วิชาหลักทฤษฏีการบริหารการศึกษา โดย ดร.ประภาพร บุญปลอด มหาวิทยาลัยราชภัฎสุรินทร์

1. คุณ ธรรม
จริย ธรรม
ธรรมาภิบ าล
อาจารย์ ดร .ประภาพร บุญ ปลอด
24 สิง หาคม 2556 ณ ห้อ งประชุม เอราวัณ

2. “ ความเจริญ ของประเทศชาติเ ป็น ความเจริญ
ส่ว นรวม
ซึ่ง เกิด จากผลงานหรือ ผลของการกระทำา ของคน
ทั้ง ชาติ
ข้า ราชการผูป ฏิบ ต ง านบริห ารงานของแผ่น ดิน
้
ั ิ
ควรจะได้ค ำา นึง
ในข้อ นีใ ห้ม าก พิจ ารณาให้เ ห็น ความสำา คัญ ของ
้
ผูอ ื่น
้
ในการปฏิบ ต ิบ ริห ารงานทั้ง ปวง เพื่อ สร้า งสรรค์
ั
ความเจริญ ก้า วหน้า ให้แ ก่ต นเอง และจรรโลง
ประเทศชาติข องเรา

3. รัฐ ธรรมนูญ แห่ง ราชอาณาจัก ร
ไทย พ .ศ .๒๕๔๐
• มาตรา ๗๗
รัฐ ต้อ งจัด ทำา มาตรฐานทาง
คุณ ธรรม และจริย ธรรมของผู้ด ำา รง
ตำา แหน่ง ทางการเมือ ง ข้า ราชการ
และพนัก งาน หรือ ลูก จ้า งอื่น ของรัฐ
เพื่อ ป้อ งกัน การทุจ ริต และประพฤติม ิ
ชอบและเสริม สร้า งประสิท ธิภ าพใน
การปฏิบ ต ิห น้า ที่
ั

4. คำา ประกาศวาระแห่ง ชาติ
ด้า นจริย ธรรม ธรรมาภิบ าล
และการป้อ งกัน การทุจ ริต และประพฤติม ช อบใน
ิ
ภาครัฐ
*************
ข้า พเจ้า พลเอก สุร ยุท ธ์ จุล านนท์ นายก
รัฐ มนตรี และคณะรัฐ มนตรี
ขอประกาศเจตนารมณ์ใ นอัน ที่จ ะมุ่ง มั่น สร้า ง
ระบบการบริห ารราชการแผ่น ดิน ที่ส ุจ ริต เป็น
ธรรม และเป็น ที่เ ชื่อ มั่น ศรัท ธาของประชาชน
รวมทั้ง ขจัด ปัญ หาทุจ ริต และประพฤติม ิช อบ
โดยมุ่ง พัฒ นาการบริห ารราชการแผ่น ดิน และ
กฎระเบีย บให้เ หมาะสมสร้า งระบบราชการ
ให้ม ีภ ูม ิค ุ้ม กัน ต่อ ปัญ หาการทุจ ริต ทั้ง ปวงจะ
มุ่ง ฟื้น ฟูร ะบบคุณ ธรรม จริย ธรรม และธร
รมาภิบ าลในการบริห ารราชการแผ่น ดิน
อย่า งเร่ง ด่ว นโดยจะใช้ก ลไกของรัฐ ผลัก ดัน
ให้เ กิด การขับ เคลื่อ นไปพร้อ มกัน ทั้ง ระบบ

5. คุณ ธรรม
สภาพคุณ งานความดี หรือ สิ่ง
ที่ถ ูก ต้อ ง ดี
งาม เป็น สิ่ง กำา กับ จิต ใจ มีผ ล
ถึง พฤติก รรม
และสำา คัญ อย่า งยิ่ง ต่อ การ
ดำา เนิน ชีว ิต และ

6. ลัก ษณะคุณ ธรรม
 ศาสนธรรม
 จริย ธรรม จรรยา
 นิต ิธ รรม (กฎหมาย กฎ
ระเบีย บ ต่า งๆ )
 หลัก ธรรมาภิบ าล
 วัฒ นธรรม ค่า นิย ม
 คุณ ธรรม / คำา สอนประจำา

7. หมายถึง
ธรรมที่เ ป็น ข้อ ประพฤติ
ปฏิบ ัต ิ ศีล ธรรม
กฎศีล
ธรรม
หรือ ระบบการกระทำา ความ
ระบบ
ดีล ะเว้น ความชั่ว
ระบบ หมายถึง ทัง สาเหตุท ี่บ ุค คลจะ
้
กระทำา หรือ
ไม่ก ระทำา และผลของการก
ระทำา หรือ

8. องค์ป ระกอบของ
จริย ธรรม
๑ เป็น ความประพฤติ
๒ สะท้อ นความนึก คิด
และจิต สำา นึก
๓ เกิด การกระทำา ดี
ไม่ม ุ่ง ให้เ กิด ผลร้า ย

9. สาเหตุท ี่บ ุค คลกระทำา หรือ
ไม่ก ระทำา ความดี
สาเหตุภ ายใน คือ ลัก ษณะทาง
จิต ใจต่า งๆ เ เช่น ต ัว เห็น แก่
การไม่ ห็น แก่
ส่ว นรวม
การมุง อนาคตและความ
่
สามารถควบคุม ตน
การเชื่อ ว่า ทำา ดีจ ะนำา ไปสู่
ผลดี

10. สาเหตุภ ายนอก
คนรอบข้า ง
กฎ ระเบีย บ
สัง คม
วัฒ นธรรม
สถานการณ์ใ นขณะที่
บุค คลประสบอยู่

11. เป้า ประสงค์ข องวาระแห่ง ชาติ
1. ลดและปิด โอกาสการทุจ ริต และประพฤติม ิช อบ
ในวงราชการเพื่อ สร้า งความ
โปร่ง ใส ซื่อ สัต ย์ส ุจ ริต ลดความสูญ เสีย และ
ขจัด รูร ั่ว ไหล ในการปฏิบ ัต ร าชการ
ิ
2. สร้า งจิต สำา นึก ในการประพฤติม ิช อบ ให้ย ึด มั่น
ในหลัก ศีล ธรรม คุณ ธรรม
จริย ธรรมและจรรยาบรรณ ความสุจ ริต
ซื่อ ตรง เทีย งธรรม เป็น กลาง ไม่เ ลือ กปฏิบ ัต ิ
่
รวมถึง การปฏิบ ัต ร าชการอย่า งมีป ระสิท ธิภ าพ
ิ
ประสิท ธิผ ล ประหยัด
เกิด ความคุ้ม ค่า มีค ุณ ภาพมาตรฐาน ถูก ต้อ ง
ตอบสนองความต้อ งการของประชาชน และมี

12. การสร้างมาตรฐานทางจริยธรรม
จุด
เน้น

การละเว้น การใช้ป ระโยชน์
จากตำา แหน่ง
หน้า ที่ (Conflict of Interest)
 มโนสุจ ริต (Integrity)
 ความพร้อ มรับ ผิด
(Accountability)
 ความเปิด เผยและโปร่ง ใส

13. กรอบจรรยาบรรณ / มาตรฐานท
คุณ ธรรมและจริย ธรรม
ฐานเกี่ย วกับ ความประพฤติข องเจ้า หน
สัม พัน ธ์ก บ ลูก ค้า ผู้ร ับ บริก าร
ั
ฏิบ ัต ิข องเจ้า หน้า ที่
รับ ผิด ชอบต่อ สัง คมและชุม ชน
ดตามดูแ ลให้ป ฏิบ ัต ิต ามมาตรฐานจริย

14. กรอบจรรยาบรรณ / มาตรฐานทาง
คุณ ธรรมและจริย ธรรม
ครอบคลุม
3 เรื่อ ง
บีย บที่ต ้อ งยึด ถือ ปฏิบ ัต ิ (Rules)
งงานที่ม ุ่ง คุณ ภาพ (Results)
ัม พัน ธ์ - เคารพซึ่ง กัน และกัน , ทำา งาน
เหลือ ซึ่ง กัน และกัน (Relationships)

15. หลัก การสร้า งมาตรฐานทาง
คุณ ธรรมและจริย ธรรม
• การมีส ว นร่ว มของเจ้า หน้า ที่
่
• เปิด โอกาสให้ม ีก ารแสดงความคิด
เห็น
• สัน กระชับ เข้า ใจง่า ย
้
• ต้อ งเขีย นเป็น เชิง พฤติก รรม
• กำา หนดเป็น ข้อ พึง ปฏิบ ต ิแ ละอยูใ น
ั
่
วิส ย ทีท ำา ได้
ั ่
• ไม่ค วรซำ้า กับ แนวทางปฏิบ ัต ิท ี่ร ะบุไ ว้
แล้ว ในวิน ัย และจรรยาบรรณของ

16. ขั้น ตอนการสร้า งจรรยา
บรรณ /มาตรฐานทาง
คุณ ธรรมและจริย ธรรม
• เริ่ม ต้น จากผู้บ ริห าร
• มีก ารปรึก ษาหารือ ร่ว มกัน
• เห็น ชอบยอมรับ เป็น กติก า
• สร้า งความรู้ค วามเข้า ใจให้ท ราบทั่ว
กัน
• ดูแ ลให้ย ึด ถือ ปฏิบ ต ิย ึด ถือ / ติด ตาม
ั
ประเมิน ผล
• มีก ารดำา เนิน การเมื่อ มีผ ู้ร ้อ งเรีย นหรือ

17. จรรยาบรรณจะ
บรรลุ เมื่อ ...
ยึด ถือ ปฏิบ ัต ิเ ป็น วิถ ีช ีว ิต
(commitment as way of life)
เข้า ถึง เจตนารมณ์ค วาม
มุง หมายที่แ ท้จ ริง
่
(internalize)
มีค วามรูค วามเข้า ใจ
้
(understanding)

18. จรรยา
บรรณ
ความหมาย
ประมวลความประพฤติท ผ ู้
ี่
ประกอบอาชีพ
การงานแต่ล ะอย่า งกำา หนดขึน
้
เพือ รัก ษาและส่ง เสริม
่
เกีย รติค ุณ ชื่อ เสีย งและฐานะ
ของสมาชิก อาจเขีย นเป็น ลาย

19. จรรยาบรรณของ
ข้า ราชการพลเรือ นไทย
จรรยาบรรณต่อ ตนเอง
๑. เป็น ผู้ม ศ ีล ธรรม และ
ี
ประพฤติต นเหมาะสม
๒. ซื่อ สัต ย์
๓. มีท
ี
รณต่อ หน่ว ยงาน ัศ นคติท ี่ด แ ละพัฒ นา
เสมอภาค ตนเอง
ปราศจากอคติ
นเต็ม ความสามารถ รวดเร็ว ขยัน ถูก ต้อ ง
ต่อ เวลา
รัก ษา และใช้ท รัพ ย์ส น ของทางราชการอย่า ง
ิ

20. จรรยาบรรณของ
ข้า ราชการพลเรือ นไทย
จรรยาบร รณต่อ ผู้บ ัง คับ บัญ ชา ผู้ใ ต้
บัง คับ บัญ ชาและผู้ร ่ว มงาน
๘. ร่ว มมือ ช่ว ยเหลือ แนะนำา และทำา งาน
เป็น ทีม
๙. เอาใจใส่ด ูแ ลลูก น้อ ง
๑๐. สร้า งความสามัค คีใ นการปฏิบ ต ิง าน
ั
๑๑. สุภ าพ มีน ำ้า ใจ มีม นุษ
รรณต่อ ประชาชนและสัง คม ยสัม พัน ธ์
๑๒. ละเว้ การนำ ้อ มีน ำ้า ใจ สุภ าพอ่อ นโยน
้
ความเป็น ธรรม นเอื้อ เฟืา ผลงานของผูอ ื่น มาเป็น
ผลงานของตน ่
ะพฤติต นให้เ ป็น ที่เ ชือ ถือ แก่บ ค คลทั่ว ไป
ุ
ว้น การรับ ทรัพ ย์ส น หรือ ประโยชน์อ ื่น ใด ซึ่ง มีม ล ค่า
ิ
ู
นปกติว ิส ย จากผู้ม าติด ต่อ ราชการ
ั

21. ระเบีย บสำา นัก นายกรัฐ มนตรี
ว่า ด้ว ย
การสร้า งระบบบริก ารกิจ การบ้า นเมือ งและ
หลัก นิ
สัง คมที่ด ี พ.ศ. ๒๕๔๒ ต ิธ รรม
การ
หลัก คุณ ธรรม
บริห าร หลัก ความโปร่ง ใส
จัด การ หลัก การมีส ่ว นร่ว ม
หลัก ความรับ ผิด ชอบ
ที่ด ี
หลัก ความคุม ค่า
้
(หลัก

22. หลัก ธรรมาภิบ าล
(หลัก การบริห ารบ้า นเมือ ง
หลัก คุและสัง คมที่ด ี) การยึด
ณ ธรรม หมายถึง
มัน ในความถูก ต้อ ง
่
ดีง าม
การส่ง เสริม สนับ สนุน ให้
ประชาชนพัฒ นาตนเองไปพร้อ มกัน
เพือ ให้ค นไทยมีค วามซือ สัต ย์
่
่
จริง ใจ
ขยัน
อดทน
มีร ะเบีย บ

23. หลัก นิต ิธ รรม
หมายถึง
การ
ตรากฎหมายที่ถ ูก ต้อ ง
เป็น ธรรม การบัง คับ การให้
เป็น ไปตามกฎหมาย
การกำา หนด กฎ กติก า และ
การปฏิบ ัต ิต ามกฎ กติก า
ทีต กลงกัน ไว้อ ย่า งเคร่ง ครัด
่

24. หลัก ความโปร่ง ใส
หมาย
ถึง การสร้า งความไว้
วางใจซึง กัน และกัน ของ
่
คนในชาติ โดยการ
ปรับ ปรุง กลไกการทำา งาน

25. หลัก ความมีส ่ว นร่ว ม
ถึง การเปิด โอกาส
หมาย
ให้
ประชาชนมีส ่ว นร่ว มรับ รู้แ ละเสนอ
ความเห็น ในการตัด สิน ใจปัญ หา
สำา คัญ ของประเทศ ไม่ว ่า ด้ว ยการ
แจ้ง ความเห็น การไต่ส วน

26. หลัก ความรับ ผิด ชอบ หมาย
ถึง การตระหนัก ในสิท ธิห น้า ที่
ความสำา นึก ในความรับ ผิด ชอบ
ต่อ สัง คม การใส่ใ จปัญ หา
สาธารณะของบ้า นเมือ ง และ
กระตือ รือ ร้น ในการแก้ป ัญ หา
ตลอดจนการเคารพในความ

27. ค่า นิย มสร้า งสรรค์ข อง
ค่า นิย มสร้า งสรรค์ข อง
เจ้า หน้า ที่ข องรัฐ
เจ้า หน้า ที่ข องรัฐ ่เ จ้า
เป็น คุณ ธรรมประจำา ใจที
หน้า ที่ข องรัฐ
พึง ยึด ถือ เพื่อ ให้ก ารปฏิบ ัต ิ
งานภาครัฐ
บัง เกิด ผลตามแนวทางของ
แผนปฏิร ูป ระบบบริห ารภาค

28. กล้า ยืน หยัด
ในสิ่ง ที่ถ ูก ต้อ ง
๒ . ซื่อ สัต ย์แ
มีค วามรับ ผิด ช
. มุ่ง ผล
มฤทธิ์ข องงาน
๓ . โปร่ง ใส
ตรวจสอบได
ค่า นิย ม
สร้า งสรรค์
๔ . ไม่เ ลือ ก
ปฏิบ ัต ิ

29. การรัก ษาจรรยา
ข้า ราชการ
 เห็น แก่ต ัว
การยึด มั่น และ
ยืน หยัด
ทำา ในสิ่ง ที่ถ ก
ู
ต้อ ง
 เกรงกลัว ต่อ อิท ธิพ ล
 ยึด มั่น ผลประโยชน์ส ว น
่
ตัว มากกว่า ประโยชน์
ของส่ว นรวม
 ใช้ด ุล ยพิน จ ของตัว เอง
ิ
ไม่ย ด หลัก วิช าการ
ึ
 เปิด เผยข้อ มูล /ความลับ

30. การรัก ษาจรรยา
ข้า ราชการ
มีผ ลประโยชน์
แอบแฝง/ใช้อ ำา นาจ
หน้า ที่ใ นทางมิช อบเพือ
่
ความซื่อ สัต ย์
ประโยชน์
สุจ ริต และความ
ส่ว นตน
รับ ผิด ชอบ
มุ่ง ประโยชน์ส ่ว นตัว
มากกว่า
ประโยชน์ข องส่ว นรวม

31. การรัก ษาจรรยา
ข้า ราชการ
การปฏิบ ัต ิ
หน้า ทีด ้ว ย
่
ความโปร่ง ใส
และสามารถ
ตรวจสอบได้
ปิด กั้น การรับ รู้
ข่า วสารของ
ประชาชน
เบีย งเบนข้อ มูล /ให้
่
ข้อ มูล ที่เ ป็น เท็จ
ไม่ม ีก ลไกสำา หรับ

32. การรัก ษาจรรยา
ข้า ราชการ
การปฏิบ ัต ิห น้า ที่
โดยไม่เ ลือ ก
ปฏิบ ต ิ
ั
อย่า งไม่เ ป็น
ธรรม
เลือ ก
ปฏิบ ัต ิ/อคติ/ไม่
เป็น กลาง
มีก ารเรีย กรับ ผล
ประโยชน์ห รือ

33. การรัก ษาจรรยา
ข้า ราชการ
เน้น กระบวนการ
ารมุง ผลสัม ฤทธิ์ ทำา งานมากกว่า ผลลัพ ธ์
่
ทำา งานล่า ช้า
ของงาน
ใช้ท รัพ ยากรของ
องค์ก รอย่า งฟุ่ม เฟือ ย
ไม่ม ป ระสิท ธิภ าพ
ี
ไม่ม ร ะบบการประเมิน
ี
ผลสัม ฤทธิ์ข องงาน

34. ปรัช ญาเศรษฐกิจ พอเพีย ง
ความพอ
ประมาณ
มีเ หตุผ ล
มีภ ูม ค ม กัน
ิ ุ้
ในตัว ที่ด ี
เงือ นไขความรู้
่
เงือ นไขคุณ ธรรม
่
ชีว ิต ทีส มดุล และมีค วามสุข -เศรษฐกิจ ทีม น คงและ
่
่ ั่
34
สมดุล

35. จบการนำา
เสนอ