Tài liệu trình bày về chẩn đoán hình ảnh liên quan đến phù phổi cấp và hội chứng suy hô hấp cấp tính ở người lớn, mô tả các dấu hiệu lâm sàng và x-quang. Nó đề cập đến các nguyên nhân gây phù phổi và sự phân biệt giữa phù phổi do tim và không do tim. Ngoài ra, tài liệu cũng tổng hợp các tiêu chuẩn chẩn đoán ARDS và đặc điểm hình ảnh học điển hình trong các tình huống khác nhau.

1. 1
CHAÅN ÑOAÙN HÌNH AÛNH
PHUØ PHOÅI CAÁP
VAØ
HOÄI CHÖÙNG NGUY CAÁP HOÂ HAÁP
ÔÛ NGÖÔØI LÔÙN
BS.NGUYEÃN QUYÙ KHOAÙNG
BS.NGUYEÃN QUANG TROÏNG

2. 2
DAØN BAØI
 Nhaäp ñeà.
 Beänh lyù pheá nang lan toûa.
 X quang Phuø phoåi caáp.
 X quang Hoäi chöùng nguy caáp hoâ haáp ôû
ngöôøi lôùn.
 Sinh lyù beänh cuûa Phuø phoåi caáp vaø
ARDS.
 Toùm taét.

3. 3
NHAÄP ÑEÀ
 Phuø phoåi caáp (Acute pulmonary edema)
vaø Hoäi chöùng nguy caáp ôû ngöôøi lôùn
(Adult respiratory distress syndrome-
ARDS) laø hai beänh lyù thöôøng gaëp taïi
caùc phoøng Saên soùc ñaëc bieät vaø Hoài söùc
ngoaïi.
 Coù nhöõng daáu hieäu laâm saøng vaø X
quang deã laãn loän.

4. NHAÄP ÑEÀ
 Bieån hieän baèng söï tuï dòch trong caùc pheá
nang moät caùch lan toûa.
 Phuø phoåi caáp thöôøng gaëp hôn,tieân löôïng
khaû quan neáu ñieàu trò sôùm.
 ARDS hieám gaëp hôn nhöng tieân löôïng
raát xaáu maëc duø coù ñieàu trò.

5. 5
BEÄNH LYÙ PHEÁ NANG LAN TOÛA
ÑAËC ÑIEÅM CUÛA TOÅN THÖÔNG PHEÁ NANG
 Nhieàu ñaùm môø maät ñoä nöôùc,bôø khoâng roõ,
deã hoäi tuï vôùi nhau.
 Coù khí aûnh noäi pheá quaûn (air bronchogram)
hoaëc hình caùnh böôùm (Butterfly’s wings).
 Xoùa môø caùc maïch maùu vaø bôø tim.
 Thöôøng thay ñoåi nhanh theo thôøi gian.

6. 6
KHÍ AÛNH NOÄI PHEÁ QUAÛN
(AIR BRONCHOGRAM)

8. 8
VIEÂM PHOÅI (Coù air bronchogram)

9.  Giá trị lớn nhất mà dấu hiệu này đem
là, đó là khi có Air bronchogram sign
(+) thì ta có thể khẳng định tổn thƣơng
ở nhu mô phổi, loại trừ tổn thƣơng có
nguồn gốc từ màng phổi, từ thành
ngực, cũng nhƣ từ trung thất.
 Dấu hiệu khí ảnh nội phế quản thƣờng
gặp nhất trong Viêm phổi, nhƣng cũng
có thể gặp trong các bệnh lý khác nhƣ
Phù phổi, Nhồi máu phổi, thậm chí cả
trong bƣớu phổi (bronchioloalveolar
carcinoma, lymphoma).

10. Focal bronchiolo alveolar carcinoma

11. 11
BUTTERFLY WINGS
(Pulmonary edema in a
patient with acute left
ventricular failure-ruptured
papillary muscle).

12. 12
Phù phổi cấp biểu hiện bằng hình cánh bƣớm hoặc cánh dơi

13. 13
PULMONARY EDEMA /
MITRAL STENOSIS
AFTER TREATMENT

14. 14
BEÄNH LYÙ PHEÁ NANG LAN TOÛA
ÑAËC ÑIEÅM CUÛA TOÅN THÖÔNG PHEÁ NANG
 Treân thöïc teá,caùc toån thöông pheá nang
lan toûa thöôøng khoâng ñaëc hieäu cho
moät beänh lyù naøo caû. Lyù do laø coù nhieàu
chaát coù theå traùm ñaày caùc pheá nang
nhö:dòch,maùu,muû,protein,teá baøo…

15. 15
BEÄNH LYÙ PHEÁ NANG LAN TOÛA
CAÙC NGUYEÂN NHAÂN CHÍNH
 1/ Phuø phoåi caáp do beänh lyù tim.
 2/ Phuø phoåi khoâng do beänh tim.
 3/ Hoäi chöùng nguy caáp hoâ haáp ôû ngöôøi lôùn.
 4/ Xuất huyết trong phổi (Chaán thöông
ngöïc lan toûa).

16. PHÙ PHỔI CẤP DO SUY TIM TRÁI

18. 18
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
MENDELSON’S SYNDROME
-Florid bilateral pulmonary
edema secondary to aspiration
of gastric contents.
-Appearing within 24 hours of
the incident.
-The mortality is high.

19. Xuất huyết trong phổi

20. 20
BEÄNH LYÙ PHEÁ NANG LAN TOÛA
CAÙC NGUYEÂN NHAÂN CHÍNH
 5/ Vieâm pheá quaûn phoåi do nhieãm truøng.
 6/ Bệnh màng trong (Membrane hyaline)
và Bệnh đọng protein trong pheá nang
(proteinose alveùolaire).
 7/ Ung thö tieåu pheá quaûn-pheá nang
(cancer bronchiolo-alveùolaire).

21. 21
D.Anthoine et al.L’Imagerie Thoracique.1996-1998.
VIEÂM PHOÅI (Leùgionellose)

22. 22
D.Anthoine et al.L’Imagerie Thoracique.1996-1998.
BEÄNH MAØNG TRONG

23. 23
D.Anthoine et al.L’Imagerie Thoracique.1996-1998.
ÑOÏNG PROTEIN PHEÁ NANG

24. Alveolar proteinosis

25. 25
K TIEÅU PHEÁ QUAÛN-PHEÁ NANG LAN TOÛA

26. 26
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
 Haäu quaû cuûa söï öù dòch trong moâ keõ
cuûa phoåi,vaø neáu naëng hôn thì dòch
traøn vaøo pheá nang.
 Hình X quang cuûa phuø phoåi tuøy thuoäc
vaøo möùc ñoä dòch naøy:thay ñoåi töø hình
môø maøu kính ñuïc cho ñeán hình ñuïc
daïng caùnh böôùm.
 Nguyeân nhaân coù theå do tim hoaëc
khoâng do tim.

27. 27
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
 Chuû yeáu do Suy tim traùi.
 Bieåu hieän sôùm treân X quang laø söï taùi
phaân phoái maïch maùu phoåi leân thuøy
treân hai phoåi.
 Neáu Suy tim traùi tieáp dieãn,ta seõ thaáy
maïch maùu phoåi môø do dòch thaám
quanh maïch maùu, keøm theo laø caùc
ñöôøng Kerley.

28. HÌNH ẢNH MẶT KÍNH MỜ
(GROUND-GLASS PATTERN)
 Gọi là hình ảnh mặt kính mờ khi có
sự gia tăng đậm độ nhu mô phổi,
trong khi vẫn thấy rõ bờ mạch máu
và phế quản. Hình ảnh mặt kính mờ
có khi kết hợp với dấu hiệu khí ảnh
nội phế quản (air bronchogram).
 Cần phải phân biệt với đông đặc phổi
(consolidation): bờ mạch máu-phế
quản bị xoá.
 Đây là hình ảnh thƣờng gặp nhƣng
không đặc hiệu, thƣờng gặp ở xuất
huyết phổi (pulmonary hemorrhage),
phù phổi (pulmonary edema), viêm
phổi.

29. 29
BOÙNG MÔØ KÍNH ÑUÏC
(GROUND-GLASS OPACITY)

30. HYPERSENSITIVITY
PNEUMONITIS

31. 31
VIEÂM PHOÅI NHAØ NOÂNG
(Poumon de fermier)

32. HYPERSENSITIVITY PNEUNONITIS
(TRƢỚC VÀ SAU ĐiỀU TRỊ BẰNG
CORTISTEROID)

33. 33
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
PULMONARY EDEMA /
MITRAL STENOSIS
AFTER TREATMENT

34. 34
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
 Naëng hôn,ta seõ thaáy tuï dòch trong caùc
chuøm pheá nang ôû hai ñaùy phoåi,roài tuï
dòch pheá nang quanh hai roán phoåi cho
ra hình caùnh böôùm.
 Coù theå traøn dòch raõnh lieân thuøy,traøn
dòch maøng phoåi.

35. 35
Tuần hoàn phổi bình thường Tái phân phối mạch máu phổi

36. 36
CARDIAC FAILURE
-Enlarged heart size.
-No clear heart border (interstitiel
edema), Kerley’s line, pleural
effusion.
-Redistribution.

37. 37

38. 38
Dày vách liên tiểu thùy

39. 39
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
DAÁU HIEÄU KHOÂNG
CHUYEÂN BIEÄT
DAÁU HIEÄU CHUYEÂN BIEÄT
1’.Phuø quanh truïc
maïch maùu-pheá quaûn.
2’.Traøn dòch raõnh lieân
thuøy.
3’.Traøn dòch maøng
phoåi.
1.Taùi phaân phoái maïch
maùu phoåi.
2.Phaân boá hình caùnh
böôùm.
3.Ñöôøng Kerley B.

40. 40
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)

41. 41
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
-Redistribution.
-Diffuse bilateral interstitial
edema.
MYOCARDIAL INFARCTION
TRANSVENOUS PACEMAKER
-The lungs are now clear.
-Normal pulmonary
vasculature.

42. 42
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
-Perihilar consolidation.
-Cardiomegaly.
LEFT HEART FAILURE

43. 43

44. 44
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)

45. 45
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI KHOÂNG DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(NON CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
 Nguyeân nhaân:coù nhöõng nguyeân nhaân
nhö:Ngoäp nöôùc,Ureâ huyeát cao,truyeàn
dòch quaù taûi,chấn thƣơng sọ não…
 Caùc nguyeân nhaân treân gaây taêng tính
thaám thaønh maïch vaø thoaùt dòch vaøo
pheá nang.
 Hình aûnh boùng môø pheá nang,thöôøng
coù hình caùnh böôùm trong khi boùng tim
bình thöôøng.

46. 46
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI KHOÂNG DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(NON CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
DROWNING
-Bilateral basal air-space
consolidation.
-Normal heart size.

47. 47
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI KHOÂNG DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(NON CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
DROWNING
-Asymmetric air-space
consolidation.
-Normal heart size.

48. 48
X QUANG PHUØ PHOÅI CAÁP
PHUØ PHOÅI KHOÂNG DO NGUYEÂN NHAÂN TIM
(NON CARDIOGENIC PULMONARY EDEMA)
-Diffuse air-space consolidation
with air bronchograms.
NEUROGENIC PUL.EDEMA
HEAD TRAUMA
INTRACRANIAL HEMORRAGE
Wheezes and rales

49. 49
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
 Khoaûng 150.000 beänh nhaân/naêm (ôû
Hoa kyø) vôùi töû vong # 60%.
 Caùc nguyeân nhaân nhö:Nhieãm truøng,
haï huyeát aùp,hít caùc chaát ñoäc…coù theå
laøm toån thöông noäi baøo mao maïch vaø
lieân baøo pheá nang gaây neân tieát dòch
vaøo pheá nang vaø suy hoâ haáp naëng.

50. 50
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
 Coù 9 tieâu chuaån cuûa PETTY ñeå chaån
ñoaùn ARDS,trong ñoù neân löu yù:
 Khoâng coù tình traïng Suy tim traùi
hoaëc COPD.
 AÙp löïc mao maïch phoåi <12mmHg.
 Coù tình traïng thieáu O2, trong maùu
traàm troïng:PaO2 ≤ 50mmHg maëc duø
beänh nhaân ñöôïc ñöa O2 hít vaøo FiO2
> 60%.

51. 51
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
DAÁU HIEÄU KHOÂNG
CHUYEÂN BIEÄT
DAÁU HIEÄU CHUYEÂN BIEÄT
1’.Khoâng phuø quanh
truïc maïch maùu-pheá
quaûn.
2’.Môø maøu kính ñuïc.
3’.Khoâng coù Traøn dòch
maøng phoåi.
1.Maïch maùu phoåi
khoâng giaõn to vaø khoâng
ñaûo ngöôïc.
2.Phuø phoåi raûi raùc ôû
ngoaïi bieân.
3.Tim khoâng to

52. 52
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)

53. Peripheral and widespread airspace opacities in ARDS

54. 54
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
 Thôøi gian:
 0-12 giôøX quang ngöïc bình thöôøng.
 12-24 giôøPhuø phoåi moâ keõ cho ra
hình môø maøu kính ñuïc.
 24-48 giôøÑoâng ñaëc caùc chuøm pheá
nang,raûi raùc chuû yeáu ôû ngoaïi bieân.
Khoâng coù TDMP neáu khoâng keøm boäi
nhieãm phoåi.

55. 55
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
 Thôøi gian:
 5-7 ngaøyPhuø phoåi bieán maát töø töø.
Ñoâng ñaëc töøng vuøng.
 > 7 ngaøyXô hoùa moâ keõ.

56. 56
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
 Chaån ñoaùn phaân bieät vôùi Phuø phoåi
caáp baèng:
 Ño aùp suaát mao maïnh phoåi bít
(PCWP) < 12mmHg.
 Huùt dòch töø pheá quaûn
(ARDS:protein > 50g/l.)

57. 57
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
ARDS in a patient who
sustained severe injuries in a
road traffic accident.
-Peripheral air-space
consolidation with air
bronchograms.
-Normal heart size.

58. 58
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
-Diffuse air-space
consolidation with air
bronchograms.
-Normal heart size.

59. 59
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
-Peripheral air-space
consolidation.
-Normal heart size.

60. 60
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
-Peripheral air-space
consolidation.
-Normal heart size.

61. 61
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
-Peripheral air-space
consolidation.

62. 62
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
-Consolidation with air bronchograms.
-Some ground-glass opacities.

63. 63
Bệnh màng trong do thiếu Surfactant

64. 64
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
DAY 1 DAY 5 DAY 7
SARS-SEVERE ACUTE RESPIRATORY SYNDROME

65. 65
SARS-SEVERE ACUTE RESPIRATORY SYNDROME
15/03/2003 19/03/2003 20/03/2003

66. 66
X QUANG ARDS
PHUØ PHOÅI TOÅN THÖÔNG
(INJURY PULMONARY EDEMA)
SARS
DAY 3
DAY 5

67. 67
SINH LYÙ BEÄNH CUÛA PHUØ PHOÅI
 Coù 3 yeáu toá chính:
 AÙp suaát thuûy tónh (ASTT).
 AÙp löïc keo huyeát töông (ALKHT).
 Tính thaám mao maïch (TTMM).
 Tröôùc ñaây,ngöôøi ta hay duøng chöõ:
↑ASTTPhuø phoåi do tim.
↑TTMMPhuø phoåi khoâng do tim.

68. 68
SINH LYÙ BEÄNH CUÛA PHUØ PHOÅI
 Ngaøy nay neân duøng:
 Phuø phoåi thaám (Transudative
pulmonary edema) do ↑ASTT hoaëc
↓ALKHT vaø maøng mao maïch coøn
nguyeân veïn neân protein khoâng thaám
qua ñöôïc.
 Phuø phoåi tieát (Exudative pulmonary
edema) do toån thöông noäi maïc mao
maïch vaø bieåu moâ pheá nang vaø
↑TTMM neân protein vaøo ñöôïc pheá
nang.

69. 69
SINH LYÙ BEÄNH CUÛA PHUØ PHOÅI

70. 70
SINH LYÙ BEÄNH CUÛA PHUØ PHOÅI
 Döôùi kính hieån vi quang hoïc,coù hình aûnh
phuø vaø thaâm nhieãm teá baøo cuûa vaùch lieân
pheá nang vaø khoaûng keõ,ñoàng thôøi coù
xuaát huyeát moâ keõ vaø pheá nang.
 Ngoaøi vieäc maát caùc Pheá baøo type I,
thì thöôøng thaáy caû tình traïng taêng saûn laãn
loaïn saûn Pheá baøo type II.

71. 71
TOÙM TAÉT
ALVEOLAR
PUL.EDEMA
ARDS
1.KERLEY’S LINES Often present. Usually absent.
2.FISSURES Thickened. Normal.
3.EFFUSION Frequent,especially
on the right side.
Usually absent or
small.
4.PULMONARY VESSELS Redistribution. Normal.
5.BRONCHIAL WALLS Cuffing. +/- Cuffing.
6.HEART SIZE Enlarged. Normal.
7.DISTRIBUTION Perihilar. Diffuse or peripheral.
8.VASCULAR PEDICLE Wide. Normal.

72. 72
TOÙM TAÉT
ALVEOLAR PULMONARY EDEMA ADULT RESPIRATORY DISTRESS SYNDROME
-Left heart failure.
-Mitral valve disease.
-Renal failure.
-Overhydration.
-Drowning.
-Neurogenic.
-Postembolic.
-Sepsis.
-Hypotension (“VietNam lung”,”DaNang
lung”, ”shock lung”).
-O2 toxicity.
-Noxious inhalation (includes cocaine).
-Aspiration.
-Embolism (air,fat,amniotic).
-Pancreatitis.
-Disseminated intravascular
coagulation.
-Virulent pneumonias (SARS,Avian flu).

73. 73
KEÁT LUAÄN
ALVEOLAR
PULMONARY
EDEMA
ARDS
(-) 1.Toån thöông noäi baøo mao
maïch,lieân baøo pheá nang.
(+)
>30mmHg 2.AÙp löïc mao maïch phoåi bít. <12mmHg.
<30g/l 3.Dòch trong pheá nang coù
protein.
>50g/l
Toát,deã dieàu trò. 4.Tieân löôïng. Xaáu,khoù tri.
(Töû vong 50-70%)

74. 74
XIN CẢM ƠN QUÝ VỊ ĐÃ THEO DÕI