Download as PDF, PPTX
More Related Content
Similar to Informatika e biznesit java4
Informatika e biznesit java4
- 1.
- 2. Sistemi informatik imenaxhmentit te biznesit
- 3. Perkufizimi • Sistemi icili siguron informatat te nevojshme ne funksion te marrjes se vendimeve cilesore. • Klasifikimi i sistemeve sipas marredhenies midis inputeve dhe outputeve: – Sisteme neutrale – sistem vetem transmetues – Sisteme te informuara – sistem pasiv – Sistemi informatik qeverises – sistem kreativ • Sistemi informatik i menaxhmentit eshte sistem kreativ => Output > Input
- 5. • Sistemi Informatiki menaxhmentit - efekt edhe ne rritjen e cilesise se inputeve per te ardhmen => outpute me te larta te arritura me lehte. • Nje numer i kompanive shkojne nje hap me tej duke zhvilluar sisteme private qe u pergjigjen me afer nevojave afariste te tyre. • Roli kryesor i sistemit informaik te menaxhmentit eshte te vleresoje nevojat informatike te menaxhmentit gjate procesit te vendim-marrjes.
- 6. Komponentet e sistemitinformatik te menaxhmentit te biznesit • • • • • Komponenta materiale Komponenta jo-materiale Komponenta njerezore Komponenta transmetuese Komponenta organizative
- 7.
- 8. • Ne pergjithesi– IT nuk duhet te jete qellim ne vetvete, por duhet te jete servis i menaxhmentit • Sistemi informatik mund te jete specifik per secilin nivel te menaxhimit Hierarkia e Qeverisjes
- 9. Struktura e vendosjesdhe horizonti kohor i vendimeve • Vendime afategjata (strategjike) – Politiken afariste, politiken zhvillimore, riorganizimi i afarizmit, aktivizimi i programeve te reja prodhuese, tregjet e reja… • Vendime afatmesme (taktike) – Strategjite e marketingut, rekrutimit… • Vendime afatshkurtera (operative) – Per realizimin praktik te vendimeve te maruna ne nivelet me te larta.
- 10. Llojet e vecantate sistemeve informatike • Sistemi per mbeshtetje te vendimeve (SMV) – Decision Support System (DSS) • Sistemi per mbeshtetje te vendimeve ne grup (SMVG) – Group Decision Support System (GDSS) • Sistemi i eksperteve (SE) – Expert System (ES) • Sistemi per mbeshtetje te ekzekutivit (SME) – Executive Support System (EES)
- 11. • SMV –eshte sistem informatik i bazuar ne kompjuter qe mbeshtete aktivitetet vendim-marrese biznesore ose organizative. • I sherbejne menaxhmentit, operimeve dhe planifikimit ne nje organizate si dhe ndihmojne ne marrjen e vendimeve, qe mund te ndryshojne shpejte dhe jane te paparashikueshme • SMV perbehet nga baza e te dhenave, sistemi softverik, dhe baza e modeleve. • Analize shume dimensionale te te dhenave
- 12. • GDSS janete fokusuara per te ndihmuar grupin qe punon se bashku per te marre vendime • Marrin parasysh afersine fizike te pjesemarresve dhe kohezgjatjen e bashkepunimit ne grup • Kembimi i informatave eshte me i lehte por nuk sigurohet kualiteti i vendimeve • SME ose SIE – mbeshtesin marrjen e vendimeve ne nivele te departamenteve mbrenda nderrmarjes.
- 13. Struktura e SIMper nevoja te menaxhmentit • Sistemi per mbeshtetje te vendimeve (SMV) – Decission Support System (DSS) – Sistemi i eksperteve (SE) – Expert Systems (ES) – Sistemet informatike ekzekutive (SIE) – Executive Information System (EIS) – Sistemet e transaksioneve (ST) – Transactional Systems (TS)
- 14. • Sistemet eeksperteve – zgjidhja e problemeve qe zakonisht kerkojne pune te eksperteve => Sisteme te bazuara ne dituri (Knowledge Based Systems) • SIE - per t’u pergjigjur ne pyetjen si behet dicka. • ST – per proceset e perditshme biznesore. Kryesisht per ruajtjen e te dhenave dhe jo per analiza te tyre.
- 15. • Modeli standardi organizimit – perfshin minimumin e funksioneve afariste qe nje proces te realizohet. • Ka keto nensisteme informatike: – – – – – – – – Planifikimit dhe analizes se procesit afarist Qeverisjes me te mira materiale Qeverisjes me resurse njerezore Furnizimiet me material I prodhimit Shitjes se prodhimit dhe sherbimeve Kontabilitetit Hulumtimit dhe zhvillimit
- 16. Modeli i dominimitte prodhimit
- 17. Modeli i nensistemitekuipotencial
- 18. SI ne nivelembi kompanite • BE merr seriozisht iniciativat per eficiencen e energjise • SI te domosdoshme per te rritur bashkepunimin • Kompanite hasin probleme ne gjetjen e partnereve – Managenergy & Cordis • 80 % e atyre qe i paraqiten projektet e tyre gjeten partnere.
- 19. • 7 miliardeEuro ne infrastrukture per komunikime te shpejta breze-gjera. • eShendetesine, eIdentifikimin, eProkurimin… • Caku – ne vitin 2020, 50 % e shtepive te kene qasje ne Internet me shpejtesi mbi 100 Mbps • Per cdo vend pune te humbur nga investimi ne IT, krijohen 2.6 vende te reja punes. • McKinsey&Co - nje rritje prej 10 % ne perdorimin e Broadband ne shtepi, rrite GDP e vendit per 0.9 deri 1.5 % – SME-te kane qasje me te lehte ne SI te standardizuara • Ne Gjermani priten te krijohen rreth 960.000 vende pune gjate periudhes 2014-2020 • Ne France, ndertimi i Fiber-to-home pritet te krijoje 360.00 vende te punes ne vit => 20 Miliarde vlere te shtuar • KE vlereson qe per cdo 1 Eurote investuar do te kthehen 6 deri ne 15 Euro
- 20. Shqyrtim i njepublikimi
- 21. IT doesn’t matter •Nicholas Carr “IT doesn’t matter” Harvard Business Review, Maj 2003 • 1965 – 5% te shpenzimeve te kompanive amerikane shkonin ne IT • 1980at – paraqitja e PC-se, rriti perqindjen ne 15% • Ne fillim te 90ve arriti ne 30%, e ne fund te 90ve arriti ne 50%. • 2002 – rreth $2 trillion shpenzime ne IT
- 22. • Paraja nukeshte i vetmi ndryshim – menaxheret po ndryshojne qendrimet ndaj IT. • Ne fillim PC-te jane pa vec si kalkulatore dhe makina shkrimi • Sot, investime te medha behen ne IT per te tejkaluar konkurrentet. • Carr – ky eshte mendim i gabuar.
- 23. • Carr –burimi eshte strategjik nese rivalet nuk e posedojne dhe jo nese e posedojne te gjithe. • Funksionet bazike te IT-se, ruajtja, transferi dhe perpunimi i te dhenave tashme eshte omnipresent. • Kjo i ka transformuar ato ne komoditete • Ngjashem ka ndodhur me makinen me avull, hekurudhen, energjine elektrike, telefonin etj. Ne fillim sollen shume mundesi, por pastaj u bene komoditete (infrastrukture)
- 24. • Dallojne teknologjiteprivate nga ato infrastrukturale • Teknologjite infrastrukturale ne fillim mund te funksionojne si pronesore. Kjo eshte faze e shkurte dhe perfundon me uljen e cmimeve. • Ndikimi i teknologjise infrastrukturale eshte ne nivelin makroekonomik dhe jo te kompanive individuale.
- 25. Komodizimi i IT-se •IT – mekanizem transporti i biteve • IT – vlere me te madhe kur perdoret nga te gjithe • Me lehte te perdoren aplikacione qe perdoren nga te gjithe se sa aplikacione te krijuara vete • Cmimi i IT-se po bie dukshem – Ligji i Moore • Prodhuesit do te vazhdojne te perfitojne dukshem • Carr propozon marrjen e nje qendrimi me defensiv
- 27. • Publikim meshume ndikim. • Per nje kohe ndryshoi qendrimin e menaxherve ndaj investimeve ne IT
- 28.
- 29. Does IT matter? •Pergjigja vjen nga – John Seely Brown & John Hagel III “Does IT matter?” – Harvard Business Review, Korrik 2003. • Konfirmon te dhenat se kompanite shpesh kane mbivleresuar potencialin strategjik te IT-se • Kompanite shpesh duhet te merren me shume aspekte te IT-se (besueshmerine, sigurine, etj) – Kjo nuk do te thote qe IT nuk ka vlere strategjike • John Seely Brown & John Hagel III mendojne qe pikepamja e Carr eshte e rrezikshme dhe deorientuese.
- 30. • Titulli eshteqellimisht shume jo-perfaqesues • IT ka rendesi strategjike per shkak te efekteve indirekte – krijon mundesi dhe opcione qe nuk egzistonin me pare. • IT ndoshta eshte omni-prezente, por aftesite per ti perdorur ato nuk jane njejte te shperndara. • Krijimi i vleres nga IT kerkon inovacione ne praktikat biznesore. • Kompanite qe thjeshte investojne ne IT pa ndryshuar praktiat biznesore vetem sa do te shkaterrojne vleren ekonomike te IT-se.
- 31. • Kompanite mendojnengushte lidhur me rendesine e IT-se – Vetem per uljen e kostove te transaksioneve – Vetem per praktikat biznesore interne – Vetem per efektet afatshkurtra • Mendohet si komoditet sepse nuk eshte menduar sa duhet ne mundesite qe ofron IT • Njohurite dhe aftesite qe kerkohen per krijimin e vleres ekonomike nga IT jane mjaft te rralla. • Impakti ekonomik i IT-se vjen nga shpikjet inkrementale e jo nga iniciativat “big bang” • IT evolon vazhdimisht – efekte te reja
- 32. • Diferencimi nukvjen nga vet IT-ja, por nga praktikat e reja qe ajo mundeson. • IT eshte vertete e rendesishme
- 33. • Pozite menaxhueseme rendesi gjithnje e me shume ne rritje eshte ajo e CIO (Chief Information Officer)
- 34. • Nderlidhja ndermjetpaleve te duhura brenda kompanise e ben rolin e CIO-se kritik. • Shpesh te dhena te vlefshme mund te mos arrijne ne destinacion per shkak te organizimit jo te mire te sistemit informatik • SI jo-funksionale => performance me e ulte • Kompanite shpesh e shohin IT-ne si “kuti te zeze” – Investime me te larta ne IT me shprese per efekt te duhur • Vitet e fundit, kompanite posedojne buxhet me te vogel si pasoje e krizes ekonomike boterore. – Duhet gjetur zgjidhje tjeter per kete problem • Kompanite vizionare i mandatojne CIO-te te projektojne sisteme adekuate
- 35. • Shembull: – Njekompani e madhe kimike gjeti qe ½ e informatave te gjeneruara nga sistemi ishte relevant per vendim-marrje – Sistem i bazuar vetem ne nje rregull: financiare dhe te kontabilitetit – E pamundur per te gjeneruar analiza specifike per lidhshmerine ndermjet produkteve dhe rajoneve – Kerkohej pune manuale e shpeshte per te rifreskuar informatat ne baze te te dhenave te reja • Kompania ne fjale kerkoi nga CIO te dizajnoje nje sistem me efikas
- 36. • Faktoret kryesoreqe pengojne suksesin jane: – Permbajtja jo-konsistente dhe e pabesueshme – Mbikeqyrja dhe mirembajtja e dobet – Jo-fleksibiliteti i sistemit
- 37. • Permbajtja jo-konsistentedhe e pabesueshme • Informatat nga njesite e ndryshme mund te kene emerime, kategorizime, tregues ndryshme. • Departamentet e ndryshme funksionale mund te shqyrtojne te dhenat ne menyra te ndryshme • Mund te kete mungesa te kontekstit • Edhe sikur te keteinterface te pershtatshme – nese ka dyshim ne te dhenat – nuato nuk mirren parasysh
- 38. • Mbikeqyrja dhemirembajtja e dobet • Biznesi dhe IT-ja mund te mos shkojne mire mes vete. • Ndonjehere departamenti i IT-se vendose per SI, e jo departamentet biznesore
- 39. • Jo-fleksibiliteti isistemit • Sistemet mund te mos jene ne gjendje te percjellin kerkesat e reja – rregullat e reja, apo thjeshte kerkeat e tregjeve te reja • Duhet te behet pune manuale ose krijim i sistemeve paralele per te mundesuar shqyrtimin e informatave te reja
- 40. • Faktoret qerrisin mundesine e suksesit jane: – Sherbime me eficiente te IT-se – Perdorimi traditave biznesore ne IT – Sistem dinamik te IT-se
- 41. • Sherbimet meeficiente te IT-se • Para 10 viteve, kompanive u duhej te zhvillonin vete softveret. => shpenzime me te medha • Sot, shume produkte te konfigurueshme kryejne te njejtin funksion • Standardizim te sistemeve te IT-se • Nderlidhja ndermjet IT-se dhe proceseve te maturuara menaxheriale – Automatizimit, outsorucing, Cloud computing…
- 42. • Perdorimi itraditave biznesore ne IT • Teknikat bazike te fushave tjera biznesore vlejne edhe per IT. – Rritje rreth 20 % deri ne 30 % te kapacitetit te IT • Zvogelim i redundances, automatizim i funksioneve • Perdorim i sistemeve dhe sherbimeve standarde standarde • Shpesh – dyfishim i produktivitetit – Zhvendosje e punetoreve – Zvogelim te numrit te punetoreve • Perzgjedhje me e lire ne treg te IT-se
- 43. • Sisteme dinamikete IT-se • Politikat afatgjata te IT-se jane te domosdoshme • Mjedisi biznesor ndryshon shume shpejte • SI duhet te percjelle ndryshimet duke mos e rrenuar qellimin afatgjate te IT-se • Faktore qe ndikojne ne adaptim me te shpejte – Cloud Computing – NYT perdori sistemin Cloud te Amazon.com per digjitalizim. – Zhvillim me agil (te shkathet) – me fleksibile ne ndryshimet madje edhe te fushes biznesore.
- 44. • • Jörg H. Mayerand Marcus Schaper – “Data to dollars: Supporting top management with next-generation executive information systems” – McKinsey, Janar 2010 Roger Roberts, Hugo Sarrazin, and Johnson Sikes – “Reshaping IT management for turbulent times” – McKinsey, Dhjetor 2010