Ενότητα 9 βιβλίου γλώσσας στ δημοτικού

1. Ενότητα
η:
9
΢υσκευές
Ο εκπαιδευτικός: Σουλιόπουλος Υώτης

2. ΢τόχοι ενότητας
 Πώς δίνουμε οδηγίες
 Πότε χρησιμοποιούμε στις οδηγίες μας προστακτική και πότε
υποτακτική
 Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προσακτικής
 Πώς δίνουμε πληροφορίες και οδηγίες για να χρησιμοποιήσουμε
το διαδίκτυο
 Πώς χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται
με το «να»
 Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση
 Ποια πρόσωπα και ποιους χρόνους χρησιμοποιούμε στην
αφήγηση

3. Λιλιπούπολη
Η Μαριανίνα Κριεζή είναι Ελληνίδα
στιχουργός και παραγωγός ραδιοφώνου.
΢τίχους της έχουν ερμηνεύσει διάσημοι
τραγουδιστές όπως η Αρλέτα, η Ελένη
Δήμου, ο ΢τράτος Διονυσίου, κ.ά., ενώ
έχουν μελοποιηθεί από συνθέτες όπως η
Λένα
Πλάτωνος,
ο
Λάκης
Παπαδόπουλος, ο Γιάννης ΢πανός, κ.ά.
΢υμμετείχε στην παραγωγή της
ραδιοφωννικής
εκομπής
«Εδώ
Λιλιπούπολη» στο τρίτο πρόγραμμα της
ΕΡΣ.

4. Οδηγίες χρήσης καφετιέρας

5. Πώς δίνουμε οδηγίες
Όταν δίνουμε οδηγίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:
Προστακτική ενεστώτα ή αορίστου
 Τποτακτική ενεστώτα ή αορίστου
 Οριστική ενεστώτα
Φρησιμοποιούμε προστακτική όταν είναι υποχρεωτικές
και κατευθύνουν τον αναγνώστη.
Π.χ. Βάλτε νερό πριν ανοίξετε την καφετιέρα.

6.  Φρησιμοποιούμε υποτακτική όταν οι οδηγίες δείχνουν αυτό
που περιμένουμε να γίνει, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό.
π.χ. Να βάλετε την προτεινόμενη ποσότητα καφέ στην
καφετιέρα.
 Φρησιμοποιούμε οριστική του ενεστώτα. όταν περιγράφουμε
σε κάποιον και του ζητούμε ευγενικά να το κάνει.
π.χ. Πλένουμε την κανάτα μετά από κάθε χρήση.
Οι οδηγίες για μια συσκευή περιλαμβάνουν:
 Περιγραφή της συσκευής
 Περιγραφή του τρόπου λειτουργίας
 Οδηγίες για την πρώτη χρήση
 Οδηγίες για τη συντήρηση και το καθάρισμα

7. Όταν δίνουμε οδηγίες προσέχουμε:
 Δίνουμε σαφείς και σωστές πληροφορίες
 Φρησιμοποιούμε ύφος και λεξιλόγιο ανάλογα με το
κοινό στο οποίο απευθυνόμαστε (οριστική ενεστώτα για
πιο ευγενικό ύφος, προστακτική για πιο αυστηρό)
 Παρουσιάζουμε σταδιακά τις οδηγίες για να γίνουμε
περισσότερο κατανοητοί
΢υνοδεύουμε τις οδηγίες με εικόνες και σκίτσα όπου το
κρίνουμε απαραίτητο

8. Οι καταλήξεις της προστακτικής
Οι καταλήξεις της προστακτικής γράφονται ως εξής:
 κατάληξη –ήστε για τα ρήματα της β συζυγίας (αυτά που
τονίζονται στο –ώ)
π.χ. αγαπώ – αγαπήστε
 η κατάληξη –είτε για όλα τα ρήματα που βρίσκονται στο β
πληθυντικό πρόσωπο γράφεται με ει και ε
π.χ. ανεβείτε, μαζευτείτε, κοιμηθείτε, κλπ
 Πότε γράφονται με (ει, ι, υ, οι): ανάλογα με τον ενεστώτα
γράφεται και η προστακτική:
δανείζω – δανείστε, σκουπίζω – σκουπίστε, αθροίζω – αθροίστε,
δακρύζω - δακρύστε

9. Πάμε μια βόλτα στον Γουέμπι;

10. Σελικές προτάσεις
Οι τελικές προτάσεις χρησιμοποιούντα για να δείξουμε για ποιο
σκοπό γίνεται κάτι. Οι προτάσεις αυτές εισάγονται με το για να ή
το να και εκφράζουν σκοπό. Πήραν την ονομασία τους από την
αρχαία ελληνική λέξη "τέλος" που σημαίνει σκοπός.
π.χ. ΢ε φώναξα για να διαβάσουμε μαζί.
Ήρθα να σε δω.
Προσοχή! Οι προτάσεις που έχουν το να και είναι αντικείμενα
ρημάτων δεν είναι τελικές. Μπορούμε να τις ξεχωρίσουμε
δοκιμάζοντας να βάλουμε στη θέση του να το για να. Αν γίνεται,
τότε η πρόταση είναι τελική.
π.χ. Μου είπε να φύγω. (Η πρόταση δεν είναι τελική, δεν
εκφράζει σκοπό.)

11. Σο μηχάνημα

12. Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση
Η αφήγηση μπορεί να αφορά σε πραγματικό ή φανταστικό
γεγονός.
Ο αφηγητής μπορεί να είναι μέρος της ιστορίας οπότε η αφήγηση
να γίνει σε α’ πρόσωπο ή να μην είναι μέσα στην ιστορία, οπότε
η αφήγηση γίνεται στο γ’ πρόσωπο.
Φρησιμοποιούμε παρελθοντικούς χρόνους (αόριστο ή
παρατατικό), εκτός κι αν θέλουμε να κάνουμε πιο ζωντανή την
αφήγηση, οπότε χρησιμοποιούμε ενεστώτα, ο οποίος σε αυτήν
την περίπτωση λέγεται ιστορικός ενεστώτας.
Προσέχουμε να διατηρούμε τη χρονική σειρά με την οποία
δίνουμε τις πληροφορίες.