Downloaded 93 times
σχήματα λόγου
- 1.
- 2. Αλληγορία Όταν άλλα λέμεκαι άλλα εννοούμε. Είναι μια συνεχής μεταφορά ή παρομοίωση που χρησιμοποιεί σύμβολα. π.χ Στην «Aποκάλυψη» του Ευαγγελιστή Iωάννη υπάρχουν πολλές αλληγορίες. Η αλληγορία της Άνοιξης (Μποττιτσέλλι)
- 3. Αντίθεση Όταν αντίθετες λέξειςή έννοιες συσχετίζονται για να δημιουργήσουν εντύπωση. π.χ κι έχει λοστρόμο αθώο, ναύτη πονηρό (Ελύτης)
- 4. Αποστροφή Όταν ο συγγραφέαςσταματά την αφήγησή του και απευθύνεται σε κάποιον ήρωά του σε β΄πρόσωπο. π.χ Ο υπουργός σε μια αποστροφή του λόγου του απευθύνθηκε στους δημοσιογράφους.
- 5. Ασύνδετο Όταν τοποθετούμε αλλεπάλληλεςλέξεις ή προτάσεις χωρίς σύνδεσμο. π.χ σημαίνει ο Θεός, σημαίνει η γη, σημαίνουν τα επουράνια
- 6. Βραχυλογία Όταν χρησιμοποιούμε λιγότερεςλέξεις από όσες πρέπει παραλείποντας τα ευκόλως εννοούμενα. π.χ Εγώ κουράστηκα πολύ. Εσύ όχι! (Εσύ δεν κουράστηκες πολύ)
- 7. Ειρωνεία Όταν για νααστειευτούμε ή να θίξουμε κάποιον λέμε τα αντίθετα από αυτά που έχουμε στο νου. π.χ Είσαι πανέξυπνος ( αντί να πούμε, είσαι κουτός)
- 8. Επανάληψη Όταν επαναλαμβάνεται ηίδια λέξη για να αποκτήσει ο λόγος χάρη και δύναμη. π.χ κλαίνε τα δέντρα κλαίνε, κλαίνε και τα κλαριά (δημοτικό)
- 9. Ερωτήματα 1) Άστοχα: ότανένα πρόσωπο απορεί για κάτι και προτείνει με διαζευκτικά ερωτήματα κάποιες λύσεις. Επειδή όμως καμία από αυτές δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ένα δεύτερο πρόσωπο, αφού πρώτα αναιρέσει μία-μία τις λύσεις του πρώτου, δίνει τη σωστή. Γιατί δακρύζεις, λυγερή και βαριαναστενάζεις; Μήνα πεινάς μήνα διψάς, μην έχεις κακή μάνα; Μήτε πεινώ, μήτε διψώ, μήτε έχω κακή μάνα Ξένε μου, κι αν εδάκρυσα κι αν βαριαναστενάζω τον άντρα έχω στην ξενιτιά και λείπει δέκα χρόνους
- 10. Ερωτήματα 2) Ρητορικά: ότανκάποιος απευθύνει ερωτήματα χωρίς να περιμένει απάντηση σ’ αυτά , επειδή η απάντηση είναι αυτονόητη. π.χ
- 11. Ευφημισμός Όταν λέμε μιαλέξη με καλή σημασία για να αποφύγουμε να πούμε την κακή από φόβο. π.χ Εύξεινος Πόντος (αντί αφιλόξενος)
- 12. Κατά το νοούμενο Ότανέχουμε το υποκείμενο στον ενικό και το ρήμα στον πληθυντικό αριθμό. π.χ Όλος ο κόσμος μαζεύτηκαν στην πλατεία ( αντί όλοι οι άνθρωποι)
- 13. Κύκλος Όταν μια πρότασηή μια περίοδος ή ένα ποίημα ή ένα διήγημα τελειώνει με την ίδια λέξη ή εικόνα με την οποία αρχίζει. π.χ Μοναχή το δρόμο επήρες, εξανάλθες μοναχή (Σολωμός)
- 14. Μεταφορά Όταν αλλάζει ησημασία των λέξεων π.χ Έβγαλε φτερά.
- 15. Μετωνυμία Όταν με μιαλέξη ή έκφραση αντικαθιστούμε μια λέξη που έχει διαφορετική, αλλά σχετιζόμενη σημασία. π.χ έχεις διαβάσει Παπαδιαμάντη; ( αντί έργα του Παπαδιαμάντη)
- 16. Παρομοίωση Όταν θέλουμε ναεξομοιώσουμε μια έννοια με μια άλλη χρησιμοποιώντας τα: σαν, ωσάν, όπως π.χ
- 17. Περίφραση Όταν λέμε μιαέννοια με δύο λέξεις και όχι με μία. π.χ κάνω πόλεμο αντί πολεμώ
- 18. Πλεονασμός Όταν χρησιμοποιούμε επιπλέονλέξεις που δεν είναι απαραίτητες για να εκφράσουμε ένα σαφές νόημα π.χ Να είσαι δίκαιος, όχι άδικος.
- 19. Προσωποποίηση Όταν μεταφέρουμε ανθρώπινεςιδιότητες σε άψυχα ή άλλα έμψυχα. π.χ Ο Όλυμπος και ο Κίσσαβος, τα δυο βουνά μαλώνουν Η προσωποποίηση του ελληνικού κράτους
- 20. Συνεκδοχή Όταν χρησιμοποιούμε λέξηπου σημαίνει το όλο αντί του μέρους. π.χ Ο Τούρκος έχει το μάτι του στο Αιγαίο ( αντί οι Τούρκοι)
- 21. Υπερβατό Όταν δεν τοποθετούμετις λέξεις με τη συνηθισμένη τους σειρά. π.χ με τη δική σου ήρθα στον κόσμο τη λατρεία (Παλαμάς)
- 22. Υπερβολή Όταν παρουσιάζεται μιαενέργεια, μια ιδιότητα ή μια κατάσταση μεγαλοποιημένη σε βαθμό που βρίσκεται έξω από την πραγματικότητα και τα φυσικά όρια. π.χ και από την πολλή την ψαλμουδιά, εσειόντανε οι κολώνες (δημοτικό)
- 23. Χιαστό Όταν παραθέτουμε δύοζευγάρια εννοιών μεταξύ των οποίων η πρώτη έννοια αντιστοιχεί στην τέταρτη και η δεύτερη στην τρίτη. π.χ Να χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. η μάνα το παιδί το παιδί τη μάνα
- 24.