Download as PDF, PPTX
More Related Content
Similar to 1ภูมิรัฐศาสตร์ กำลังอำนาจของชาติ เอกชัย
1ภูมิรัฐศาสตร์ กำลังอำนาจของชาติ เอกชัย
- 1. ภูมรฐศาสตร์ กาลังอานาจของชาติ ิั โดย พลเอกเอกชัย ศรีวลาศ ิ ผูอานวยการสานักสันติวิธีและธรรมาภิบาล ้ สถาบันพระปกเกล้า www.elifesara.com ekkachais@hotmail.com
- 2. • • • • • ภูมิศาสตร์การเมืองเป็ นวิชาภูมิศาสตร์แขนงหนึง ศึกษาพรรณนาและ ่ วิเคราะห์เกียวกับเรื่องรัฐวิชานี้ เกิดขึ้ นพร้อม ๆ กับวิชาประวัติศาสตร์ รัฐ ่ ประศาสนศาสตร์ ปรัชญา และคณิตศาสตร์ เฮคาแทอูส นักภูมิศาสตร์ชาวกรีกผูซึ่งได้นามว่าบิดาวิชาภูมิศาสตร์ก็สนใจ ้ เฉพาะหลักทัว ๆ ไปของพื้ นพิภพ ่ ปลาโต นักปราชญ์ชาวกรีก ได้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับ บริเวณต่าง ๆ ภายในประเทศ อาริสโตเติล นักการเมืองชาวกรีก กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับ สิงแวดล้อมทางธรรมชาติของประเทศ ่ สตราโบ นักภูมิศาสตร์ชาวโรมัน ก็วิจารณ์ถงเรื่องราวต่าง ๆ อันเกียวข้องกับ ึ ่ สิงแวดล้อมทางธรรมชาติก็มีอิทธิพลต่ออานาจหรือกาลังความสามารถของ ่ อาณาจักรโรมัน
- 3. • • • • • วิชานี้ เจริญขึ้ นมาในศตวรรษที่18 โดยเฉพาะศตวรรษ ที่ 20 เกิดนักภูมิศาสตร์การเมืองหลายคน อัลเฟรด เธเยอร์ มาฮาน (Alfred Thayer Mahan) เซอร์ฮลฟอร์ด แมคคินเดอร์ (Sir Halfore Mackinder) ั ฟรีดดริช รัทเซล (Friedrich Ratzel) รูดอล์ฟ คเจลลัน (Rudolf Kjellen) คาร์ล เฮาสโฮเซอร์ (Karl Haushofer)
- 4. มีหลักเกณฑ์เดียวในทุกประเทศ แต่เนื้ อหาปลีกย่อยไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กบ ั ลักษณะประจาชาติ ประเพณี ประเทศอังกฤษมีลกษณะเป็ นเกาะมีเนื้ อที่ไม่กว้างใหญ่ เป็ นเจ้าทะเล มี ั ความคิดที่จะแสวงหาเมืองขึ้ นในเขตโพ้นทะเลอยู่เสมอ ประเทศสหรัฐอเมริกามีเนื้ อที่ขนาดใหญ่ทรัพยากรธรรมชาติมมาก ทาให้นก ี ั ภูมิศาสตร์การเมืองอเมริกนศึกษาเรื่องภายในประเทศมากกว่าบริเวณอื่น ๆ ั ของโลก ประเทศเยอรมนีมีเนื้ อที่นอย ประชากรอยู่หนาแน่นราว 70 ล้านคน เปรียบ ้ เท่ามลรัฐไอดาโฮกับออรีกอน ของสหรัฐอเมริการวมกัน มีดินเป็ น ทรัพยากรธรรมชาติที่ตองใช้ซ้ าทุกปี ้ ชาวเยอรมันกระจัดกระจายอยู่ตามประเทศเพือนบ้านใกล้เคียง มีการรวม ่ ชาติของตนเข้าด้วยกัน
- 5. ภูมิศาสตร์ไม่ใช่ปัจจัยสาคัญทีสุด แต่เป็ นปัจจัยทีถาวรทีสุดที่ ่ ่ ่ ก่อให้เกิดกาลังอานาจแห่งชาติ ความกว้างใหญ่ของมหาสมุทรและรูปร่างของแผ่นดิน เกือบไม่ มีการเปลียนแปลงเลย ่ มนุ ษย์อาจเจาะอุโมงค์ลอดใต้ภูเขา ขุดคลองเชื่อมมหาสมุทร เปลียนทางน้ าไหลของแม่น้ าสายใหญ่ ๆ หรือในอนาคตอาจจะ ่ ได้เห็นกระแสน้ าในมหาสมุทรไหลเปลียนทาง ่ อิทธิพลของภูมิศาสตร์ก่อให้เกิดความเสียเปรียบได้เปรียบ ระหว่างประเทศในภูมิภาคต่าง ๆ ทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ การปองกันประเทศ สังคมจิ ตวิทยาและความสัมพันธ์ระหว่าง ้ ประเทศ ภูมิศาสตร์มีอิทธิพลสาคัญในการกาหนดนโยบายต่างประเทศ
- 6. กาลังอานาจแห่งชาติขึ้นอยู่กบปั จจัยทีสาคัญอันหนึงคือสภาพทาง ั ่ ่ ภูมิศาสตร์ สภาพทางภูมิศาสตร์ได้ถูกลดบทบาทลงไปอย่างมากจากอาวุธนิวเคลียร์ และขีปนาวุธข้ามทวีป Prof. JohnH. Hertz กล่าวว่า “ปั จจุบนกาลังอานาจสามารถ ั ทาลายกาลังอานาจด้วยกันเอง จากศูนย์กลางของกาลังอานาจหนึงไป ่ ยังอีกศูนย์กลางหนึงได้ จึ งทาให้ทุกสิงทุกอย่างแตกต่างไปจากเดิม" ่ ่ นักยุทธศาสตร์ได้ชี้ให้เห็นว่าการปองปรามกันทางอาวุธนิวเคลียร์ของ ้ อภิมหาอานาจอาจจะยังผลให้สงครามในอนาคตจากัดอยู่แค่การใช้ อาวุธและยุทธศาสตร์สภาพทางภูมิศาสตร์ ปรมาณู และการพัฒนาขีปนาวุธข้ามทวีปทาให้ปัจจัยเรืองดินแดนของ ่ ประเทศกลายเป็ นเรืองล้าสมัย ่
- 7. • • • • • • เรื่องอากาศ และภูมิประเทศ ต้องอาศัยภูมิศาสตร์ธรรมชาติ พูดถึงทรัพยากรและประชากร ก็พ่ึงวิชาภูมิศาสตร์เศรษฐกิจ วิชารัฐศาสตร์ตัดขาดจากวิชาภูมิศาสตร์การเมืองไม่ได้ รัฐศาสตร์ศึกษา หลักเกณฑ์ต่าง ๆ ทางด้ านการเมืองของมนุษย์ ส่วนวิชาภูมิศาสตร์การเมืองนั้น เป็ นวิชากิจกรรมทางการเมือง วิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เป็ นวิชาคล้ ายวิชารัฐศาสตร์ และมี ความสัมพันธ์กบวิชาภูมิศาสตร์การเมืองด้ วย ั คาศัพท์ต่าง ๆ มักใช้ สอดคล้ องกันในวิชาทั้งสองนี้ เช่น คาว่า นโยบาย ต่างประเทศ ดุลแห่งอานาจ สนธิสญญาสันติภาพ ั วิชาประวัติศาสตร์ วิชาประชากรศาสตร์ วิชามานุษยวิทยา วิชาพฤกษศาสตร์ วิชาเศรษฐศาสตร์ วิชาธรณีวิทยามีส่วนสัมพันธ์กบการศึกษาที่เกี่ยวกับลักษณะ ั ภูมิประเทศ วิชาอุตุนิยมวิทยาก็มีส่วนเกี่ยวข้ องกับการศึกษาเรื่องอากาศ
- 8. เป็ นวัตถุดิบไม่ทาให้ประเทศมีกาลังอานาจกล้าแข็งจะต้องมี ความสามารถในการใช้ทรัพยากร กลุ่มประเทศอาหรับถ้าไม่สามารถประสานนโยบายน้ ามันกับโลก ตะวันตกได้น้ ามันทีมีอยู่มหาศาลก็ไม่อาจทาให้ประเทศเหล่านั้นมี ่ กาลังอานาจมากได้ ค.ศ.๑๙๗๓ กลุ่มประเทศอาหรับได้ยอมตกลง ในนโยบายห้ามส่งน้ ามันร่วมกันกับประเทศ ตะวันตกและมีการ กาหนดราคาน้ ามันกัน ปั จจุบนกลุ่มประเทศอาหรับมีปัญหากับประเทศสหรัฐแต่อเมริกา ั จะต้องพยายามดูแลภูมิภาคของโลกส่วนนี้ อย่างมาก แหล่งพลังงานทีใหญ่ทีสุดในโลกประเทศหนึงประเทศใดสามารถใช้ ่ ่ ่ วัตถุดิบทีมีอยู่ให้เป็ นประโยชน์ได้ ่
- 9. ภูมิศาสตร์ มีผลต่ อกาลังอานาจแห่งชาติ กระทาเป็ นหัวข้ อตามลาดับต่ อไปนี้ ทีต้ งทางภูมิศาสตร์ ่ ั ทางเข้าถึงสู่ประเทศ ขนาดรูปร่างของประเทศ ดินฟ้ าอากาศ ลักษณะของเส้นพรมแดน ลักษณะภูมิประเทศ
- 10. ที่ต้ งเป็ นสิงที่มีลกษณะถาวร ั ่ ั มีการเปลียนแปลงของวิวฒนาการทาง ่ ั ประวัติศาสตร์ในระยะเวลายาว ที่ต้งของประเทศทั้งในส่วนของโลก และใน ั ส่วนของภูมิภาค ที่ต้ งของประเทศที่สมพันธ์กบบรรดาสิง ั ั ั ่ ต่างๆ เช่น มวลแผ่นดิน พื้ นน้ า โซน อากาศและวัตถุดิบต่างๆ ที่ต้ งของประเทศสัมพันธ์กบประเทศอื่น ั ั บริเวณหรือภูมภาคบางแห่งและประเทศที่ ิ ตั้งอยู่ในภูมิภาคนั้น IN D IA C H I N A PA KI ST AN B URMA BA Y L OF Hanoi G U LF A O T O N KI N E T N A M TH A I L A N D Bangkok C A M B OD I A A N DA M A N S E A Phnom Penh U L HO CH IMINH CITY F O F S N IA M BURMA, THAILAND, LAOS, CAMBODIA, VIETNAM, SINGAPORE and MALAYS IA M Rangoon G Vientiane I OF S V BE N G AL SOU T H C H INA S E A A M T 0 50 0 50 100 Country Capital- S A a Ku R Y A A U 100 150 200 MI L S m Lu I A pur la I N D O N ES I A SI N GAP OR E Singapore 200 300KM
- 11. ยุโรปตะวันตก และสหรัฐอเมริกา มีฝนตกเพียงพอมีอากาศอบอุ่น มีหนทางเข้ าถึงวัตถุดิบเป็ นประเทศที่ก้าวหน้ าที่สดในทางอุตสาหกรรม ุ ตั้งอยู่ในบริเวณใกล้ เคียงกันสามารถดาเนินการค้ าระหว่างประเทศ ไม่ต้องเสียค่าขนส่งแพงจนเกินไป จากแผนที่โลกประเทศมหาอานาจต่าง ๆ มีท่ต้ังอยู่ในระหว่างแลตติจูต ๒๐๐ ี และ ๖๐๐ เหนือ เป็ นดินแดนทีมีคนอยู่อาศัย ๗๕% ของโลก ที่ต้ังของประเทศถือกันว่าเป็ นสิ่งที่กาหนดนโยบายของรัฐโดยกว้ าง ๆ ว่าจะสร้ าง อานาจทางทะเล ให้ มากกว่าทางบก ทางบกให้ มากกว่าทางทะเล อย่างไร
- 12.
- 13.
- 14. ประเทศไทยตั้งอยู่ในย่านการแข่งอิทธิพลระหว่างจี น และสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยต้องดาเนินนโยบายทางการเมืองด้วยความรอบคอบสามารถ ถ่วงดุลกับประเทศทั้งสองได้ ที่ต้ งของประเทศไทยมีความสาคัญทางยุทธศาสตร์ต่อประเทศในเอเซี ย ั ตะวันออกเฉียงใต้ ทางเข้าสู่ประเทศทั้งทางบก ทางทะเล และทางอากาศนั้นเหมาะแก่การ คมนาคมขนส่ง แต่ก็มีจุดอ่อนอยู่มาก โดยเฉพาะในภาคใต้เพราะลักษณะภูมิประเทศยาว บางและมีทางเข้าสู่ทางทะเลได้เกือบทุกด้านยากแก่การปองกันเป็ นอย่างยิง ้ ่ สภาพลมฟ้ าอากาศนั้นประเทศไทยอยู่ในเขตร้อนมีฝนตกชุกในฤดูฝนมีพืช พันธุธญญาหารอุดมสมบูรณ์ ์ ั แต่ขาดทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้เป็ นหลักในการอุตสาหกรรม
- 15. เป็ นปจจัยที่สาคัญความเจริญและความปลอดภัยของประเทศ การเลือกที่ตั้งของประเทศ ั ในปจจุบันทาไม่ได้ ั โซเวียตรุสเซียๆ ทางเหนือทะเลเย็นหรือแดนน้าแข็งในฤดูหนาว ทางตะวันออกก็เป็ น ดินแดนกันดารและไกลทางคมนาคมสายสาคัญ การหาทางออกทะเลน้าอุ่น จึงเป็ นปญหา ั ของโซเวียตรัสเซียมานานแต่ประเทศนี้ยังเคราะห์ดีอยู่มากที่มีแผ่นดินกว้างใหญ่อุดมด้วย ทรัพยากรหลายชนิด และมีปริมาณมาก จึงพอจะหักล้างความเดือดร้อนทางตาแหน่งไว้ ได้ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เป็ นประเทศที่ตกอยู่ในท่ามกลางประเทศต่าง ๆ จนหาทางออก ทะเลไม่ได้ แต่สวิตเซอร์แลนด์ก็ได้แก้ปญหาคือการตั้งตนเป็ นกลางอย่างเด็ดขาด และไม่ ั ยุ่งเกี่ยวกับสงครามใด ๆ ทั้งสิ้น แม้แต่องค์การสหประชาชาติก็ไม่เคยปรากฏว่า สวิตเซอร์แลนด์เป็ นสมาชิกอยู่ด้วย นอกจากนี้สวิตเซอร์แลนด์ยังสร้างกาลังขนส่งทาง ่ อากาศอย่ างใหญ่ด้วย คือ องค์การขนส่งสวิสแอร์ (Swissair) เพือให้สามารถ ติดต่อทั่วโลกโดยทาง
- 16. จะมีความแตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็ นขนาดของ ประเทศรูปร่างลักษณะหรือลักษณะทาเลทีต้ ง ่ ั บางประเทศอาจมีดินแดนติดต่อกันเป็ นเขตกั้นดินแดน หรือกรณีมีเขตลาน้ าหรือทะเลเป็ นเขตกั้นดินแดน รวมถึงการมีทรัพยากรทางธรรมชาติของแต่ละประเทศ สิงเหล่านี้ ส่งผลให้นโยบายหรือยุทธศาสตร์การปองกัน ่ ้ ประเทศแตกต่างกันออกไป
- 17. แดนแกน (CORE AREA)ของประเทศ เป็ นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคมจิ ตวิทยา โดย พิจารณา ตั้งอยู่ทีใด ่ เกื้ อกูลต่อการปองกันตัวเองอย่างไร ้ สามารถควบคุมส่วนอื่น ๆ ของประเทศอย่างมีประสิทธิภาพ หรือไม่ ถูกตัดขาดจากส่วนอื่นง่าย หรือไม่ 17
- 18. • • • ประเทศญี่ปุ่นถือว่ามีลักษณะภูมิประเทศไม่ส้ ดี เพราะถูกแบ่ง ู ออกเป็นส่วนเล็กส่วนน้ อยโดยแม่นาและภูเขาที่มีอยู่มากมาย ทาให้ ้ เกิดความอ่อนแอจากการใช้ อาวุธนิวเคลียร์ในสงครามจากัดของ ภูมิภาค ปากีสถานกับอินเดีย หรือ อิสราเอล กับกลุ่มรัฐอาหรับ หากว่าวัน หนึ่งรัฐอาหรับสามารถที่จะมีอาวุธนิวเคลียร์ได้ ทดเทียมกับอิสราเอล ั การระเบิดของโรงไฟฟ้ าปรมาณูท่เชอริโนบิลเป็ นตัวอย่างของความ ี เสียหายด้ านสิ่งแวดล้ อม
- 19. ปั ญหาโจรสลัดปล้นเรือ การก่อการร้ายมีสิงบอกเหตุว่าจะเกิดขึ้นในช่องแคบ ่ มะละกาก็ได้ ปั ญหาสิงแวดล้อมจากคราบน้ ามันของเรือขนาดใหญ่ ่ เป็ นเส้นทางเดินเรือที่แต่ละปี มีเรือ 50,000 ลาแล่นผ่าน มีท้ งเรือบรรทุก ั น้ ามัน เรือสินค้าบรรทุกตูคอนเทนเนอร์ เรือลากจูง เรือหาปลา เรือเฟอร์รี่ เรือ ้ โดยสาร เรือบรรทุกน้ ามัน ร้อยละ 50 ของกองเรือบรรทุกน้ ามันทัวโลก ่ การค้าทางทะเล 1 ใน 4 ของโลกต้องผ่านช่องแคบมะละกา ส่วนที่แคบที่สุดกว้างเพียง 1.5 ไมล์ทะเลเท่านั้น ส่วนที่น้ าตื้ นที่สุดลึกเพียง 25 เมตรเท่านั้น จุดอ่อนของช่องแคบมะละกา หากโจมตีหรือยึดและทาลายเรือขนาดใหญ่ ดังกล่าวอาจทาให้การจราจรผ่านช่องแคบมะละกาต้องหยุดชะงัก
- 20.
- 21. เป็ นรูปร่างทีมีลกษณะดีทีสด ่ ั ุ่ สามารถตั้งเมืองหลวงอยู่ บริเวณใจกลางประเทศได้ เป็ นประโยชน์ทางการทหาร เศรษฐกิจ ตลอดจนการปองกันประเทศ สามารถสร้าง ้ เส้นทางคมนาคมได้ส้นทีสุด ั ่ ติดต่อถึงกันได้สะดวก รวดเร็วและประหยัดทีสด ได้แก่ สวิสเซอร์แลนด์ ฮังการี ่ ุ และฝรังเศส ่ เป็ นต้น 21
- 22.
- 23. มีหลายแบบ ได้แก่ แบบแยกกัน(Broken Shape) คือ มีหน่วยหนึงหรือมากกว่า ่ แยกออกจากหน่วยใหญ่ของประเทศ เช่น มาเลเซี ย แบบไม่ประติดประต่ อกัน (Fragmented Shape) คือ มี ส่วนย่อย ๆ แยกออกจากหน่วยใหญ่ของประเทศ แต่ยงอยู่บริเวณ ั เดียวกับหน่วยใหญ่ เช่น อินโดนีเซีย ญีปุ่น ฟิ ลิปปิ นส์ เป็ นต้น ่ แบบกระจัดกระจายแยกกันอยู่ เช่น ประเทศในเครือจักรภพอังกฤษ แบบด้ามกระทะ (Pan Handle) คือ มีบางส่วนยาวยืนออกไปจาก ่ ส่วนใหญ่ของประเทศ เช่น ประเทศไทย 23
- 24. SABAH AL M M ALAYSIA AY A AW S AR AK แบบแยกจากกัน PH S U IL M EB C S IR IA N NE EL A PI R ES T KAL I M A N T A N I N D O N E JAVA S I A IP A B OR N E O JA YA แบบไม่ ประติดประต่ อ 24
- 25. THAILAND แบบด้ ามกระทะ (PanHandle) 25
- 26. 1. ความมันคง ่ 2. ความโดดเดียว ่ 3.ความสามัคคี 4. ฐานะทางเศรษฐกิจ 5. ยุทธศาสตร์ ชาติ 26
- 27. ที่สง ลักษณะภูมิประเทศได้เปรียบในการปองกันประเทศ ู ้ ข้อพิจารณาทางทหารที่สงมีข้อเสีย ดังนี้ ู การออกสู่ทะเล ไม่มีทางออกสู่ทะเล เช่น ลาว เนปาล เอธิ โอเปี ย และภูฐาน ภูมิประเทศ มีความลาดชันมาก เป็ นอุปสรรคในการสร้างเมือง ขาดแรงงาน ประชากรน้อย ขาดความเป็ นอั นหนึ่งอั นเดี ยวกัน 27
- 28. กลุ่มประเทศทีอยู่ในทีสูง ไม่ มีทาง ่ ่ ออกสู่ทะเลได้ แก่ เอธิโอเปี ย ลาว เนปาล เป็ นต้ น 28
- 29. แผนที่โลกแสดงเขตเศรษฐกิจโลก 80 GR 80 EE 70 60 40 NL 80 70 AN 60 60 50 T T R OPIC O F CA NCE R 20 P AC I F I C 20 L 30 A U R O 60 E 50 AS I A 40 30 40 30 T R OP IC O F CA NCE R N T 20 IC 20 A F R I CA 10 C SOUTH AMERICA 10 E A 5 5 10 Equator 10 20 T R OP IC O F CA PRI CO RN 60 P PACIFIC OCEAN O O C EA N 70 40 EQ UA T O R 10 D 50 40 30 5 80 AN E A 10 G NL 60 50 NORTH AMERICA 40 5 70 D E RE I N DI A N O C EA N EQ UA T O R 10 N 20 20 10 20 T R OP O F CA PRI CO RN A US T RA LIA 30 30 40 40 50 50 60 60 70 70 80 80 30 30 40 40 50 50 60 60 70 70 80 80 30 30 40 40 50 50 60 60 70 70 80 ANTARCTICA 80 30 30 40 40 50 50 60 60 70 70 80 80 ละติจูด 40 - 60 องศาเหนื อ เขตอากาศอบอุ่น เป็ นกลุ่มประเทศอุตสาหกรรม ละติจูด 5 องศาเหนื อ - 5 องศาใต้ เขตอากาศร้อนชื้น 29
- 31. สรุปได้ว่า ในบริเวณละติจูด 40- 60 องศาเหนือ อากาศ อบอุ่น ประชากรมีความขยันขันแข็ง เมือพิจาณาภาพรวม ่ จากแผนที่ พบว่า เป็ นบริเวณทีมีเมืองใหญ่และเป็ นเมือง ่ อุตสาหกรรมและเขตเศรษฐกิจสาคัญของโลก ตรงกันข้าม ทีละติจูด 5 องศาเหนือ - 5 องศาใต้ ่ อากาศร้อนชื้ น ทาให้ประชากร ไม่กระตือรือล้นในการประกอบ อาชีพ 31
- 32. ประชากร โดยพิจารณา การตั้งถิ่นฐาน แดนแกนส่วนใหญ่อยู่ใกล้ทะเล ่ ปริมาณประชากร เมือเปรียบเทียบกับพื้นที่ มีผลต่อ คุณภาพชีวิต การผลิตการพัฒนาคุณภาพของประชากร พลังอานาจของประเทศ คุณภาพของประชากร เป็ นปจจัยสาคัญต่อพลังอานาจ ั ของชาติในยุคปจจุบัน ั 32
- 33.
- 34.
- 35. ประชากร 1300 เศษ ประชากร1200 เศษ
- 38. Continent Africa Population in 2003 Muslim Population in 2003 Muslim Percentage 861.20 461.77 53.62 3830.10 1178.89 30.78 Europe 727.40 52.92 7.28 NorthAmerica 323.10 6.78 2.10 South America 539.75 3.07 0.57 32.23 0.60 1.86 6313.78 1704.03 Asia Oceania Total Muslim Population is increasing at the rate of 2.9%** We are taking the rate of natural increase as 2% around the world. The Muslim population in 2003 was 1704.03 million. **US Center For World Mission 1997 Report 26.99
- 39. ประเทศมุสลิมที่ปกครองในระบอบกษัตริ ยหรื อเจ้าผูครองใน ์ ้ ลักษณะสมบูรณาญาสิทธิ ราชย์หรื อกึ่งๆ ประเทศมุสลิมประชาธิปไตยแบบสมัยใหม่ ประเทศมุสลิมสมัยใหม่ก่ ึงประชาธิ ปไตย ประเทศมุสลิมแนวปฏิวติ ั ประเทศมุสลิมสายเคร่ ง ประเทศมุสลิมผสมอิทธิพลของวัฒนธรรมสลาฟ
- 40. ประเทศมุสลิมทีปกครองในระบอบกษัตริย์หรือเจ้ าผู้ครองในลักษณะ ่ สมบูรณาญาสิ ทธิราชย์หรือกึงๆ(โมร็อกโก จอร์ แดน ซาอุดอารเบีย บรู ไน และ ่ ิ รัฐเล็กๆ ริมอ่ าวเปอร์ เซีย) ประเทศมุสลิมประชาธิปไตยแบบสมัยใหม่ (มาเลเซีย อินโดนีเซีย ตุรกี) ประเทศมุสลิมสมัยใหม่ กงประชาธิปไตย(ปากีสถาน แอลจีเรีย อียปต์ ตูนิเซีย ึ่ ิ เลบานอน) ประเทศมุสลิมแนวปฏิวัต(อิรัก ซีเรีย ลิเบีย ซึ่งมีผ้ ูนาในลักษณะเผด็จการหรือ ิ กึงเผด็จการ) ่ ประเทศมุสลิมสายเคร่ ง (คือศาสนามีอานาจเหนือรัฐ) มักรู้ จักกันในภาษาอังกฤษ ว่ า Islamic Fundamentalism ได้ แก่ อัฟกานิสถาน และอิหร่ าน (ซึ่งเคร่ ง น้ อยลงกว่ าในทศวรรษ ๑๙๘๐) ประเทศมุสลิมผสมอิทธิพลของวัฒนธรรมสลาฟ ได้ แก่ บรรดาประเทศในบริเวณ เอเชียกลางและคอเคซัสทีเ่ คยรวมอยู่ในอดีตสหภาพโซเวียต(อุสเบกิสถาน เติร์กเม นิสถาน คาซักสถาน ทิกร์เซีย และอาเซอร์ ไบจาน) ิ
- 43. ทรัพยากรธรรมชาติ โดยพิจารณา แหล่งวัตถุดิบ แหล่งพลังงาน ที่จะเสริมสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ และใช้เป็ นอานาจต่อรองได้ เช่น ยูเรเนียม ปิ โตรเลียม 43
- 44. ภูมิศาสตร์เศรษฐกิจ ทรัพยากรธรรมชาติท่ีมีคณค่าทาง ุ เศรษฐกิจ เป็นที่ตั้งของตลาดการค้าโลก และมีจานวนมาก พอที่จะให้มีความมั่นคง โดยพิจารณา ทรัพยากรนั้น เป็ นปจจัยเกื้อกูลหรือเป็ นอุปสรรคต่อการพัฒนาระบบ ั เศรษฐกิจ มาก - น้อย หรือไม่ เป็ นสินแร่ยุทธปจจัย สินแร่ทางอุตสาหกรรม หรือไม่ ั สามารถใช้เป็ นเครื่องต่อรองกับประเทศอื่ นได้ หรือไม่ ่ พึงตนเองได้และสามารถนามาพัฒนากองทัพได้ หรือไม่ 44