SlideShare a Scribd company logo
8
Modeli i përdorimit të burimeve të
veprimtarisë dhe vendimmarrja taktike
Marrja e vendimeve në afat të shkurtër

Kontabiliteti menaxherial

Objektiva mësimore 1

 Përshkrimi i modelit të vendimmarrjes
taktike
 Figura 18-1
• Faqe 770 -772

2

1
Objektiva mësimore 2

 Përcaktimi i konceptit të kostove dhe
të ardhurave përkatëse (relevante)
• Faqe 773 - 775

3

Objektiva mësimore 3

 Shpjegimi se si përdoret modeli i
përdorimit të burimeve të veprimtarisë,
për të vlerësuar lidhjen.
 Figura 18-2
• Faqe 776 - 777

4

2
Objektiva mësimore 4
 Zbatimi i konceptit të vendimmarrjes taktike
në një shumëllojshmëri situatash biznesi.
 Vendimet ‘prodho ose blej’
• Analiza e kostos: Sistemi i menaxhimit të kostos së
bazuar në funksione

 Vendimet ‘për të mbajtur ose hequr’
• Mbaj-ose-hiq: Analiza e bazuar në funksione

 Vendimet për porosi speciale
 Vendimet ‘për të shitur ose prodhuar më tej’
5

Vendimmarrja taktike


Procesi i marrjes së vendimeve taktike (figura 18-1)
1. Njohja dhe përcaktimi i problemit.
2. Identifikimi i alternativave si zgjidhje të mundshme të
problemit dhe eliminimi i alternativave që nuk janë të
realizueshme.
3. Identifikimi i kostove dhe përfitimeve të
parashikuara, të lidhura me secilën alternative të
realizueshme.
 Eliminimi i kostove dhe përfitimeve që nuk janë të
rëndësishme për vendimin.
4. Krahasimi i kostove dhe përfitimeve përkatëse për
secilën veprimtari, e pastaj lidhja e secilës
veprimtari me qëllimet e përgjithshme strategjike të
firmës dhe faktorë tjerë përkatës cilësor.
5. Përzgjedhja e alternatives me përfitimin më të madh,
që gjithashtu mbështet objektivat strategjik të
firmës.
6

3
Përmbledhja e procesit të marrjes
së vendimeve
 Pesë hapat e përshkruara përcaktojnë një model të
thjeshtë të marrjes së vendimeve.
 Modeli i vendimit është një grup procedurash që,
nëse ndiqet, do të çojë në një vendim.
 Hapat tre dhe katër përcaktojnë analizën taktike të
kostos.
• Analiza taktike e kostos është përdorimi i të dhënave
përkatëse të kostos, për të identifikuar alternativën
që ofron përfitimin më të madh për organizatën.

 Analiza taktike e kostos përfshin parashikimin e
kostove, identifikimin e kostove të rëndësishme, si
dhe krahasimin e kostove të rëndësishme
7

Kostot përkatëse dhe të hyrat
përkatëse (relevante)
 Në zgjedhjen midis dy alternativave, duhet të
merren në konsideratë vetëm kostot përkatëse
dhe të hyrat përkatëse për vendimin.
 Identifikimi dhe krahasimi i kostove dhe i të
hyrave përkatëse, është zemra e modelit të
vendimit taktik.
 Kostot dhe të hyrat përkatëse (relevante), janë
kostot dhe të hyrat e pritshme që dallojnë midis
alternativave.
8

4
Kostot përkatëse dhe të hyrat
përkatëse (relevante)
 Megjithatë, për të qenë e rëndësishme (relevante),
një kosto apo e hyrë, jo vetëm që duhet të jetë e
pritshme, por ajo gjithashtu duhet të dallojë nga
njëra alternativë në tjetrën.
 Nëse një kosto apo e hyrë e pritshme është e njëjtë
për më shumë se një alternativë, ajo nuk ka efekte
mbi vendimin.
• Kjo kosto apo e hyrë është kosto apo e ardhur e
parëndësishme.

 Aftësia për të dalluar kostot apo të hyrat e
rëndësishme dhe të parëndësishme është një aftësi
e rëndësishme e marrjes së vendimeve.
9

Kostot përkatëse dhe të hyrat
përkatëse (relevante)
 Kostot përkatëse në të njëjtën kohë janë
edhe kosto diferenciale edhe kosto
oportune.
 Kostoja diferenciale është diferenca midis
kostove totale të alternativave të ndryshme.
 Kostoja oportune është vlera e përfitimit të
sakrifikuar kur zgjidhet një rrjedhë e caktuar
aktivitetesh në vend të një alternative tjetër.
10

5
Kostot përkatëse dhe të hyrat
përkatëse (relevante)
 Le të supozojmë se për shembull kemi tre mundësi, A, B
dhe C, nga të cilat mund të zgjedhim vetëm njërën. Fitimi
neto prej secilës do të jetë A = €80, B = €100 dhe C = €70 .
 Mundësia B do të duhet të zgjidhet për arsye se është
mundësia që ofron përfitimin më të madh
• Fitimi prej mundësisë B
€100
• Minus kostoja oportune – mundësia A
€80
• Përfitimi diferencial i mundësisë B
€20
 Vendim për të zgjedhur mundësinë B nuk do të duhet të
merret vetëm për arsye se ai ofron një fitim prej €100, por
edhe për arsye se kjo mundësi ofron një fitim diferencial
€20 më të madh se sa alternativa tjetër më e mirë.
11

Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse
(relevante)
 Kostot e shmangshme janë kostot të cilat nuk do të
kishin ndodhur në rast se aktiviteti të cilit i takojnë
nuk do të ishte ndërmarrë ose nuk do të kishte
ekzistuar.
 Identifikimi i kostove të shmangshme bëhet gjatë
vendimmarrjes nëse duhet të ndërpritet ose jo
prodhimi i një produkti.
• Të vetmet kosto të cilat mund të kursehen janë kostot e
shmangshme të cilat janë zakonisht kosto variabile dhe
ndonjëherë disa kosto specifike.
• Kostot të cilat do të ndodhin qoftë nëse ndërpritet ose
jo prodhimi i produktit njihen si kostot e
pashmangshme
12

6
Kostot përkatëse dhe të hyrat
përkatëse (relevante)
 Kosto e fundosur është një kosto e kaluar e
cila nuk është e rëndësishme për
vendimmarrjen.
 Kostot e fundosura, të cilat kanë ndodhur
tashmë dhe që janë ngarkuar si kostot të
shitjes në periudhat e mëparshme të
kontabilitetit ose që do të ngarkohen në
periudhat e ardhshme megjithëse
shpenzimet përkatëse tashmë kanë ndodhur,
nuk kanë rëndësi për vendimmarrje.
13

Llogaritja e kostove përkatëse dhe
marrja e vendimeve
 Kompania po shqyrton një projekt që kërkon 400
kg. lëndë të parë të materialit X. Kompania ka në
stoqe 150kg të X, që është blerë para gjashtë
muajsh me çmim €55 për kg.
 Kompania më nuk e përdorë materialin X. Stoqet e
X mund të shiten €40 për kg. Çmimi aktual i blerjes
së materialit X është €53 për kg.
 Kërkohet: Cila është kostoja totale relevante e
lëndës së parë X për këtë projekt?
(150 x 40) + (250 x 53) = €19,250
14

7
Shembuj ilustrues të vendimmarrjes
taktike
 Modeli i përdorimit të burimit të veprimtarisë dhe
koncepti i rëndësisë janë mjete të vlefshme në
vendimmarrjen taktike.
 E rëndësishme është që të shikohet se si përdoren
ato, për të zgjidhur një shumëllojshmëri
problemesh.
 Aplikimet përfshijnë vendimet
• për të prodhuar ose për të blerë një përbërës,
• për ta mbajtur ose hequr një linje produkti,
• për ta pranuar ose jo një porosi të veçantë, me një
çmim më të ulët se i zakonshmi,
• për ta përpunuar më tej një produkt të përbashkët
apo për ta shitur atë në pikën shpërndarëse
15

Vendimet ‘prodho ose blej’, ‘bëje
ose blije’

 Organizata shpesh përballet me vendimin
“prodho-ose-blej” një vendim për të
prodhuar ose blerë përbërësit ose
shërbimet e përdorura, në prodhimin e një
produkti ose ofrimin e shërbimeve.

16

8
Shembull - Vendimet ‘prodho ose
blej’
 Kompania ABC blenë një pjesë për prodhimin e
kompjuterëve me €2.25 për njësi. Menaxhmenti po e
shqyrton mundësinë për prodhimin e pjesës.
Shpenzimet dhe shënimet tjera nga prodhimi të cilat
po shqyrtohen janë paraqitur në vazhdim:
 Nevojat vjetore janë 70,000 njësi;
 shpenzimet fikse (pa marrë parasysh se a prodhohet apo
blihet pjesa) janë €38,500; ndërsa
 shpenzimet variabile janë: materiale direkte €0.95 për njësi;
punë direket €0,55 për njësi dhe ShPP €0,60 për njësi.

• Kërkohet: A është më e leverdishme ta bëjë apo të
vazhdojë ta blejë pjesën në fjalë.
17

Shembull - Vendimet ‘prodho ose
blej’
Bëje

Blejë

Diferen.

Materiale (70,000 x 0.95)

66,500

66,500

Puna

(70,000 x 0.55)

38,000

38,000

ShPP

(70,000 x 0.60)

42,000

43,000

Blerja

(70,000 x 2.25)

Gjithsej

157,500
147,000

(157,500)

157,500

(10,500)
18

9
Vendimet për ‘ta mbajtur ose hequr’
një linje produkti
 Shpesh, menaxhmenti ka nevojë të përcaktojë nëse
një segment, një linje produkti, duhet mbajtur apo
duhet hequr
 Një vendim mbaj-ose-hiq, përdor analizën e kostos
përkatëse, për të përcaktuar nëse një segment
biznesi duhet mbajtur apo hequr.
 Në një sistem të menaxhimit të kostos së bazuar në
funksione, raportet e pjesshme të të hyrave, duke
përdorur kostot fikse ose variabile, përmirësojnë
aftësinë për të marrë vendime mbaj-ose-hiq.
19

Shembull - Vendimet për ‘ta mbajtur
ose hequr’
 Menaxhmenti i Kompanisë ABC ka kryer vlerësimin për tri
departamentet e saj dhe duhet për të përcaktuar nëse
Departamenti A duhet të mbyllet. Margjina e kontributit e
këtij Departamenti është €150,000 në vit. Kostot fikse që i
ngarkohen Departamentit janë €130,000 në vit. Është
vlerësuar se €120,000 e këtyre shpenzimeve fikse mund të
eliminohen nëse Departamenti mbyllet.
 Kërkohet: Nëse Departamenti mbyllet, sa do të jetë
ndikimi mbi neto të ardhurën e përgjithshme operative të
kompanisë? Cilat kosto janë jo-përkatëse (jo-relevante) për
këtë vendim?

20

10
Shembull - Vendimet për ‘ta mbajtur
ose hequr’
Nëse Departamenti A mbyllet, margjina e
kontributit që do të humbet

€150,000

Nëse Departamenti A mbyllet, kostot fikse të
cilat mund të shmangen (kursehen)

€120,000

Rritje (ulje) në fitimin operativ neto

€30,000

 Bazuar vetëm në këtë informacion, për shkak se Kompania
ABC do të humbas fitim neto operative prej €30,000 në vit,
ata nuk duhet të mbyllin departamentin A.
 Kostot fikse të zakonshme në vlerë €10,000 (€130,000 €120,000) që nuk do të eliminohen në asnjë mënyrë, janë jopërkatëse për këtë vendim
21

Vendimet për ‘ta pranuar ose jo një
porosi të veçantë’
 Ligjet për diskriminimin e çmimit kërkojnë që
firmat t’u shesin konsumatoreve konkurrues,
produkte identike me të njëjtin çmim, në të njëjtin
treg.
 Vendimet për porosi speciale përqendrohen në
faktin, nëse një porosi me çmim special duhet
pranuar apo jo.
 Vendimet për porosite speciale, janë shembuj të
vendimeve taktike me fokus afatshkurtër.
 Rritja e fitimeve në afatin e shkurtër, është
objektiv i kufizuar, i paraqitur nga ky lloj vendimi.
22

11
Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar
ose jo një porosi të veçantë’
 Kompania ABC prodhon produktin A. Kompania XYZ ka kontaktuar
Kompaninë ABC me një propozim për të blerë 2,000 njësi të
produktit A për €8,000. Kompania ABC ka kapacitet e nevojshme
për përmbushjen e kësaj kërkese. Në vijim janë kostot vjetore që
lidhen me prodhimin e produktit A, kur prodhohen 10,000 njësi:
 Materiali direkt
€21,000
 Puna direkte
€13,000
 ShPP
€9,000
 Total
€43,000
 Katërdhjetë për qind (40%) e ShPP-së është variabile. ShPP fikse
është e alokuar (shpërndarë) njësoj për të gjitha produktet e
prodhuara (në 10,000 njësitë).
 Kërkohet: Të përgatitet një analizë nëse Kompania ABC duhet të
pranojë porosinë nga Kompania XYZ.
23

Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar
ose jo një porosi të veçantë’
 Definohet se çfarë nuk është relevante lidhur me këtë
vendimmarrje. ShPP fikse është në tërë shumën prej €5,400
(€9,000 x 60%) e alokuar (shpërndarë) në njësitë aktuale
(10,000 njësi), andaj kjo kosto nuk është relevante (përkatëse),
pa marrë parasysh se çfarë vendimi merret, dhe nuk është
kosto që duhet marr parasysh në analizë.
 Përcaktohet vlera e të hyrave diferenciale (shtesë) si rrjedhojë
e pranimit të porosisë.
E hyra diferenciale (shtesë) = €8,000
 Përcaktohet vlera e kostove diferenciale (shtesë) të MD nëse
pranohet porosia. Kosto e materialeve direkte për njësi është:
€21,000 / 10,000 njësi = €2.10 për njësi,
prej nga rrjedh se
2,000 njësi diferenciale x €2.10 =
= €4,200 kosto diferenciale (shtesë) për MD
24

12
Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar
ose jo një porosi të veçantë’
 Përcaktohet vlera e kostove diferenciale (shtesë) të punës direkte
nëse pranohet porosia. Kosto e punës direkte për njësi është:
€13,000 / 10,000 njësi = €1.30 për njësi,
prej nga rrjedh se
2,000 njësi diferenciale (shtesë) x €1.30 =
= €2,600 kosto diferenciale (shtesë) për PD
 Vetëm pjesa variabile e ShPP-së është relevante për këtë
vendimmarrje. Pjesa variabile e ShPP-së dhe kosto për njësi e
ShPP-së variabile llogaritet si në vijim:
€9,000 x 40% = €3,600
€3,600 / 10,000 njësi = €0.36 për njësi,
prej nga rrjedh se
2,000 njësi diferenciale (shtesë) x €0.36 =
= €720 kosto diferenciale (shtesë) të ShPP-së variabile
25

Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar
ose jo një porosi të veçantë’
 Analiza që duhet përgatitur për vendimmarrje paraqitet
në vazhdim:
Të hyrat diferenciale (shtesë)
€8,000
Kostot diferenciale (shtesë) :
Materialet direkte
(€4,200)
Puna direkte
(€2,600)
ShPP variabile
(€720)
(€7,520)
Fitimi diferencial (shtesë)
€480
 Pasi që kemi fitim diferencial (shtesë) në shumë €480,
porosia speciale duhet të pranohet, nëse përmbushen
faktorët cilësor dhe është në përputhje me objektivat
strategjike të kompanisë.
26

13
Vendimet për ‘të përpunuar më tej apo për
të shitur’ në pikën shpërndarëse (e veçimit)
 Produktet e përbashkëta kanë procese dhe kosto
prodhimi të përbashkëta deri në piken e ndarjes. Në
atë pikë, ato bëhen të dallueshme.
 Pika e ndarjes quhet pika e veçimit
 Shpesh, produktet e përbashkëta shiten në pikën e
veçimit. Por, ndonjëherë, është më me përfitim që
produkti i përbashkët të përpunohet me tej, tej
pikës së veçimit, përpara se ta shesim atë.
 Të përcaktohet nëse ‘do të shitet apo të përpunohet
më tej’, është një vendim i rëndësishëm që duhet
marrë.
27

Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më
tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit
 Produkti A dhe B prodhohen në një proces të
përbashkët. Në pikën e ndarjes, Produkti A është i
kompletuar, ndërsa Produkti B mund të procesohet më
tej. Informatat shtesë janë në dispozicion:
Produkti A Produkti B
Numri i njësive
5,000
10,000
Çmimi i shitjes për njësi:
në pikën e ndarjes
€10.00
€2.75
nëse përpunohen më tej
€5.00
Kostot pas pikës së ndarjes
€20,000
 Kërkohet: Të bëhet analiza lidhur me vendimin për ta
përpunuar më tej Produktin B apo për ta shitur atë në
pikën e ndarjes.
28

14
Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më
tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit

 Qasja diferenciale – Produkti B:
Të hyrat në pikën e ndarjes:
Të hyrat pas përpunimit:

10,000 x €2.75 = €27,500
10,000 x €5.00 = €50,000

Të hyrat diferenciale
€50,000 - €27,500 = €22,500
Kostot diferenciale (shtesë)
€20,000
Rritja e fitimit nga përpunimi i mëtejshëm
€2,500

29

Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më
tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit

 Qasja e kostos oportune - Produkti B:
Të hyrat pas përpunimit:
Kostot diferenciale (shtesë)

10,000 x €5.00 = €50,000
€20,000
€30,000
Kostoja oportune (mos shitja në pikë e veçimit) €27,500
Rritja e fitimit nga përpunimi i mëtejshëm
€2,500

30

15
Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më
tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit

 Qasja e përgjithshme e projektit - Produkti B:
Të hyrat
Kostot

€25,000
€0
€25,000
Fitimi
€25,000
Rritja e fitimit nga përpunimi i mëtejshëm

€50,000
€20,000
€30,000
€27,500
€2,500

31

32

16

More Related Content

Viewers also liked

Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjjeVendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Valmir Nuredini
 
Vendimmarrja individuale dhe grupore
Vendimmarrja individuale dhe gruporeVendimmarrja individuale dhe grupore
Vendimmarrja individuale dhe grupore
Kastriot Gashi
 
Vendim marrja menaxheriale
Vendim marrja menaxherialeVendim marrja menaxheriale
Vendim marrja menaxheriale
Menaxherat
 
Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale
Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale
Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale
drilon emini
 
Variablat qe ndikojne procesin e vendimarrjes etik
Variablat  qe ndikojne procesin e vendimarrjes etikVariablat  qe ndikojne procesin e vendimarrjes etik
Variablat qe ndikojne procesin e vendimarrjes etik
ajsli
 
Punim vendimmarrje menaxheriale
Punim vendimmarrje menaxherialePunim vendimmarrje menaxheriale
Punim vendimmarrje menaxheriale
Target
 
Procesi racional i vendimmarrjes
Procesi racional i vendimmarrjesProcesi racional i vendimmarrjes
Procesi racional i vendimmarrjes
drilon emini
 
PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"
PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"
PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"
fisnik baliu
 
Ndermarrja dhe ndermarresia
Ndermarrja dhe ndermarresiaNdermarrja dhe ndermarresia
Ndermarrja dhe ndermarresia
ekonomia
 
Punim mbi organizimin e nje ndermarrje
Punim mbi organizimin e nje ndermarrjePunim mbi organizimin e nje ndermarrje
Punim mbi organizimin e nje ndermarrje
Mustaf Ameti
 
BAZAT E VENDOSJES AFARISTE
BAZAT E VENDOSJES AFARISTE BAZAT E VENDOSJES AFARISTE
BAZAT E VENDOSJES AFARISTE
Muhamet Sopa
 
Punim seminarik. vendosje biznesore
Punim seminarik. vendosje biznesorePunim seminarik. vendosje biznesore
Punim seminarik. vendosje biznesore
Teuta Ibraimii
 
Shpenzimet
ShpenzimetShpenzimet
Shpenzimet
beharjs
 
Ndermarresia
NdermarresiaNdermarresia
Ndermarresia
Besart Rexhepi
 
L 2- kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeve
L 2-  kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeveL 2-  kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeve
L 2- kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeve
Hamit Agushi
 
Organizimi i ndermarrjes
Organizimi i ndermarrjesOrganizimi i ndermarrjes
Organizimi i ndermarrjes
ekonomia
 
Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...
Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...
Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...
Shpejtim Rudi
 

Viewers also liked (20)

Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjjeVendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
 
Vendimmarrja individuale dhe grupore
Vendimmarrja individuale dhe gruporeVendimmarrja individuale dhe grupore
Vendimmarrja individuale dhe grupore
 
Procesi i vendimarrjes
Procesi i vendimarrjesProcesi i vendimarrjes
Procesi i vendimarrjes
 
Vendim marrja menaxheriale
Vendim marrja menaxherialeVendim marrja menaxheriale
Vendim marrja menaxheriale
 
Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale
Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale
Permbledhje nga testet ne vendosje menaxheriale
 
Variablat qe ndikojne procesin e vendimarrjes etik
Variablat  qe ndikojne procesin e vendimarrjes etikVariablat  qe ndikojne procesin e vendimarrjes etik
Variablat qe ndikojne procesin e vendimarrjes etik
 
Punim vendimmarrje menaxheriale
Punim vendimmarrje menaxherialePunim vendimmarrje menaxheriale
Punim vendimmarrje menaxheriale
 
Procesi racional i vendimmarrjes
Procesi racional i vendimmarrjesProcesi racional i vendimmarrjes
Procesi racional i vendimmarrjes
 
PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"
PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"
PUNIM "SHPENZIMET AFARISTE"
 
Ndermarrja dhe ndermarresia
Ndermarrja dhe ndermarresiaNdermarrja dhe ndermarresia
Ndermarrja dhe ndermarresia
 
Punim mbi organizimin e nje ndermarrje
Punim mbi organizimin e nje ndermarrjePunim mbi organizimin e nje ndermarrje
Punim mbi organizimin e nje ndermarrje
 
BAZAT E VENDOSJES AFARISTE
BAZAT E VENDOSJES AFARISTE BAZAT E VENDOSJES AFARISTE
BAZAT E VENDOSJES AFARISTE
 
Punim seminarik. vendosje biznesore
Punim seminarik. vendosje biznesorePunim seminarik. vendosje biznesore
Punim seminarik. vendosje biznesore
 
Shpenzimet
ShpenzimetShpenzimet
Shpenzimet
 
Ndermarresia
NdermarresiaNdermarresia
Ndermarresia
 
ekonomi dhe ndermarresi
ekonomi dhe ndermarresiekonomi dhe ndermarresi
ekonomi dhe ndermarresi
 
L 2- kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeve
L 2-  kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeveL 2-  kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeve
L 2- kapitulli ii- nocioni dhe koncepti i shpenzimeve
 
Informatik,
Informatik,Informatik,
Informatik,
 
Organizimi i ndermarrjes
Organizimi i ndermarrjesOrganizimi i ndermarrjes
Organizimi i ndermarrjes
 
Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...
Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...
Punim seminarik sistemet informative –sistemi informatik dhe siguria në rrjet...
 

Similar to 08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2) (1)

03 sjellja e kostos ppt
03 sjellja e kostos ppt03 sjellja e kostos ppt
03 sjellja e kostos ppt
coupletea
 
Testi i dyte marketingu mix cmimi
Testi i dyte marketingu mix cmimiTesti i dyte marketingu mix cmimi
Testi i dyte marketingu mix cmimi
Valdet Shala
 
L07 kostoja
L07 kostojaL07 kostoja
L07 kostoja
Shqipe Jetishi
 
Konceptet e kostos
Konceptet e kostosKonceptet e kostos
Konceptet e kostos
Hamit Agushi
 
K7 asetet fikse dhe t+½ paprekshme
K7 asetet fikse dhe t+½ paprekshmeK7 asetet fikse dhe t+½ paprekshme
K7 asetet fikse dhe t+½ paprekshme
Hamit Agushi
 
Politika e cmimit nail reshidi
Politika e cmimit nail reshidiPolitika e cmimit nail reshidi
Politika e cmimit nail reshidi
Menaxherat
 
ANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVE
ANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVEANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVE
ANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVE
Menaxherat
 
07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)
07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)
07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)
coupletea
 
07 caktimi standard i kostos ppt (2)
07 caktimi standard i kostos ppt (2)07 caktimi standard i kostos ppt (2)
07 caktimi standard i kostos ppt (2)
coupletea
 
2. amortizimi i mjeteve
2. amortizimi i mjeteve2. amortizimi i mjeteve
2. amortizimi i mjeteve
Menaxherat
 
03 sjella e kostos doc
03 sjella e kostos doc03 sjella e kostos doc
03 sjella e kostos doc
coupletea
 
Kostoja E Prodhimit
Kostoja E ProdhimitKostoja E Prodhimit
Kostoja E Prodhimit
guest2514d3
 
Presentation6
Presentation6Presentation6
Presentation6
Valdet Shala
 
Tema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrje
Tema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrjeTema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrje
Tema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrje
Valdet Shala
 
çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)
çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)
çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)
Sabir Asipi
 
07 caktimi standard i kostos doc
07 caktimi standard i kostos doc07 caktimi standard i kostos doc
07 caktimi standard i kostos doc
coupletea
 
07 caktimi standard i kostos doc (1)
07 caktimi standard i kostos doc (1)07 caktimi standard i kostos doc (1)
07 caktimi standard i kostos doc (1)
coupletea
 

Similar to 08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2) (1) (20)

03 sjellja e kostos ppt
03 sjellja e kostos ppt03 sjellja e kostos ppt
03 sjellja e kostos ppt
 
Testi i dyte marketingu mix cmimi
Testi i dyte marketingu mix cmimiTesti i dyte marketingu mix cmimi
Testi i dyte marketingu mix cmimi
 
L07 kostoja
L07 kostojaL07 kostoja
L07 kostoja
 
Konceptet e kostos
Konceptet e kostosKonceptet e kostos
Konceptet e kostos
 
K7 asetet fikse dhe t+½ paprekshme
K7 asetet fikse dhe t+½ paprekshmeK7 asetet fikse dhe t+½ paprekshme
K7 asetet fikse dhe t+½ paprekshme
 
S7 -aset..
S7  -aset..S7  -aset..
S7 -aset..
 
Politika e cmimit nail reshidi
Politika e cmimit nail reshidiPolitika e cmimit nail reshidi
Politika e cmimit nail reshidi
 
ANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVE
ANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVEANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVE
ANALIZA E PASQYRЁS SЁ TЁ ARDHURAVE
 
07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)
07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)
07 caktimi standard i kostos ppt (2) (1)
 
07 caktimi standard i kostos ppt (2)
07 caktimi standard i kostos ppt (2)07 caktimi standard i kostos ppt (2)
07 caktimi standard i kostos ppt (2)
 
2. amortizimi i mjeteve
2. amortizimi i mjeteve2. amortizimi i mjeteve
2. amortizimi i mjeteve
 
Menaxhmenti Financiar - Pasqyrat Financiare
Menaxhmenti Financiar - Pasqyrat FinanciareMenaxhmenti Financiar - Pasqyrat Financiare
Menaxhmenti Financiar - Pasqyrat Financiare
 
03 sjella e kostos doc
03 sjella e kostos doc03 sjella e kostos doc
03 sjella e kostos doc
 
Kostoja E Prodhimit
Kostoja E ProdhimitKostoja E Prodhimit
Kostoja E Prodhimit
 
Presentation6
Presentation6Presentation6
Presentation6
 
Presentation6
Presentation6Presentation6
Presentation6
 
Tema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrje
Tema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrjeTema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrje
Tema 2 klasifikimi i kostove dhe te ardhurave per vendimmarrje
 
çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)
çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)
çmimet,objektivat dhe strategjite e caktimit te tyre (marketing)
 
07 caktimi standard i kostos doc
07 caktimi standard i kostos doc07 caktimi standard i kostos doc
07 caktimi standard i kostos doc
 
07 caktimi standard i kostos doc (1)
07 caktimi standard i kostos doc (1)07 caktimi standard i kostos doc (1)
07 caktimi standard i kostos doc (1)
 

More from coupletea

Manaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimore
Manaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimoreManaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimore
Manaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimore
coupletea
 
Menaxhment strategjik java 2
Menaxhment strategjik java 2Menaxhment strategjik java 2
Menaxhment strategjik java 2
coupletea
 
Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)
Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)
Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)
coupletea
 
Menaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjikMenaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjik
coupletea
 
Ligjirata 1 menxhmenti strategjik
Ligjirata 1 menxhmenti strategjikLigjirata 1 menxhmenti strategjik
Ligjirata 1 menxhmenti strategjik
coupletea
 
Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012
Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012
Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012
coupletea
 
Informatika e biznesit java 10 (1)
Informatika e biznesit java 10 (1)Informatika e biznesit java 10 (1)
Informatika e biznesit java 10 (1)
coupletea
 
Informatika e bzinesit java 13
Informatika e bzinesit   java 13Informatika e bzinesit   java 13
Informatika e bzinesit java 13
coupletea
 
Informatika e biznesit java4
Informatika e biznesit java4Informatika e biznesit java4
Informatika e biznesit java4
coupletea
 
Informatika e biznesit java9(1)
Informatika e biznesit java9(1)Informatika e biznesit java9(1)
Informatika e biznesit java9(1)
coupletea
 
Informatika e biznesit java 3 -
Informatika e biznesit   java 3 - Informatika e biznesit   java 3 -
Informatika e biznesit java 3 -
coupletea
 
Informatika e biznesit java12(1)
Informatika e biznesit   java12(1)Informatika e biznesit   java12(1)
Informatika e biznesit java12(1)
coupletea
 
Informatika e biznesit java11(1)
Informatika e biznesit   java11(1)Informatika e biznesit   java11(1)
Informatika e biznesit java11(1)
coupletea
 
Informatika e biznesit java5
Informatika e biznesit java5Informatika e biznesit java5
Informatika e biznesit java5
coupletea
 
Informatika e biznesit java7
Informatika e biznesit java7Informatika e biznesit java7
Informatika e biznesit java7
coupletea
 
Informatika e biznesit java 2
Informatika  e biznesit   java 2Informatika  e biznesit   java 2
Informatika e biznesit java 2
coupletea
 
08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)
08 vendimmarrja taktike   marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)08 vendimmarrja taktike   marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)
08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)
coupletea
 
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
coupletea
 
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
coupletea
 
05 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i punës me porosi ppt(2)
05 sistemet e përllogaritjes së kostos   sistemi i punës me porosi ppt(2)05 sistemet e përllogaritjes së kostos   sistemi i punës me porosi ppt(2)
05 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i punës me porosi ppt(2)
coupletea
 

More from coupletea (20)

Manaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimore
Manaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimoreManaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimore
Manaxhimi strategjik-nga-literatura-mesimore
 
Menaxhment strategjik java 2
Menaxhment strategjik java 2Menaxhment strategjik java 2
Menaxhment strategjik java 2
 
Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)
Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)
Menaxhmenti strategjik -f 279 (1)
 
Menaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjikMenaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjik
 
Ligjirata 1 menxhmenti strategjik
Ligjirata 1 menxhmenti strategjikLigjirata 1 menxhmenti strategjik
Ligjirata 1 menxhmenti strategjik
 
Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012
Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012
Pasqyre e tregut te telekomunikacionit tm1 dhe tm2 2012
 
Informatika e biznesit java 10 (1)
Informatika e biznesit java 10 (1)Informatika e biznesit java 10 (1)
Informatika e biznesit java 10 (1)
 
Informatika e bzinesit java 13
Informatika e bzinesit   java 13Informatika e bzinesit   java 13
Informatika e bzinesit java 13
 
Informatika e biznesit java4
Informatika e biznesit java4Informatika e biznesit java4
Informatika e biznesit java4
 
Informatika e biznesit java9(1)
Informatika e biznesit java9(1)Informatika e biznesit java9(1)
Informatika e biznesit java9(1)
 
Informatika e biznesit java 3 -
Informatika e biznesit   java 3 - Informatika e biznesit   java 3 -
Informatika e biznesit java 3 -
 
Informatika e biznesit java12(1)
Informatika e biznesit   java12(1)Informatika e biznesit   java12(1)
Informatika e biznesit java12(1)
 
Informatika e biznesit java11(1)
Informatika e biznesit   java11(1)Informatika e biznesit   java11(1)
Informatika e biznesit java11(1)
 
Informatika e biznesit java5
Informatika e biznesit java5Informatika e biznesit java5
Informatika e biznesit java5
 
Informatika e biznesit java7
Informatika e biznesit java7Informatika e biznesit java7
Informatika e biznesit java7
 
Informatika e biznesit java 2
Informatika  e biznesit   java 2Informatika  e biznesit   java 2
Informatika e biznesit java 2
 
08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)
08 vendimmarrja taktike   marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)08 vendimmarrja taktike   marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)
08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2)
 
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
 
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...06 sistemet e përllogaritjes së kostos    sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
06 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i shpërndarjes sipas punës ...
 
05 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i punës me porosi ppt(2)
05 sistemet e përllogaritjes së kostos   sistemi i punës me porosi ppt(2)05 sistemet e përllogaritjes së kostos   sistemi i punës me porosi ppt(2)
05 sistemet e përllogaritjes së kostos sistemi i punës me porosi ppt(2)
 

08 vendimmarrja taktike marrja e vendimeve në afat të shkurtër (2) (1)

  • 1. 8 Modeli i përdorimit të burimeve të veprimtarisë dhe vendimmarrja taktike Marrja e vendimeve në afat të shkurtër Kontabiliteti menaxherial Objektiva mësimore 1  Përshkrimi i modelit të vendimmarrjes taktike  Figura 18-1 • Faqe 770 -772 2 1
  • 2. Objektiva mësimore 2  Përcaktimi i konceptit të kostove dhe të ardhurave përkatëse (relevante) • Faqe 773 - 775 3 Objektiva mësimore 3  Shpjegimi se si përdoret modeli i përdorimit të burimeve të veprimtarisë, për të vlerësuar lidhjen.  Figura 18-2 • Faqe 776 - 777 4 2
  • 3. Objektiva mësimore 4  Zbatimi i konceptit të vendimmarrjes taktike në një shumëllojshmëri situatash biznesi.  Vendimet ‘prodho ose blej’ • Analiza e kostos: Sistemi i menaxhimit të kostos së bazuar në funksione  Vendimet ‘për të mbajtur ose hequr’ • Mbaj-ose-hiq: Analiza e bazuar në funksione  Vendimet për porosi speciale  Vendimet ‘për të shitur ose prodhuar më tej’ 5 Vendimmarrja taktike  Procesi i marrjes së vendimeve taktike (figura 18-1) 1. Njohja dhe përcaktimi i problemit. 2. Identifikimi i alternativave si zgjidhje të mundshme të problemit dhe eliminimi i alternativave që nuk janë të realizueshme. 3. Identifikimi i kostove dhe përfitimeve të parashikuara, të lidhura me secilën alternative të realizueshme.  Eliminimi i kostove dhe përfitimeve që nuk janë të rëndësishme për vendimin. 4. Krahasimi i kostove dhe përfitimeve përkatëse për secilën veprimtari, e pastaj lidhja e secilës veprimtari me qëllimet e përgjithshme strategjike të firmës dhe faktorë tjerë përkatës cilësor. 5. Përzgjedhja e alternatives me përfitimin më të madh, që gjithashtu mbështet objektivat strategjik të firmës. 6 3
  • 4. Përmbledhja e procesit të marrjes së vendimeve  Pesë hapat e përshkruara përcaktojnë një model të thjeshtë të marrjes së vendimeve.  Modeli i vendimit është një grup procedurash që, nëse ndiqet, do të çojë në një vendim.  Hapat tre dhe katër përcaktojnë analizën taktike të kostos. • Analiza taktike e kostos është përdorimi i të dhënave përkatëse të kostos, për të identifikuar alternativën që ofron përfitimin më të madh për organizatën.  Analiza taktike e kostos përfshin parashikimin e kostove, identifikimin e kostove të rëndësishme, si dhe krahasimin e kostove të rëndësishme 7 Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse (relevante)  Në zgjedhjen midis dy alternativave, duhet të merren në konsideratë vetëm kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse për vendimin.  Identifikimi dhe krahasimi i kostove dhe i të hyrave përkatëse, është zemra e modelit të vendimit taktik.  Kostot dhe të hyrat përkatëse (relevante), janë kostot dhe të hyrat e pritshme që dallojnë midis alternativave. 8 4
  • 5. Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse (relevante)  Megjithatë, për të qenë e rëndësishme (relevante), një kosto apo e hyrë, jo vetëm që duhet të jetë e pritshme, por ajo gjithashtu duhet të dallojë nga njëra alternativë në tjetrën.  Nëse një kosto apo e hyrë e pritshme është e njëjtë për më shumë se një alternativë, ajo nuk ka efekte mbi vendimin. • Kjo kosto apo e hyrë është kosto apo e ardhur e parëndësishme.  Aftësia për të dalluar kostot apo të hyrat e rëndësishme dhe të parëndësishme është një aftësi e rëndësishme e marrjes së vendimeve. 9 Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse (relevante)  Kostot përkatëse në të njëjtën kohë janë edhe kosto diferenciale edhe kosto oportune.  Kostoja diferenciale është diferenca midis kostove totale të alternativave të ndryshme.  Kostoja oportune është vlera e përfitimit të sakrifikuar kur zgjidhet një rrjedhë e caktuar aktivitetesh në vend të një alternative tjetër. 10 5
  • 6. Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse (relevante)  Le të supozojmë se për shembull kemi tre mundësi, A, B dhe C, nga të cilat mund të zgjedhim vetëm njërën. Fitimi neto prej secilës do të jetë A = €80, B = €100 dhe C = €70 .  Mundësia B do të duhet të zgjidhet për arsye se është mundësia që ofron përfitimin më të madh • Fitimi prej mundësisë B €100 • Minus kostoja oportune – mundësia A €80 • Përfitimi diferencial i mundësisë B €20  Vendim për të zgjedhur mundësinë B nuk do të duhet të merret vetëm për arsye se ai ofron një fitim prej €100, por edhe për arsye se kjo mundësi ofron një fitim diferencial €20 më të madh se sa alternativa tjetër më e mirë. 11 Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse (relevante)  Kostot e shmangshme janë kostot të cilat nuk do të kishin ndodhur në rast se aktiviteti të cilit i takojnë nuk do të ishte ndërmarrë ose nuk do të kishte ekzistuar.  Identifikimi i kostove të shmangshme bëhet gjatë vendimmarrjes nëse duhet të ndërpritet ose jo prodhimi i një produkti. • Të vetmet kosto të cilat mund të kursehen janë kostot e shmangshme të cilat janë zakonisht kosto variabile dhe ndonjëherë disa kosto specifike. • Kostot të cilat do të ndodhin qoftë nëse ndërpritet ose jo prodhimi i produktit njihen si kostot e pashmangshme 12 6
  • 7. Kostot përkatëse dhe të hyrat përkatëse (relevante)  Kosto e fundosur është një kosto e kaluar e cila nuk është e rëndësishme për vendimmarrjen.  Kostot e fundosura, të cilat kanë ndodhur tashmë dhe që janë ngarkuar si kostot të shitjes në periudhat e mëparshme të kontabilitetit ose që do të ngarkohen në periudhat e ardhshme megjithëse shpenzimet përkatëse tashmë kanë ndodhur, nuk kanë rëndësi për vendimmarrje. 13 Llogaritja e kostove përkatëse dhe marrja e vendimeve  Kompania po shqyrton një projekt që kërkon 400 kg. lëndë të parë të materialit X. Kompania ka në stoqe 150kg të X, që është blerë para gjashtë muajsh me çmim €55 për kg.  Kompania më nuk e përdorë materialin X. Stoqet e X mund të shiten €40 për kg. Çmimi aktual i blerjes së materialit X është €53 për kg.  Kërkohet: Cila është kostoja totale relevante e lëndës së parë X për këtë projekt? (150 x 40) + (250 x 53) = €19,250 14 7
  • 8. Shembuj ilustrues të vendimmarrjes taktike  Modeli i përdorimit të burimit të veprimtarisë dhe koncepti i rëndësisë janë mjete të vlefshme në vendimmarrjen taktike.  E rëndësishme është që të shikohet se si përdoren ato, për të zgjidhur një shumëllojshmëri problemesh.  Aplikimet përfshijnë vendimet • për të prodhuar ose për të blerë një përbërës, • për ta mbajtur ose hequr një linje produkti, • për ta pranuar ose jo një porosi të veçantë, me një çmim më të ulët se i zakonshmi, • për ta përpunuar më tej një produkt të përbashkët apo për ta shitur atë në pikën shpërndarëse 15 Vendimet ‘prodho ose blej’, ‘bëje ose blije’  Organizata shpesh përballet me vendimin “prodho-ose-blej” një vendim për të prodhuar ose blerë përbërësit ose shërbimet e përdorura, në prodhimin e një produkti ose ofrimin e shërbimeve. 16 8
  • 9. Shembull - Vendimet ‘prodho ose blej’  Kompania ABC blenë një pjesë për prodhimin e kompjuterëve me €2.25 për njësi. Menaxhmenti po e shqyrton mundësinë për prodhimin e pjesës. Shpenzimet dhe shënimet tjera nga prodhimi të cilat po shqyrtohen janë paraqitur në vazhdim:  Nevojat vjetore janë 70,000 njësi;  shpenzimet fikse (pa marrë parasysh se a prodhohet apo blihet pjesa) janë €38,500; ndërsa  shpenzimet variabile janë: materiale direkte €0.95 për njësi; punë direket €0,55 për njësi dhe ShPP €0,60 për njësi. • Kërkohet: A është më e leverdishme ta bëjë apo të vazhdojë ta blejë pjesën në fjalë. 17 Shembull - Vendimet ‘prodho ose blej’ Bëje Blejë Diferen. Materiale (70,000 x 0.95) 66,500 66,500 Puna (70,000 x 0.55) 38,000 38,000 ShPP (70,000 x 0.60) 42,000 43,000 Blerja (70,000 x 2.25) Gjithsej 157,500 147,000 (157,500) 157,500 (10,500) 18 9
  • 10. Vendimet për ‘ta mbajtur ose hequr’ një linje produkti  Shpesh, menaxhmenti ka nevojë të përcaktojë nëse një segment, një linje produkti, duhet mbajtur apo duhet hequr  Një vendim mbaj-ose-hiq, përdor analizën e kostos përkatëse, për të përcaktuar nëse një segment biznesi duhet mbajtur apo hequr.  Në një sistem të menaxhimit të kostos së bazuar në funksione, raportet e pjesshme të të hyrave, duke përdorur kostot fikse ose variabile, përmirësojnë aftësinë për të marrë vendime mbaj-ose-hiq. 19 Shembull - Vendimet për ‘ta mbajtur ose hequr’  Menaxhmenti i Kompanisë ABC ka kryer vlerësimin për tri departamentet e saj dhe duhet për të përcaktuar nëse Departamenti A duhet të mbyllet. Margjina e kontributit e këtij Departamenti është €150,000 në vit. Kostot fikse që i ngarkohen Departamentit janë €130,000 në vit. Është vlerësuar se €120,000 e këtyre shpenzimeve fikse mund të eliminohen nëse Departamenti mbyllet.  Kërkohet: Nëse Departamenti mbyllet, sa do të jetë ndikimi mbi neto të ardhurën e përgjithshme operative të kompanisë? Cilat kosto janë jo-përkatëse (jo-relevante) për këtë vendim? 20 10
  • 11. Shembull - Vendimet për ‘ta mbajtur ose hequr’ Nëse Departamenti A mbyllet, margjina e kontributit që do të humbet €150,000 Nëse Departamenti A mbyllet, kostot fikse të cilat mund të shmangen (kursehen) €120,000 Rritje (ulje) në fitimin operativ neto €30,000  Bazuar vetëm në këtë informacion, për shkak se Kompania ABC do të humbas fitim neto operative prej €30,000 në vit, ata nuk duhet të mbyllin departamentin A.  Kostot fikse të zakonshme në vlerë €10,000 (€130,000 €120,000) që nuk do të eliminohen në asnjë mënyrë, janë jopërkatëse për këtë vendim 21 Vendimet për ‘ta pranuar ose jo një porosi të veçantë’  Ligjet për diskriminimin e çmimit kërkojnë që firmat t’u shesin konsumatoreve konkurrues, produkte identike me të njëjtin çmim, në të njëjtin treg.  Vendimet për porosi speciale përqendrohen në faktin, nëse një porosi me çmim special duhet pranuar apo jo.  Vendimet për porosite speciale, janë shembuj të vendimeve taktike me fokus afatshkurtër.  Rritja e fitimeve në afatin e shkurtër, është objektiv i kufizuar, i paraqitur nga ky lloj vendimi. 22 11
  • 12. Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar ose jo një porosi të veçantë’  Kompania ABC prodhon produktin A. Kompania XYZ ka kontaktuar Kompaninë ABC me një propozim për të blerë 2,000 njësi të produktit A për €8,000. Kompania ABC ka kapacitet e nevojshme për përmbushjen e kësaj kërkese. Në vijim janë kostot vjetore që lidhen me prodhimin e produktit A, kur prodhohen 10,000 njësi:  Materiali direkt €21,000  Puna direkte €13,000  ShPP €9,000  Total €43,000  Katërdhjetë për qind (40%) e ShPP-së është variabile. ShPP fikse është e alokuar (shpërndarë) njësoj për të gjitha produktet e prodhuara (në 10,000 njësitë).  Kërkohet: Të përgatitet një analizë nëse Kompania ABC duhet të pranojë porosinë nga Kompania XYZ. 23 Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar ose jo një porosi të veçantë’  Definohet se çfarë nuk është relevante lidhur me këtë vendimmarrje. ShPP fikse është në tërë shumën prej €5,400 (€9,000 x 60%) e alokuar (shpërndarë) në njësitë aktuale (10,000 njësi), andaj kjo kosto nuk është relevante (përkatëse), pa marrë parasysh se çfarë vendimi merret, dhe nuk është kosto që duhet marr parasysh në analizë.  Përcaktohet vlera e të hyrave diferenciale (shtesë) si rrjedhojë e pranimit të porosisë. E hyra diferenciale (shtesë) = €8,000  Përcaktohet vlera e kostove diferenciale (shtesë) të MD nëse pranohet porosia. Kosto e materialeve direkte për njësi është: €21,000 / 10,000 njësi = €2.10 për njësi, prej nga rrjedh se 2,000 njësi diferenciale x €2.10 = = €4,200 kosto diferenciale (shtesë) për MD 24 12
  • 13. Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar ose jo një porosi të veçantë’  Përcaktohet vlera e kostove diferenciale (shtesë) të punës direkte nëse pranohet porosia. Kosto e punës direkte për njësi është: €13,000 / 10,000 njësi = €1.30 për njësi, prej nga rrjedh se 2,000 njësi diferenciale (shtesë) x €1.30 = = €2,600 kosto diferenciale (shtesë) për PD  Vetëm pjesa variabile e ShPP-së është relevante për këtë vendimmarrje. Pjesa variabile e ShPP-së dhe kosto për njësi e ShPP-së variabile llogaritet si në vijim: €9,000 x 40% = €3,600 €3,600 / 10,000 njësi = €0.36 për njësi, prej nga rrjedh se 2,000 njësi diferenciale (shtesë) x €0.36 = = €720 kosto diferenciale (shtesë) të ShPP-së variabile 25 Shembull - Vendimet për ‘ta pranuar ose jo një porosi të veçantë’  Analiza që duhet përgatitur për vendimmarrje paraqitet në vazhdim: Të hyrat diferenciale (shtesë) €8,000 Kostot diferenciale (shtesë) : Materialet direkte (€4,200) Puna direkte (€2,600) ShPP variabile (€720) (€7,520) Fitimi diferencial (shtesë) €480  Pasi që kemi fitim diferencial (shtesë) në shumë €480, porosia speciale duhet të pranohet, nëse përmbushen faktorët cilësor dhe është në përputhje me objektivat strategjike të kompanisë. 26 13
  • 14. Vendimet për ‘të përpunuar më tej apo për të shitur’ në pikën shpërndarëse (e veçimit)  Produktet e përbashkëta kanë procese dhe kosto prodhimi të përbashkëta deri në piken e ndarjes. Në atë pikë, ato bëhen të dallueshme.  Pika e ndarjes quhet pika e veçimit  Shpesh, produktet e përbashkëta shiten në pikën e veçimit. Por, ndonjëherë, është më me përfitim që produkti i përbashkët të përpunohet me tej, tej pikës së veçimit, përpara se ta shesim atë.  Të përcaktohet nëse ‘do të shitet apo të përpunohet më tej’, është një vendim i rëndësishëm që duhet marrë. 27 Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit  Produkti A dhe B prodhohen në një proces të përbashkët. Në pikën e ndarjes, Produkti A është i kompletuar, ndërsa Produkti B mund të procesohet më tej. Informatat shtesë janë në dispozicion: Produkti A Produkti B Numri i njësive 5,000 10,000 Çmimi i shitjes për njësi: në pikën e ndarjes €10.00 €2.75 nëse përpunohen më tej €5.00 Kostot pas pikës së ndarjes €20,000  Kërkohet: Të bëhet analiza lidhur me vendimin për ta përpunuar më tej Produktin B apo për ta shitur atë në pikën e ndarjes. 28 14
  • 15. Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit  Qasja diferenciale – Produkti B: Të hyrat në pikën e ndarjes: Të hyrat pas përpunimit: 10,000 x €2.75 = €27,500 10,000 x €5.00 = €50,000 Të hyrat diferenciale €50,000 - €27,500 = €22,500 Kostot diferenciale (shtesë) €20,000 Rritja e fitimit nga përpunimi i mëtejshëm €2,500 29 Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit  Qasja e kostos oportune - Produkti B: Të hyrat pas përpunimit: Kostot diferenciale (shtesë) 10,000 x €5.00 = €50,000 €20,000 €30,000 Kostoja oportune (mos shitja në pikë e veçimit) €27,500 Rritja e fitimit nga përpunimi i mëtejshëm €2,500 30 15
  • 16. Shembull - Vendimet për ‘të përpunuar më tej apo për të shitur’ në pikën e veçimit  Qasja e përgjithshme e projektit - Produkti B: Të hyrat Kostot €25,000 €0 €25,000 Fitimi €25,000 Rritja e fitimit nga përpunimi i mëtejshëm €50,000 €20,000 €30,000 €27,500 €2,500 31 32 16