhe kësulat e akullta
polare, por edhe në re, lumenj. Në planetin
tonë, uji është në lëvizje të vazhdueshme
qarkulluese duke përfshirë avullimin, reshjet
dhe derdhjen në det.
• Në shkenca uji quhet ndryshe edhe tretësi
universal dhe është e vetmja substance e pastër
qe gjendet ne natyre ne te tria gjendjet e
lendes.
Uji i pijshëm, si duhet të jetë?
• Uji i përshtatshëm për t´u pirë nga njeriu quhet ujë
i pijshëm. Uji që nuk është i përshtatshëm për t´u
pirë, por që nuk është i rrezikshëm për njerëzit dhe
quhet ujë i sigurt.
• Uji duhet të jetë i pasur në minerale të dobishme
për trupin e njeriut. Ndër mineralet e dobishme
përmenden: Magnezi që mbron zemrën, veshkat,
sistemin muskular dhe ndihmon tretjen, Kalciumi
si element integrues i kockave dhe i rëndësishëm
për sistemin dentar, Bikarbonatet në sasi të
konsiderueshme ndihmojnë tretjen dhe janë
pozitive për asimilimin e energjisë në formën e
duhur, etj. Substancat që duhet të jenë prezente në
sasi të limituara janë Natriumi i cili në sasi të
mëdha pengon proçesin e qarkullimit të ujit në
organizëm, Nitratet që janë substanca ndotëse dhe
gjithashtu produkti nuk duhet të shfaqë asnjë
prezencë Nitritesh.
Uji dhe trupi i njeriut
• Uji është i domosdoshëm për çdo organ, në mënyrë që ai të kryejë
funksionin e vet. Uji është baza e përbërjes së qelizës. Ai është shkak
për butësinë e trupit dhe përbën 69 % të peshës së trupit të njeriut.
Nëse nga një njeri me peshë 73 kg do të largohej i gjithë uji që
përmban trupi i tij, atëherë ai do të peshonte vetëm 29 kg. 75% e një
trupi të shëndetshëm përbëhet nga uji…
• Shpërndarja e ujit në trup tregon më qartë rëndësinë e tij jetësore.
• 85% e trurit, 90% e gjakut, 75% të muskujve, 82% të veshkave dhe
22% të kockave përbëhen nga uji…
• Një person i rritur, humb 2.5 litra ujë në ditë nëpërmjet rrugës së
djersitjes, urinimit dhe të frymëmarrjes…
• Një njeri normal duhet të konsumojë 6-8 gota ujë në ditë për të marrë
sasinë e nevojshme të ujit që humbet trupi…
• Nëse trupi nuk merr sasinë e duhur të lëngjeve atëherë qelizat fillojnë
të marrin lëngje nga sistemi i qarkullimit, pra i gjakut; dhe kjo
shkakton sforcim të zemrës… Veshkat e një trupi që ka nevojë për
lëngje nuk punojnë rregullisht… Në një situatë të tillë, funksionin e
veshkave e sipërmarrin mëlçia dhe organet e tjera…
• Njeriu jeton 60 ditë pa ushqim, por nuk jeton më tepër se 10 ditë pa
ujë.
Si konsumohet uji?
• Gjatë një viti, konsumi i ujit në botë për një
person është mesatarisht 800 metra kub.
• Në botë
• 70% e konsumimit të ujit harxhohet në bujqësi
për të vaditur,
• 22% në industri dhe rreth 8% si ujë i pijshëm
dhe ujë që përdoret për nevojat e njeriut…
• Në Evropë
• 33% e konsumimit të ujit përdoret në industri,
• 51% në bujqësi për të vaditur dhe rreth 16% si
uji i pishëm dhe për nevojat e njeriut.
• Uji mbase është burimi më i vyer që kemi…
Vlera të tilla që na vijnë menjëherë në mendje
dhe që na duken të pazëvendësueshme si nafta
dhe floriri nuk kanë asnjë kuptim po nuk pati
ujë…
Çfarë problemesh ka sot për ujin?• Ky burim natyror po bëhet gjithnjë e me tepër më i pakët në disa
vende, dhe sigurimi i tij është shqetësim i madh shoqëror dhe
ekonomik.
• Këtu nuk shtrohet vetëm çështja e ujit për nevoja biologjike; uji duhet
jo vetëm për t’u pirë, por edhe për të gatuar e për t’u larë. Nevoja
kolosale për ujë ka industria dhe bujqësia.
Nevojat biologjike dhe ato shtëpiake mund të plotësohen duke
siguruar 100 litra ujë për njeri në ditë. Për të siguruar shëndetin e
njerëzve, duhet jo vetëm i mjaftueshëm në sasi, por edhe i pastër.
• Është llogaritur se 60 milion njerëz në vit vdesin nga sëmundja e
diarresë, ngaqë përdorin ujë të pakontrolluar dhe nga të ushqyerit e
keq, dhe, shumica e këtyre viktimave janë fëmijë.
• Në shekullin e fundit popullsia e botës është dyfishuar, kurse konsumi
i ujit është gjashtëfishuar.
• 40 për qind e popullsisë së botës, vuan nga mungesa e ujit …
• Pjesa më e madhe e viktimave të ujit të ndotur janë në vendet në
zhvillim. 1 miliardë e 200 milion njerëz nuk mund të gjejnë ujë të
pastër për të pirë…
• Një e treta e popullsisë botërore, nuk ka sistem për pastrimin e ujit.
• Në vendet në zhvillim, 70% e mbeturinave industriale dhe 90% e
ujërave të kanalizimeve përzien me ujrat e burimeve nëntokësore, pra
uji i pastër ndotet me shpejtësi … Mesatarisht 2 milionë ton
mbeturina çdo ditë derdhen në lumenj, liqene dhe përrenj. 1 litër ujë i
pisët ndot 8 litra ujë të pastër.
• 70% e tokës bujqësore në botë kërcënohet për tu bërë shkretëtirë.
•
Uji, një e mirë që duhet përdorur me
kujdes nga çdo njeri
• “Sipas ligjit të natyrës këto gjëra janë të
përbashkëta për komunitetin: ajri, uji i
rrjedhshëm, deti dhe bregdeti…”.
• Më shumë se çdo burim tjetër, uji duhet
të mbetet një e mirë publike dhe s’duhet
shpërdoruar, por të përdoret me kujdes
nga çdo njeri. Në pjesën më të madhe të
shoqërive, uji ka qenë dhe është një e
mirë që nuk mund të zotërohet nga
privatët. Shkrimet e vjetra tregojnë se uji
dhe burimet e tjera natyrore janë të mira
publike:
Uji eshte jete

More Related Content

What's hot

Matematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeMatematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshme
Ana Ana
 
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneTeknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Jugerta Poçi
 
Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve
22062002
 
uji
ujiuji
uji
koralda
 
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
#MesueseAurela Elezaj
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Liil Otr
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Anja Cami
 
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiProjekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Marinela Abedini
 
Shkrimtarët e letërsisë bashkohore Shqiptare
Shkrimtarët e letërsisë bashkohore ShqiptareShkrimtarët e letërsisë bashkohore Shqiptare
Shkrimtarët e letërsisë bashkohore Shqiptare
Universiteti Politeknik Tirane
 
Qyteterimi ilir !!!!
Qyteterimi ilir !!!!Qyteterimi ilir !!!!
Qyteterimi ilir !!!!
#MesueseAurela Elezaj
 
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiLojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Alimerko Brunilda
 
Duhani, rreziqet
Duhani, rreziqetDuhani, rreziqet
Duhani, rreziqet
istref bytyqi
 
Monarket e ndricuar
Monarket e ndricuarMonarket e ndricuar
Monarket e ndricuar
AdoraHallunej
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
enerisaloti
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
olinuhi
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
Arlinda
 
NDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALE
NDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALENDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALE
NDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALE
roni45
 
Ndotja e mjedisit semundjet
Ndotja e mjedisit semundjetNdotja e mjedisit semundjet
Ndotja e mjedisit semundjet
16211903
 
Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet
Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet
Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet
Darla Evangjeli
 
Pasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiPasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperi
Merkur Sinani
 

What's hot (20)

Matematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeMatematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshme
 
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneTeknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
 
Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve
 
uji
ujiuji
uji
 
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
 
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiProjekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
 
Shkrimtarët e letërsisë bashkohore Shqiptare
Shkrimtarët e letërsisë bashkohore ShqiptareShkrimtarët e letërsisë bashkohore Shqiptare
Shkrimtarët e letërsisë bashkohore Shqiptare
 
Qyteterimi ilir !!!!
Qyteterimi ilir !!!!Qyteterimi ilir !!!!
Qyteterimi ilir !!!!
 
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiLojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
 
Duhani, rreziqet
Duhani, rreziqetDuhani, rreziqet
Duhani, rreziqet
 
Monarket e ndricuar
Monarket e ndricuarMonarket e ndricuar
Monarket e ndricuar
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
 
NDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALE
NDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALENDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALE
NDOTJA E MJEDISIT NE SHKALLE GLOBALE
 
Ndotja e mjedisit semundjet
Ndotja e mjedisit semundjetNdotja e mjedisit semundjet
Ndotja e mjedisit semundjet
 
Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet
Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet
Ndotja e mjedisit dhe ndikimi i saj në biodiversitet
 
Pasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiPasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperi
 

Similar to Uji eshte jete

Uji
UjiUji
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomiUji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Fisnik Morina
 
Projekt gjeografi/ Hidrosfera Klasa XI
Projekt gjeografi/ Hidrosfera   Klasa XIProjekt gjeografi/ Hidrosfera   Klasa XI
Projekt gjeografi/ Hidrosfera Klasa XI
mikigega9
 
Fakte reale rreth ndotjes Globale
 Fakte reale  rreth  ndotjes Globale Fakte reale  rreth  ndotjes Globale
Fakte reale rreth ndotjes Globale
#MesueseAurela Elezaj
 
Edukim me mjedisin
Edukim me mjedisinEdukim me mjedisin
Edukim me mjedisin
Qendresa Lleshi
 
Studim I gjendjes te ujerave te rrethit te Korces
Studim I gjendjes te ujerave te rrethit te KorcesStudim I gjendjes te ujerave te rrethit te Korces
Studim I gjendjes te ujerave te rrethit te Korces
Chriss Kocibelli
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
Anida Ago
 
Ceshtjet mjedisore ujore
Ceshtjet mjedisore ujoreCeshtjet mjedisore ujore
Ceshtjet mjedisore ujore
AdoraHallunej
 
Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ...
 Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ... Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ...
Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ...
#MesueseAurela Elezaj
 
Parashikimi I Vitit 2070
Parashikimi I Vitit 2070Parashikimi I Vitit 2070
Parashikimi I Vitit 2070
jetnorra
 
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Egla Mërzheku
 
Biodiversiteti.ppt
Biodiversiteti.pptBiodiversiteti.ppt
Biodiversiteti.ppt
EniLikaj
 
Mjedisi ne rajonin tone.
Mjedisi ne rajonin tone.Mjedisi ne rajonin tone.
Mjedisi ne rajonin tone.
kristinasweety
 
Biomet e ujrave te kripura Brisilda Vrapi shkolla "Albanet" klasa VI
Biomet e ujrave te kripura Brisilda  Vrapi shkolla "Albanet" klasa VIBiomet e ujrave te kripura Brisilda  Vrapi shkolla "Albanet" klasa VI
Biomet e ujrave te kripura Brisilda Vrapi shkolla "Albanet" klasa VI
lira kuca
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
Biodiversiteti
Arlinda
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
Eutrofikimi
Arlinda
 
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/LiqenetUJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
#MesueseAurela Elezaj
 

Similar to Uji eshte jete (20)

Uji
UjiUji
Uji
 
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomiUji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
 
Uji doc,, peci
Uji doc,, peciUji doc,, peci
Uji doc,, peci
 
Kimi
KimiKimi
Kimi
 
Projekt gjeografi/ Hidrosfera Klasa XI
Projekt gjeografi/ Hidrosfera   Klasa XIProjekt gjeografi/ Hidrosfera   Klasa XI
Projekt gjeografi/ Hidrosfera Klasa XI
 
Fakte reale rreth ndotjes Globale
 Fakte reale  rreth  ndotjes Globale Fakte reale  rreth  ndotjes Globale
Fakte reale rreth ndotjes Globale
 
Uji
UjiUji
Uji
 
Edukim me mjedisin
Edukim me mjedisinEdukim me mjedisin
Edukim me mjedisin
 
Studim I gjendjes te ujerave te rrethit te Korces
Studim I gjendjes te ujerave te rrethit te KorcesStudim I gjendjes te ujerave te rrethit te Korces
Studim I gjendjes te ujerave te rrethit te Korces
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
 
Ceshtjet mjedisore ujore
Ceshtjet mjedisore ujoreCeshtjet mjedisore ujore
Ceshtjet mjedisore ujore
 
Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ...
 Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ... Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ...
Mjedisi eshte nje sistem faktoresh fizik ,kimik dhe biologjik ne ekuilibrin ...
 
Parashikimi I Vitit 2070
Parashikimi I Vitit 2070Parashikimi I Vitit 2070
Parashikimi I Vitit 2070
 
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
 
Biodiversiteti.ppt
Biodiversiteti.pptBiodiversiteti.ppt
Biodiversiteti.ppt
 
Mjedisi ne rajonin tone.
Mjedisi ne rajonin tone.Mjedisi ne rajonin tone.
Mjedisi ne rajonin tone.
 
Biomet e ujrave te kripura Brisilda Vrapi shkolla "Albanet" klasa VI
Biomet e ujrave te kripura Brisilda  Vrapi shkolla "Albanet" klasa VIBiomet e ujrave te kripura Brisilda  Vrapi shkolla "Albanet" klasa VI
Biomet e ujrave te kripura Brisilda Vrapi shkolla "Albanet" klasa VI
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
Biodiversiteti
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
Eutrofikimi
 
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/LiqenetUJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
 

Uji eshte jete

  • 2. Uji është burim i jetës • Dimë që gjatë gjithë historisë njerëzore, në rajone të ndryshme të botës uji pranohet si i shenjtë dhe ai është bërë objekt i vjershave, poemave, legjendave dhe tregimeve. Gjithashtu për ujin janë bërë edhe luftëra… Dimë edhe atë që uji është një nga elementet bazë në zhvillimin e civilizimit dhe arritjes së qytetërimeve në ditët e sotme… • Uji është burim i jetesës…Ky fakt është provuar edhe shkencërisht… Në fillim kishte ujë, më pas lindën në tokë gjallesat… Është e mundur që historia botërore të shpjegohet me lidhjen e të gjitha gjallesave, pra njerëzve, bimëve dhe kafshëve me ujin… • Mbi faqen e tokës, përveç ujit, asgjë tjetër nuk do ta zinte vendin e tij për t’iu përgjigjur proceseve jetësore. Shkenca ka vërtetuar se, uji është i domosdoshëm për kryerjen e të gjitha proceseve jetesore që ndodhin brenda trupave të gjallesave • Pa ujë, jeta është e pamundur. Kur flitet mbi mundësinë e jetës në ndonjë planet tjetër, pyetja e parë që shtrohet është: A ka ujë që të mbështesë zhvillimin e jetës? • Jeta është me të vërtetë e lidhur me prejardhjen ujore.
  • 3. Ku gjendet ujë ..? • Mbi dy të tretat e sipërfaqes së lëmshit tokësor janë të mbuluara me ujë, 97,2% , e të cilit ndodhet në pesë oqeane. Shtresa e akullt në Antarktik përmban 90% të të gjithë ujit të embel të planetit. Uji avullues atmosferik mund të shihet në forme reve, në atmosfere shikohet me ngjyren e bardhe si dhe vrojtohet ne raste reshjesh. • Në Tokë ndodhen rreth 1360 milion kilometra kub ujë. Nëse i gjithë uji që ndodhet në planetin tonë në oqeane, liqene, lumenj, në atmosferë, dhe nëse dëbora e akullnajat do të shkrinin menjëherë, atëherë sipërfaqja e Tokës do të mbulohej me një shtresë uji, thellësi të përgjithshme prej tre kilometrash. Uji është burim natyror, ashtu siç është edhe qymyri, nafta, hekuri dhe mineralet e tjera. • 97% e ujit që gjendet në botë përbëhet nga uji i kripur i oqeaneve dhe deteve…3% të ujit është uji i ëmbël 3/4 e përbëhet nga akujt në pole… kurse ¼ e përbëjnë ujërat nëntokësore, të lumenjve dhe liqeneve
  • 4. Çfare është uji ? • Uji në formën e tij të pastër, është lëng pa shije dhe pa erë. Pra 2 atome hidrogjen dhe 1 oksigjen… Kjo formulë, mbase është formula që njihet më shumë në botë… Dhe në të gjithë gjuhët ka të njëjtin kuptim: Ujë • Duket i pangjyrë në sasi të vogla për syrin tonë, megjithëkëtë mund të shihet si kaltër në sasi të mëdha. Uji është një lëngu më i përhapur në tokë. Formula kimike e tij është H2O. Gjendet më tepër në oqeane dhe kësulat e akullta polare, por edhe në re, lumenj. Në planetin tonë, uji është në lëvizje të vazhdueshme qarkulluese duke përfshirë avullimin, reshjet dhe derdhjen në det. • Në shkenca uji quhet ndryshe edhe tretësi universal dhe është e vetmja substance e pastër qe gjendet ne natyre ne te tria gjendjet e lendes.
  • 5. Uji i pijshëm, si duhet të jetë? • Uji i përshtatshëm për t´u pirë nga njeriu quhet ujë i pijshëm. Uji që nuk është i përshtatshëm për t´u pirë, por që nuk është i rrezikshëm për njerëzit dhe quhet ujë i sigurt. • Uji duhet të jetë i pasur në minerale të dobishme për trupin e njeriut. Ndër mineralet e dobishme përmenden: Magnezi që mbron zemrën, veshkat, sistemin muskular dhe ndihmon tretjen, Kalciumi si element integrues i kockave dhe i rëndësishëm për sistemin dentar, Bikarbonatet në sasi të konsiderueshme ndihmojnë tretjen dhe janë pozitive për asimilimin e energjisë në formën e duhur, etj. Substancat që duhet të jenë prezente në sasi të limituara janë Natriumi i cili në sasi të mëdha pengon proçesin e qarkullimit të ujit në organizëm, Nitratet që janë substanca ndotëse dhe gjithashtu produkti nuk duhet të shfaqë asnjë prezencë Nitritesh.
  • 6. Uji dhe trupi i njeriut • Uji është i domosdoshëm për çdo organ, në mënyrë që ai të kryejë funksionin e vet. Uji është baza e përbërjes së qelizës. Ai është shkak për butësinë e trupit dhe përbën 69 % të peshës së trupit të njeriut. Nëse nga një njeri me peshë 73 kg do të largohej i gjithë uji që përmban trupi i tij, atëherë ai do të peshonte vetëm 29 kg. 75% e një trupi të shëndetshëm përbëhet nga uji… • Shpërndarja e ujit në trup tregon më qartë rëndësinë e tij jetësore. • 85% e trurit, 90% e gjakut, 75% të muskujve, 82% të veshkave dhe 22% të kockave përbëhen nga uji… • Një person i rritur, humb 2.5 litra ujë në ditë nëpërmjet rrugës së djersitjes, urinimit dhe të frymëmarrjes… • Një njeri normal duhet të konsumojë 6-8 gota ujë në ditë për të marrë sasinë e nevojshme të ujit që humbet trupi… • Nëse trupi nuk merr sasinë e duhur të lëngjeve atëherë qelizat fillojnë të marrin lëngje nga sistemi i qarkullimit, pra i gjakut; dhe kjo shkakton sforcim të zemrës… Veshkat e një trupi që ka nevojë për lëngje nuk punojnë rregullisht… Në një situatë të tillë, funksionin e veshkave e sipërmarrin mëlçia dhe organet e tjera… • Njeriu jeton 60 ditë pa ushqim, por nuk jeton më tepër se 10 ditë pa ujë.
  • 7. Si konsumohet uji? • Gjatë një viti, konsumi i ujit në botë për një person është mesatarisht 800 metra kub. • Në botë • 70% e konsumimit të ujit harxhohet në bujqësi për të vaditur, • 22% në industri dhe rreth 8% si ujë i pijshëm dhe ujë që përdoret për nevojat e njeriut… • Në Evropë • 33% e konsumimit të ujit përdoret në industri, • 51% në bujqësi për të vaditur dhe rreth 16% si uji i pishëm dhe për nevojat e njeriut. • Uji mbase është burimi më i vyer që kemi… Vlera të tilla që na vijnë menjëherë në mendje dhe që na duken të pazëvendësueshme si nafta dhe floriri nuk kanë asnjë kuptim po nuk pati ujë…
  • 8. Çfarë problemesh ka sot për ujin?• Ky burim natyror po bëhet gjithnjë e me tepër më i pakët në disa vende, dhe sigurimi i tij është shqetësim i madh shoqëror dhe ekonomik. • Këtu nuk shtrohet vetëm çështja e ujit për nevoja biologjike; uji duhet jo vetëm për t’u pirë, por edhe për të gatuar e për t’u larë. Nevoja kolosale për ujë ka industria dhe bujqësia. Nevojat biologjike dhe ato shtëpiake mund të plotësohen duke siguruar 100 litra ujë për njeri në ditë. Për të siguruar shëndetin e njerëzve, duhet jo vetëm i mjaftueshëm në sasi, por edhe i pastër. • Është llogaritur se 60 milion njerëz në vit vdesin nga sëmundja e diarresë, ngaqë përdorin ujë të pakontrolluar dhe nga të ushqyerit e keq, dhe, shumica e këtyre viktimave janë fëmijë. • Në shekullin e fundit popullsia e botës është dyfishuar, kurse konsumi i ujit është gjashtëfishuar. • 40 për qind e popullsisë së botës, vuan nga mungesa e ujit … • Pjesa më e madhe e viktimave të ujit të ndotur janë në vendet në zhvillim. 1 miliardë e 200 milion njerëz nuk mund të gjejnë ujë të pastër për të pirë… • Një e treta e popullsisë botërore, nuk ka sistem për pastrimin e ujit. • Në vendet në zhvillim, 70% e mbeturinave industriale dhe 90% e ujërave të kanalizimeve përzien me ujrat e burimeve nëntokësore, pra uji i pastër ndotet me shpejtësi … Mesatarisht 2 milionë ton mbeturina çdo ditë derdhen në lumenj, liqene dhe përrenj. 1 litër ujë i pisët ndot 8 litra ujë të pastër. • 70% e tokës bujqësore në botë kërcënohet për tu bërë shkretëtirë. •
  • 9. Uji, një e mirë që duhet përdorur me kujdes nga çdo njeri • “Sipas ligjit të natyrës këto gjëra janë të përbashkëta për komunitetin: ajri, uji i rrjedhshëm, deti dhe bregdeti…”. • Më shumë se çdo burim tjetër, uji duhet të mbetet një e mirë publike dhe s’duhet shpërdoruar, por të përdoret me kujdes nga çdo njeri. Në pjesën më të madhe të shoqërive, uji ka qenë dhe është një e mirë që nuk mund të zotërohet nga privatët. Shkrimet e vjetra tregojnë se uji dhe burimet e tjera natyrore janë të mira publike: