1. จริยธรรม
กับการดําเนินชีวต
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
คณะครุศาสตร
LOGO
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

2. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต
รศ.วิมล เอมโอช
“........คนปจจุบันจํานวนมากมองชีวิตทุกวงการเปนการตอสู
ระหวางผลประโยชนที่ขัดกัน เกิดเปนฝายนายจางกับลูกจาง
รัฐบาลกับราษฎร คนมีกับคนจนและแมแตหญิงกับชาย หรือ
ลูกกับพอแม เมื่อคนถือเอาทรัพยและอํานาจเปนจุดหมายของ
ชี วิ ต สั ง คมที่ ก ลายเป น สนามต อ สู ร ะหว า งผลประโยชน
ส ว นตั ว ที่ ขั ด กั น เราก็ เ ลยต อ งเที่ ย วหาจริ ย ธรรมสํ า หรั บ มา
ปกปองผลประโยชนเหลานั้น นี่คือ “จริยธรรมเชิงลบ”
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

3. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
กลาวคือ สังคมยึดหลักผลประโยชนแบบเห็นแกตัว
โดยถือ “สิทธิของแตละคนที่จะแสวงหาความสุข”
แลวเราก็เลยตองหาจริยธรรม ดังเชน “สิทธิมนุษย”
มาคอยกีดกั้นและกันไวไมใหคนมาเชือดคอหอยกัน
ในระหวางที่กําลังวิ่งหาความสุขนั้น
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

4. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
หลักธรรมในพุทธศาสนาเปน “จริยธรรมเชิงบวก”
ประโยชนสุขคือจุดหมาย หาใชทรัพยหรืออํานาจไม
พระพุทธศาสนาถือวา สังคมเปนสื่อกลางที่ชวยให
ทุกคนมีโอกาสอันเทาเทียมกันที่จะพัฒนาตนเองและ
เขาถึงประโยชนสุขไดมากที่สุด และนําเอาจริยธรรม
มาใชเพื่อเกื้อหนุนจุดหมายที่กลาวนี้....”
พระพรหมคุณาภรณ (ป.อ.ปยุตโต)
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

5. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
มาตรฐานจริยธรรม ( Moral Standards)
กําหนดจากแนวสําคัญ 3แนว
1. มนุษยธรรมนิยม
1. มนุษยธรรมนิยม 2. สัจจนิยม
2. สัจจนิยม 3. ประโยชนนิยม
3. ประโยชนนิยม
ถือวาการกระทํา
ถื อ ว า ค ว า ม ดี ถื อ ว า พฤติ ก รรมใดที่
ใดๆก็ตามเปนไป ก อ ให เ กิ ด ประโยชน
เพื่อพัฒนา สากลที่ถูกกําหนด ต อ ส ว น ร ว ม แ ล ะ
คุณภาพมนุษยจัด โดยศาสนา จัดวา สังคมอยางกวางขวาง
ถื อ ว า เป น มาตรฐาน
วาถูกหลัก เปนจริยธรรม จริยธรรม
จริยธรรม
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

6. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
มาตรฐานจริยธรรมมีลักษณะสําคัญ 3ประการ
1 2 3
มีความเกี่ยวของกับพฤติกรรม มี ค ว า ม สํ า คั ญ ม า ก ก ว า การยอมรับหรือการปฏิบัติ
ที่ ก อ ใ ห เ กิ ด ผ ล ก ร ะ ท บ ต อ ม า ต ร ฐ า น อื่ น ๆ ร ว ม ทั้ ง
ต า ม ม า ต ร ฐ า น ด า น
สวั ส ดิ ก ารและการอยู ร ว มกั น ความเห็นแกประโยชนสวนตน
ข อ ง สั ง ค ม ม นุ ษ ย แ ล ะ ดังนั้นการกําหนดหรือควบคุม จริยธรรมขึ้นอยูกับเหตุผลที่
พฤติกรรมเหลานี้สามารถสราง ความประพฤติ ข องบุ ค คล สนับสนุนและอธิบาย
ประโยชนและกอใหเกิดโทษตอ จําเปนตองคํานึงถึงมาตรฐาน
ประชาชนทั่วไป ดานจริยธรรม
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

7. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
มาตรฐานจริยธรรมมีลักษณะสําคัญ 3ประการ
1
มีความเกี่ยวของกับพฤติกรรมที่กอใหเกิดผลกระทบ
ต อ สวั ส ดิ ก ารและการอยู ร ว มกั น ของสั ง คมมนุ ษ ย
และพฤติกรรมเหลานี้สามารถสรางประโยชนและ
กอใหเกิดโทษตอประชาชนทั่วไป
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

8. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
มาตรฐานจริยธรรมมีลักษณะสําคัญ 3ประการ
2
มี ค วามสํ า คั ญ มากกว า มาตรฐานอื่ น ๆรวมทั้ ง
ความเห็นแกประโยชนสวนตน ดังนั้นการกําหนด
หรือควบคุมความประพฤติของบุคคล จําเปนตอง
คํานึงถึงมาตรฐานดานจริยธรรม
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

9. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
มาตรฐานจริยธรรมมีลักษณะสําคัญ 3ประการ
3
การยอมรับหรือการปฏิบัติตามมาตรฐานดานจริยธรรม
ขึ้นอยูกับเหตุผลที่สนับสนุนและอธิบาย
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

10. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
การวิเคราะหและวินิจฉัยพฤติกรรมปญหา
ดานจริยธรรมใชหลักสําคัญ 3 ประการ
พฤติกรรมดังกลาวทําใหเกิด
1.หลักความพอใจ (Utility) ความพอใจกับผูมีประโยชนรวมทุกฝาย
พฤติกรรมดังกลาวเคารพสิทธิ
2.หลักสิทธิ (Rights)
ของบุคคลอื่นที่เกี่ยวของหรือไม
3.หลักความยุติธรรม พฤติกรรมที่เกิดขึ้นมีความ
(Justices) สอดคลองกับหลักยุติธรรมหรือไม
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

11. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
ระดับจริยธรรม
1 จริยธรรมระดับครัวเรือน
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

12. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
ระดับจริยธรรม
2 จริยธรรมระดับชุมชนและสังคม
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

13. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
1.กฎหมาย (Laws) หมายถึง กฎ ระเบียบ ขอบังคับที่ถกประมวลขึ้นอยางเปน
ู
ทางการในการที่จะหามหรืออนุญาตใหบุคคลกระทําการอยางใดอยางหนึ่ง
การกระทําการที่ถูกกฎหมายอาจจะสอดคลองหรือไมสอดคลองกับหลัก
จริยธรรมหรือศีลธรรม
การที่บุคคลปฏิบัตตามกฎหมายไมเปนสิ่งทีเ่ พียงพอสําหรับมาตรฐานดาน
ิ
จริยธรรมและในทํานองเดียวกัน การที่บุคคลไมปฏิบติตามกฎหมายก็ไมใช
ั
วาจะไมถูกหลักจริยธรรมเสมอไป
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

14. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
2.มารยาท หมายถึง
พฤติกรรมที่ไดรับการยอมรับในสังคม หรือความสุภาพ ออนโยนของบุคคลตอผูอน
่ื
3.จรรยาบรรณ หมายถึง
ประมวลความประพฤติที่ผูประกอบการอาชีพการงานแตละอยางกําหนดขึ้นเพื่อ
รักษาและสงเสริมเกียรติคุณชื่อเสียงและฐานะของสมาชิก อาจเขียนเปนลายลักษณ
อักษรหรือไมกได
็
โดยทั่วไปสมาชิกของวิชาชีพนันๆจะเขาใจและยอมรับรวมกันที่จะปฏิบติตาม
้ ั
จรรยาบรรณที่กาหนดขึนถาหากทําผิดจรรยาบรรณก็จะไมไดรบการยอมรับจากผูที่อยูใน
ํ ้ ั
วงการวิชาชีพเดียวกัน
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

15. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
ในการดํ า เนิ น ชี วิ ต การ
ประกอบอาชี พ ต า ง ๆ ชาว
พุ ท ธ มั ก นํ า ห ลั ก คิ ด
หลักธรรมดานพุทธศาสนา
มาเปนขอเตือนใจเสมอ
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

16. จริยธรรมกับการดําเนินชีวิต(ตอ)
รศ.วิมล เอมโอช
1.จริยธรรมของนักศึกษา
เด็กและเยาวชนทั้งหลายเปนความหวัง
ของชาติในอนาคต เด็ก เยาวชน และ
นักศึกษา ตองเติบโตเปนผูใหญ เปนผู
นําพาประเทศชาติสืบตอไป มีคํากลาว
ว า “เด็ ก ในวั น นี้ คื อ ผู ใ หญ ใ นวั น หน า ”
ดั ง นั้ น จึ ง ต อ งเตรี ย มตั ว ให พ ร อ มที่ จ ะ
เปนผูใหญที่ดีในวันหนาใหได
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

17. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
ประเทศชาติตั้งความหวังไววา คนไทยจะตองมี
คิ ด ดี พู ด ดี ทํา ดี มี ค า นิ ย มและวั ฒ นธรรมที่ ดี รู จั ก บาป-บุ ญ
1.มีคุณธรรมจริยธรรม คุณโทษ ไมติดในอบายมุข
เคารพกฎจราจร ตรงตอเวลาแตงกายเรียบรอย รูบทบาท
2.มีระเบียบวินัย หนาที่
คุณลักษณะคนดีที่พึง
ประสงคของคนไทย มีความละอาย ความเกรงกลัวต อบาป เห็ นอกเห็นใจผูอื่น
3.มีจิตสํานึกที่ดี รูกาลเทศะ ไมคุยกันขณะฟงบรรยาย รูจักชวยเหลือผูอื่น
10 ประการ
โลกทุ ก วั น นี้ มีก ารเปลี่ ย นแปลงตลอดเวลาและรวดเร็ว มาก
4.รักการเรียนรู ดังนั้นมีความรูใหมๆเกิดขึ้นตลอดเวลาในโลกใบนี้ดังนั้นจึงตอง
รักการเรียนรูจึงจะสามารถอยูไดอยางมีความสุข
5.มีความรัก ผูกพัน เอื้ออาทร ความรัก=เปนพลังอันยิ่งใหญ ครอบครัวที่เข็มแข็ง มีความรัก
หวงใยบุคคลในครอบครัว หวงใย เอื้ออาทรตอกันจะเปนตนทุนที่ดีในการพัฒนาเยาวชน
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

18. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
ประเทศชาติตั้งความหวังไววา คนไทยจะตองมี(ตอ)
วัฒนธรรมประเพณีไทยเปนมรดกที่ล้ําคาเปนสิ่งที่แสดงความ
6.รักความเปนไทย เปนไทย ชาติไทย
และวัฒนธรรมไทย
7.มีสุขภาพกาย พลังความคิดสติปญญายอมอยูในรางกายที่เข็งแรง สุขภาพจิต
เปนสิ่งสําคัญที่ทําใหรางกายแข็งแรง เกิดสติปญญาตองปฏิบัติ
คุณลักษณะคนดีที่พึง และสุขภาพจิตดี ในชีวิตจริงที่มิใชอยูในแตหนังสือ
ประสงคของคนไทย 8.มีวิถีชีวตแบบ
ิ
- คารวะธรรม - สามัคคีธรรม - ปญญาธรรม
10 ประการ ประชาธิปไตย
สิ่งชั่วรายหกประการจะทําใหชีวิต ควรหลีกหนีใหพน
9.ไมมั่วสุมอบายมุข เกียจคราน- เที่ยวกลางคืน - ดูการละเลน
เลนการพนัน - คบคนชัว- ดื่มของมึนเมา
่
10.ดําเนินชีวตแบบ
ิ ความพอเพียงหมายถึง
-ความพอประมาณ - ความมีเหตุผล – มีระบบภูมิคมกัน ุ
เศรษฐกิจพอเพียง มีคุณธรรม (ซื่อสัตย สุจริต แบงปน ใชความรอบรู)

ดําเนินชีวิต (ดวยความเพียร อดทน มีสติปญญา สามัคคี)
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

19. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
จะปลูกพืชตองเตรียมดิน
จะกินตองเตรียมอาหาร
จะพัฒนาการตองเตรียมคน
จะพัฒนาคนตองเริมที่ใจ
่
จะพัฒนาใครเขา ก็ตองเริ่มที่เรากอน
มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

20. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
1.สติ 1.หลักธรรมมีอุปการะมาก มี 2 ประการ 2.สัมปชัญญะ
คือ ความระลึกได คือ ความรูตัว ปฏิบัติ
ไมประมาท ในทางถูกตองเหมาะสม
ไมเลินเลอ เตือนตนใหรอดพน
ไมเผลอตัว
ธรรมะ 2 ประการนี้ จะทําใหผประพฤติปฏิบัติรอดพนภัยไดเสมอ คนมักพบกับความทุกข
ู
ตาง ๆ อันเนื่องจากขาดสติสัมปชัญญะ

21. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
2.ธรรมคุมครองโลก

มี 2 ประการคือ
1.หิ ริ คื อ ค ว า ม 2.โอตัปปะ คือ ความ
ละอายแกใจ ละเวน เกรงกลัวตอบาป
จ า ก ก า ร ป ร ะ พ ฤ ติ การทุจริตหรือการ
ปฏิบัติชั่วทั้งปวง ประพฤติชั่วทั้งปวง
ผูมีคุณธรรม 2 ประการนี้ยอมทําใหสังคมเปนสุข ไมเบียดเบียนซึงกันและกัน
่
(มีความเกรงใจกัน เอื้ออาทรตอกัน เห็นอกเห็นใจกัน ไมเห็นแกได ไมเห็นแกตัวฯลฯ)

22. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
3. อิทธิบาท 4 คือ ธรรมที่จะสงเสริมใหผูปฏิบัติพบกับความสําเร็จสมประสงค 4 ประการ
1 ฉันทะ : พอใจรักใครในสิงนั้น
่
2 วิริยะ : เพียรหมั่นประกอบในสิงนัน
่ ้
3 จิตตะ : เอาใจฝกใฝในสิ่งนั้นไมวางเฉย
4 วิมังสา : หมั่นตรึกตรอง พิจารณาหาเหตุผลในสิงนั้น ๆ เพื่อพัฒนาตอไป
่
อิทธิบาท 4 สอนใหบุคคลมีสํานึกที่ดีมีความรับผิดชอบตอตนเองและหนาที่สูง ตองยึดถือและปฏิบติ
ั
ใหครบ 4 ขอ จึงจะประสบความสําเร็จ (ไมใชมีเพียงแค 1 ขอ ฉันทะเทานันอาจไมสําเร็จ)
้

23. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
4. สังคหวัตถุ 4
1.ทาน : ใหปนสิ่งของของตนแกผูอื่นตามควร
สังคหวัตถุ แปลวา สิ่ง
เ ป น ที่ ตั้ ง แ ห ง ก า ร
2.ปยวาจา : เจรจาดวยถอยคําออนนอม ออนหวาน สงเคราะห สิ่ ง อั น เป น
ความเอื้ อ เฟ อ เกื้ อ กู ล
3.อัตถจริยา : ประพฤติปฏิบัติในสิ่งที่เปนประโยชน เป น ธรรมที่ ยึ ด เหนี่ ย ว
ใจผูอื่นใหผูกพันไวไดมี
4 ประการ
4.สมานัตตา : ความเปนคนเสมอตนเสมอปลายไมถือตัว

24. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
5.หัวใจนักปราชญ
5.หัวใจนักปราชญ
เปนธรรมที่สงงเสริมใหผูปฏิบัตเิ เิ ปนนักปราชญ เปนผูรอบรูใในศาสตรตาางๆ ตามที่ปรารถนา มี 4 ประการ
เปนธรรมที่ส  เสริมใหผูปฏิบัต ปนนักปราชญ เปนผูรอบรู นศาสตรต งๆ ตามที่ปรารถนา มี 4 ประการ
ผูประพฤติปฏิบัติอยางสม่ําเสมอและ
ครบถวนทุกประการจะนําไปสูความ
เปนผูรอบรู ผูเชี่ยวชาญ และเปน
นักปราชญ
1 2 3 4
สุ จิ ปุ ลิ
สุตตะ ฟงอยางตั้งใจ จินตะ คิดตามในสิ่งที่ฟง
 ปุจฉา ซักถาม พิจารณา ลิขิต /จด/ เขียน บันทึก
รวมทั้งการอานดวย ทบทวน ไตรตรอง ทดลอง

25. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
6. มิตรเทียม (มิตรปฏิรูปก)
มิตรเทียม หรือศัตรูที่มาในรางมิตรไมควรคบอยางยิ่งมี 4 ประเภท
6.1 มิตรปอกลอก มีแตเอาของเพื่อน เบียดเบียนเพื่อน
6.1.1 คิดเอาแตไดฝายเดียว
6.2.2 ยอมเสียนอยโดยหวังจะเอามากกวา
6.1.3 ตัวมีภัย จึงมาชวยทํากิจเพื่อน เพื่อหวังผลใหชวยเหลือ
6.1.4 คบเพื่อนเพราะเห็นแกผลประโยชนของตนเมื่อเขาสิ้นอํานาจวาสนาก็จะตีจากไป

26. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
6. มิตรเทียม (มิตรปฏิรูปก) ตอ
มิตรเทียม หรือศัตรูที่มาในรางมิตรไมควรคบอยางยิ่งมี 4 ประเภท
6.2 มิตรดีแตพูด
6.2.1 เก็บเอาของลวงแลวมาปราศรัย (เชน “คิดจะแบงใหแตรออยูไมเห็นมา ขณะนี้หมดแลว”)
6.2.2 อางเอาของที่ยังไมมีมาปราศรัย เพื่อปลุกปลอบใจ เพื่อใหชวยทําธุระให (เชน “ถาทํางานนี้เสร็จจะใหเพื่อ 50 %เลย)
6.2.3 สงเคราะหดวยสิ่งทําประโยชนมิได (พูดในสิ่งไรสาระ ไมมีคุณคา ไมมประโยชนอันใด)
ี
6.2.4 เมื่อเพื่อนมีกิจอางแตเหตุขัดของ (เพือขอความชวยเหลือจะอางเหตุขัดของไปตาง ๆ นานา)
่

27. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
6. มิตรเทียม (มิตรปฏิรูปก) ตอ
มิตรเทียม หรือศัตรูที่มาในรางมิตรไมควรคบอยางยิ่งมี 4 ประเภท
6.3 มิตรหัวประจบ
6.3.1 จะทําชัวก็คลอยตาม
่
6.3.2 จะทําดีก็คลอยตาม
6.3.3 ตอหนาสรรเสริญ
6.3.4 ลับหลังนินทา

28. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
6. มิตรเทียม (มิตรปฏิรูปก) ตอ
มิตรเทียม หรือศัตรูที่มาในรางมิตรไมควรคบอยางยิ่งมี 4 ประเภท
6.4 มิตรชวนไปในทางฉิบหาย
6.4.1 ชักชวนเพื่อนดื่มน้ําเมา
6.4.2 ชักชวนเพื่อนเที่ยวกลางคืน
6.4.3 ชักชวนใหมัวเมาในการละเลนตาง ๆ
6.4.4 ชักชวนในการเลนการพนัน

29. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
7. มิตรแท
มิตรแทเปนเพื่อนที่แทจริง จะนําพาไปสูความเจริญและเปนสุข มี 4 ประเภท
7.1 มิตรมีอุปการะมีลักษณะ4
7.2.1 ปองกันเพื่อผูประมาท ชวยรักษาเพื่อน ตักเตือน
7.2.2 ปองกันชวยรักษาทรัพยสมบัติของเพื่อนผูประมาท
7.2.3 เมื่อมีภัยเปนที่พึ่งของเพื่อนได
7.2.4 เมื่อมีกิจจําเปน ชวยออกทรัพยใหเกินกวาจะใหเพื่อนออกปากรองขอ

30. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
7.มิตรแท (ตอ)
มิตรแทเปนเพื่อนที่แทจริง จะนําพาไปสูความเจริญและเปนสุข มี 4 ประเภท
7.2 มิตรรวมสุขรวมทุกข มีลักษณะ4
7.2.1 บอกความลับแกเพื่อน
7.2.2 รักษาความลับของเพื่อน
7.2.3 มีภัยอันตรายไมละทิ้ง
7.2.4 แมชวิตก็อาจสละแทนได
ี

31. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
7. มิตรแท (ตอ)
มิตรแทเปนเพื่อนที่แทจริง จะนําพาไปสูความเจริญและเปนสุข มี 4 ประเภท
7.3 มิตรแนะนําประโยชน มีลักษณะ 4
7.3.1 หามไมใหทําชั่ว
7.3.2 แนะนําใหตั้งอยูในความดี
7.3.3 ใหฟงในสิ่งที่ยังไมเคยฟง
7.3.4 บอกทางสวรรคให

32. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
7.มิตรแท (ตอ)
มิตรแทเปนเพื่อนที่แทจริง จะนําพาไปสูความเจริญและเปนสุข มี 4 ประเภท
7.4 มิตรมีใจรัก มีลักษณะ 4
7.4.1 เพื่อนมีทกข ทุกขดวย
ุ
7.4.2 เพื่อนมีสุข สุขดวย
7.4.3 เพื่อนถูกติเตียน ชวยแกไขให
7.4.4 เพื่อนไดรับการสรรเสริญชวยสงเสริม

33. จริยธรรมกับการดําเนินชีวต(ตอ)
ิ
รศ.วิมล เอมโอช
ตั้งใจ
ถาหมั่นเพียร เรียนอะไร ก็ตองรู
ถาหมั่นดู ดูอะไร ก็ตองเห็น
ถาหมั่นทํา ทําอะไร ก็ตองเปน
ถาไมเลน หมั่นแตทํา จักจําเริญ
ถาครานเรียน เรียนอะไร ก็ไมรู
ถาครานดู ดูอะไร ก็ไมเห็น
ถาครานทํา ทําอะไร ก็ไมเปน
ตองลําเค็ญ เปนขอทาน เพราะครานเอย
จาก วัดสวนแกว
ขอคิดเตือนใจสําหรับนักเรียนนักศึกษา เพือนําไปสูความสําเร็จในชีวิต
่