1. Πολυώνυμα
Κοζαλάκης Ευστάθιος ΠΕ03
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1.Μονώνυμα
2.Πολυώνυμα
3.Αριθμιτική τιμή πολυωνύμων
4.Πράξεις πολυωνύμων
5. Διαίρεση πολυωνύμου

2. Μονώνυμο του χ ονομάζεται κάθε παράσταση της μορφής αχν όπου α είναι ένας πραγματικός αριθμός και ν ένας θετικός ακέραιος.

3. Παράδειγμα
Οι παραστάσεις: 3χ3 , (-2/5)χ5 , 0χ4 και οι αριθμοί 2, -3, 0 είναι μονώνυμα του χ.

4. Πολυώνυμο του χ ονομάζεται κάθε παράσταση της μορφής:
ανχν+αν-1χν-1+.........α1χ+α0 όπου ν είναι ένας φυσικός αριθμός και αi είναι πραγματικοί αριθμοι.
Τα πολυώνυμα της μορφής α0 λέγονται σταθερά πολυώνυμα
Ειδικά το σταθερό πολυώνυμο 0 λέγεται μηδενικό πολυώνυμο

5. Παράδειγμα
Οι παραστάσεις 3χ3 +2χ2 –χ+2, 0χ2 -5χ+1, και οι αριθμοί 2, 0 κτλ. Είναι πολυώνυμα τουχ.

6. Δύο πολυώνυμα λέγονται ίσα εάν έχουν όλους τους συντελεστές του χ και τον σταθερό όρο ίσους
Για κάθε μη μηδενικό πολυώνυμο ο μεγαλύτερος εκθέτης λέγεται βαθμός του πολυωνύμου.

7. Παράδειγμα
Τα πολυώνυμα οχ4 +0χ3 +2χ2 –χ+2 και 2χ2 –χ+2 είναι ίσα. Ο βαθμός του πολυωνύμου είναι 2

8. Αριθμητική τιμή πολυωνύμου
Εστω ένα πολυώνυμο P(x) Aν αντικαταστήσουμε το χ με έναν ορισμένο πραγματικό αριθμό ρ, τότε ο πραγματικός αριθμός Ρ(ρ) που προκύπτει λέγεται αριθμητική τιμή ή απλά τιμή του πολυωνύμου για χ=ρ
Αν είναι Ρ(ρ)=0, τότε ο ρ λέγεται ρίζα του πολυωνύμου.

9. Παράδειγμα
Η τιμή του πολυωνύμου Ρ(χ)=-χ3 +2χ2 +4χ+1, για χ=1 είναι Ρ(1)=-1+2+4+1=6, ενώ για χ=-1 είναι Ρ(-1)=0 που σημαίνει ότι ο -1 είναι ρίζα του πολυωνύμου Ρ(χ).

10. Πράξεις με πολυώνυμα
Μπορούμε να προσθέσουμε, να αφαιρέσουμε ή να πολλαπλασιάσουμε πολυώνυμα, χρησιμοποιώνας τις ιδιότητες των πραγματικών αριθμών.
Για τον βαθμό του πολυωνύμου αποδεικνύεται ότι:
Αν το άθροισμα δυο μη μηδενικών πολυωνύμων είναι μη μηδενικό πολυώνυμο , τότε ο βαθμός του είναι ίσος ή μικρότερος από το μέγιστο των βαθμών των δυο πολυωνύμων.
Ο βαθμός του γινομένου δύο μη μηδενικών πολυωνύμων είναι ίσος με το άθροισμα των βαθμών των πολυωνύμων αυτών.

11. Ασκηση 1
Να βρεθούν οι τιμές του λ Ε R για τις οποίες το πολυώνυμο Ρ(χ)= (λ2 -2)χ3 +(λ2 -3λ+2)χ+λ-2 είναι το μηδενικό πολυώνυμο.

12. Το Ρ(χ) θα είναι το μηδενικό πολυώνυμο, για εκείνες τις τιμές του λ για τις οποίες συναληθεύουν οι εξισώσεις:
λ2 -2=0, λ2 -3λ+2=0 και λ-2=0
Η κοινή λύση των εξισώσεων αυτών είναι λ=2.
Λύση

13. Ασκηση 2
Αν Ρ(χ) = χ2 +4χ+α-1, να βρεθούν οι τιμές του α Ε R για τις οποίες ισχύει Ρ(-1)=1.

14. Εχουμε Ρ(-1)=1 (-1)2 +4(-1)+α-1=1 1-3+α-1=1α=5
Λύση

15. Ερώτηση 1
Το μηδενικό πολυώνυμο στερείται βαθμού;

16. Ερώτηση 2
Δύο μη μηδενικά ίσα πολυώνυμα έχουν τον ίδιο βαθμό;

17. Ερώτηση 3
Αν το ρ=1 είναι ρίζα του πολυωνύμου Ρ(χ), τότε το ίδιο ισχύει και για το πολυώνυμο Q(χ)=Ρ(2χ-1)+2χ-2

18. Διαίρεση πολυωνύμου με χ-ρ
Η ταυτότητα της διαίρεσης του πολυωνύμου Ρ(χ) με το πολυώνυμο χ-ρ γράφεται Ρ(χ)=(χ-ρ)π(χ)+υ(χ)
ΘΕΩΡΗΜΑ Το υπόλοιπο της διαίρεσης ενός πολυωνύμου Ρ(χ) με το χ-ρ είναι ίσο με την τιμή του πολυωνύμου για χ=ρ. Είναι δηλ. υ=Ρ(ρ)
ΘΕΩΡΗΜΑ Ενα πολυωνύμου Ρ(χ) έχει παράγοντα το χ-ρ αν και μόνο αν Ρ(ρ)=0.

19. Να βρείτε τους πραγματικούς αριθμούς λ,μ για τους οποίους το πολυώνυμο Ρ(χ)=χ3 +λχ2 +μχ+4 έχει ρίζα τον αριθμό 2 και για χ=1 παίρνει την τιμή 8
Ασκηση 1

20. Ρ(2)=0 και Ρ(1)=8
23 +λ22 +μ2+4=0 και
13 +λ12 +μ1+4=8 και
στην συνέχεια λύνουμε
το σύστημα.
Ρίζα ενός πολυωνύμου Ρ(χ)
Καλείται κάθε πραγματικός
Αριθμός ρ για τον οποίο
Ισχύει:Ρ(ρ)=0
Λύση

21. Ασκηση 2
Να εξεταστεί αν τα πολυώνυμα χ+2 και χ-1 είναι παράγοντες του πολυωνύμου Ρ(χ)=χ3 +χ2 –χ+2

22. Να εξεταστεί αν τα πολυώνυμα x + 2 και x - 1 είναι παράγοντες του πολυωνύμου P(x) = x3 + x2 - x + 2.
Το x + 2 γράφεται x - (-2). Επειδή P(-2) = (-2)3 + (-2)2 - (-2) + 2 = 0, το -2 είναι ρίζα του Ρ(x). Επομένως, σύμφωνα με το παραπάνω θεώρημα, το x + 2 είναι παράγοντας του Ρ(x).
Επειδή P(1) = 13 + 12 - 1 + 2 = 3 ≠ 0, το 1 δεν είναι ρίζα του Ρ(x). Επομένως το x - 1 δεν είναι παράγοντας του Ρ(x).
Λύση

23. Διαίρεση πολυωνύμων
Έστω ότι θέλουμε να βρούμε το πηλίκο και το υπόλοιπο της διαίρεσης ενός πολυωνύμου, π.χ. του P(x) = 3x3 - 8x2 + 7x + 2 με ένα πολυώνυμο της μορφής x - ρ.

25. Παράδειγμα

26. Ασκηση
Να βρεθούν οι τιμές του λ ∈ R για τις οποίες τα πολυώνυμο Q(x) = λ2x3 + (λ - 2)x2 + 3 και R(x) = (5λ - 6)x3 + (λ2 - 4)x2 + λ + 1είναι ίσα.

27. Τα Q(x) και R(x) θα είναι ίσα για εκείνες τις τιμές του λ για τις οποίες συναληθεύουν οι εξισώσεις:
λ2 = 5λ - 6, λ - 2 = λ2 - 4 και 3 = λ + 1
Η κοινή λύση των εξισώσεων αυτών είναι η λ = 2. Επομένως για λ = 2 τα πολυώνυμα Q(x) και R(x) είναι ίσα.
Λύση