2. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
Ι. ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ:
17ο
ΙΙ. ΤΥΠΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ:
Νηπιαγωγείο
ΙΙΙ. ΔΗΜΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ:
Ιλίου
IV. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:
Πολιτιστικών Θεμάτων
V. ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:
«ΑΣ ΘΥΜΗΘΟΥΜΕ ΤΟ ΧΘΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ : ΑΠΟ ΤΟ
ΣΠΟΡΟ ....... ΣΤΟ ΨΩΜΙ»
VII. ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ
ΥΛΟΠΟΙΗΣΑΤΕ. Επιλέξτε στο "α" για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, στο "β" για την Αγωγή
Υγείας και στο "γ'' για τα Πολιτιστικά Θέματα.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
Ι. ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
1
ΙΙ. ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ: Σημειώστε το ονοματεπώνυμο των εκπαιδευτικών που
συμμετείχαν στην υλοποίηση του Προγράμματος.
Κυριακή Αβραμίδου
ΙΙΙ. ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
25
ΙV. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:
6 μήνες
Ι. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
 Μέθοδος ενεργητικής συμμετοχής και ακρόασης.
 Συζήτηση στην ολομέλεια και σε μικρές ομάδες.
 Η συνεργασία ανάμεσα στα παιδιά( δημιουργία ομάδων).
 Επίλυση προβλημάτων
 Ο καταιγισμός ιδεών.
 Παιχνίδια ρόλων
 Καλλιτεχνική έκφραση.
 Παιχνίδι
 Διερεύνηση-προβληματισμός -ανακάλυψη
 Αισθητοποίηση αφηρημένων εννοιών μέσα από υλικά τεκμήρια (εκθέματα μουσείων,
φωτογραφίες, έργα τέχνης).
 Δραματοποιήσεις- μουσικοκινητική.
 Έκφραση μέσω των εικαστικών τεχνών.
 Επίλυση προβλήματος: κατανόηση δεδομένων → σύνθετες μαθηματικές δράσεις.
 Χρήση τεχνολογίας.

3. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
ΙΙ. ΚΥΡΙΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ενασχόληση με τα υποθέματα:
 Από το σπόρο ..........στο ψωμί – από το χωράφι στο φούρνο.
 Επαφή με το πλούσιο υλικό εικαστικών έργων τέχνης.
 Η καλλιέργεια του σιταριού και η σημασία του ψωμιού.
 Το ψωμί στη θρησκεία και στον κόσμο.
 Παραδοσιακή διαδικασία και σύγχρονη παραγωγή.
 Συγκρότηση ιδεών και δημιουργία δικών τους έργων έκφρασης και παράστασης αυτών.
Πιο συγκεκριμένα:
 Με αφορμή τα παραμύθια και τα βιβλία , τα παιδιά εξοικειώθηκαν με τις εκφραστικές
δυνατότητες του λόγου και τα είδη των λογοτεχνικών κειμένων, γνώρισαν το σιτάρι και την
εξέλιξή του μέσα από την βιβλιογραφία..
 Παρατήρησαν εικόνες και παλιές φωτογραφίες για τις αγροτικές εργασίες. Εκφράστηκαν
προφορικά και περιέγραψαν αυτά που έβλεπαν, κάνοντας σύγκριση της παλιάς εποχής με τη
νέα.
 Προβληματίστηκαν και εξέφρασαν ιδέες για το πόσο κουραστική ή όχι είναι η κάθε δουλειά.
Πόσα άτομα χρειάζονταν και πόσα χρειάζονται τώρα. Τι άλλα μέσα ή εργαλεία
χρησιμοποιούν και τι φόραγαν οι χωρικοί. Φωτογραφικό υλικό από τον Κυθηραϊκό Σύνδεσμο
Αθηνών και από εγκυκλοπαίδειες.
 Με έρευνα σε βιβλία εγκυκλοπαιδικά συγκέντρωσαν πληροφορίες και γνώρισαν τα μέρη
του φυτού σιταριού, πόσο ζει, πως πολλαπλασιάζεται, ποιους εχθρούς έχει και που μας
ωφελεί.
 Ενασχόληση με τις διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων και τη σημασία που έχει το ψωμί
και γενικά το αλεύρι στην πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής. Γνωρίσαμε και διάφορα
προϊόντα που γίνονται από αλεύρι ,αλμυρά και γλυκά .
 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Χρωματίζουν τα στοιχεία που χρειάζεται το σιτάρι για να μεγαλώσει και
στη συνέχεια γράφουν τη λέξη που αντιστοιχεί στην κάθε εικόνα.
 Παρασκευή πίτας από την γιαγιά . Την στιγμή της παρασκευής της πίτας, από την κυρία
Ντίνα, τα παιδιά καταγράφουν τα υλικά που χρειάστηκε, καθώς και τον βασικό τρόπο
παρασκευής.
 Με την ολοκλήρωση της πίτας , καταγράφουν σε φύλλο εργασίας την συνταγή, για να την
πάρουν στο σπίτι τους και να προσπαθήσουν να την φτιάξουν με την οικογένειά τους, καθώς
και να μεταφέρουν την εμπειρία τους.
 Γνωρίζουν τους σπόρους του σιταριού ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά τους.
 Κατονομάζουν το φυτό από το οποίο προέρχονται οι σπόροι, τους χειρίζονται, κόβουν το
φυτό για να δουν τους σπόρους, σπάζουν το περίβλημα, γεύονται όσους τρώγονται, μιλούν
για το σχήμα, το μέγεθος , το πλήθος των σπόρων. Μετρούν το ύψος του φυτού , και
κατονομάζουν – γράφουν τα μέρη του.
 Φυτεύουν σπόρους σε γλαστράκια, διαμορφώνουν υποθέσεις και τις επαληθεύουν με την
παρατήρηση. Στη συνέχεια παρατηρούν τις αλλαγές και τις διαφορές που επισημαίνουν στα
φυτά που αναπτύσσονται τις καταγράφουν με φυσικό τρόπο αλλά και με ζωγραφική
απεικόνιση. Μιλούν για τους λόγους που τα φυτά τους δεν αναπτύχθηκαν όπως περίμεναν.
Έλλειψη ήλιου , αέρα.
 Μελέτη της κίνησης του μύλου και της κατανόησης της κίνησης των δυνάμεων.
Αέρας- Νερό- Ηλεκτρισμός.
 Επίσκεψη στο φούρνο της γειτονιάς : Επαφή και γνωριμία των παιδιών με τον κόσμο των
ενηλίκων . Προετοιμασία για την επίσκεψη. Έρχονται σε επαφή με την ανθρώπινη εργασία,
αποκτούν εμπειρίες από αυτή, προβληματίζονται για τη χρησιμότητα και τη συμβολή της στο
κοινωνικό σύνολο. Γνωρίζουν την γειτονιά τους, και θέτουν κανόνες κοινωνικής
συμπεριφοράς και συναλλαγής. Με την επιστροφή στην τάξη γίνεται αποτίμηση και
επεξεργασία των πληροφοριών. Τέλος τα νήπια ευαισθητοποιούνται στην προστασία του
περιβάλλοντος και στην αξία της ανθρώπινης εργασίας και των αγαθών, διαμορφώνοντας
θετική στάση.
 Επίσκεψη στο Λαογραφικό μουσείο Ιλίου : Γνωριμία με τα αντικείμενα για το ζύμωμα και

4. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
ψήσιμο του ψωμιού στο σπίτι.
 Παραδοσιακά αρτοπαρασκευάσματα . Λαμπροκουλούρες , Χριστόψωμα, Κουλούρες του
Γάμου.
 Μιλήσαμε και για το ψωμί στη παράδοση και τη θρησκεία μας με το Χριστόψωμο, τη
Βασιλόπιτα, τη Λαγάνα .
 ΜΟΤΙΒΑ - ΣΧΗΜΑΤΑ -ΣΥΜΜΕΤΡΙΑ - ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ: Παρατηρούν τις
ενδυμασίες .( χρώματα- σχέδια- συμβολισμός).
 Δημιουργούν ζευγάρια –φορεσιές ανδρών –γυναικών ανάλογα με τον τόπο καταγωγής τους.
 Αντιστοιχούν τις φορεσιές στο χάρτη της Ελλάδας ,ανάλογα με τον τόπο που ανήκουν.
 Επίσκεψη στο κτήμα «Ζαχαίος»: Παρακολούθηση του εκπαιδευτικού προγράμματος :
«επεξεργασία σιταριού». Γνωριμία με τις παραδοσιακές εργασίες του γεωργού, όργωμα,
σπορά, θέρισμα, αλώνισμα , λίχνισμα, άλεσμα, ζύμωμα ψωμιού, ψήσιμο. Τα εργαλεία της
δουλειάς του και τα ζώα που χρησιμοποιούσε για βοήθεια.
 « Παραδοσιακό Γαλλικό τραγούδι : Ο ΓΕΩΡΓΟΣ».
 « Ακρόαση ηχογραφημένων δημοτικών τραγουδιών σχετικών με γεωργικές εργασίες»
 « Σύνδεση των εργασιών των παιδιών – αγροτών με τα δημοτικά τραγούδια. Κατά το θερισμό
τραγουδούσαν λαϊκά αυτοσχέδια τραγούδια έτσι ώστε να ξεχνούν το μόχθο τους και τη
μεγάλη ζέστη. Στο αλώνισμα, στο άλεσμα....»
 Μουσικοκινητικό δρώμενο : « Η κυρά Κοσκίνω»
 Δραματοποίηση της ιστορίας «το Σποράκι» της Γωγώς Αγγελοπούλου.
 Αναπαράσταση μικρών δρώμενων της καθημερινής ζωής του αγρότη και της αγρότισσας
όπως: Προετοιμασία ζώων, όργωμα, σπορά, θερισμός, αλώνισμα, λίχνισμα, άλεσμα, ζύμωμα,
ψήσιμο, πώληση, γιορτή.
 Κατασκευή χριστόψωμου στο εργαστήρι με τους γονείς τα Χριστούγεννα.
 Κατασκευές με ζυμάρι από άσπρο , κίτρινο και αλεύρι ολικής άλεσης.
 Μενταγιόν με αλατοζυμη για τη γιορτή της μητέρας.
 Δημιουργούμε ένα βιβλίο – ενθύμιο για να κάνουμε δώρο στην κυρία Ντίνα που μας
επισκέφτηκε και φτιάξαμε τυρόπιτα την εβδομάδα της τυρινής.
 Δώρο που προσφέραμε στον φούρναρη για να τον ευχαριστήσουμε για την φιλοξενία του .
 Δημιουργία σκιάχτρων
 Ανεμόμυλος :Ομαδική εργασία και ατομική εργασία :πίνακες ζωγραφικής των παιδιών.
 Κατασκευή πουλιών που τρώνε τους σπόρους του σιταριού.
 Κατασκευή δρεπανιών με χαρτόνι.
 Ζωγραφιές μετά την φιλοξενία της κυρίας Ντίνας, την επίσκεψη στο φούρναρη, την επίσκεψη
στο κτήμα Ζαχαίος.
 Ζωγραφιές με τις εργασίες των αγροτών.
 Ενασχόληση με πίνακες ζωγραφικής με θέμα το ψωμί. Επεξεργαστήκαμε τον πίνακα με
καταμέτρηση, προσθέσεις , αφαιρέσεις, και άλλες μαθηματικές ιστορίες.
 Δημιουργήσαμε φύλλο εργασίας: «σε ποιο σημείο του πίνακα θα ήθελες να βρισκόσουν και
γιατί».
 «Ο πίνακας ζωγραφικής του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ «Μέγα Αρτοποιείον». Παρατήρησε τον
πίνακα και τα ψωμιά. Μέτρησε και γράψε στο κουτάκι, πόσα ψωμιά εικονίζονται στον πίνακα,
στο σημείο που βρίσκεται το συγκεκριμένο είδος.
 Αντιστοιχούν παλαιότερες μεθόδους αγροτικών εργασιών, με νεότερους τρόπους
καλλιέργειας και συγκομιδής, από εικόνες που συγκεντρώσαμε.
 Κόβουν στην επιστροφή τους από το φούρνο της γειτονιάς ψωμί σε φέτες, τόσες όσες και τα
παιδιά.
 Μετρούν τις ποσότητες των υλικών για να φτιάξουμε την τυρόπιτα τις αλατοζύμες, καθώς και
το ψωμί στο φούρνο.
 Συμπληρώνουν φύλλα εργασίας:
1. Ποσότητες και αριθμοί : « σε κάθε ταψί σχεδιάζω τόσα καρβέλια όσα λέει ο αριθμός (1-
6)», «γράφω τον αριθμό που δείχνει πόσα ψωμιά έχει το κάθε ταψί».
2. Πρόσθεση – Αφαίρεση: «μετρώ τα καρβέλια και σκέφτομαι τι πρέπει να κάνω έτσι ώστε
στο κάθε ταψί να υπάρχουν 4 ψωμιά.»

5. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
3. Διαίρεση: « ο μυλωνάς πρέπει να μοιράσει τα σακιά με το αλεύρι στα γαϊδουράκια .
Κάθε γαϊδουράκι μπορεί να σηκώσει 2 σακιά. Πόσα γαϊδουράκια θα χρειαστεί;».
4. Μοτίβο: « ο φούρναρης βάζει ψωμιά στο ράφι. Συνέχισε ως την άκρη του ραφιού.
 Δημιουργήσαμε βιβλία – παραμύθια με τίτλο «το σκιάχτρο που αγαπούσε τα πουλιά».:
Φωτοτυπίες με την ιστορία, τις οποίες τα παιδιά τις επιχρωματίζουν, τις αριθμούν με εξελικτική
σειρά, τις κόβουν και τις σειραθετούν. Τέλος δημιουργούν το εξώφυλλο και γράφουν τον
τίτλο.
 Δημιουργήσαμε ιστογράμματα με τα στοιχεία που κάθε φορά γνωρίζαμε αλλά και με αυτά που
θέλαμε να ψάξουμε. Φωτογραφίζαμε τον πίνακα και στη συνέχεια με τη βοήθεια του
υπολογιστή και του εκτυπωτή ,εκτυπώναμε τις φωτογραφίες για να τις έχουμε σαν σημείο
αναφοράς
 Αναζητήσαμε πληροφορίες στο διαδίκτυο που αφορούσαν στο θέμα μας: (ΣΙΤΑΡΙ – ΨΩΜΙ –
ΓΕΩΡΓΟΣ-ΑΛΕΥΡΙ) .Στη διάρκεια της αναζήτησης μας στο διαδίκτυο βρήκαμε εικόνες που
αφορούν στη θεματολογία μας. Τις αποθηκεύσαμε σε φάκελο.
 Στη συνέχεια με το λογισμικό jigsaw puzzle τα παιδιά επιλέγουν μια που έχει σχέση με το
θέμα και προσπαθούν να συναρμολογήσουν τα κομμάτια, ατομικά ή σε ζευγάρια.
 Βρήκαμε λέξεις με αρχικό γράμμα από το αλφάβητο. Τις καταγράψαμε στον πίνακα. Στη
συνέχεια χρησιμοποιώντας το λογισμικό κειμενογράφος WORD δημιουργήσαμε έναν
πίνακα με αυτές τις λέξεις στον υπολογιστή. Εκτυπώσαμε τις σελίδες και στη συνέχεια
κόψαμε και κολλήσαμε τις λέξεις σε φύλλο εργασίας.
 Τα παιδιά με τη βοήθεια των γονιών τους αναζήτησαν και συγκέντρωσαν πληροφορίες,
(πηγές πληροφόρησης ήταν τις περισσότερες φορές το διαδίκτυο) για τη λέξη την οποία
ανέλαβαν. Τις έγραψαν στο φύλλο εργασίας που δημιουργήσαμε και ζωγράφισαν .
 Δημιουργήσαμε ένα λεξικό για το σπόρο , το σιτάρι και το ψωμί, το οποίο μετατρέψαμε σε
ψηφιακό υλικό , (λογισμικό windows movie maker) για να μπορέσουμε να το μοιραστούμε
όλοι. Κύριος στόχος της δραστηριότητας: να συνειδητοποιήσουν τον τρόπο αναζήτησης
πληροφοριών. (διαδίκτυο, εγκυκλοπαίδειες, πληροφόρηση από ανθρώπους, παλιές
φωτογραφίες.....)
 Συγκεντρώσαμε με τη βοήθεια των γονιών, συνταγές κλασικές , παραδοσιακές ,τοπικές από
διάφορα μέρη της Ελλάδας, γλυκιές και αλμυρές και φτιάξαμε ένα «ψηφιακό βιβλίο
συνταγών» . Χρησιμοποιήσαμε τη φωτογραφική μηχανή για να αποθηκεύσουμε τις εικόνες
σε φάκελο στον υπολογιστή. Στη συνέχεια κάναμε εισαγωγή εικόνας σε λογισμικό
παρουσίασης power point και τέλος το αποθηκεύσαμε ως αρχείο προβολής παρουσίασης
για ανάγνωση και εκτύπωση ώστε να το μοιραστούμε όλοι. Κύριος στόχος της
δραστηριότητας: να αντιληφθούν τα παιδιά το συγκεκριμένο τρόπο γραφής της συνταγής ως
μιας μορφή επικοινωνίας των ανθρώπων για ανταλλαγή πληροφοριών.
ΙΙΙ. ΧΡΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ
 CD ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ,ΝΟ 35
 CD ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ,ΝΟ 34
 CD ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ,ΝΟ 31
 CD ΜΑΡΙΖΑΣ ΚΩΧ , ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΓΕΜΑΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
 CD ΧΑΡΤΑΕΤΟΙ, 14 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
 CD ΔΟΜΝΑΣ ΣΑΜΙΟΥ, Η ΠΕΡΠΕΡΟΥΝΑ
 CD ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΚΑΔΙΑ
 Εκπαιδευτικά παιχνίδια με ελεύθερα λογισμικά γενικής χρήσης (Revelation Natural Art, Tux
Paint, Jigs@w puzzle, Kidspiration, windows movie maker , κειμενογράφος word, προβολής
παρουσίασης power point).
 Υ.Π.Δ.Β.Μ.Θ. Κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κόνιτσας: «Από το σπόρο στο ψωμί»,
Κόνιτσα 2011
Βιβλιογραφία:
 ΥΠΕΠΘ- Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2002), Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων
Σπουδών για το νηπιαγωγείο, Προγράμματα σχεδιασμού και ανάπτυξης δραστηριοτήτων,

6. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
Αθήνα.
 ΥΠΕΠΘ- Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2006), Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί
δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης, Αθήνα.
 ΥΠΕΠΘ- Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2011), «Πρόγραμμα Σπουδών Νηπιαγωγείου», ΕΣΠΑ
2007 -13 Ε.Π.Ε.& ΔΒΜ Α.Π. 1-2-3, « Νέο σχολείο- Νέο πρόγραμμα σπουδών, οριζόντια
πράξη», Αθήνα.
 «Μαγικές διαδρομές στην Τέχνη : Θεόφιλος Χατζημιχαήλ», Κατερίνα Τζαβάρα, εκδ.
Βιβλιοδιάπλους, Θεσσαλονίκη, 2009-2010.
 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στα Κέντρα Στήριξης
Επιμόρφωσης ,Ειδικό Μέρος κλάδος ΠΕ 60, Α΄ έκδοση, Ι.Τ.Υ., Πάτρα, Ιανουάριος 2011.
 Παιδική εγκυκλοπαίδεια Στρατίκη, Τα φυτά, το πράσινο της γης,
 Μικρή εγκυκλοπαίδεια, Τα επαγγέλματα, εκδόσεις Δεληθαναση,1993
 Μικρή εγκυκλοπαίδεια, Η γη που μας τρέφει, εκδόσεις Δεληθαναση,1992
 Νίκη Κάντζου, Καθημερινές διαθεματικές δραστηριότητες για το νηπιαγωγείο, τόμος Β’
Άνοιξη- Καλοκαίρι, εκδόσεις Δίπτυχο,2005.
 Η διαθεματικότητα στα εκπαιδευτικά προγράμματα, σειρά, εκδόσεις Αρίων,
 Σοφία Γιαλουράκη, Το κουτί της Τέχνης, εκδόσεις Δίπτυχο,2005
 Περιοδικό Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, τεύχη 40,46,47, εκδόσεις Δίπτυχο.
 Περιοδικό Παράθυρο στην εκπαίδευση του παιδιού, τεύχη
4,11,21,22,26,28,30,31,32,33,34,35, εκδόσεις Βασιλείου
 Eugen Sopko, το Στάρι, εκδόσεις Ερευνητές,1996
 Ευαγγελία Δεσύπρη, Γνωρίζω το Ψωμί, εκδόσεις Παπαδόπουλος,2009
 Σάντρα Χορν- Κεν Μπράουν, Το ευτυχισμένο Σκιάχτρο, εκδόσεις Άγκυρα, 1999
 Αναστασία Περιστεράκη- Ψυχογιού, Ο σταρένιος,εκδόσεις σύγχρονη εποχή,1992
 Σαμ Γκόντουιν, Φυτρώνει, φυτρώνει ο σπόρος, εκδόσεις Πατάκη,2004
 Σαμ Γκόντουιν, Μεγαλώνει, μεγαλώνει το φυτό, εκδόσεις Πατάκη,2004
 Ελένη Σβορώνου, Από το στάρι στο ψωμί, εκδόσεις Ερευνητές, 2010
 Ασμπγιόρνσεν και Μόε, Η ιστορία ενός καλοψημένου τηγανόψωμου, εκδόσεις Πατάκη,1999
 Ελισάβετ Γερμανού, Ευαγγελία Παπαδημητρίου, Διαθεματικές προσεγγίσεις για όλο το
χρόνο, τόμος 1 φθινόπωρο, εκδόσεις Σαββάλας,2008
 Βούλα Ηλιάσκου, Καίτη Δαλμάτσου-Ζερβουδάκη, Ήβα Καρπουζοπούλου, Καρποί της γης
από τη Μεσογειακή Διατροφή, εκδόσεις Κέδρος,2008
 Ο μικρός Παντογνώστης, « Από το σπόρο στο ψωμί», εκδόσεις Ερευνητές.
IV. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ Η/ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ Η/ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΝΑΙ
[Πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων]
Δύο
[Παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων]
Καμία
[Συνεργασία με φορείς ]
Καμία
[Επίσκεψη ειδικών στο σχολείο ]
Καμία
[Άλλου είδους συνεργασία ή επίσκεψη]

7. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
Δύο
 Επίσκεψη στο φούρνο της γειτονιάς για να παρακολουθήσουμε τον τρόπο ψησίματος του
ψωμιού στους σύγχρονους φούρνους.
 Επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Ιλίου. Εκθετήριο ελληνικής παραδοσιακής
φορεσιάς. (Παρατήρηση των συμμετρικών σχεδίων στις κεντημένες παραδοσιακές
φορεσιές).
 Παρακολούθηση εκπαιδευτικού προγράμματος με θέμα «το ψωμί και το σιτάρι» που θα
υλοποιηθεί στο χώρο του σχολείου ή έξω από αυτόν με ανάλογη οργάνωση επίσκεψης.
 Παρασκευή παραδοσιακής πίτας με τη βοήθεια γιαγιάς παιδιού, που θα επισκεφθεί το
νηπιαγωγείο μας.
V. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ
Όχι
VI. ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Έκθεση εργασιών και κατασκευών των παιδιών.
Παρουσίαση του προγράμματος στους γονείς και στην ευρύτερη κοινωνία.
Ανάρτηση του προγράμματος και των αποτελεσμάτων του στο ιστολόγιο του σχολείου, και
του εκπαιδευτικού, ώστε να διαχυθούν οι πρακτικές που χρησιμοποιήθηκαν σε όσο το
δυνατόν περισσότερα άτομα.
Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού (όπως εντύπου, DVD κτλ.) και διανομή του σε μέρος ή στο
σύνολο της σχολικής κοινότητας ή/και της τοπικής κοινωνίας
 Διάχυση των αποτελεσμάτων του προγράμματος, με έκθεση εργασιών και κατασκευών των
παιδιών
 Παρουσίαση του προγράμματος στους γονείς και στην ευρύτερη κοινωνία.
 Ανάρτηση του προγράμματος και των αποτελεσμάτων του στο ιστολόγιο του εκπαιδευτικού
,ώστε να διαχυθούν οι πρακτικές που χρησιμοποιήθηκαν σε όσο το δυνατόν περισσότερα
άτομα. Το πρόγραμμα θα αναρτηθεί μετά την παρουσίασή του στις 11 Ιουνίου 2015, στην
διεύθυνση: http://blogs.sch.gr/kavramidou/ Καινοτόμα προγράμματα 2014-2015.
 Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, με τις εργασίες των παιδιών, και της ενασχόλησης με τον
ηλεκτρονικό υπολογιστή, καθώς και της ολοκληρωμένης παρουσίασης του προγράμματος,
που θα δοθεί στις οικογένειες όλων των παιδιών.
VΙΙ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΙΚΟΥ
ΝΑΙ
DVD- ΕΝΤΥΠΟ
Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, με τις εργασίες των παιδιών, τα βιβλία που δημιούργησαν
με την συνεργασία των γονέων – βιβλίο λεξικό και βιβλίο συνταγών - και της ενασχόλησης με
τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, καθώς και της ολοκληρωμένης παρουσίασης του
προγράμματος, που θα δοθεί στις οικογένειες όλων των παιδιών.
I. ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΚΟΠΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ
5
[Ευαισθητοποίηση της μαθητικής ομάδας σε θέματα περιβάλλοντος/ υγείας/ πολιτισμού]
Πάρα πολύ
[Άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία]
Πάρα πολύ
[Ενθάρρυνση της μαθητικής πρωτοβουλίας]
Πάρα πολύ

8. «ΑΣΘΥΜΗΘΟΥΜΕΤΟΧΘΕΣΜΕΣΑΑΠΟΤΗΛΑΪΚΗΜΑΣΠΑΡΑΔΟΣΗ»
[Ανάπτυξη δημοκρατικού διαλόγου ]
Πάρα πολύ
[Ανάπτυξη συνεργατικού πνεύματος]
Πάρα πολύ
[Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης]
Πάρα πολύ
[Προώθηση της δημιουργικότητας]
Πάρα πολύ
[Αισθητική καλλιέργεια ]
Πάρα πολύ
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
 Τα παιδιά ανέπτυξαν πνεύμα συνεργασίας και υπευθυνότητας και καλλιέργησαν ανάλογες
δεξιότητες κατανοώντας την αξία της από κοινού ανακάλυψης.
 Βελτιώθηκαν οι γνωστικές δεξιότητες της παρατήρησης, των σχέσεων στο χώρο, η
κατηγοριοποίηση και οργάνωση δεδομένων και άλλες λογικές σχέσεις.
 προσπάθησαν να γνωρίσουν τον κόσμο που τα περιβάλλει, να κατανοήσουν και να
ερμηνεύσουν τις σχέσεις μέσα σ’ αυτόν, να επιλύουν προβλήματα στην καθημερινή τους
ζωή.
 Ανέπτυξαν ικανότητες όπως : η επίλυση προβλήματος, η επεξεργασία δεδομένων, η
ανάλυση και η σύνθεση, ο συστηματικός συλλογισμός, προβλέψεις , γενικεύσεις.
 Απέκτησαν καλλιτεχνικές εμπειρίες , οι οποίες θα τους επιτρέψουν να κατανοήσουν
σταδιακά το φαινόμενο της τέχνης και να το εντάξουν με ουσιαστικό τρόπο στην προσωπική
τους ζωή.
 Τέλος το χαμόγελο στο πρόσωπο των παιδιών, καθώς και το ενδιαφέρον τους για μάθηση
και ενασχόληση με οτιδήποτε καινούργιο , είναι ένας ακόμα λόγος που πιστεύω ότι το
πρόγραμμα πέτυχε τους σκοπούς και τους στόχους που είχαν τεθεί από την αρχή.
ΙΙ. ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
IΙΙ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ/ΣΧΟΛΙΑ