1. Γλωσσα ποιησης

2. Χαρακτηριστικά Μοντέρνας ποίησηςΑ) ελεύθερους στοίχους: χρησιμοποιούνται στην περιγραφή για να περιγράψουν κάτι με ακρίβεια, που δε θα είναι δυσανάγνωστο στους αναγνώστες.Β) Μεγάλη ανάπτυξη δραματικότητας: Με αυτόν τρόπο ο ποιητής δημιουργεί ένα σύνθετο κείμενο και μπορεί εύκολα να τονίσει τα σημεία που θέλει. Γ) Καθημερινό λεξιλόγιο: Συνήθως οι ποιητές της μοντέρνας ποίησης χρησιμοποιούν καθημερινό λεξιλόγιο για να κάνει το κείμενο πιο προφορικό.Δ) Σκοτεινότητα: Μερικοί στοίχοι είναι δυσανάγνωστοι, γιατί ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τεχνικές όπως οι γρίφοι για να περιγράψει η να αφηγηθεί κάτι, που όμως είναι δύσκολα να το καταλάβουμε και εμείς.

3. Ε) Ομοιοκαταληξία: Ο ποιητής, σε κάθε λέξη στο τέλος των στοίχων, χρησιμοποιεί τις ίδιες καταλήξεις. Ζ) προσωποποίηση: Όταν ο ποιητής ζωντανεύει τα αντικείμενα, τότε έχουμε προσωποποίηση.Η) Κεφαλαία γράμματα: Όταν ο ποιητής θέλει να τονίσει μία λέξη, τότε το πρώτο γράμμα της λέξης γράφει με κεφαλαία.Θ) Ιδιαίτερες εκφράσειςΙ) παρομοιώσεις

4. Ποια από αυτά παρατηρούνται στο κείμενο << Για ένα παιδί που κοιμάται>>;«Νύχτα. Η κίνηση αραιή στη λεωφόρο.» ελεύθεροι στοίχοι«Μες το κλειστό, το φωτισμένο εργοστάσιο, οι μηχανές αποσταμένες μα άγρυπνες, επιβλέπουν σαν άκακοι γίγαντες το πρόσωπο του μικρού» προσωποποίηση« Στριμωγμένος κοντά στη σκάρα του ατμού, με του αδελφού του παλτό σκεπασμένοςξεκουράζεται.» ελεύθεροι στοίχοι«Όλη τη μέρα δουλεύει στα φανάρια.Σκουπίζει τζάμια βιαστικά με το κόκκινο.Εισπράττει κέρματα ή την εύλογη αγανάκτηση.Περιμένει το επόμενο φανάρι.» ελεύθεροι στοίχοι

5. «Τίμια κερδίζει το ψωμί» ιδιαίτερες εκφράσεις«Και το μερίδιο του νυχτοφύλακα, Που τον αφήνει να κοιμάται εκεί μέσα.» ελεύθεροι στοίχοι«Τα χιονισμένα βουνά της πατρίδας του,Τα χέρια της μάνας του που τυλίγονταν γύρω τουΓυναικείο μαντίλι για το κρύο,Το δάσκαλο που πληρωνότανε με γάλαΜόλις θυμάται.» ελεύθεροι στοίχοι«Θυμάται κάτι ελληνικά από το στόμα του,Που τώρα εδώ ακούγονται αλλιώτικα.Όχι σαν βότσαλα γυαλιστερά μεγάλης θάλασσας,Όχι σαν ποδοβολητό του αλόγου Ενός ανίκητου στρατηλάτη,Αλλά να σαν τα κέρματα στην τσέπη, Σαν το φτύσιμο στο βλέμμα του πελάτη.» Παρομοίωση«Καμιά φορά πιο εγκάρδιαΣαν τούτο δω το βουητό της σκάρας, Που όλο ανεβάζει το θερμό ατμό.» Σκοτεινότητα

6. Σύγκριση με την παραδοσιακή ποίηση:Στην παραδοσιακή ποίηση: το ποίημα αρχικά έχει ως βάση μια ιδέα που στη συνέχεια εξελίσσεται σε ιστορία ή μύθο και υιοθετεί ένα συγκεκριμένο <<λεξιλόγιο>>. Ο ποιητής για να δώσει στο κείμενο χρώμα, προσθέτει ένα <<μουσικό τόνο>>, ο οποίος βασίζεται στο ιαμβικό μέτρο και την ομοιοκαταληξία. Το ποίημα γίνεται κατανοητό σε όλους διότι το λεξιλόγιό του είναι απλό και οι έννοιές του ξεκάθαρες.

7. Στην νεωτερική ποίηση υπάρχει μια τάση προς την <<απορύθμιση>> του ποιήματος . Επιπλέον , ο μύθος χάνει την αξία του αφού στη νεωτερική ποίηση το ποίημα βασίζεται στην πραγματικότητα. Σταδιακά , οι λέξεις χάνουν το νόημα τους και αυτή η αποσύνδεσή τους εκφράζεται με τη χρήση συμβόλων.Το ποίημα που μας δίνεται μιλάει για ένα παιδί που κερδίζει το ψωμί του στα φανάρια και κοιμάται στο μηχανοστάσιο ενός εργοστασίου. Παρατηρούμε ότι αυτή την εικόνα την συναντάμε και στις μέρες μας όπου άλλα παιδιά αναγκάζονται να ζήσουν υπό αυτές τις συνθήκες. Οπότε ένα ποίημα νεωτεριστικό πηγάζει από την σκληρή πραγματικότητα και βλέπουμε ότι αυτό δεν συμβαίνει και στη παραδοσιακή ποίηση αφού το παραδοσιακό ποίημα μπορεί να σχετίζεται έμμεσα με την πραγματικότητα αλλά όχι με την εποχή που διανύουμε.

8. Σχήματα Λόγου:Τα σχήματα λόγου διαιρούνται σε 4 κατηγορίες.Α. Σχήματα με τη γραμματική συμφωνία των λέξεων.1) Σχήμα κατά το νοούμενο. Σ` αυτό η συμφωνία των όρων της πρότασης δεν ακολουθεί το γραμματικό τύπο των λέξεων αλλά το νόημά τους, π.χ. "ο κόσμος φκιάνουν εκκλησιές"¨ (=οι άνθρωποι..)2) Σχήμα σύμφυρσης. Είναι η ανάμειξη δύο διαφορετικών συντάξεων, π.χ. "σκλάβος ραγιάδων έπεσες" (=σκλάβος ραγιάδων έγινες -στα χέρια ραγιάδων έπεσες). Ή «Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε.»3) Σχήμα ανακόλουθο. Σ` αυτό οι λέξεις που ακολουθούν δε βρίσκονται σε συντακτική συμφωνία με τις προηγούμενες, π.χ. "βλέπει τους κάμπους πράσινους και τα βουνά μαυρίζουν" (=αντί μαυρισμένα).

9. 4) Σχήμα καθ` όλου και μέρους. Σ` αυτό το ουσιαστικό που δηλώνει ένα σύνολο διαιρεμένο δεν μπαίνει σε γενική διαιρετική, αλλά στην ίδια πτώση με το ουσιαστικό, π.χ. "παίρνει τον κατήφορο την άκρη το ποτάμι" (=αντί του ποταμιού). 5) Σχήμα έλξης. Σ` αυτό ένας όρος μιας πρότασης παρασύρεται από άλλο επικρατέστερο και συμφωνεί μ` αυτόν και όχι όπως απαιτεί η σειρά του λόγου και το νόημα, π.χ. "τιμωρούμε όλους όσους έκλεψαν (=αντί όσοι έκλεψαν). 6) Σχήμα υπαλλαγής. Σ` αυτό ένας επιθετικός προσδιορισμός που ανήκει σε μια γενική, η οποία προσδιορίζει ένα ουσιαστικό, δε συμφωνεί στην πτώση με τη γενική, αλλά με το ουσιαστικό, π.χ. "`τ` αντρειωμένα κόκαλα του αντρειωμένου γονιού σας" (=αντί τα κόκαλα του αντρειωμένου γονιού σας).7) Σχήμα πρόληψης. Σ` αυτό το υποκείμενο δευτερεύουσας πρότασης μπαίνει αντικείμενο της κύριας πρότασης, ενώ κανονικά αντικείμενο έπρεπε να είναι η δευτερεύουσα πρόταση π.χ. "σε ξέρω τί άνθρωπος είσαι".

10. Β. Σχήματα λόγου σχετικά με τη θέση των λέξεων.1) Υπερβατό. Σ` αυτό δύο λέξεις που βρίσκονται σε στενή λογική και συντακτική σχέση μεταξύ τους αποχωρίζονται με την παρέμβαση μιας άλλης ή άλλων λέξεων, π.χ. "άφησε το κάστρο κι έφυγε απολέμιστο" (=αντί άφησε το κάστρο απολέμιστο και..). ή Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει.(=αντί Άκρα σιωπή)2) Πρωθύστερο. Σ` αυτό λέγεται πρώτα στη σειρά του λόγου εκείνο που χρονολογικά και λογικά είναι δεύτερο, π.χ. "ξεντύθη ο νιος, ξεζώστηκε και στο πηγάδι μπήκε" (αντί ξεζώστηκε ο νιος, ξεντύθηκε και στο πηγάδι μπήκε).3) Χιαστό. Σ` αυτό δύο λέξεις ή φράσεις που αναφέρονται σε δύο προηγούμενες έχουν αντίστροφη τάξη προς αυτές, π.χ. "η Γκιώνα λέει της Λιάκουρας κι η Λιάκουρα της Γκιώνας".4) Κύκλος: όταν μια πρόταση ή περίοδος τελειώνει με την ίδια λέξη με την οποία αρχίζει, π.χ. "σταθήτε αντρειά ως Έλληνες και ως Γραικοί σταθήτε".

11. 5)) Παρήχηση ή παρονομασία: όταν τοποθετούνται η μια κοντά στην άλλη λέξεις ομόηχες που έχουν και ετυμολογική συγγένεια, π.χ. "χάρε, χαρά που μού` φερες".6) Ομοιοτέλευτο ή ομοιοκατάληκτο: όταν δύο ή περισσότερες προτάσεις και στίχοι τελειώνουν με λέξεις που έχουν την ίδια κατάληξη· είναι συνηθισμένο το σχήμα αυτό στην ποίηση. Π.χ. Τον πύργο πύργο πάει και γυροβολάει.7) Ασύνδετο: όταν όμοιοι όροι ή προτάσεις παραθέτονται χωρίς να συνδέονται με τους ανάλογους συνδέσμους, π.χ. ".. χορέψαμε, γελάσαμε, τραγουδήσαμε.. "8)Πολυσύνδετο: όταν περισσότεροι από δύο όμοιοι όροι ή όμοιες προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με παρατακτικούς συνδέσμους. Π.χ. Κι η προσευχή κι ο πειρασμός κι η δύναμη κι η αστένια.9)Παρονομασία ή ετυμολογικό σχήμα:όταν λέξεις ομόηχες μπαίνουν η μία κοντά στην άλλη.πχ.Σκλάβος ραγιάδων έπεσες και ζείς ραγιας ραγιάδων.

12. Γ. Σχήματα λόγου που αναφέρονται στην πληρότητα, δηλαδή στο αν χρησιμοποιούνται λιγότερες ή περισσότερες λέξεις απ` όσες χρειάζονται σε μια πρόταση.Α) Έλλειψη ή Βραχυλογία: όταν χρησιμοποιούμε λιγότερες λέξεις από τις κανονικές. Ιδιαίτερες μορφές της είναι:1) σχήμα εξ αναλόγου, όταν παραλείπεται μία ή περισσότερες λέξεις ή μία ολόκληρη πρόταση που εννοείται βέβαια από τα προηγούμενα όχι όμως ακριβώς όπως είναι εκεί, π.χ. ο πατέρας μου ήταν όπως όλοι οι πατεράδες (=είναι καλοί). 2) σχήμα εξ αντιθέτου, όταν μια λέξη ή φράση παραλείπεται, εννοείται όμως από μια προηγούμενη λέξη ή φράση, αλλά με αντίθετη ή διαφορετική σημασία, π.χ. "στα έμπα μπήκε ως αϊτός, στα ξέβγα ως πετρίτης (=παραλείπεται το βγήκε). Β) Πλεονασμός: όταν χρησιμοποιούμε περισσότερες λέξεις από τις κανονικές. Ιδιαίτερες μορφές του είναι:1) σχήμα εκ παραλλήλου, όταν εκφράζεται μια έννοια με δύο αντίθετες εκφράσεις, μία αρνητική και μία καταφατική, π.χ. "συ να σωπαίνεις και να μη μιλάς".2) σχήμα εν δια δυοίν, όταν εκφράζεται μία έννοια με δύο λέξεις, που συνδέονται μεταξύ τους με το και, ενώ θα έπρεπε η μία από αυτές να αποτελεί προσδιορισμό της άλλης, π.χ. "αστροπελέκι και φωτιά να πέσει στην αυλή σου".

13. 3) σχήμα περίφρασης, όταν μία έννοια ενώ μπορεί να εκφραστεί με μία λέξη, εκφράζεται με περισσότερες παραστατικότερα.π.χ. Το άστρο της ημέρας (αντί:ο ήλιος) 4) επαναφορά, όταν δύο ή περισσότερες προτάσεις αρχίζουν με την ίδια φράση. π.χ. Πάψε κόρη τον αργαλιό ,πάψε και το τραγούδι.5) αναδίπλωση, όταν μία λέξη ή φράση μιας πρότασης επαναλαμβάνεται αμέσως στην αρχή της επόμενης. Π.χ.Αν πέσουμε στον ποταμό ,ο ποταμός θα στύψει.6) σχήμα υποφοράς και ανθυποφοράς, όταν γίνεται μια ερώτηση ακολουθεί μια προσπάθεια για απάντηση, απορρίπτεται αυτή και ακολουθεί αυτό που πραγματικά συμβαίνει. Συνηθίζεται στα δημοτικά τραγούδια. Άλλα σχήματα είναι η ταυτολογία, η συμπλοκή, η αναστροφή.

14. Δ. Σχήματα λόγου σχετικά με τη σημασία.1) Συνεκδοχή: όταν γράφεται το μέρος κάποιου συνόλου αντί για το σύνολο, π.χ. "κάθε κλαδί και κλέφτης" (=αντί κάθε δέντρο), ή η ύλη, αντί για κάτι που κατασκευάστηκε από αυτή, ή αυτό που παράγει, αντί για εκείνο που παράγεται.2) Υπαλλαγή ή μετωνυμία: όταν γράφεται το όνομα του δημιουργού ή του εφευρέτη αντί για τη λέξη που δηλώνει το δημιούργημα, π.χ. "συνεννοούνται με το Μαρκόνι" (=αντί με τον τηλέγραφο), ή αυτό που περιέχει κάτι, αντί για το περιεχόμενο, ή το αφηρημένο, αντί του συγκεκριμένου.3) Αντίφαση. Διακρίνεταια) στη λιτότητα, όταν αντί για μια λέξη χρησιμοποιείται η αντίθετή της, ή αντί για το λιγότερο, το μεγαλύτερο, π.χ. "έφαγα όχι λίγο" (=πολύ).β) στην ειρωνεία, όταν χρησιμοποιεί κανείς λέξεις με τρόπο προσποιητό, λέξεις που έχουν διαφορετική σημασία από την πραγματική.γ) στον ευφημισμό, όταν χρησιμοποιούνται λέξεις με καλή σημασία, αντί για άλλες με κακή σημασία, π.χ. "εύξεινος πόντος" (=αντί άξενος πόντος).4) υπερβολή: όταν λέει κάποιος κάτι που ξεπερνά το πραγματικό για να δημιουργήσει εντύπωση, π.χ. "σαν κάστρο η κεφαλή του".

15. 5) αλληγορία: μια μεταφορική έκφραση που δηλώνει διαφορετικά νοήματα από αυτά που δείχνουν οι λέξεις, π.χ. "τ` άσπρισε τα γένεια του ο Αι-Νικόλας" (=χιόνισε).6) μεταφορά: όταν η σημασία μιας λέξης εκτείνεται και σε άλλες συγγενικές λέξεις, που έχουν κάποια ομοιότητα με αυτή.7) προσωποποίηση: όταν άψυχα όντα ή έννοιες παίρνουν ανθρώπινες ιδιότητες,8)παρομοίωση: η συσχέτιση ιδιότητας προσώπου ή πράγματος με κάποιο άλλο γνωστό που έχει αυτή την ιδιότητα σε μεγάλο βαθμό.9) σχήμα κατεξοχήν: όταν στενεύει η σημασία της λέξης.

16. ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΟΣ Το ποίημα έχει εικόνες όπως :νύχτα, η κίνησε αραιή στην λεωφόρο./ Μες το κλειστό, το φωτισμένο εργοστάσιο,/ Στριμωγμένος κοντά στη σκάρα του ατμού,/ Με του αδελφού του το παλτό σκεπασμένος./ Ξεκουράζεται .Το κείμενο έχει αρκετές εικόνες και παρομοιώσεις :Οι μηχανές επιβλέπουν σαν άκακοι γίγαντες./ Όχι σαν βότσαλα γυαλιστερά μεγάλης θάλασσας./ Όχι σαν ποδοβολητό αλόγου./ Ενός ανίκητου στρατηλάτη./ Σαν τα κέρματα στην τσέπη./ Σαν το φτύσιμο στο βλέμμα του πελάτη./ Σαν τούτο δώ το βουητό της σκάρας.Παρατηρούμε πως το κείμενο έχει προσωποποιήσεις: οι μηχανές, αποσταμένες, μα άγρυπνες: αυτή η φράση δείχνει την απουσία οποιαδήποτε άλλης στοργικής σχέσης. Μόνο αυτό τα άψυχα μηχανήματα βρίσκονται κοντά του και τον παρηγορούν με τον θόρυβο τους.

17. Έκφραση:1) Σχηματικά ή σχηματογραφικά ή καλλιγραφήματα είναι τα ποιήματα που είναι γραμμένα με τέτοιο τρόπο, ώστε οι στίχοι να σχηματίζουν μια γραφική παράσταση, μια συγκεκριμένη εικόνα. Τα σχηματικά ποιήματα ονομάζονται από τους αρχαίους τεχνοπαίγνια. 2 )Η συγκεκριμένη ποίηση μας μεταδίδει αισθητικές πληροφορίες μέσω των λέξεων. 3 )Παράλληλα αναπτύσσεται και η σύγχρονη ποίηση που χρησιμοποιεί νέους τρόπους,απεικόνισης, επικοινωνίας και καλλιτεχνικής έκφρασης. Η ποίηση ενσωματώνει τις τεχνολογικές προόδους, τις τυπογραφικές ανακαλύψεις, τα πολιτιστικά διδάγματα του παρελθόντος αλλά και τη σύγχρονη επικοινωνία.

18. 4) Στην κατεύθυνση αυτή δημιουργούνται αρχικά δείγματα της «οπτικής ποίησης» που αποτυπώνει οπτικούς σχηματισμούς , συγκερασμούς του λεκτικού και εικαστικού υλικού, της «αντικειμενικής ποίησης» της ζωγραφικής διευθέτησης των λέξεων και των Λογογραφημάτων που αποτελούνται από λόγια, γράμματα , μοναδικά δημιουργήματα με πλήρη ελευθερία έκφρασης που δεν αντιγράφονται. Στην ίδια κατηγορία των σύγχρονων μορφών απεικονιστικής ποίησης ανήκουν η ταχυδρομική τέχνη (mailart) το ποίημα γραμματόσημο και η φωνητική, φωνική και ηχητική ποίηση που χρησιμοποιεί από φωνήεντα έως ήχους της φύσης και των μουσικών οργάνων, όλα επεξεργασμένα μέσα από συστήματα αναπαραγωγής ήχου. 5) Η παρομοίωση είναι βασικό στοιχείο της ποίησης και εκφράζει ομοιότητα με κάτι διαφορετικό. Η Αριγνώτα λάμπει ανάμεσα στις Λυδέςόπως το φεγγάρι ανάμεσα στα άστρα Σαπφώ 6) Η γλώσσα στη καθημερινή μας ζωή είναι τελείως διαφορετική από την γλώσσα στην ποίηση. Στην τέχνη δεν υπάρχει σωστό ούτε λάθος. Ο καθένας μπορεί να εκφραστεί όπως επιθυμεί και η ποίηση τον βοηθά.

19. ΓεωρτσιάκηΕλεονώραΓιαγλής ΛυσίμαχοςΓουνοπούλου ΕιρήνηΚουταλά ΑθηνάΚοχλιαρίδης ΒασίληςΜακαρίδου ΣαμπρίναΒ’1