1. http://filo-homework.blogspot.gr

2. • αρικμόσ (ενικόσ ι πληθυντικόσ),
• πρόςωπο (α΄ β΄ γ΄ ενικοφ ι πλθκυντικοφ),
• χρόνοσ (Ενεςτώτασ, Παρατατικόσ, Αόριςτοσ,
Μζλλοντεσ, Παρακείμενοσ, Υπερςυντζλικοσ)
• ζγκλιςθ (οριςτική, υποτακτική, προςτακτική |
απαρζμφατο, μετοχή).
• φωνι (ενεργητική ι παθητική), ςυηυγία (α΄ ι β΄)
& τάξθ (α΄ ι β΄ – μόνο ςτθ βϋ ςυηυγία)
• διάκεςθ (ενεργητική, παθητική, μζςη, ουδζτερη)

3. • Κάκε ριμα αναφζρεται ςε μια χρονικι βακμίδα (παρελκόν-παρόν-
μζλλον). Σε κακεμιά από τισ βακμίδεσ αντιςτοιχοφν οριςμζνοι από
τουσ οκτϊ χρόνουσ τθσ οριςτικισ:
• Οριςμζνοι χρόνοι μποροφν να αναφζρονται και ςε άλλθ χρονικι βακμίδα, όπωσ
ο Ενεςτϊτασ (ιςτορικόσ, μελλοντικόσ) ι ο Παρακείμενοσ (ιςτορικόσ).
• Οι χρόνοι των άλλων προςωπικϊν εγκλίςεων (υποτακτικισ, προςτακτικισ)
ανικουν ςτθ χρονικι βακμίδα του μζλλοντοσ.
ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΣΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΢ΣΗΝ ΟΡΙ΢ΣΙΚΗ
ΠΑΡΕΛΘΟΝΣΙΚΟΙ ΠΑΡΟΝΣΙΚΟΙ ΜΕΛΛΟΝΣΙΚΟΙ
Παρατατικόσ Ενεςτϊτασ
Εξακολουκθτικόσ
Μζλλοντασ
Αόριςτοσ Συνοπτικόσ Μζλλοντασ
Υπερςυντζλικοσ Παρακείμενοσ
Συντελεςμζνοσ
Μζλλοντασ

4. • Ζνα ριμα εκτόσ από χρονικι βακμίδα δθλϊνει και ποιον ενζργειασ
/τρόπο: διάρκεια ι επανάλθψθ (ΜΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ), ολοκλθρωμζνθ
πράξθ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ) ι ςυντελεςμζνθ ενζργεια* (ΣΥΝΤΕΛΕΣΜΕΝΟ).
• Σε κάκε ποιόν ενζργειασ αντιςτοιχοφν ςυγκεκριμζνοι χρόνοι :
* Συντελεςμζνθ είναι μία ενζργεια που ζχει ολοκλθρωκεί πριν από μια οριςμζνθ χρονικι ςτιγμι.
ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ
ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΠΑΡΟΝ ΜΕΛΛΟΝ
ΠΟΙΟΝΕΝΕΡΓΕΙΑ΢
(ΣΡΟΠΟ΢)
μθ ςυνοπτικό
(εξακολουκθτικό) Παρατατικόσ Ενεςτϊτασ Εξακολουκθτικόσ
Μζλλοντασ
ςυνοπτικό Αόριςτοσ Ενεςτϊτασ Συνοπτικόσ
Μζλλοντασ
ςυντελεςμζνο Υπερςυντζλικοσ Παρακείμενοσ Συντελεςμζνοσ
Μζλλοντασ

5. • Οι χρόνοι ζχουν άλλεσ δφο εγκλίςεισ: υποτακτικι & προςτακτικι.
• Με τθν υποτακτικι χρθςιμοποιοφνται τα μόρια να, ασ ι οι ςφνδεςμοι
αν, εάν, πριν, όταν, μόλισ, για να, προτοφ, μήπωσ και θ άρνθςθ μθ(ν).
Η προςτακτικι ζχει μόνο βϋ πρόςωπο και ςτουσ δφο αρικμοφσ.
• Στθν υποτακτικι και ςτθν προςτακτικι υπάρχει μόνο μία χρονικι
βακμίδα: το μζλλον. Οι διαφορετικοί τουσ χρόνοι δε δθλϊνουν
χρονικι βακμίδα αλλά ποιόν ενζργειασ. Ζτςι:
Η υποτακτικι ζχει τρεισ χρόνουσ:
Ενεςτϊτα (μθ ςυνοπτικό: διάρκεια ι επανάλθψθ),
Αόριςτο (ςυνοπτικό), Παρακείμενο (ςυντελεςμζνο).
Η προςτακτικι ζχει δφο χρόνουσ:
Ενεςτϊτα (μθ ςυνοπτικό), Αόριςτο (ςυνοπτικό).

6. • Κάκε ζγκλιςθ ζχει οριςμζνεσ βαςικζσ και κάποιεσ δευτερεφουςεσ
ςθμαςίεσ:
 οριςτικι: πραγματικό/βζβαιο αλλά και δυνατό, πικανό, ευχι,
παράκλθςθ
 υποτακτικι: επικυμθτό, ενδεχόμενο αλλά και προτροπι,
παραχϊρθςθ, δυνατό, ευχι, απορία, προςταγι, απαγόρευςθ
 προςτακτικι: προςταγι, προτροπι, απαγόρευςθ αλλά και
παράκλθςθ, ευχι, ζντονθ περιζργεια

7. • Οι φωνζσ είναι δφο : θ ενεργητική και θ παθητική.
Μασ δίνουν πλθροφορίεσ για το πϊσ κλίνεται το
ριμα (γραμματικι).
• Για να βροφμε τθ φωνι, μεταφζρουμε το ριμα ςτο
αϋ ενικό ενεςτϊτα και ελζγχουμε αν λιγει
ςε -ω (ενεργθτικι φωνι)
ι ςε -μαι (πακθτικι φωνι).
• Ζνα ριμα που ζχει μόνο πακθτικι φωνι ονομάηεται
αποκετικό.

8. •Οι ςυηυγίεσ είναι δφο: θ αϋ και θ βϋ ςυηυγία. Η βϋ ςυηυγία
χωρίηεται ςε δφο τάξεισ, τθν αϋ και τθ βϋ τάξθ. Η ςυηυγία
και θ τάξθ μασ δίνουν ακριβζςτερεσ πλθροφορίεσ για το
πϊσ κλίνεται το ριμα (γραμματικι).
•Για να βροφμε τθ ςυηυγία, μεταφζρουμε το ριμα ςτο αϋ
ενικό ενεςτϊτα και ελζγχουμε αν λιγει
ςε -ω (άτονο) ι ςε -ομαι: αϋ ςυηυγία
ςε -ϊ (/-άω) ι ςε -ιζμαι, -οφμαι, -άμαι: βϋ ςυηυγία.

9. ΕΝΕΡΓΗΣΙΚΗ ΦΩΝΗ ΠΑΘΗΣΙΚΗ ΦΩΝΗ
Αϋ ΢ΤΖΤΓΙΑ Βϋ ΢ΤΖΤΓΙΑ Αϋ ΢ΤΖΤΓΙΑ Βϋ ΢ΤΖΤΓΙΑ
│ / │ /
│ Αϋ τάξθ Βϋ τάξθ │ Αϋ τάξθ Βϋ τάξθ
↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓
-ω -ϊ ι -άω -ϊ -ομαι -ιζμαι -οφμαι
-άσ -είσ (ι -άμαι)
-ά κτλ. -εί κτλ.
‖ ‖ ‖ ‖ ‖ ‖
π.χ. τρζχω
π.χ. ξεκινϊ ι
ξεκινάω ξεκινάσ
π.χ. χρθςιμοποιϊ
χρθςιμοποιείσ
π.χ. πλζνομαι π.χ. ξεχνιζμαι
π.χ. αδικοφμαι
(κυμάμαι)

10. Σε όποια ςυηυγία ανικει ςτθν ενεργθτικι φωνι ζνα ριμα,
ςτθν ίδια κα ανικει και ςτθν πακθτικι. Τα ριματα δεν
αλλάηουν ςυηυγία.
Ζνα ενεργθτικό ριμα τθσ βϋ ςυηυγίασ ςυνικωσ διατθρεί τθν
τάξθ ςτθν οποία ανικει και ςτθν πακθτικι φωνι
π.χ. αϋ τάξθ : χτυπϊ/-άω, χτυπιζμαι | βϋ τάξθ : αδικϊ, αδικοφμαι.
Υπάρχουν όμωσ αρκετζσ εξαιρζςεισ :
π.χ. ηθτάω/-ϊ: αϋ τάξθ, ηθτοφμαι: βϋ τάξθ
τθλεφωνϊ: βϋ τάξθ, τθλεφωνιζμαι: αϋ τάξθ.
• ΢υνεπϊσ ζνα ριμα δεν αλλάηει ςυηυγία, ενϊ αλλάηει τάξθ.

11. Οι διακζςεισ των ρθμάτων είναι τζςςερισ: θ ενεργθτικι, θ
πακθτικι, θ μζςθ και θ ουδζτερθ και προςδιορίηουν τθ ςχζςθ
του ριματοσ με το υποκείμενό του (ςθμαςία του ριματοσ).
• ενεργθτικι  το υποκείμενο ενεργεί / κάνει μία πράξθ
• πακθτικι  το υποκείμενο πακαίνει κάτι από κάποιον άλλο
(δζχεται μια ενζργεια)
*** το ποιθτικό αίτιο (από + αιτιατικι) δθλϊνει ποιοσ πράττει τθν ενζργεια
• μζςθ  το υποκείμενο κάνει μια ενζργεια που επιςτρζφει
ςτον εαυτό του
• ουδζτερθ  το υποκείμενο βρίςκεται ςε κάποια κατάςταςθ
(οφτε ενεργεί οφτε πακαίνει)

12. Η διάκεςθ (ςθμαςία) του ριματοσ πολφ ςυχνά ταυτίηεται με
τθ φωνι του. Ζτςι, ςυνικωσ ζνα ενεργθτικό ριμα ζχει
ενεργθτικι διάκεςθ (π.χ. διαβάηω) και ζνα πακθτικό πακθτικι
(π.χ. ξεριηϊνομαι).
Στθν πραγματικότθτα όμωσ θ διάκεςθ ενόσ ριματοσ είναι
ανεξάρτθτθ από τθ φωνι του. Ζτςι, ζνα ριμα μπορεί να ζχει
o ενεργθτικι φωνι και πακθτικι διάκεςθ (π.χ. πζφτω),
o ενεργθτικι φωνι και μζςθ διάκεςθ (π.χ. αλλάηω),
o ενεργθτικι φωνι και ουδζτερθ διάκεςθ (π.χ. διψάω),
o πακθτικι φωνι και ενεργθτικι διάκεςθ (π.χ. χειρίηομαι),
o πακθτικι φωνι και μζςθ διάκεςθ (π.χ. ντφνομαι),
o πακθτικι φωνι και ουδζτερθ διάκεςθ (π.χ. κοιμάμαι).

14.  Στον πλαϊνό τοίχο κρεμόταν ζνασ παμπάλαιοσ κακρζφτθσ.
 Παρουςιάηεται ζνασ άντρασ, ςτζκεται δίπλα και τθ ρωτάει…
 Αιςκάνκθκαν ότι επιτζλουσ είχαν βρει ζναν αλθκινό φίλο.
 Πίνουν το τςάι τουσ και χαμογελοφν ο ζνασ ςτον άλλο.
 Υποςχζκθκα ότι κα υπεραςπιςτϊ τθν επιλογι τθσ ςκεναρά.
 Μόλισ είχε ςυναντιςει τθν κοπζλα, που αργότερα παντρεφτθκε.
 Σίγουρα κα φοβοφνται και αναρωτιοφνται πϊσ κα αντιδράςει.
 Θα τθσ είχαμε προτείνει τθ φιλία μασ, αλλά αγωνιοφςαμε για τθν
ταραχι τθσ.

15.  Ζςτω κι αν ηιςουν χωριςτά, πάντα κα είναι οι γονείσ ςου.
 Ασ γνωρίςουμε καλφτερα τα παιδιά μασ και κα ανακαλφψουμε πόςο
πολλά ενδιαφζροντα ζχουν.
 Μικρι κα ικελα να ζχω μείνει χωρίσ αδζλφια αλλά μεγαλϊνοντασ άλλαξα
γνϊμθ – αρκεί να μθν το μετανιϊςω!
 Κάντε τον κόπο να βγείτε με τα παιδιά ςασ ςτθν εξοχι και να χαλαρϊςετε
κάνοντασ μαηί τουσ απλζσ δραςτθριότθτεσ, όπωσ θ καταςκευι χαρταετοφ.
 Μθν αφινεισ το χρόνο να περνά άςκοπα.
 Φρόντιηε τόςο το ςϊμα όςο και το πνεφμα ςου και να είςαι βζβαιοσ ότι οι
κόποι ςου δε κα πάνε χαμζνοι.
 Ασ ιμουν μόνο ευτυχιςμζνθ και ποιοσ δίνει ςθμαςία ςτα χριματα…

16.  Το ελλθνικό ςχολείο ζχει δεχτεί αμείλικτθ κριτικι.
 Ο μακθτισ ςυχνά αςχολείται με αντικείμενα που δεν τον αγγίηουν.
 Ο νζοσ άνκρωποσ ςτο παρελκόν παρακολουκοφςε αμιχανοσ τισ εξελίξεισ.
 Η ξενοφοβία υπονόμευςε τθ βακφτερθ ουςία του ελλθνιςμοφ.
 Οι θλικιωμζνοι δε χειρίηονται με μεγάλθ ευχζρεια τα θλεκτρονικά μζςα.
 Κάκε φορά που χτυποφςε το κουδοφνι, αναρωτιόταν τι τον περίμενε.
 Δυςτυχϊσ ο νζοσ άνκρωποσ δε γαλουχείται ςτο ςχολείο με τισ αξίεσ του
ανκρωπιςμοφ.
 Δε κυμόταν αν οι μακθτζσ ςτο παρελκόν ςυνεργάηονταν αρμονικά.
 Τα μικρά παιδιά, όταν φοιτοφν ςτο γυμνάςιο, ωριμάηουν απότομα.