Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
http://st-taksh.blogspot.gr
Γλώσσα ΣΤ΄
Επανάληψη 16ης ενότητας:
΄΄ Μουσεία ΄΄
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Θεωρία - Γραμματική σελ. 3 - 9
Παρουσιάσεις σελ 10 - 39
Επαναληπτικά σελ. 40 - 132
ΦΩΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ
Ρήματα
Τα ρήματα είναι λέξεις που μας δείχνουν ότι κάποιος ενεργεί,
κάνει κάτι (π.χ. βιδώνει, γράφει, μιλάει κτλ.), ότι κάποιος παθαίνει κάτι
(π.χ. το φαγητό μαγειρεύτηκε από τη μητέρα) και ότι κάποιος βρίσκεται
σε μια κατάσταση ( π.χ. κάθεται και ξεκουράζεται).
Οι χρόνοι του ρήματος
Οι χρόνοι του ρήματος φανερώνουν το παρόν (τώρα), το
παρελθόν (πριν) και το μέλλον (έπειτα).
Παροντικοί χρόνοι : Ενεστώτας (κάτι που γίνεται τώρα χωρίς διακοπή)
Παρακείμενος (κάτι που έγινε στο παρελθόν και
έχει τώρα τελειώσει)
Παρελθοντικοί χρόνοι : Παρατατικός (κάτι που έγινε χθες άλλα
συνέχεια)
Αόριστος (κάτι που έγινε χθες άλλα για μια
στιγμή)
Υπερσυντέλικος (κάτι που τελείωσε χθες
πριν γίνει κάτι άλλο)
Μελλοντικοί χρόνοι : Εξακολουθητικός Μέλλοντας (κάτι που θα
γίνεται συνέχεια)
Στιγμιαίος Μέλλοντας (κάτι που θα γίνει σε
μια στιγμή)
Συντελεσμένος Μέλλοντας (κάτι θα είναι
τελειωμένο σε μια ορισμένη στιγμή)
Οι φωνές του ρήματος
Οι φωνές του ρήματος είναι δύο, η ενεργητική (ρήματα που
τελειώνουν σε –ω) και η παθητική (ρήματα που τελειώνουν σε –μαι)
φωνή.
Λαδιάς Ανδρέας1
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
Μια πρόταση που έχει ενεργητική σύνταξη μπορεί να
μετατραπεί σε παθητική σύνταξη. Ισχύει, βέβαια και το αντίθετο,
να κάνουμε την παθητική σύνταξη ενεργητική.
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΡΗΜΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Η φωτιά κατέστρεψε τα δάση.
(ονομαστική) (ρήμα ενεργητικής διάθ.) (αιτιατική)
ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΡΗΜΑ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ
Τα δάση καταστράφηκαν από τη φωτιά.
(ονομαστική) (ρήμα παθητικής διάθ.) (από + αιτιατική)
1. Το ρήμα ενεργητικής διάθεσης γίνεται ρήμα παθητικής
διάθεσης.
2. Το άμεσο αντικείμενο γίνεται υποκείμενο.
3. Το υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο.
ΠΡΟΣΟΧΗ! Η πρόθεση από + αιτιατική εκτός από ποιητικό
αίτιο μπορεί να δηλώνει και προέλευση, απομάκρυνση κ.ά.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1.Να βάλεις Π στις προτάσεις με παθητική σύνταξη και Ε
στις προτάσεις με ενεργητική σύνταξη.
• Οι ξυλοκόποι κόβουν τα δέντρα. ( )
• Οι φόροι αυξήθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες. ( )
• Η αυλή καθαρίστηκε από τη μητέρα. ( )
• Το Σούλι πολιορκήθηκε από τους Τούρκους. ( )
• Ο παππούς λέει παραμύθια στα εγγόνια του. ( )
• Σύννεφα έχουν σκεπάσει τον ουρανό. ( )
• Οι νόμοι ψηφίζονται από τη Βουλή. ( )
• Η μητέρα τακτοποιεί το σπίτι. ( )
2.Μετέτρεψε τη σύνταξη των παρακάτω προτάσεων από
ενεργητική σε παθητική και αντίστροφα.
• Ο γεωργός θα οργώσει το χωράφι.
…………………………………………………………………....
• Τα σύννεφα διαλύθηκαν από το δυνατό άνεμο.
……………………………………………………………………
• Η Ακρόπολη στολίζει την πόλη της Αθήνας.
……………………………………………………………………
• Ο διευθυντής υπέγραψε την επιστολή.
Λαδιάς Ανδρέας2
……………………………………………………………………..
• Ο στρατιώτης πληγώθηκε από τη σφαίρα.
……………………………………………………………………..
• Ο δάσκαλος τιμώρησε αυστηρά τους μαθητές.
……………………………………………………………………..
• Το αεροπλάνο προσγειώθηκε με δυσκολία από τον πιλότο.
……………………………………………………………………..
• Ο περαστικός παρασύρθηκε από ένα αυτοκίνητο.
……………………………………………………………………..
3.Να κάνεις προτάσεις με τους χρονικούς προσδιορισμούς.
(Χθές)……………………………………………………………………
…………………………………………………………………………...
(από δω και μπρος)…………………………………………………...
…………………………………………………………………………...
(ως αύριο)……………………………………………………………....
…………………………………………………………………………...
(για πολλή ώρα)……………………………………………………….
…………………………………………………………………………...
(όταν ξεκίνησε).......................................................................................
……………………………………………………………………………
4.Να αποδώσετε το νόημα των παρακάτω φράσεων με μια
φράση που να περιέχει παρομοίωση:
 Βαδίζει πλάγια ή προς τα πίσω, ανάποδα ………………….....
………………………………………………………………………...
 Έγινε ωχρή, χλόμιασε …………………………………………...
 Ήταν ντυμένος στα κατάμαυρα…………………………………
 Τρώει πάρα πολύ, του σκασμού………………………………..
 Από το φόβο του έτρεμε…………………………………………
Λαδιάς Ανδρέας3
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:_____________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
ΓΛΩΣΣΑ 16Η
ΕΝΟΤΗΤΑ
«Το άγαλμα που κρύωνε»
Να μετατρέψεις τις προτάσεις από ενεργητική σε παθητική σύνταξη και το
αντίστροφο.
 Η καταιγίδα κατέστρεψε πολλές καλλιέργειες αγροτών.
__________________________________________________________
 Το γράμμα είχε γραφτεί με μεγάλη συγκίνηση από τον αποστολέα.
__________________________________________________________
 Οι θεατές θα ενθουσιαστούν από την αυριανή παράσταση.
__________________________________________________________
 Ο οδηγός θα μετακινήσει αμέσως το αυτοκίνητο.
__________________________________________________________
 Όλες οι σημειώσεις του πετάχτηκαν στο καλάθι των αχρήστων.
__________________________________________________________
 Το κάπνισμα προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες.
__________________________________________________________
 Μέχρι τον επόμενο μήνα η έρευνα θα έχει ολοκληρωθεί από τους αρμόδιους.
__________________________________________________________
 Την εκπομπή παρουσιάζει έγκυρος δημοσιογράφος.
__________________________________________________________
 Η μοδίστρα έραψε περίτεχνα το φόρεμα της Ελένης.
__________________________________________________________
 Το σπίτι αυτό χτίστηκε μέσα σε διάστημα δύο χρόνων.
__________________________________________________________
Ο ισχυρός σεισμός γκρέμισε πολλά σπίτια.
__________________________________________________________
 Ο λαός ικανοποιήθηκε από το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής.
__________________________________________________________
Χατζηκυριακίδου Παγώνα
ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
μουσ...ο // ...θουσα // λεπτομέρ...ες // λ...γισμένο // απολλ...νιο // ασ...γκριτος //
...πέροχος // πρόσφ...γας // αρχ...ολογικό // ν...χτοφύλακας // πανσέλ...νος // ν...χελικά
// λ...θαργος // ζευγαρ...τός // τρισευτ...χισμένος // σφιχτοτ...λιγμένος // επιφ...λάσσω
// συν...δητοποιώ // επισ...μαίνω // ευαισθητοπ...ηση // β...ζαντινός // κ...κλαδικός //
μιν...ικός // μυκ...ναϊκός // ανανε...μένος / άχρ...στος //...λικό // πρ...τότυπος // π...λη //
εκπ...δευτικός // δραστ...ριότητα.
ΕΞΑΣΚΟΥΜΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
1. Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική:
• Ο δάσκαλος τιμώρησε αυστηρά τους μαθητές.
• Ο επιστάτης κλείδωσε την πόρτα του μουσείου.
• Θεώρησαν το Γιάννη υπεύθυνο για το ατύχημα.
• Ο Φειδίας κατασκεύασε το άγαλμα της Αθηνάς.
2. Στις παρακάτω προτάσεις να μετατρέψεις την παθητική σύνταξη σε ενεργητική:
• Ο θείος παρασύρθηκε από ένα αυτοκίνητο.
• Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο από τους περαστικούς.
• Το ακρωτήριο στολίζεται από το ναό του Ποσειδώνα.
• Διάφορα εργαστήρια μέσα στα ανάκτορα είχαν δημιουργηθεί από τους
Μινωίτες.
• Τρελάθηκε από τη χαρά του.
3. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα αντικείμενα:
 Ο Δημήτρης έβγαλε το πορτοφόλι του.
 Αποφάσισε να πάει στο χωριό.
 Το παιδί κατάλαβε ποιο ήταν το χρέος του.
 Φρόντιζε τους φτωχούς και ανήμπορους.
 Άκουσαν το δυνατό μπαμ και φοβήθηκαν.
4. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα κατηγορούμενα ή τις γενικές
κατηγορηματικές:
 Ο Αριστείδης ήταν δίκαιος.
 Ο Αλέξανδρος ονομάστηκε μέγας.
 Οι αποσκευές είναι του Βασίλη.
Χατζηκυριακίδου Παγώνα
 Τα χαμηλά τακούνια είναι της μόδας.
 Τα φαγητά φαίνονταν της ώρας.
 Ο Γιώργος θεωρείται από τους ειδικούς ο καλύτερος ποδοσφαιριστής.
 Οι ναυαγοί φαίνονταν ταλαιπωρημένοι.
 Αυτό το αυτοκίνητο είναι μεγάλης αξίας.
Ενότητα 16η:
Μουσεία
Ο εκπαιδευτικός: Σουλιόπουλος Υώτης
΢τόχοι ενότητας
 Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία
 Πώς ξεχωρίζουμε την ενεργητική και την παθητική σύνταξη
 Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά
 Πώς κάνουμε έναν απολογισμό (για όσα είδαμε, ακούσαμε, μάθαμε
και αισθανθήκαμε) μετά από επίσκεψη σε κάποιο χώρο
 Πώς πείθουμε κάποιον, δικαιολογώντας αυτά που λέμε
 Πώς ξεχωρίζουμε τα μεταβατικά από τα αμετάβατα ρήματα, καθώς
και τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο από αυτά που παίρνουν
κατηγορούμενο
 Πώς επιλέγουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε από τα
ενημερωτικά κείμενα
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
΢το μουσείο
Ο Άθως Δημουλάς (1921-1985) ήταν Έλληνας
ποιητής. Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε
πολιτικός μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο
Πολυτεχνείο, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στο
Βέλγιο, στην Αγγλία και τη Γαλλία. ΢την
Ελλάδα εργάστηκε ως διευθυντής στους
΢ιδηροδρόμους Ελληνικού Κράτους.
Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1951 με
την ποιητική συλλογή «Ποιήματα». Σο 1967 πήρε
το β’ κρατικό βραβείο ποίησης για τη συλλογή του
«Άλλοτε και αλλού».
Εξέδωσε δώδεκα ποιητικές συλλογές.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Σο άγαλμα που κρύωνε
Ο Φρήστος Μπουλώτης (1952-) είναι αρχαιολόγος
και συγγραφέας παιδικών βιβλίων. ΢πούδασε
αρχαιολογία, ιστορία και γλωσσολογία στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη Γερμανία όπου
ανακηρύχτηκε διδάκτωρ το 1980. Έχει διδάξει
στο Ιόνιο πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο
Αθηνών και στην Ανώτατη ΢χολή Καλών
Σεχνών. Από το 1985 εργάζεται στην Ακαδημία
Αθηνών ως αρχαιολόγος-ερευνητής.
Ως συγγραφέας έχει εκδώσει περισσότερα από 30
παιδικά βιβλία , καθώς και ποιητικές συλλογές.
Έχει λάβει τιμητικές διακρίσεις για τα βιβλία του
και το 2007 πήρε το βραβείο παιδικού βιβλίου από
την Ακαδημία Αθηνών.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία
Για να αφηγηθούμε μια ιστορία που διαβάσαμε πρέπει να
αναφέρουμε:
 Σον τόπο και το χρόνο που συμβαίνουν τα γεγονότα της
ιστορίας.
 Σο κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας (πρωταγωνιστής)
 Ποια άλλα πρόσωπα παίρνουν μέρος στην ιστορία
 Με ποιο γεγονός ξεκινά η ιστορία
 Ποια γεγονότα ή περιπέτειες γίνονται στη συένεχεια
 Πώς τελειώνει η ιστορία
 Σι αισθάνονται και τι σκέφτονται τα πρόσωπα της ιστορίας
(κυρίως ο κεντρικός ήρωας , αλλά και οι υπόλοιποι)
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Για να αφηγηθούμε την ιστορία χρησιμοποιούμε:
 Παρελθοντικούς χρόνους (παρατατικό ή αόριστο), αλλά
και ιστορικό ενεστώτα για να δώσουμε ζωντάνια.
 Φρονικές και αιτιολογικές προτάσεις
 Φρονικούς συνδέσμους, χρονικά επιρρήματα,
επιρρηματικές φράσεις και χρονικές προτάσεις για να
δηλώσουμε το χρόνο
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Ενεργητική και παθητική σύνταξη
Όταν έχουμε ενεργητική σύνταξη, τότε το ρήμα δηλώνει πως κάποιος
κάνει κάτι. Σο ρήμα έχει στην περίπτωση αυτή ενεργητική διάθεση.
΢την ενεργητική σύνταξη τονίζεται περισσότερο ο δράστης και λιγότερο
το αποτέλεσμα της πράξης.
Προσοχή! Άλλο η ενεργητική διάθεση και άλλο η ενεργητική φωνή.
Τπάρχουν και ρήματα της παθητικής φωνής που έχουν ενεργητική
διάθεση. ΢την ενεργητική διάθεση το υποκείμενο του ρήματος ενεργεί,
ενώ στην ενεργητική φωνή το ρήμα τελειώνει πάντα σε –ω.
π.χ. Ο Γιώργος παίζει μπάλα.
Η Ειρήνη περιποιείται τον κήπο.
Κάποιος κάνει κάτι
Τποκείμενο ρήμα αντικείμενο
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Όταν έχουμε παθητική σύνταξη, τότε το ρήμα δηλώνει πως κάποιος ή
κάτι παθαίνει κάτι από κάποιον ή από κάτι. ΢την παθητική σύνταξη
τονίζεται περισσότερο το αποτέλεσμα της πράξης και λιγότερο αυτός
που ενεργεί. Σο ρήμα στην περίπτωση αυτή έχει παθητική διάθεση.
Αυτός που ενεργεί εμφανίζεται με τη μορφή του ποιητικού αιτίου.
Προσοχή! Δεν πρέπει να μπερδεύουμε την παθητική διάθεση με την
παθητική φωνή. ΢την παθητική διάθεση το υποκείμενο του ρήματος
παθαίνει κάτι, ενώ στην παθητική φωνή το ρήμα τελειώνει σε –μαι.
π.χ. Ο Γιώργος εξετάζεται από τον καθηγητή του.
Η Ειρήνη λιώνει από τη ζέστη.
Κάποιος/κάτι παθαίνει κάτι από κάποιον ή κάτι (ποιητικό αίτιο)
΢το ποιητικό αίτιο βρίσκεται αυτός ή αυτό που ενεργεί (καθηγητής,
ζέστη)
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Μετατροπή ενεργητικής σύνταξης σε παθητική και αντίστροφα
Για να μετατρέψουμε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική:
 Μετατρέπουμε το ρήμα από ενεργητική φωνή σε παθητική
 Σο αντικείμενο του ρήματος από αιτιατική πτώση που βρίσκεται
μετατρέπεται σε υποκείμενο του παθητικού ρήματος και σε πτώση
ονομαστική.
 Σο υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο: σχηματίζεται με την πρόθεση
από και την αιτιατική του ονόματος που φανερώνει από ποιον ή από τι
προέρχεται η ενέργεια του ρήματος.
Π.χ. Η καθαρίστρια σκούπισε την τάξη.  ενεργητική σύνταξη
Η τάξη σκουπίστηκε από την καθαρίστρια.  παθητική σύνταξη
 Ακολουθούμε τα αντίθετα βήματα για να μετατρέψουμε την
παθητική σύνταξη σε ενεργητική.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Μουσείο Αφής
Σο Μουσείο Αφής είναι ένα ιδιαίτερο μουσείο.
Εκεί ο επισκέπτης, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα
μουσεία, παροτρύνεται να αγγίξει τα εκθέματα,
που είναι πιστά αντίγραφα των αληθινών που
βρίσκονται στα υπόλοιπα μουσεία της χώρας.
Ιδρύθηκε το 1984. Μετά από σεισμό ο οποίος
κατέστρεψε το πρώτο μουσείο, επαναλειτούργησε
το 2004.
Έλαβε τον έπαινο του Ευρωπαϊκού Μουσείου της
χρονιάς, το 1988. Είναι ένα από τα πέντε τέτοια
μουσεία που υπάρχουν στον κόσμο και αποτελεί
ένα φάρο για τους τυφλούς συνανθρώπους μας, οι
οποίοι «βλέπουν» μέσα από την αίσθηση της αφής,
αγγίζοντας τα εκθέματα.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Ελληνικό παιδικό μουσείο
Σο ελληνικό παιδικό μουσείο ιδρύθηκε το
1987 και βρίσκεται στην Αθήνα. Έχει
εκπαιδευτικό και πολιτιστικό σκοπό.
Βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν
κοινωνική συνείδηση και απευθύνεται σε
όλα τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Πώς εκφράζουμε την άποψή μας
Για να εκφράσουμε την άποψή μας μπορούμε να
χρησιμοποιήσουμε:
 Αιτιολογικές προτάσεις
 Υράσεις που φανερώνουν την άποψή μας (πιστεύω πως,
κατά τη γνώμη μου, θεωρώ πως, νομίζω πως, …)
 Λέξεις όπως: βέβαια, φυσικά, λοιπόν, τελικά
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Αιτιολογικές προτάσεις
Αιτιολογική λέγεται η πρόταση με την οποία εκφράζουμε την αιτία για
την οποία γίνεται κάτι ή δικαιολογούμε την άποψή μας. Εισάγονται με
αιτιολογικούς συνδέσμους (γιατί, αφού, επειδή, καθώς), αλλά και με
φράσεις όπως: μια και, μια που, κ.ά.
Οι αιτιολογικές προτάσεις είναι εξαρτημένες προτάσεις και χωρίζονται
από την κύρια με κόμμα.
Π.χ. Ο Κώστας πηγαίνει συχνά στη γιαγιά του, επειδή την αγαπάει.
Ο Πέτρος δεν πετάει σκουπίδια, γιατί σέβεται το περιβάλλον.
Μια και δεν απάντησε, θα πάω μόνος μου.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Τποκείμενο και αντικείμενο
Τποκείμενο του ρήματος της πρότασης είναι η λέξη που
απαντά στην ερώτηση «ποιος, -α, -ο» και είναι σε πτώση
ονομαστική.
π.χ. Ο Γιώργος πλένει τα δόντια του.
Ποιος πλένει; Ο Γιώργος (υποκείμενο)
Αντικείμενο του ρήματος είναι η λέξη που απαντά στην
ερώτηση «τι, ποιον, -α, -ο» και είναι σε πτώση αιτιατική.
π.χ. Ο Γιώργος παίζει ποδόσφαιρο.
Σι παίζει; ποδόσφαιρο (αντικείμενο)
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Ρήματα μεταβατικά και αμετάβατα
Μεταβατικά λέγονται τα ρήματα που έχουν αντικείμενο, ενώ
αμετάβατα αυτά που δεν έχουν.
Π.χ. ΢κάβω τον κήπο. Σι/ποιον σκάβω; Σον κήπο. Άρα το σκάβω
είναι μεταβατικό ρήμα, αφού έχει αντικείμενο (τον κήπο).
Ο Γιώργος τρέχει γρήγορα. Σι/ποιον τρέχει; Δεν υπάρχει
απάντηση. Άρα το ρήμα είναι αμετάβατο αφού δεν έχει
αντικείμενο.
Σα περισσότερα ρήματα εμφανίζονται άλλοτε ως αμετάβατα και
άλλοτε ως μεταβατικά, ανάλογα με την υπόλοιπη πρόταση.
π,χ. Γράφω ένα γράμμα. (τι γράφω; Ένα γράμμα. Άρα το ρήμα
είναι μεταβατικό αφού έχει αντικείμενο.
Γράφω με μολύβι. (τι γράφω; Δεν υπάρχει απάντηση. Άρα το
ρήμα είναι αμετάβατο, αφού δεν υπάρχει αντικείμενο)
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
΢υνδετικά ρήματα- κατηγορούμενο
Κατηγορούμενο είναι η λέξη της πρότασης που φανερώνει ότι το υποκείμενο
έχει μια ιδιότητα ή ένα χαρακτηριστικό ή βρίσκεται σε μια κατάσταση.
Π.χ Ο Γιώργος είναι μαθητής. Ο Γιώργος είναι το υποκείμενο, και η λέξη
μαθητής είναι το κατηγορούμενο γιατί δίνει μια ιδιότητα στο Γιώργο.
Κατηγορούμενο παίρνουν μόνο τα συνδετικά ρήματα, τα οποία ονομάζονται
έτσι επειδή συνδέουν το υποκείμενο με το κατηγορούμενο.
΢υνδετικά ρήματα: είμαι, γίνομαι, φαίνομαι, λέγομαι, ονομάζομαι,
γεννιέμαι, θεωρούμαι, παρουσιάζομαι, ορκίζομαι, σπουδάζω, εκλέγομαι, κ.ά.
Σο κατηγορούμενο μπορεί να είναι ουσιαστικό, επίθετο, αντωνυμία,
ονοματική φράση ή και ολόκληρη πρόταση. Επίσης έχει πάντα πτώση
ονομαστική, (οπότε και ξεχωρίζει από το αντικείμενο που βρίσκεται πάντα
σε πτώση αιτιατική), ίδιο γένος και αριθμό με το υποκείμενο και το
βρίσκουμε με την ερώτηση τι, όπως και το αντικείμενο.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Πάμε… μουσεία;
Καηάλογος μουζείων Ελλάδας
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
Ενεργητική και
Παθητική σύνταξη
Γ.Φ.
Ενεργητική σύνταξη
• Ενεργητική λέγεται η σύνταξη που μιλάει για
κάποιον που κάνει κάτι.
Έχει τη μορφή:
Υποκείμενο – Ρήμα – Αντικείμενο
Υ Ρ Α
Πχ Η μητέρα ντύνει το μωρό.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Παθητική σύνταξη
• Παθητική λέγεται η σύνταξη που μιλάει για
κάποιον που παθαίνει κάτι από κάποιον.
Έχει τη μορφή:
Υποκείμενο – Ρήμα – Ποιητικό Αίτιο
Υ Ρ Π.Α.
Πχ Το μωρό ντύνεται από τη μητέρα.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Παθητική σύνταξη
• Η παθητική σύνταξη τονίζει περισσότερο
όχι αυτόν που ενεργεί, αλλά το αποτέλεσμα
της ενέργειας του.
Αυτός που ενεργεί εμφανίζεται με τη μορφή
ποιητικού αιτίου.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Ποιητικό αίτιο
• Το ποιητικό αίτιο είναι ο εμπρόθετος
προσδιορισμός που δηλώνει το πρόσωπο ή
το πράγμα από το οποίο προέρχεται αυτό
που συμβαίνει στο υποκείμενο του
παθητικού ρήματος.
Πχ Το μωρό ντύνεται από τη μητέρα.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Ποιητικό αίτιο
• Το ποιητικό αίτιο εκφέρεται:
α) συνήθως με την πρόθεση από + αιτιατική
Πχ Ο άρρωστος εξετάστηκε από το γιατρό.
β) με την πρόθεση σε + αιτιατική όταν
προσδιορίζει ρηματικά επίθετα που λήγουν σε
–τος.
Πχ Ήταν αγαπητός σε όλους (απ’ όλους).
γ) με την πρόθεση με + αιτιατική, όταν
προσδιορίζει παθητικές μετοχές.
Πχ Το σπίτι ήταν φτιαγμένο με πέτρες( από
πέτρες). Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Ποιητικό αίτιο
• Το ποιητικό αίτιο παραλείπεται όταν:
α) εννοείται εύκολα
Πχ Τράβηξα τις κουρτίνες και φωτίστηκε το
δωμάτιο (εννοείται από τον ήλιο).
β) είναι κάτι γενικό και αόριστο
Πχ Πώς γράφεται αυτή η λέξη;
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Μετατροπή ενεργητικής σύνταξης
σε παθητική
Για να μετατρέψουμε την ενεργητική
σύνταξη σε παθητική κάνουμε τα εξής:
• Μετατρέπουμε το ενεργητικό ρήμα σε
παθητικό
• Το υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος
γίνεται ποιητικό αίτιο
(ονομαστική πτώση  αιτιατική πτώση)
• Το αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος
γίνεται υποκείμενο του παθητικού ρήματος
(αιτιατική πτώση  ονομαστική πτώση)
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Παράδειγμα
Υ Ρ Α
Ο Γιώργος αγόρασε το ποδήλατο.
Το ποδήλατο αγοράστηκε από το Γιώργο.
Υ Ρ Π.Α.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Μετατροπή παθητικής σύνταξης
σε ενεργητική
Για να μετατρέψουμε την παθητική σύνταξη
σε ενεργητική κάνουμε τα εξής:
• Μετατρέπουμε το παθητικό ρήμα σε
ενεργητικό
• Το υποκείμενο του παθητικού ρήματος
γίνεται αντικείμενο του ενεργητικού
(ονομαστική πτώση  αιτιατική πτώση)
• Το ποιητικό αίτιο γίνεται υποκείμενο του
παθητικού ρήματος
(αιτιατική πτώση  ονομαστική πτώση)
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
Παράδειγμα
Υ Ρ Π.Α.
Η γέφυρα κατασκευάστηκε από τους εργάτες.
Οι εργάτες κατασκεύασαν τη γέφυρα.
Υ Ρ Α
Γιάννης Φερεντίνος
Κατερίνα Κορτσαλιουδάκη
Ενεργητική φωνή
Ενεστώτας Παρατατικός Αόριστος Εξ. Μελλ.
Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική
λύνω να λύνω ------- έλυνα έλυσα να λύσω ------- θα λύνω
λύνεις να λύνεις λύνε έλυνες έλυσες να λύσεις λύσε θα λύνεις
λύνει να λύνει ------- έλυνε έλυσε να λύσει ------- θα λύνει
λύνουμε να λύνουμε ------- λύναμε λύσαμε να λύσουμε ------- θα λύνουμε
λύνετε να λύνετε λύνετε λύνατε λύσατε να λύσετε λύστε θα λύνετε
λύνουν να λύνουν ------- έλυναν έλυσαν να λύσουν ------- θα λύνουν
Στ. Μελλ Παρακείμενος Υπερσυντέλικος Συντελ. Μελλ
Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική
θα λύσω έχω λύσει να έχω λύσει ------- είχα λύσει θα έχω λύσει
θα λύσεις έχεις λύσει να έχεις λύσει ------- είχες λύσει θα έχεις λύσει
θα λύσει έχει λύσει να έχει λύσει ------- είχε λύσει θα έχει λύσει
θα λύσουμε έχουμε λύσει να έχουμε
λύσει
------- είχαμε λύσει θα έχουμε λύσει
θα λύσετε έχετε λύσει να έχετε λύσει ------- είχατε λύσει θα έχετε λύσει
θα λύσουν έχουν λύσει να έχουν λύσει ------- είχαν λύσει θα έχουν λύσει
Κατερίνα Κορτσαλιουδάκη
Παθητική φωνή
Ενεστώτας Παρατατικός Αόριστος Εξ. Μελλ.
Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική
λύνομαι να λύνομαι ------- λυνόμουν λύθηκα να λυθώ ------ θα λύνομαι
λύνεσαι να λύνεσαι λύνεσαι λυνόσουν λύθηκες να λυθείς λύσου θα λύνεσαι
λύνεται να λύνεται ------- λυνόταν λύθηκε να λυθεί ------- θα λύνεται
λυνόμαστε να λυνόμαστε ------- λυνόμασταν λυθήκαμε να λυθούμε ------- θα λυνόμαστε
λύνεστε να λύνεστε λύνεστε λυνόσασταν λυθήκατε να λυθείτε λυθείτε θα λύνεστε
λύνονται να λύνονται ------- λύνονταν λύθηκαν να λυθούν ------- θα λύνονται
Στ. Μελλ Παρακείμενος Υπερσυντέλικος Συντελ. Μελλ
Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική
θα λυθώ έχω λυθεί να έχω λυθεί ------- είχα λυθεί θα έχω λυθεί
θα λυθείς έχεις λυθεί να έχεις λυθεί ------- είχες λυθεί θα έχεις λυθεί
θα λυθεί έχει λυθεί να έχει λυθεί ------- είχε λυθεί θα έχει λυθεί
θα λυθούμε έχουμε λυθεί να έχουμε
λυθεί
------- είχαμε λυθεί θα έχουμε λυθεί
θα λυθείτε έχετε λυθεί να έχετε λυθεί ------ είχατε λυθεί θα έχετε λυθεί
θα λυθούν έχουν λυθεί να έχουν λυθεί ------- είχαν λυθεί θα έχουν λυθεί
abo
9o ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ «ΓΛΩΣΣΑΣ»
Ενότητα 16η
« Μ ο υ σ ε ί α »
Όνομα: ……………………………………………… Ημερομηνία: …………………………………… Βαθμός:………
1α. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο :
α. Τα παιδιά ωφελούνται από τα προγράμματα του σχολείου.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
β. Οι δρόμοι πλύθηκαν από τη δυνατή βροχή.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
γ. Οι μαθητές οργάνωσαν την επίσκεψη.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
δ. Οι πολλές μετακινήσεις κούρασαν τους παίκτες.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
1β. Γράψτε δίπλα από κάθε πρόταση (Ε) αν η σύνταξη είναι ενεργητική και (Π) αν η σύνταξη είναι παθητική :
• Το Μουσείο του Ελληνικού Θεάτρου ιδρύθηκε το 1938 από τον Γ. Σιδέρη ………
• Οι επισκέπτες του Παιδικού Μουσείου ήταν από τη Σαλαμίνα ………
• Η ζωντανή μουσική συνοδεύει το θεατρικό παιχνίδι ………
• Μια τρελή παρέα από οργανοπαίχτες ζωντανεύουν τα βράδια της Αθήνας ………
• Το Μουσείο της πόλης μας οργανώνουν έκθεση με τίτλο «Το σχολείο» ………
2. Να υπογραμμίσετε τα Υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων :
o Τα μουσεία προσφέρουν σπουδαίο εκπαιδευτικό έργο.
o Ο Υπουργός Πολιτισμού έκανε τα εγκαίνια του Μουσικού Μουσείου.
o Στο Μουσείο Αφής ο τυφλός επισκέπτης ψηλαφίζει την τέχνη.
o Πάντα τα μουσεία επισκέπτονται άνθρωποι κάθε ηλικίας.
3. Να υπογραμμίσετε τα Αντικείμενα και να κυκλώσετε τα Κατηγορούμενα στις παρακάτω προτάσεις :
 Η διευθύντρια του Μουσείου ήταν ικανοποιημένη.
 Το αγαλματίδιο αυτό ήταν αντίγραφο.
 Πολλοί τουρίστες επισκέπτονται την Αθήνα, γιατί λατρεύουν τον ελληνικό πολιτισμό.
 Δεν παρατήρησα την πινακίδα με τις χρονολογίες κατασκευής των αγαλμάτων.
 Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τους τάφους των βασιλιάδων της Μακεδονίας.
4. Να κυκλώσετε τα συνδετικά ρήματα :
 Ο καιρός σήμερα φαίνεται ηλιόλουστος.
 Βρήκα το τηλέφωνο σου και σε πήρα.
 Ο πατέρας του Ηλία εκλέχτηκε δήμαρχος.
 Ήταν όλα τα παιδιά του σχολείου χαρούμενα για την επίσκεψη τους στο μουσείο.
 Παρόλα τα χρόνια της, φαινόταν πολύ νέα.
5. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις μαυρισμένες λέξεις (ρήμα, αντικείμενο, υποκείμενο, κατηγορούμενο) :
α. Η ξενάγηση κράτησε 2 ώρες …………………………………
β. Οι συμμαθητές μου με ενθάρρυναν μετά το ατύχημα που είχα …………………………………
γ. Ο ξεναγός στο μουσείο καλημέρισε τα παιδιά …………………………………
δ. Ο Γεράσιμος φαινόταν άρρωστος …………………………………
abo
6. Να υπογραμμίσετε τα ρήματα και να σημειώσετε δίπλα αν είναι Μεταβατικό ή Αμετάβατο :
 Ο Στέλιος φώναξε την αδερφή του, για να της δώσει τα μαθήματα ……………………
 Στο νοσοκομείο περιποιήθηκαν τα τραύματα του Αποστόλη ……………………
 Ο οδηγός της μοτοσικλέτας τραυματίστηκε σοβαρά ……………………
 Ο διευθυντής ανακοίνωσε τα ονόματα των παιδιών που βραβεύτηκαν στο διαγωνισμό Έκθεσης ……………………
 Η πόρτα έκλεισε απότομα, επειδή φυσούσε πολύ ……………………… ……………………
7. Υπογραμμίστε τις αιτιολογικές προτάσεις :
α. Με ρώτησε με απορία, γιατί ήμουν τόσο σκεφτική.
β. Ο χρόνος μέσα στη τάξη κυλά γρήγορα, εάν σου αρέσουν αυτά που μαθαίνεις.
γ. Επειδή ήμουν κακοδιάθετος, δεν ήρθα στο πάρτυ γενεθλίων σου.
δ. Απολαύσαμε την εκδρομή μας, διότι και ο καιρός ήταν πολύ ευχάριστος.
ε. Στο Παιχνιδοπωλείο τα παιδιά ευχαριστήθηκαν, αφού η έκθεση είχε να κάνει με παιχνίδια.
8. Συμπληρώστε τα κενά. Προσέξτε την ορθογραφία και τους τόνους :
Μια πολ… μεγάλ… έκθεση με π…νακες που εισήχθ…σαν από το εξωτερ…κό έλαβε χώρα στο Μουσείο Μοντέρνας
Τέχν…ς, στ…ν Άνδρο. Οι π…νακες που παρουσιάστ…καν ήταν του Πικάσο και το θέμα τους είχε σχ…ση με τ…ν
ελληνική παράδ…ση και κουλτούρα. Αυστηρά μ…τρα προστασίας είχαν ληφθ…, για να αποφ…γουν διάφορα
ατ…χήματα, ζ…μιές και φθ…ρές. Η προσπάθ…α που καταβλ…θηκε από τους υπεύθ…νους ήταν σημαντ…κή. Η
έκθεση υπερέβη τ…ς προσδ…κίες των επισκεπτ…ν κι άφ…σε πο…ές και καλές εντ…πώσεις. Μακάρι να μας
ξαναδ…θεί η ευκ…ρία να επισκ…πτούμε και αυτό το υπέρ…χο ν…σί των Κ…κλάδων αλλά και το Μουσείο.
9. Να βάλετε τα ρήματα στον Αόριστο στο γ’ ενικό :
λαμβάνω -> ……………………… εισάγομαι -> …………………… υπερβαίνω -> ………………………
λαμβάνομαι -> …………………… αναδεικνύομαι -> ……………………………
10. Ο ξάδερφός σου είναι βοηθός στη διεύθυνση Λαϊκού Πολιτισμού. Ξέχασε τους τίτλους των προγραμμάτων
που ετοίμασε. Μπορείτε να τον βοηθήσετε ;
Α. Τίτλος : ……………………………………
Αίθουσα αγροτικής ζωής του μουσείου. Παρουσιάζεται η καλλιέργεια της ελιάς κάθε Νοέμβριο.
Β. Τίτλος : ……………………………………
Έθιμα της περιόδου της Σαρακοστής και κατασκευή της χάρτινης κούκλας με το όνομα «Σαρακοστή» κάθε
Μάρτη και Απρίλιο.
Κουτσοσπύρος Χάρης
2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ – ΤΑΞΗ: ΣΤ2
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ – 16Η ΕΝΟΤΗΤΑ:
«ΜΟΥΣΕΙΑ»
Όνομα:………………………………………………………………………
Ημερομηνία:………………………..
1. Διάβασε προσεκτικά το παρακάτω κείμενο και
απάντησε με σαφήνεια στις ερωτήσεις.
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, γνωστά και ως Ελγίνεια Μάρμαρα, είναι μεγάλη συλλογή
από μαρμάρινα γλυπτά που μεταφέρθηκαν στην Βρετανία το 1806 από τον Τόμας Μπρους,
Κόμης του Έλγιν, πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1799 μέχρι το 1803.
Εκμεταλλευόμενος την Οθωμανική ηγεμονία στην ελληνική επικράτεια, κατάφερε και
απέκτησε φιρμάνι από τον Οθωμανό Σουλτάνο για την αποκαθήλωσή τους από τον
Παρθενώνα με σκοπό την μέτρηση και την αποτύπωσή τους σε σχέδια, και στη συνέχεια
προχώρησε στην αφαίρεση και φυγάδευσή τους. Τα γλυπτά αυτά αποθηκεύτηκαν στο
Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου το 1816. Το 1936 τοποθετήθηκαν στην έκθεση Duveen
που δημιουργήθηκε για αυτό το σκοπό. Από το 1983, με πρωτοβουλία της τότε Υπουργού
Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, η Ελλάδα έχει καταβάλλει προσπάθειες να φέρει τα
Ελγίνεια πίσω στην Αθήνα. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Βρετανικό Μουσείο τον Απρίλιο
του 2007, αναφέρεται ότι δεν προτίθεται να παραχωρήσει την κυριότητα των Γλυπτών του
Παρθενώνα σε ελληνικό μουσείο. Νεότερη ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου (2009)
ανέφερε πως, με την ευκαιρία των εγκαινίων του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, θα ήταν
διατεθειμένο να δανείσει τα Ελγίνεια, αρκεί η Ελληνική Κυβέρνηση να αναγνωρίσει το
δικαίωμα ιδιοκτησίας τους στο Μουσείο. Η Ελληνική Κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση.
Η εν λόγω συλλογή γλυπτών περιλαμβάνει μερικά από τα γλυπτά των αετωμάτων, των
μετοπών που απεικονίζουν μάχες μεταξύ των Λαπίθων και των Κενταύρων, αλλά και της
Ζωφόρου του Παρθενώνα που κοσμούσε το ανώτερο τμήμα των τοίχων του σηκού του ναού
σε όλο τους το μήκος. Ως εκ τούτου, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 1/2 από ό,τι
απομένει από τη γλυπτική διακόσμηση του Παρθενώνα που διασώθηκε. Τα αποκτήματα
του Έλγιν περιλαμβάνουν ακόμη αντικείμενα από άλλα κτίρια της Αθηναϊκής Ακρόπολης: το
Ερέχθειο, που μεταβλήθηκε σε ερείπιο κατά τον ελληνικό αγώνα της Ανεξαρτησίας (1821-
33), τα Προπύλαια και τον Ναό της Αθηνάς Νίκης. Ο λόρδος Έλγιν πήρε περίπου τα μισά από
τα γλυπτά του Παρθενώνα και από τα υπόλοιπα δημιουργήθηκαν εκμαγεία σε γύψο. Στη
συλλογή των μαρμάρων δόθηκε το όνομα του λόρδου Έλγιν.
Πηγή: http://el.wikipedia.org
 Ποιες συγκυρίες εκμεταλλεύτηκε ο κόμης του Έλγιν και φυγάδευσε τα μάρμαρα;
Πώς έπεισε τον Σουλτάνο;
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
……….............................................................................................................................
 Από ποια μέρη της Αθηναϊκής Ακρόπολης είναι αποσπασμένα τα μάρμαρα;
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………..……………………………………………………………………..
Κουτσοσπύρος Χάρης
 Ποιες προσπάθειες έχουν καταβληθεί από μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης για
την επιστροφή των μαρμάρων; Ποια η αντίδραση της αντίστοιχης Βρετανικής;
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………….
2. Προσπάθησε να βρεις τα υποκείμενα και τα αντικείμενα των υπογραμμισμένων
ρημάτων, για να συμπληρώσεις τα κενά του πίνακα.
Υποκείμενο Ρήμα Αντικείμενο
3. Να συμπληρώσεις τα κενά του πίνακα με τα υπογραμμισμένα ρήματα του
κειμένου.
ρήμα χρόνος έγκλιση πρόσωπο αριθμός
4. Να μετατρέψεις τη σύνταξη των προτάσεων από ενεργητική σε παθητική και
αντίστροφα.
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πολλά προϊστορικά ευρήματα στην Κρήτη.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
Το μουσείο φιλοξενεί όλη τη συλλογή των ευρημάτων από την Κνωσό.
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Ο τάφος του Μ. Αλεξάνδρου αναζητείται ακόμη από τους αρχαιολόγους.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
Η αρχαία πόλη της Σάμου ιδρύθηκε από Ίωνες αποίκους το 1000 π.Χ.
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Η Ακρόπολη στολίζει την πόλη της Αθήνας.
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς στον Παρθενώνα δημιουργήθηκε από τον
Φειδία.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
Κουτσοσπύρος Χάρης
5. Ένωσε τις προτάσεις , ώστε η μία από τις δύο να γίνει αιτιολογική. Κάνε όλες τις
απαραίτητες αλλαγές.
Ενημερώθηκα για όλα τα έργα τέχνης που εκτίθενται. Αγόρασα τον οδηγό του
μουσείου.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Τον 5ο
αι. π.Χ. στην Αθήνα φιλοτεχνήθηκαν σπουδαία έργα τέχνης. Υπήρχε
οικονομική και πνευματική ανάπτυξη.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Η μινωική Κρήτη αναπτύχτηκε πολύ. Το νησί έχει σπουδαία γεωγραφική θέση.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
Τα εκθέματα προστατεύονται. Τοποθετούνται σε ειδικές προθήκες.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
6. Να αντιστοιχίσεις τις λέξεις με τους ορισμούς τους.
Έκθεμα • • Ανδρικός τύπος αγάλματος
Προθήκη • • Αντικείμενο που παρουσιάζεται για
έκθεση
Αρχαιοκάπηλος • • Γυναικείος τύπος αγάλματος
Ενάλια αρχαιολογία • • Αγαλματίδιο
Ειδώλιο • • Αυτός που κλέβει αρχαία έργα τέχνης
Κόρη • • Βιτρίνα
Κούρος • • Επιστήμη που ανακαλύπτει
αρχαιολογικά ευρήματα στη θάλασσα
7. Να γίνει χρονική αντικατάσταση των ρημάτων:
Ενεστώτας βρίσκεσαι
Παρατατικός
Αόριστος οδήγησαν
Στιγμ. Μελ.
Εξακουλ. Μελ. Θα κοιτάζει
Παρακείμενος Έχει ιδρυθεί
Υπερσυντέλικος
Συντελεσ. Μελ.
Κουτσοσπύρος Χάρης
8. Να κλιθούν; α) η επείγουσα υπόθεση β) το απόν παιδί
Ενικός αριθμός
Πληθυντικός αριθμός
9. Άσκηση ορθογραφίας.
Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν μεγαλοφ…ΐα. Τον ενδιέφ…ραν σχεδόν τα πάντα. Με
βάση τις παρατηρ…σεις του και με συνεχ… π…ράματα σχεδίασε δυο μ…χανές, που
στα μάτια των ανθρώπ…ν τότε φάνταζαν βγαλμένες από βιβλία επιστ…μον…κής
φαντασίας. Ο Λεονάρντο ήταν επ…σης σπουδ…ος κα….ιτέχνης. Το π…ο γν…στο του
έργο είναι η Μόνα Λίζα. Οι μελέτες του και οι ανακαλ…ψεις του κάλ…πταν πολλές
ανάγκες της ζωής των ανθρώπων.
10. Έμεινες ενθουσιασμένος/η από την επίσκεψη στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης και
θέλεις να το προτείνεις στους μαθητές και στους δασκάλους της Ε΄τάξης για να το
επισκεφτούν του χρόνου. Γράψε ένα κείμενο προκειμένου να τους πείσεις για την
επιλογή σου. Φρόντισε να χρησιμοποιήσεις επιχειρήματα και φράσεις που να
δείχνουν τα συναισθήματά σου.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr
Επαναληπτικές ασκήσεις στη Γλώσσα για την 16η ενότητα ΣΤ'
Δημοτικού (Μουσεία).
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ «ΓΛΩΣΣΑΣ»
Ενότητα 16η « Μ ο υ σ ε ί α »
Όνομα: ……………………………………………… Ημερομηνία: ……………………………
ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
μουσ...ο // ...θουσα // λεπτομέρ...ες // λ...γισμένο // απολλ...νιο // ασ...γκριτος //
...πέροχος // πρόσφ...γας // αρχ...ολογικό // ν...χτοφύλακας // πανσέλ...νος // ν...χελικά
// λ...θαργος // ζευγαρ...τός // τρισευτ...χισμένος // σφιχτοτ...λιγμένος // επιφ...λάσσω
// συν...δητοποιώ // επισ...μαίνω // ευαισθητοπ...ηση // β...ζαντινός // κ...κλαδικός //
μιν...ικός // μυκ...ναϊκός // ανανε...μένος / άχρ...στος //...λικό // πρ...τότυπος // π...λη //
εκπ...δευτικός // δραστ...ριότητα.
1α. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο :
α. Τα παιδιά ωφελούνται από τα προγράμματα του σχολείου.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
β. Οι δρόμοι πλύθηκαν από τη δυνατή βροχή.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
γ. Οι μαθητές οργάνωσαν την επίσκεψη.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
δ. Οι πολλές μετακινήσεις κούρασαν τους παίκτες.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
1β. Γράψτε δίπλα από κάθε πρόταση (Ε) αν η σύνταξη είναι ενεργητική και (Π)
αν η σύνταξη είναι παθητική :
• Το Μουσείο του Ελληνικού Θεάτρου ιδρύθηκε το 1938 από τον Γ. Σιδέρη ………
• Οι επισκέπτες του Παιδικού Μουσείου ήταν από τη Σαλαμίνα ………
• Η ζωντανή μουσική συνοδεύει το θεατρικό παιχνίδι ………
• Μια τρελή παρέα από οργανοπαίχτες ζωντανεύουν τα βράδια της Αθήνας ………
• Το Μουσείο της πόλης μας οργανώνουν έκθεση με τίτλο «Το σχολείο» ………
Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr
2. Να υπογραμμίσετε τα Υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων :
o Τα μουσεία προσφέρουν σπουδαίο εκπαιδευτικό έργο.
o Ο Υπουργός Πολιτισμού έκανε τα εγκαίνια του Μουσικού Μουσείου.
o Στο Μουσείο Αφής ο τυφλός επισκέπτης ψηλαφίζει την τέχνη.
o Πάντα τα μουσεία επισκέπτονται άνθρωποι κάθε ηλικίας.
3. Να υπογραμμίσετε τα Αντικείμενα και να κυκλώσετε τα Κατηγορούμενα
στις παρακάτω προτάσεις :
Η διευθύντρια του Μουσείου ήταν ικανοποιημένη.
Το αγαλματίδιο αυτό ήταν αντίγραφο.
Πολλοί τουρίστες επισκέπτονται την Αθήνα, γιατί λατρεύουν τον ελληνικό πολιτισμό.
Δεν παρατήρησα την πινακίδα με τις χρονολογίες κατασκευής των αγαλμάτων.
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τους τάφους των βασιλιάδων της Μακεδονίας.
4. Να κυκλώσετε τα συνδετικά ρήματα :
Ο καιρός σήμερα φαίνεται ηλιόλουστος.
Βρήκα το τηλέφωνο σου και σε πήρα.
Ο πατέρας του Ηλία εκλέχτηκε δήμαρχος.
Ήταν όλα τα παιδιά του σχολείου χαρούμενα για την επίσκεψη τους στο μουσείο.
Παρόλα τα χρόνια της, φαινόταν πολύ νέα.
5. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις μαυρισμένες λέξεις
(ρήμα, αντικείμενο, υποκείμενο, κατηγορούμενο) :
α. Η ξενάγηση κράτησε 2 ώρες .
β. Οι συμμαθητές μου με ενθάρρυναν μετά το ατύχημα που είχα.
γ. Ο ξεναγός στο μουσείο καλημέρισε τα παιδιά.
δ. Ο Γεράσιμος φαινόταν άρρωστος.
Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr
6. Να υπογραμμίσετε τα ρήματα και να σημειώσετε δίπλα
αν είναι Μεταβατικό ή Αμετάβατο :
 Ο Στέλιος φώναξε την αδερφή του, για να της δώσει τα μαθήματα.
 Στο νοσοκομείο περιποιήθηκαν τα τραύματα του Αποστόλη.
 Ο οδηγός της μοτοσικλέτας τραυματίστηκε σοβαρά.
 Ο διευθυντής ανακοίνωσε τα ονόματα των παιδιών που βραβεύτηκαν
στο διαγωνισμό Έκθεσης.
 Η πόρτα έκλεισε απότομα, επειδή φυσούσε πολύ.
7. Υπογραμμίστε τις αιτιολογικές προτάσεις :
α. Με ρώτησε με απορία, γιατί ήμουν τόσο σκεφτική.
β. Ο χρόνος μέσα στη τάξη κυλά γρήγορα, εάν σου αρέσουν αυτά που μαθαίνεις.
γ. Επειδή ήμουν κακοδιάθετος, δεν ήρθα στο πάρτυ γενεθλίων σου.
δ. Απολαύσαμε την εκδρομή μας, διότι και ο καιρός ήταν πολύ ευχάριστος.
ε. Στο Παιχνιδοπωλείο τα παιδιά ευχαριστήθηκαν, αφού η έκθεση είχε
να κάνει με παιχνίδια.
8. Συμπληρώστε τα κενά. Προσέξτε την ορθογραφία και τους τόνους :
Μια πολ… μεγάλ… έκθεση με π…νακες που εισήχθ…σαν από το εξωτερ…κό
έλαβε χώρα στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχν…ς, στ…ν Άνδρο.
Οι π…νακες που παρουσιάστ…καν ήταν του
Πικάσο και το θέμα τους είχε σχ…ση με τ…ν ελληνική
παράδ…ση και κουλτούρα.
Αυστηρά μ…τρα προστασίας είχαν ληφθ…, για να αποφ…γουν διάφορα
ατ…χήματα, ζ…μιές και φθ…ρές.
Η προσπάθ…α που καταβλ…θηκε
από τους υπεύθ…νους ήταν σημαντ…κή. Η έκθεση υπερέβη τ…ς προσδ…κίες
των επισκεπτ…ν κι άφ…σε πο…ές και καλές εντ…πώσεις.
Μακάρι να μας ξαναδ…θεί η ευκ…ρία να επισκ…πτούμε
και αυτό το υπέρ…χο ν…σί των Κ…κλάδων αλλά και το Μουσείο.
9. Να βάλετε τα ρήματα στον Αόριστο στο γ’ ενικό :
λαμβάνω -> ……………………… εισάγομαι -> ……………………
υπερβαίνω -> ………………………
λαμβάνομαι -> …………………… αναδεικνύομαι -> ……………………………
Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr
10. Ο ξάδερφός σου είναι βοηθός στη διεύθυνση Λαϊκού Πολιτισμού.
Ξέχασε τους τίτλους των προγραμμάτων που ετοίμασε. Μπορείτε να τον βοηθήσετε;
Α. Τίτλος : ……………………………………
Αίθουσα αγροτικής ζωής του μουσείου. Παρουσιάζεται η καλλιέργεια της ελιάς
κάθε Νοέμβριο.
Β. Τίτλος : ……………………………………
Έθιμα της περιόδου της Σαρακοστής και κατασκευή της χάρτινης κούκλας
με το όνομα «Σαρακοστή» κάθε Μάρτη και Απρίλιο.
11. Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική:
• Ο δάσκαλος τιμώρησε αυστηρά τους μαθητές.
• Ο επιστάτης κλείδωσε την πόρτα του μουσείου.
• Θεώρησαν το Γιάννη υπεύθυνο για το ατύχημα.
• Ο Φειδίας κατασκεύασε το άγαλμα της Αθηνάς.
12. Στις παρακάτω προτάσεις να μετατρέψεις την παθητική σύνταξη σε
ενεργητική:
• Ο θείος παρασύρθηκε από ένα αυτοκίνητο.
• Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο από τους περαστικούς.
• Το ακρωτήριο στολίζεται από το ναό του Ποσειδώνα.
• Διάφορα εργαστήρια μέσα στα ανάκτορα είχαν δημιουργηθεί από τους Μινωίτες.
• Τρελάθηκε από τη χαρά του.
13. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα αντικείμενα:
Ο Δημήτρης έβγαλε το πορτοφόλι του.
Αποφάσισε να πάει στο χωριό.
Το παιδί κατάλαβε ποιο ήταν το χρέος του.
Φρόντιζε τους φτωχούς και ανήμπορους.
Άκουσαν το δυνατό μπαμ και φοβήθηκαν.
Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr
14. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα κατηγορούμενα ή τις
γενικές κατηγορηματικές:
Ο Αριστείδης ήταν δίκαιος.
Ο Αλέξανδρος ονομάστηκε μέγας.
Οι αποσκευές είναι του Βασίλη.
Τα χαμηλά τακούνια είναι της μόδας.
Τα φαγητά φαίνονταν της ώρας.
Ο Γιώργος θεωρείται από τους ειδικούς ο καλύτερος ποδοσφαιριστής.
Οι ναυαγοί φαίνονταν ταλαιπωρημένοι.
Αυτό το αυτοκίνητο είναι μεγάλης αξίας.
Ενότητα 16
μουσεία
σελ.
339
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά
Ασκήσεις:
1. Να κάνετε χρονική αντικατάσταση στα ρήματα:
εισήχθησαν, ελήφθησαν, καταβλήθηκε
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ εισήχθησαν ελήφθησαν καταβλήθηκε
ΕΞΑΚ. ΜΕΛ.
ΣΥΝ. ΜΕΛ.
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ
ΣΥΝΤ. ΜΕΛ
2. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις.
Ο Αντρέας ____________ (θεωρούμαι) καλός παίκτης.
Την περίοδο της Κατοχής οι άνθρωποι ____________ (στερούμαι) τα βασικά αγαθά.
Παλαιότερα, η χώρας μας ____________ (εξάγω) εσπεριδοειδή για πολλά χρό-νια.
Την περσινή χρονιά, η χώρα μας ____________ (εξάγω) 10.000 τόνους λάδι.
Στον χθεσινό αγώνα ποδοσφαίρου ____________ (επεμβαίνω) η αστυνομία επειδή
έγιναν φασαρίες.
σελ.
340
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Η εταιρία μας σας ____________ (εγγυώμαι) ότι τα προϊόντα είναι εξαιρετικής
ποιότητας.
Εχθές, ο ληστής ____________ (συλλαμβάνομαι) από την αστυνομία.
Εχθές, η αστυνομία ____________ (συλλαμβάνω) τον ληστή.
σελ.
341
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Πώς ξεχωρίζουμε την ενεργητική από την Παθητική σύνταξη
Ασκήσεις:
1. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.
Το δυνατό χαλάζι κατέστρεψε τις καλλιέργειες.
____________________________________________________________________
Το 1929, ο Αντώνης Μπενάκης ίδρυσε το γνωστό μουσείο της Αθήνας, το Μουσεί-
ο Μπενάκη, στη μνήμη του πατέρα του Εμμανουήλ.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
Ο υπουργός πρέπει να εγκρίνει την πρόταση του συμβουλίου.
____________________________________________________________________
Η δασκάλα μας οργάνωσε με επιμέλεια την εκδήλωση.
____________________________________________________________________
Οι καθηγητές δεν του έδωσαν σημασία.
____________________________________________________________________
Το συνεχόμενο διάβασμα κούρασε πολύ τους μαθητές.
σελ.
342
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
2. Να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική.
Τα λουλούδια του όμορφου κήπου ποτίστηκαν από τη βροχή.
____________________________________________________________________
Δεν του δόθηκε η ευκαιρία από τους αντιπάλους.
____________________________________________________________________
Τα παιδιά διδάσκονται χορό από την κυρία Λάμπρου.
____________________________________________________________________
Τα απαραίτητα έγγραφα είχαν σταλεί το πρωί από τη γραμματέα.
____________________________________________________________________
Ο κύριος Νικολάου ανακηρύχθηκε πρόεδρος από τα μέλη του συλλόγου.
____________________________________________________________________
Θεωρείται από πολλούς ο καλύτερος ποδοσφαιριστής της ομάδας.
____________________________________________________________________
σελ.
343
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς ξεχωρίζουμε τα μεταβατικά από τα αμετάβατα, καθώς και τα ρή-
ματα που παίρνουν αντικείμενο από αυτά που παίρνουν κατηγορούμενο
Ασκήσεις:
1. Να υπογραμμίσετε τα ρήματα του παρακάτω κειμένου και να συμπληρώσετε
τον πίνακα.
Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας δράκος που δεν είχε μήτε όνομα μήτε και
δουλειά. Οι παροιμίες λένε πως, όταν δεν έχει κανείς δουλειά, σκέφτεται κακά
πράγματα.
Αυτά έκανε και αυτός ο δράκος, που τον φώναζαν Δράκο, γιατί δεν είχε άλλο ό-
νομα.
Καθισμένος με τις πιτζάμες του κάθε μέρα, κάθε μέρα, κάθε μέρα, μπροστά στην
έγχρωμη τηλεόραση, παρακολουθούσε όλα τα σίριαλ. Κι εκεί που χαλάρωνε, του
ήρθε μια ιδέα: «Δεν κάνω μια συμμορία;».
Να, γι’ αυτό είναι σοφές οι παροιμίες.
Και πώς θα την έκανε τη συμμορία ο δράκος, που τον έλεγαν Δράκο, γιατί δεν εί-
χε άλλο όνομα; Μα δεν είχε κανένα πρόβλημα. Θα το αντέγραφε από την τηλεόρα-
ση. Είδε, λοιπόν, πολλές τέτοιες ταινίες και πήρε ένα σωρό ιδέες.
Μετά, φόρεσε το στενό του το μπλουτζίν, έβαλε και το πουκαμισάκι με τη μάρκα
στο τσεπάκι, έχωσε στις τσέπες του δυο πιστόλια, ανέβηκε σε μια μοτοσικλέτα για-
πωνέζικη και να σου τον στο στέκι των δράκων.
Το στέκι των δράκων δεν ήταν σπηλιά, κάθε άλλο. Ήταν μια ωραία ντισκοτέκ με
χιλιάδες χρωματιστά φώτα και χορευτική μουσική. Την έλεγαν «Ντρακοντισκοτέκ»,
γιατί στους δράκους αρέσουν πολύ οι ξένες γλώσσες
Αγγελική Βαρελλά, Δρακοπαραμύθι
σελ.
344
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΑ
σελ.
345
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
2. Να κάνετε συντακτική αναγνώριση στις παρακάτω προτάσεις.
Ο Αντώνης φαίνεται κουρασμένος σήμερα.
Η Ντίνα χάρισε στην Άννα το δαχτυλίδι της.
Ο Μάκης και η Μαρία μιλούν δυνατά.
Πρέπει να φύγετε γρήγορα.
Ο Νίκος θεωρείται καλός ποδοσφαιριστής.
Η Άννα της έδωσε το τετράδιο.
Η Άννα έδωσε στη Γιάννα το τετράδιο.
Μου βάζεις λίγο νερό;
Το τρένο έφτασε στον προορισμό του.
Αγόρασα βιβλία και τετράδια.
Σου αγόρασα βιβλία και τετράδια.
σελ.
346
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να συμπληρώσετε τον πίνακα χρησιμοποιώντας τα ρήματα των παραπάνω
προτάσεων.
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΑΠΡΟΣΩΠΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΑ
ΔΙΠΤΩΤΑ ΜΟΝΟΠΤΩΤΑ
σελ.
347
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Αιτιολογικές προτάσεις
Ασκήσεις
1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τις αιτιολογικές προτά-
σεις.
Σήμερα, το πρωί ξύπνησα νωρίς, μιας και είχα χορτάσει τον ύπνο. Αμέσως, πήρα
το πρωινό μου και έφυγα για το σχολείο. Ήταν πολύ σημαντική ημέρα, καθώς σήμε-
ρα δίνονταν οι έλεγχοι με τους βαθμούς. Ανυπομονούσα να περάσει η ώρα για να δω
τους βαθμούς μου! Επιτέλους, η ώρα των ελέγχων έφτασε. Όλοι οι γονείς ήρθαν και
εγώ περίμενα ανυπόμονα τη μητέρα μου. Όμως, δεν φαινόταν πουθενά. Είχα πάει
στην πόρτα και κοιτούσα μήπως την δω από μακριά. Μετά από δέκα λεπτά ήρθε.
Μου ζήτησε συγνώμη για την αργοπορία της. Δεν πρόλαβε να έρθει νωρίτερα επειδή
είχε πολλή κίνηση στο δρόμο. Πήγαμε γρήγορα γρήγορα να βρούμε τη δασκάλα,
γιατί η ώρα είχε περάσει. Τελικά, πήραμε τον έλεγχο και οι βαθμοί μου σε όλα τα
μαθήματα ήταν αρκετά καλοί, εκτός από το βαθμό στα Μαθηματικά, γιατί η δασκά-
λα θέλει να προσπαθήσω λίγο παραπάνω. Θα προσπαθήσω και στο επόμενο τρίμη-
νο, ο βαθμός μου θα είναι καλύτερος!
2. Να γράψετε τρεις αιτιολογικές προτάσεις χρησιμοποιώντας κάθε φορά δια-
φορετικό σύνδεσμο.
1._________________________________________________
2._________________________________________________
3._________________________________________________
σελ.
348
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Επαναληπτικές Ασκήσεις
1. Να διορθώσετε τα λάθη.
«Εφεβρέτες» του συστήματος σόναρ, εξαιρετικοί ακροβάτες, δεινοί κολημβυτές,
θιασώτες του έρωτα, οι πλέον κοινωνικοί κάτηκοι των εληνικών θαλασών. Τα δελ-
φίνια είναι τόσο μοναδικά είδη που έχουν κερδίσει τον θαβμασμό μας με το σπαθί
τους… ή μάλλον με το βλέμα τους.
Τα εληνικά πελάγοι έχουν το προνόμιο να φιλοξενούν τέσσερα είδη δελφινιών.
Το ζωνοδέλφινο, το ρινοδέλφινο, το σταχτοδέλφινο και το κινό δελφίνι. Όλα τα
δελφίνια έχουν ένα σύστημα ηχοεντοπισμού με τη βοήθηα του οποίου προσανατο-
λήζωνται, εντοπίζουν την τροφή τους και επικυνωνούν μεταξύ τους. Μια επικηνω-
νία με κόδικες που δεν θα μπορούσε εύκολα να φανταστεί κανείς για ένα θαλάσιο
θηλαστικό. Μια επικοινωνία πεχνιδιάρικη, κηνωνική και ερωτική.
wwf.gr
2. Να συμπληρώσετε τα κενά του κειμένου.
Η ζωή του ζωνοδέλφινου
Το ξέρατε ότι στον Κορινθιακό ζει το μικρότερο είδος ζωνοδέλφινου στον κό-
σμο;
Το ζωνοδέλφινο δεν είναι μόνο το μικρότερο στην «__κογέν__ά» του. Είναι ε-
πίσ__ς αυτό που συναντάμε πιο σ__χνά στα ελ__νικά νερά. Με γκρι χρώμα, πήρε το
όνομά του από τη μαύρη γραμ__ (ζώνη) που ξεκ__νάει από το μάτι και κα-
τευθ__νετ__ προς την κοιλιά του. Με μέσο μήκος 1,65 μέτρα είναι μικρότερο από
σελ.
349
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
τα υπόλ__πα δελφίνια. Ζει σχεδόν σε όλες τις περιοχές της χώρας, σε μεγάλο βάθος
αλλά κοντά στις ακτές. Ένας απομον__μένος πληθυσμός ζει στον κλειστό Κορινθι-
ακό κόλπο.
Δ__νός κολυμβητής, αναπτ__σει συνήθως ταχύτ__τες μέχρι τα 35 χλμ/ώρα, αν
και στις βιασ__νες του… μπορεί να φτάσει τα 60 χλμ/ώρα. Τρέφετ__ κυρίως με κα-
λαμάρια αλλά και με αφρόψαρα όπως ο γαύρος. Εν__λ__κιώνετ__ στα 11 με 12
χρόνια του, ενώ επιλέγει τους θερμούς μήνες για να φέρει στη ζωή τους απογ__νους
του, περίπου κάθε 3 χρόνια. Το μέγιστο προσδόκ__μο της ζωής του είναι τα 45 χρό-
νια. Αυτά τα χαρακτ__ριστικά σίγουρα δεν προδιαθέτουν κάπ__ον για ένα είδος το
οποίο απειλ__τ__. Παρόλα αυτά, το ζωνοδέλφινο θεωρ__τ__ είδος «Τρωτό», σύμ-
φωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών Ζώων της Ελλάδας (Αθήνα,
2009).
wwf.gr
σελ.
350
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ
Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία
Θέματα Εκθέσεων
1. Γράφω μια έκθεση με θέμα: «Ένα ατύχημα στο δρόμο»
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
351
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
352
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Περίληψη
1. Να δώσετε ένα τίτλο στο παρακάτω κείμενο και να γράψετε την
περίληψή του.
Καθημερινά από τις έξι και μισή το πρωί οι δρόμοι του Άμστερνταμ γεμίζουν με
ποδήλατα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κυκλοφοριακό πρόβλημα πίσω από τον
κεντρικό σταθμό του τρένου. Η πόλη είναι γνωστή για την ευρεία χρήση ποδηλάτου
όπως η Βενετία για τις γόνδολες.
Το ποδήλατο αποτελεί μέσο μεταφοράς τόσο για τους νεότερους όσο και για τις
μεγαλύτερες ηλικίες. Οι γονείς συχνά το επιλέγουν για να μετακινούνται με τα παι-
διά τους και να τα πηγαίνουν στο σχολείο. Ελάχιστοι φορούν κράνος. Όλο και πε-
ρισσότεροι κάτοικοι λένε πως αυτή η κατάσταση θα ήταν αδιανόητη μερικά χρόνια
πριν. Πλέον υπάρχουν πάρα πολλά ποδήλατα. Ενώ άλλες πόλεις του κόσμου κατα-
βάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να προωθήσουν το ποδήλατο ως μέσο μετακίνη-
σης, το Άμστερνταμ προσπαθεί να ελέγξει το μεγάλος πλήθος. Στους 800.000 κα-
τοίκους της πόλης αντιστοιχούν 880.000 ποδήλατα και η κυβέρνηση υπολογίζει πως
είναι τέσσερις φορές περισσότερα από τα αυτοκίνητα.
Οι κάτοικοι δεν προβληματίζονται τόσο για το κυκλοφοριακό πρόβλημα που δη-
μιουργείται αλλά περισσότερο για το πού θα παρκάρουν τα ποδήλατά τους σε μια
περιοχή όπου υπάρχει πιο πολύ νερό παρά πλακόστρωτες επιφάνειες. «Ακούω όλη
την ώρα παράπονα», δήλωσε ο Ζεμ Σμιτ, εργαζόμενος σε δημόσιο πάρκινγκ για πο-
δήλατα στο κέντρο της πόλης. «Ο χώρος δεν είναι κατάλληλος για ποδήλατα», πρό-
σθεσε. Το εν λόγω πάρκινγκ χωράει 140 ποδήλατα, αλλά συνήθως υπάρχουν αρκετά
περισσότερα. «Έχουμε πραγματικό πρόβλημα με τη στάθμευση των ποδηλάτων»,
είπε ο Τόμας Κρουν, εργαζόμενος στο τμήμα μεταφορών και κυκλοφορίας του Άμ-
στερνταμ. «Δεν πιστεύουμε, όμως, πως έχει δημιουργηθεί κάποια κρίση. Φανταστεί-
σελ.
353
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
τε όλα αυτά τα ποδήλατα να ήταν αυτοκίνητα», εξήγησε. Μέρος του προβλήματος
αποτελεί το γεγονός ότι πολλοί κάτοικοι του Άμστερνταμ έχουν πάνω από ένα πο-
δήλατο.
Ταυτόχρονα η πόλη έχει να αντιμετωπίσει και άλλα ζητήματα. Ένα από αυτά εί-
ναι η πρόσφατη αύξηση των μηχανών σκούτερ, που ενίοτε χρησιμοποιούν τους δρό-
μους για τα ποδήλατα προκαλώντας συχνά ατυχήματα. Αν και τα σκούτερ αποτε-
λούν μόλις το 3% των οχημάτων ευθύνονται για το 16% των ατυχημάτων. Η μεγα-
λύτερη πρόκληση είναι πάντως το ανεξέλεγκτο παρκάρισμα των ποδηλάτων. Ο κε-
ντρικός σταθμός του Άμστερνταμ αποτελεί την καρδιά του προβλήματος.
Την τελευταία δεκαετία η Netherlands Railways έχει δημιουργήσει περισσότερες
από 10.000 θέσεις για παρκάρισμα ποδηλάτων. Έως το 2020 ο αριθμός αναμένεται
να έχει φτάσει τις 17.000 θέσεις ως μέρος της κατασκευής ενός υπόγειου γκαράζ
αξίας 27 εκατ. δολαρίων μπροστά στο υπάρχον κτίριο. Μία δεκαετία πριν ένα τριώ-
ροφο γκαράζ ποδηλάτων είχε κατασκευασθεί δημιουργώντας 2.500 θέσεις στάθμευ-
σης. «Αποτελεί πλέον αξιοθέατο για τους τουρίστες», δήλωσε υπάλληλος του σταθ-
μού, ο οποίος κατέχει και ο ίδιος τρία ποδήλατα και χρησιμοποιεί το ένα από αυτά
για να πάει στη δουλειά του καθημερινά. «Είναι το πιο φωτογραφημένο σημείο στο
Άμστερνταμ», πρόσθεσε.
Η Καθημερινή / The New York Times
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
354
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
355
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς κάνουμε έναν απολογισμό (για όσα είδαμε, ακούσαμε,
μάθαμε και αισθανθήκαμε) μετά από επίσκεψη σε κάποιο χώρο
Ανάπτυξη Λόγου:
1. Να γράψετε μερικές πληροφορίες για ένα χώρο που επισκεφθήκατε πρόσφα-
τα και σας έκανε εντύπωση.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
356
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
357
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς πείθουμε κάποιον, δικαιολογώντας αυτά που λέμε
Έκθεση
1. Να γράψετε μια έκθεση με θέμα:
«Η τάξη σας οργανώνει μια μονοήμερη εκδρομή κοντά στην περιοχή σας.
Γράψτε μια έκθεση με στόχο να πείσετε τους συμμαθητές σας ότι αξίζει να επι-
σκεφθείτε το μέρος αυτό».
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
358
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
359
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς επιλέγουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε από ενη-
μερωτικά κείμενα
Ασκήσεις:
1. Οι γονείς σας θέλουν να επισκεφθούν το Μουσείο της Ακρόπολης.
Λόγω της δουλειάς τους μπορούν να πάνε κάποιο Σαββατοκύριακο του Μαΐου.
Διαβάστε τις παρακάτω πληροφορίες και σημειώστε όσα θα ενδιέφεραν τους
γονείς σας.
Σήμερα, το νέο Μουσείο της Ακρόπολης είναι στο σύνολό του 25,000 τ.μ. και δι-
αθέτει εκθεσιακούς χώρους με εμβαδόν 14,000 τ.μ., δέκα φορές μεγαλύτερους από
ότι στο παλιό Μουσείο. Το νέο Μουσείο προσφέρει όλες τις υπηρεσίες που απαι-
τούνται από ένα παγκόσμιο μουσείο του 21ου αιώνα.
Διεύθυνση και Επικοινωνία
Μουσείο Ακρόπολης
Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15, 11742 Αθήνα.
Πληροφορίες:
Τηλ.: 210 9000900
Ώρες λειτουργίας
1 Απριλίου – 31 Οκτωβρίου:
Δευτέρα: 8:00 π.μ. – 4:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 3:30 μ.μ.)
Τρίτη έως Κυριακή: 8:00 π.μ. – 8:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 7:30 μ.μ.)
Παρασκευή: 8:00 π.μ – 10:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 9:30 μ.μ.)
σελ.
360
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
1 Νοεμβρίου – 31 Μαρτίου:
Δευτέρα έως Πέμπτη: 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 4:30 μ.μ.)
Παρασκευή: 9:00 π.μ. – 10:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 9:30 μ.μ.)
Σάββατο και Κυριακή: 9:00 π.μ. – 8:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 7:30 μ.μ.)
Κλειστό: 1 Ιανουαρίου, Κυριακή και Δευτέρα του Πάσχα, 1 Μαΐου, 25 και 26
Δεκεμβρίου
Εισιτήριο
Γενική είσοδος: 5 ευρώ.
Ημέρες ελεύθερης εισόδου: 25 Μαρτίου, 18 Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων),
28 Οκτωβρίου
theacropolismuseum.gr
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
361
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 16ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Να κάνετε Χρονική Αντικατάσταση στα ρήματα:
απαλλάσσομαι, επεμβαίνει, διεξάγει
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ απαλλάσσομαι επεμβαίνει διεξάγει
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΕΞΑΚ. ΜΕΛ.
ΣΥΝ. ΜΕΛ.
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ
ΣΥΝΤ. ΜΕΛ
2. Να κάνετε Χρονική Αντικατάσταση στα ρήματα:
αθλούνται, αναρριχώμαι
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ αθλούνται αναρριχώμαι
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΕΞΑΚ. ΜΕΛ.
ΣΥΝ. ΜΕΛ.
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ
ΣΥΝΤ. ΜΕΛ
σελ.
362
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να μετατρέψετε τις προτάσεις από ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το
αντίστροφο.
Το συνεργείο καθάρισε προσεκτικά το δωμάτιο.
____________________________________________________________________
Το φαγητό ετοιμάστηκε από τον μάγειρα.
____________________________________________________________________
Του δόθηκε βραβείο ποίησης από τον πολιτιστικό σύλλογο του δήμου.
____________________________________________________________________
Η διευθύντρια διέκοψε το μάθημα την ώρα που γράφαμε έκθεση.
____________________________________________________________________
Τα παιδιά στόλισαν την τάξη με τις όμορφες ζωγραφιές τους και με λουλούδια.
____________________________________________________________________
4. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τα ρήματα και να συμπληρώσετε
τον πίνακα.
Σήμερα, το πρωί ξύπνησα νωρίς, μιας και είχα χορτάσει τον ύπνο. Αμέσως, πήρα
το πρωινό μου και έφυγα για το σχολείο. Ήταν πολύ σημαντική ημέρα, καθώς σήμε-
ρα έδιναν τους ελέγχους με τους βαθμούς. Ανυπομονούσα να περάσει η ώρα για να
δω τους βαθμούς μου! Επιτέλους, η ώρα των ελέγχων έφτασε. Όλοι οι γονείς έφτα-
σαν και εγώ περίμενα ανυπόμονα τη μητέρα μου. Όμως, δεν την έβλεπα πουθενά.
Είχα πάει στην πόρτα και κοιτούσα μήπως την δω από μακριά. Μετά από δέκα λε-
πτά έφτασε. Μου ζήτησε συγνώμη για την αργοπορία της. Δεν πρόλαβε να φτάσει
σελ.
363
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
νωρίτερα επειδή είχε πολλή κίνηση στο δρόμο. Πήγαμε γρήγορα γρήγορα να βρούμε
τη δασκάλα, γιατί η ώρα είχε περάσει. Τελικά, η δασκάλα μας έδωσε τον έλεγχο και
οι βαθμοί μου σε όλα τα μαθήματα ήταν αρκετά καλοί, εκτός από το βαθμό στα
Μαθηματικά, γιατί η δασκάλα θέλει να προσπαθήσω λίγο παραπάνω. Θα προσπα-
θήσω και στο επόμενο τρίμηνο, ο βαθμός μου θα είναι καλύτερος!
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΑ
ΔΙΠΤΩΤΑ ΜΟΝΟΠΤΩΤΑ
σελ.
364
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 16 [Μουσεία]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
5. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με αιτιολογικές προτάσεις.
Οι γονείς μου βλέπουν τηλεόραση ____________________________________
Ο Αντρέας πήρε τη ζακέτα του _______________________________________
Οι μαθητές είναι ενθουσιασμένοι ______________________________________
Αύριο θα ξυπνήσω νωρίς ___________________________________________
Η μητέρα έφτιαξε μια τούρτα ________________________________________
Ο πατέρας δεν έχει γυρίσει ακόμα _____________________________________
Ενότητα 15
κινηματογράφος – θέατρο
σελ.
712
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
Πότε και πώς χρησιμοποιούμε την παρομοίωση και τη μεταφορά
Θεωρία:
Κυριολεξία: είναι η χρήση των λέξεων με την πραγματική τους ση-
μασία.
π.χ. χρυσό δαχτυλίδι
Μεταφορά: είναι η χρήση μιας λέξης όχι με την πραγματική της σημασία αλλά με
άλλη. Η σημασία της λέξης «μεταφέρεται» σε μια άλλη.
π.χ. χρυσή καρδιά
Παρομοίωση: για να τονίσουμε μια ιδιότητα ενός προσώπου ή ενός πράγματος,
το συσχετίζουμε (συγκρίνουμε) με κάτι άλλο πολύ γνωστό, που έχει την ίδια ιδιότη-
τα αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό. Χρησιμοποιούμε για τη σύγκριση τις λέξεις: σαν,
όπως, λες και, σάμπως, καθώς.
π.χ. Τρέχει γρήγορα σαν λαγός.
* Προσέχω: Δεν μπερδεύω το χρονικό «σαν» με το «σαν» που δηλώνει παρομοί-
ωση:
Παράδειγμα: Σαν ξημερώσει, θα φύγουμε. (σαν = όταν)
Είναι ψηλός σαν κυπαρίσσι. (σαν = όπως)
* Η μεταφορά και η παρομοίωση είναι σχήματα λόγου.
σελ.
713
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να συμπληρώσετε τις παρομοιώσεις
Έλιωσε σαν ____________________________.
Είναι ____________________________ σαν μετάξι.
Σκαρφαλώνει στα δέντρα σαν____________________________.
Είναι ____________________________ όπως το μέλι.
Είναι κοφτερό σαν ____________________________.
Είναι ξινό σαν ____________________________.
Περπατάει ____________________________ λες και είναι χελώνα.
Είναι ____________________________ όπως η παπαρούνα.
2. Να συμπληρώσετε μέσα στο κουτάκι (Π) για την παρομοίωση, (Μ) για τη με-
ταφορά και (Κ) για την κυριολεξία.
Ο Αλέξανδρος πεινάει όπως ο λύκος.
Μας είπε πικρά λόγια.
Άνοιξε την πόρτα κι έφυγε.
Ο Μάριος είναι κλειστός άνθρωπος.
Στεκόταν ακίνητος λες και ήταν άγαλμα.
Κουράστηκε πολύ και δεν μπορεί να πάρει τα πόδια του.
σελ.
714
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Τα παιδιά πετούν την μπάλα.
Τσακώνονται σαν τον σκύλο με τη γάτα.
Πήρε το δρόμο του γυρισμού.
3. Να γράψετε ένα κείμενο στο οποίο θα περιγράφετε ένα όμορφο τοπίο, χρησι-
μοποιώντας παρομοιώσεις και μεταφορές. Υπογραμμίστε με πράσινο τις παρο-
μοιώσεις και με μπλε τις μεταφορές.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
715
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
4. Να γράψετε δίπλα από κάθε πρόταση (Π) αν το σαν δηλώνει παρομοίωση και
(Χ) αν είναι χρονικό.
Σαν τελειώσω τα μαθήματά μου, θα βγούμε να παίξουμε.
Θα με καταλάβεις, σαν έρθει η μέρα που θα φθάσεις στην ηλικία μου.
Έγινε κίτρινος, σαν το λεμόνι.
Κοιμήθηκε, σαν έπεσε η νύχτα.
Κοιμήθηκε σαν πουλάκι.
Σαν δελφίνι κολυμπάς!
σελ.
716
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
5. Να γράψετε δύο προτάσεις με κάθε λέξη: μία με τη μεταφορική και μία με
την κυριολεκτική της σημασία.
παίρνω, ανοιχτός, βαθύς, ακτινοβολία, κόβω, βάρος
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
σελ.
717
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Συνώνυμες Λέξεις
Θεωρία:
Συνώνυμες είναι οι λέξεις που έχουν την ίδια σημασία:
Άφθονος – μπόλικος
σελ.
718
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη.
αναπληρώνω: __________________
συμβάλλω: __________________
φθείρω: __________________
λιτότητα: __________________
απέραντος: __________________
μέριμνα: __________________
υποχρεώνω: __________________
ξοδεύω: __________________
ωχρός: __________________
ακμή: __________________
πράττω: __________________
σπάνιος: __________________
απωθώ: __________________
2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει
ψεγάδι, ελάττωμα, ατέλεια, προσόν
φθίνω, τονώνομαι, ατονώ, εξασθενώ
κατσουφιασμένος, χαρούμενος, εύθυμος, κεφάτος
ορθώνω, υψώνω, γκρεμίζω, σηκώνω
δυσνόητος, σαφής, ξεκάθαρος, ολοφάνερος
πράος, ήμερος, φιλήσυχος, άγριος
ξεφεύγω, διαφεύγω, παγιδεύομαι, γλιτώνω
σελ.
719
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Επίθετο πολύς – πολλή – πολύ
Θεωρία:
Ενικός Αριθμός
ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ
ο πολύς η πολλή το πολύ
(του πολύ) της πολλής (του πολύ)
τον πολύ την πολλή τον πολύ
- - -
Πληθυντικός Αριθμός
ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ
οι πολλοί οι πολλές τα πολλά
των πολλών των πολλών των πολλών
τους πολλούς τις πολλές τα πολλά
- - -
* Προσέχω: Το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ γράφεται με ένα –λ και –υ στον ενικό
του αρσενικού και του ουδετέρου, ενώ με δύο –λλ γράφεται στον πληθυντικό και
στο θηλυκό.
* Όταν το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ παίρνει ένα –λ βάζω πάντα –υ!!
*ΔΕΝ μπερδεύω το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ με το επίρρημα πολύ:
 Το επίρρημα πολύ γράφεται πάντα με ένα –λ και –υ.
σελ.
720
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
 Το επίρρημα πολύ συνοδεύει ρήματα, επιρρήματα, επίθετα ή μετοχές.
 Το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ συνοδεύει ουσιαστικά.
ΠΡΟΣΟΧΗ!!
Πολλοί μικροί κήποι (= Οι κήποι είναι πολλοί και μικροί).
Η λέξη «πολλοί» συνοδεύει το ουσιαστικό «κήποι», άρα είναι επίθετο.
ΑΛΛΑ
Πολύ μικροί κήποι (= Οι κήποι είναι πολύ μικροί).
Η λέξη «πολύ» συνοδεύει το επίθετο «μικροί», άρα είναι επίρρημα.
Βίντεο: Επίθετο Πολύς-Πολλή-Πολύ
σελ.
721
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να διορθώσετε τα λάθη, όπου υπάρχουν.
Έχω βάλει πολύ αλάτι στις πατάτες.
Αυτή η τούρτα είναι πολλή ωραία, αλλά έχει πολύ ζάχαρη.
Να είστε πολλοί προσεκτικοί!
Εχθές το βράδυ έβρεξε πολύ.
Εχθές το βράδυ έριξε πολύ βροχή.
Πολλοί άνθρωποι ήταν απελπισμένοι.
Οι άνθρωποι ήταν πολλοί απελπισμένοι.
Πρέπει να διαβάζεις με πολλή προσοχή.
Είναι πολλή μικρή ακόμη για να δει αυτή την ταινία.
Στην παράσταση μας τίμησαν πολλοί φίλοι μας.
2. Να υπογραμμίσετε με κόκκινο το επίρρημα πολύ και με πράσινο το επίθετο
πολύς –πολλή –πολύ.
Μη βάζετε πολύ χρώμα στις ζωγραφιές σας.
Θα ήθελα πολύ ένα παγωτό.
Μου αρέσει πολύ το καλοκαίρι.
Μαζεύτηκαν πολλοί άνθρωποι στον δρόμο.
Μου αρέσει να βρίσκομαι ανάμεσα σε πολύ κόσμο.
Έκανε πολύ θόρυβο και ξύπνησαν όλοι.
Κάνει πολύ κρύο.
Κρυώνω πολύ σήμερα.
σελ.
722
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Μη φωνάζεις τόσο πολύ.
Ο Γιώργος τρέχει πολύ γρήγορα.
Ο Γιώργος είναι πολύ γρήγορος.
σελ.
723
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Επιθετικοί Προσδιορισμοί
Θεωρία:
Επιθετικός Προσδιορισμός είναι μια λέξη σε θέση επιθέτου που
προσδιορίζει ένα ουσιαστικό, προσδίδει στο ουσιαστικό μια ιδιότητα.
Ως επιθετικός προσδιορισμός μπορεί να λειτουργήσει:
Ένα επίθετο – όμορφος κήπος
Ένα ουσιαστικό – Άγγλος τουρίστας
Ένα εμπρόθετο ουσιαστικό – τοίχος από τούβλα
Μία αντωνυμία – κάποιος άνθρωπος
Μία μετοχή – λυπημένο παιδί
Ένα αριθμητικό – δύο παιδιά
Ένα επίρρημα με άρθρο – το πάνω διαμέρισμα
σελ.
724
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Στο παρακάτω κείμενο να εντοπίσετε τους επιθετικούς προσδιορισμούς.
Κάποτε, στην άκρη ενός δάσους, ζούσε με τη μαμά του ένα όμορφο κοριτσάκι.
Την έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα, επειδή φορούσε συνέχεια ένα κόκκινο σκουφάκι.
Κάποια μέρα η μαμά της, της είπε «Κοκκινοσκουφίτσα μου, η γιαγιά είναι άρρω-
στη. Πήγαινε να τη δεις και πάρε να της δώσεις αυτό το καλαθάκι. Πρόσεχε όμως
γιατί στο δάσος ζει ο κακός λύκος και είναι πολύ επικίνδυνος».
Η Κοκκινοσκουφίτσα ξεκίνησε χαρούμενη για το μακρινό σπίτι της γιαγιάς.
Ξάφνου, ενώ μάζευε λουλούδια για τη γιαγιά της πετάγεται μπροστά της ο κακός
λύκος.
Η Κοκκινοσκουφίτσα, ξεχνώντας τη συμβουλή της μαμάς της, απάντησε στο λύ-
κο: «Πάω αυτό το καλαθάκι στην άρρωστη γιαγιά μου».
Ο λύκος κοίταξε την Κοκκινοσκουφίτσα και ξερογλείφτηκε. «Και που μένει η γι-
αγιά σου, κοριτσάκι μου;» Η Κοκκινοσκουφίτσα του έδειξε προς τα πού ήταν το
σπίτι της γιαγιάς και συνέχισε να μαζεύει λουλούδια, ενώ ο λύκος έφυγε τρέχοντας.
Σε λίγο, ο λύκος είχε φτάσει στο σπίτι της γιαγιάς και χτύπησε τη πόρτα. «Ποιος
είναι;».
Ρώτησε η γιαγιά.
Ο λύκος, άλλαξε τη φωνή του και είπε με γλυκό τρόπο:
«Είμαι η εγγονούλα σου και σου φέρνω ένα καλαθάκι».
«Αχ, Κοκκινοσκουφίτσα μου, εσύ είσαι; Έλα μέσα, η πόρτα δεν είναι κλειδωμέ-
νη».
σελ.
725
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Με μιας ο λύκος μπαίνει μέσα και κάνει τη γιαγιά μια χαψιά! Έπειτα φόρεσε τη
νυχτικιά της και χώθηκε κάτω από τις κουβέρτες για να περιμένει την Κοκκινο-
σκουφίτσα. Σε λίγο έφτασε στο σπίτι η Κοκκινοσκουφίτσα.
Χαιρέτησε τη γιαγιά της, άλλα της φάνηκε λίγο διαφορετική όταν πλησίασε στο
κρεβάτι.
-Γιαγιά γιατί έχεις τόσο μεγάλα αφτιά;
-Για να σ’ ακούω καλύτερα, παιδάκι μου, απάντησε ο λύκος με πιο λεπτή φωνή.
-Και γιατί έχεις τόσο μεγάλο στόμα;
-Για να σε φάω καλύτερα! Είπε και την έκανε μια χαψιά!
Ο σκασμένος απ’ το πολύ φαΐ λύκος ξάπλωσε στο κρεβάτι και αποκοιμήθηκε.
Για κακή του τύχη όμως εκείνη την ώρα περνούσε απ’ το σπίτι ένας κυνηγός.
Μπαίνει μέσα, βλέπει τη φουσκωμένη κοιλιά του λύκου και κατάλαβε αμέσως τι
είχε γίνει.
Παίρνει λοιπόν ένα κοφτερό μαχαίρι ανοίγει τη κοιλιά του λύκου και βγάζει από
μέσα την Κοκκινοσκουφίτσα και τη γιαγιά της.
Η γιαγιά και η Κοκκινοσκουφίτσα ευχαρίστησαν τον θαρραλέο κυνηγό και η
Κοκκινοσκουφίτσα υποσχέθηκε πως από δω και πέρα θα άκουγε πάντα τις συμβου-
λές της μαμάς της.
Τα παραμύθια των αδερφών Γκριμ
paramithia.net
σελ.
726
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ποιος είναι ο ρόλος των χρονικών προσδιορισμών
Θεωρία:
Για να δείξουμε το χρόνο χρησιμοποιούμε επιρρήματα, ουσιαστικά
ή επίθετα με λειτουργία επιρρήματος και χρονικές προτάσεις.
Για να βρούμε τους προσδιορισμούς του χρόνου μέσα σε μια πρόταση ρωτά-
με «Πότε;»
 Τα χρονικά επιρρήματα είναι άκλιτες λέξεις που φανερώνουν χρόνο.
 Τα ουσιαστικά και τα επίθετα λειτουργούν ως επιρρήματα για να δείξουν το
χρόνο.
Ουσιαστικά: το πρωί, το απόγευμα, το μεσημέρι, το βράδυ, στο παρελθόν,
στο μέλλον, προς το παρόν, τη νύχτα, την (μια) μέρα, μια φορά κι έναν
καιρό………
Επίθετα: σύντομος, προηγούμενος, επόμενος, σημερινός, χθεσινός, αυρια-
νός, φετινός, περσινός, πολυετής………
σήμερα, χθες, αύριο, σε λίγο, τώρα, μετά, αργότερα, ύστερα, έπειτα, κατό-
πιν, πέρυσι, νωρίς, φέτος, απόψε, συνέχεια, συχνά, σπάνια, ξανά, γρήγορα,
αργά, πάντα, πάντοτε, ποτέ, κάποτε, ,άλλοτε, τακτικά, συνήθως, πότε πό-
τε………
σελ.
727
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
 Μια δευτερεύουσα/ εξαρτημένη χρονική πρόταση ξεκινά (εισάγεται) με χρο-
νικούς συνδέσμους και δείχνουν το χρόνο.
όταν, μόλις, ωσότου, αφού, αφότου, μόλις , καθώς, κάθε που, ενώ, όποτε,
όσο που, πριν, προτού, σαν, άμα , ώσπου, ………
σελ.
728
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τους χρονικούς προσ-
διορισμούς.
Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε σ' ένα καταπράσινο αγρόκτημα μια πάπια. Είχε
φτιάξει ανάμεσα σε κάτι καλάμια μια μικρή φωλιά κι εκεί κλωσούσε τα αυγά της.
Κάθε μέρα καθόταν ώρες ολόκληρες πάνω στα αβγουλάκια, τα ζέσταινε και περίμε-
νε πως και πως να βγουν από μέσα τους τα μικρά παπάκια.
Ώσπου μια μέρα τα αυγά άρχισαν να ραγίζουν κι από μέσα ξεπρόβαλαν όμορφα,
κίτρινα παπάκια. Η πάπια καμάρωνε τα παιδάκια της, αλλά κοιτούσε με ανησυχία
ένα αυγό που δεν είχε ακόμα σπάσει…
Όταν έσπασε από μέσα δε βγήκε ένα παπάκι όπως τα προηγούμενα! Η πάπια κοί-
ταξε με περιέργεια αυτό το πλασματάκι που είχε γκρίζο τρίχωμα και ήταν πιο άσχη-
μο απ τα άλλα παπάκια.
-Λες το αυγό να ήταν από γαλοπούλα;
Σκεφτόταν η πάπια καθώς καμάρωνε τα παπάκια της.
-Θα δούμε… Αν είναι γαλόπουλο θα φοβάται να μπει στο νερό..
Έτσι όταν πέρασαν λίγες μέρες η πάπια πήρε τα παπάκια της και πήγαν στην λι-
μνούλα που ήταν εκεί κοντά. Όλα τα παπάκια ακόμα και το γκρίζο παπάκι βούτηξαν
χαρούμενα στο νερό και ακλούθησαν τη μανούλα τους. Η πάπια σαν είδε και το
γκρίζο παπί να μπαίνει στο νερό πείστηκε πως ήταν σίγουρα δικό της και αποφάσισε
να το αγαπάει όπως και τα άλλα της παιδιά.
Ο καιρός περνούσε κι ενώ τα αδέρφια του γινόταν όλο και πιο όμορφα αυτό φαι-
νόταν όλο και πιο άσχημο δίπλα τους. Τα ζώα του αγροκτήματος το κορόιδευαν, το
ίδιο και τα αδέρφια του.
σελ.
729
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Εκείνο στενοχωρημένο έτρεχε και κρυβόταν κάτω από τα πούπουλα της μαμάς-
πάπιας. Μην στενοχωριέσαι παιδάκι μου, του έλεγε εκείνη που το αγαπούσε. Δεν
είσαι άσχημο, είσαι απλά διαφορετικό.
Μια μέρα όμως μια από τις κότες στο αγρόκτημα το πήρε στο κυνήγι τσιμπώντας
το. Τα άλλα ζώα βρήκαν την ευκαιρία και άρχισαν να υποστηρίζουν την κότα.
Το παπάκι απογοητευμένο αποφάσισε να φύγει. Πήδηξε το φράχτη της αυλής και
ξεκίνησε να βρει ένα μέρος που δεν θα το κορόιδευαν πια. Με τα πολλά έφτασε σε
μια απομονωμένη λίμνη και κει κρύφτηκε σε μια σπηλιά.
Μια μέρα εκεί που βγήκε από τη σπηλιά μήπως έβρισκε τίποτα σκουληκάκια για
να φάει είδε στον ουρανό κάτι πανέμορφα πουλιά να πετούν.
Τα θαύμαζε πολλή ώρα μα μόλις πλησίασαν τη λίμνη τρομαγμένο μη το κοροϊ-
δέψουν για την ασχήμια του κρύφτηκε πάλι στη σπηλιά του. Πέρασε το καλοκαίρι,
το φθινόπωρο και ο χειμώνας και ήρθε ξανά η άνοιξη.
Είχε περάσει κιόλας ένας χρόνος από τότε που το παπάκι είχε φύγει από το σπίτι
του. Μόλις είχαν λιώσει λίγο τα χιόνια βγήκε από τη σπηλιά του για να κολυμπήσει
στη λίμνη.
Ξάφνου εκεί που κολυμπούσε είδε στα νερά της λίμνης το είδωλο του! Έμεινε
έκπληκτο να κοιτάει. Γιατί δεν ήταν πια το γκρίζο και άσχημο παπάκι αλλά ένας με-
γάλος και όμορφος κύκνος! Λίγο πιο κει είδε τα όμορφα πουλιά που είχε θαυμάσει
τότε, την ώρα που πετούσαν. Ένα από αυτά, το πλησίασε.
Για δες ένας κύκνος. Είσαι αδελφός μας, λοιπόν. Θες να έρθεις μαζί μας; Να μας
ακολουθείς στα μακρινά μας ταξίδια; Το παπάκι που είχε γίνει πια ένας πανέμορφος
κύκνος δέχτηκε με χαρά. Αποφάσισε να ακολούθησε τους κύκνους στα μακρινά τα-
ξίδια τους και έτσι γνώρισε όλο τον κόσμο.
Καμιά φορά περνούσε απ' το αγρόκτημα να δει τη μαμά του. Κι όλα τα ζώα το
θαύμαζαν και το ζήλευαν γιατί ήταν ένας όμορφος κύκνος. Κι η μαμά πάπια ήταν
περήφανη για το γιο της, το άσχημο παπί που έγινε ο ομορφότερος κύκνος.
σελ.
730
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Συλλαβισμός
Θεωρία:
Ποιοι είναι οι κανόνες συλλαβισμού:
1. Τα δίψηφα φωνήεντα, οι δίφθογγοι, οι καταχρηστικές δίφθογγοι
και οι συνδυασμοί αυ και ευ, δεν χωρίζονται (υπολογίζονται ως ένα φωνήεν).
αί-θου-σα, νε-ράι-δα, θειά-φι, ναυ-της, κά-ποιος
2. Δυο σύμφωνα δεν χωρίζονται, όταν από αυτά αρχίζει ελληνική λέξη.
πα-τρί-δα, α-κρί-δα, ε-θνι-κός
ΑΛΛΑ
αρ-κού-δα, παρ-τί-δα, άν-θος
3. Τρία ή περισσότερα σύμφωνα δεν χωρίζονται αν από το σύμπλεγμα των τριών ή
των δύο πρώτων συμφώνων αρχίζει ελληνική λέξη
ε-χθρός, ά-στρο
ΑΛΛΑ
άν-θρω-πος, εκ-στρα-τεί-α
4. Τα δίψηφα σύμφωνα μπ, ντ, γκ δεν χωρίζονται.
α-μπε-λώ-νας, έ-ντι-μος
5. Τα όμοια σύμφωνα χωρίζονται πάντα.
γράμ-μα, άμ-μος
6. Οι λέξεις «μία» και «δύο» θεωρούνται μία συλλαβή όταν δεν τονίζονται:
μία (μί-α) αλλά μια
δύο (δύ-ο) αλλά δυο.
σελ.
731
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
* Προσέχω το συχνό λάθος: Οι σύνθετες λέξεις ακολουθούν τους κανόνες συλ-
λαβισμού!
προ-σέ-χω έ-ξο-δος
(και ΟΧΙ προσ-έ-χω, έξ-ο-δος)
σελ.
732
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις.
εκκλησία: ________________
εισβολή: ________________
θαλπωρή: ________________
Ιωάννινα: ________________
διαβασμένος: ________________
μαγνήτης: ________________
αρνούμαι: ________________
οινόπνευμα: ________________
ωοθήκη: ________________
τέτοιος: ________________
ποιος: ________________
δραχμή: ________________
έχτισα: ________________
αηδόνι: ________________
ηλιακός: ________________
κελαηδώ: ________________
παύση: ________________
άσπρος: ________________
μπανιέρα: ________________
κόκκινος: ________________
ευχαριστώ: ________________
βρεγμένος: ________________
αστραπή: ________________
σελ.
733
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
2. Να διορθώσετε τα λάθη στον συλλαβισμό.
επι-κρο-τώ: ________________
χα-λι-ά: ________________
ασ-τυ-νό-μος: ________________
εν-το-νος: ________________
κά-ποι-ος: ________________
ακ-ρά-τη-τος: ________________
κα-ρτέ-λα: ________________
άτ-ρω-τος: ________________
αγ-νός: ________________
φά-ρμα: ________________
ξεχ-νώ: ________________
άσ-τρω-τος: ________________
αντι-γρα-φή: ________________
τη-λεό-ρα-ση: ________________
γει-τό-νι-σσα: ________________
ε-κδρο-μή: ________________
ά-δει-ο: ________________
γι-α-γι-ά: ________________
να-ύτης: ________________
σελ.
734
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ
Πώς παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε ένα καλλιτεχνικό θέαμα
(ταινία) αναλυτικά και περιληπτικά
Θεωρία:
Για να παρουσιάσουμε και να σχολιάσουμε ένα καλλιτεχνικό θέα-
μα:
1. Αναφέρουμε:
 Τον τίτλο του έργου / της ταινίας
 Το είδος του έργου / της ταινίας (κωμωδία, δράμα, αστυνομικό)
 Τους συντελεστές (τον συγγραφέα, τον σκηνοθέτη, τους ηθοποιούς,
τον συνθέτη)
 Τη διάρκεια του έργου / της ταινίας
 Τη χώρα προέλευσης του έργου / της ταινίας
 Τη χρονιά που παρουσιάστηκε.
2. Παρουσιάζουμε την υπόθεση του έργου χωρίς λεπτομέρειες και χωρίς να α-
ποκαλύψουμε το τέλος.
3. Γράφουμε στο τέλος το σχόλιό μας, που περιλαμβάνει τη γενική μας εντύ-
πωση, τη γνώμη μας και τα συναισθήματα που μας προκάλεσε.
σελ.
735
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να παρουσιάσετε μια ταινία που είδατε πρόσφατα και σας άρεσε
πολύ. Το κείμενό σας θα αναρτηθεί στη μαθητική εφημερίδα του σχολείου σας.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
736
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς φτιάχνουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση (ανα-
κοίνωση, αφίσα, προσκλήσεις, πρόγραμμα)
Θεωρία:
Για να φτιάξουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση, αναφέ-
ρουμε:
1. Ποιος είναι ο τίτλος του έργου.
2. Ποιο είναι το θέμα του έργου.
3. Ποιος διοργανώνει την παράσταση.
4. Πού και πότε γίνεται η παράσταση.
5. Ποιοι είναι οι συντελεστές (σκηνοθέτης, ηθοποιοί, υπεύθυνοι μουσικής, σκη-
νικών, κουστουμιών)
Αν θέλουμε γράφουμε μία πρόσκληση, αναφέρουμε επίσης:
1. Την προσφώνηση (κύριε, αγαπητέ) – Αν θέλουμε να προσκαλέσουμε όλο τον
κόσμο, γράφουμε: Σας περιμένουμε…
2. Τον σκοπό της πρόσκλησης (θεατρική παράσταση του συλλόγου, συναυλία
του σχολείου κλπ).
3. Διάφορες άλλες πληροφορίες (τιμή εισιτηρίου κλπ).
σελ.
737
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Η τάξη σας οργανώνει μια θεατρική παράσταση για το τέλος της σχολικής
χρονιάς. Το έργο που θα παρουσιάσετε είναι «Ο νευρικός κύριος» του Δημήτρη
Ψαθά. Να φτιάξετε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για να ενημερώσετε και να προ-
σκαλέσετε τον κόσμο στην εκδήλωση που διοργανώνετε.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
σελ.
738
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 15ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Να υπογραμμίσετε με γαλάζιο τις μεταφορές και με κόκκινο τις παρομοιώ-
σεις του παρακάτω ποιήματος.
Θαλασσινά τραγούδια – Γεώργιος Δροσίνης
Γλυκά φυσά ο μπάτης*, * μπάτης = ελαφρό θαλασσινό αεράκι
η θάλασσα δροσίζεται,
στα γαλανά νερά της
ο ήλιος καθρεφτίζεται·
και λες πως παίζουν μ’ έρωτα
πετώντας δίχως έννοια
ψαράκια χρυσοφτέρωτα
σε κύματ’ ασημένια.
Στου καραβιού το πλάι
ένα τρελό δελφίνι
γοργόφτερο πετάει
και πίσω μάς αφήνει·
και σαν να καμαρώνεται
της θάλασσας το άτι* * άτι = άλογο
με τους αφρούς του ζώνεται* * ζώνεται = τυλίγεται
και μας γυρνά την πλάτη.
Χιονοπλασμένοι γλάροι,
που ’χουν φτερούγια ατίμητα* * ατίμητα = ανεκτίμητα
και για κανένα ψάρι
τα μάτια τους ακοίμητα,
σελ.
739
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
στα ξάρτια* τριγυρίζοντας * ξάρτια = τα σκοινιά των πλοίων που στηρίζουν τα πανιά
ακούραστοι πετούνε
ή με χαρά σφυρίζοντας
στο πέλαγος βουτούνε.
Και γύρω καραβάκια
στη θάλασσ’ αρμενίζουν
σαν άσπρα προβατάκια
που βόσκοντας γυρίζουν
με χαρωπά πηδήματα
στους κάμπους όλη μέρα,
κι έχουν βοσκή τα κύματα,
βοσκό τους τον αέρα.
Λ. Πολίτη, Ποιητική Ανθολογία, τόμ. 6, Δωδώνη
2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει
λακωνικός, λιτός, περιληπτικός, φλύαρος
καθοδηγώ, κατευθύνω, παραπλανώ, προσανατολίζω
άγονος, άκαρπος, ατελέσφορος, καρποφόρος
ήπιος, πράος, σφοδρός, ήσυχος
αφανής, ξακουστός, θρυλικός, πασίγνωστος
αρχίζω, καταλήγω, τελειώνω, τερματίζω
συνηθισμένος, παράξενος, περίεργος, αλλόκοτος
σελ.
740
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου πολύς -
πολλή – πολύ και το επίρρημα πολύ.
Έχω έρθει να σε δω __________ φορές.
Μου αρέσει __________ το παγωτό βανίλια.
Στην πλατεία συγκεντρώθηκαν __________ άνθρωποι.
Τα αυτοκίνητα κάνουν __________ θόρυβο.
Μη μου βάλεις __________ ζάχαρη στο τσάι.
Παρακολουθώ __________ ώρες τηλεόραση.
Διαβάζει πάρα __________.
Διαβάζει πάρα __________ ώρες.
Επικράτησε η γνώμη των __________ ανθρώπων.
Δουλεύει με __________ κέφι και με __________ όρεξη.
Πρέπει να δουλεύεις με __________ προσοχή.
Ο Άρης είναι __________ καλός μαθητής.
Μου έδωσες μία __________ έξυπνη ιδέα.
4. Στις παραπάνω προτάσεις να υπογραμμίσετε με πράσινο το επίρρημα πολύ.
5. Να γράψετε προτάσεις χρησιμοποιώντας ως επιθετικούς προσδιορισμούς:
Ένα επίθετο: _______________________________________________________
Ένα ουσιαστικό:____________________________________________________
Ένα εμπρόθετο ουσιαστικό:___________________________________________
Μία αντωνυμία:____________________________________________________
Μία μετοχή:_______________________________________________________
Ένα αριθμητικό:____________________________________________________
Ένα επίρρημα με άρθρο:______________________________________________
σελ.
741
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
6. Να γράψετε τρεις προτάσεις που να περιλαμβάνουν χρονικούς προσδιορι-
σμούς.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
7. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις.
κόλπο: __________________
πλοίαρχος: __________________
πέτρα: __________________
κομπολόι: __________________
κάγκελο: __________________
άλσος: __________________
συρματόπλεγμα: __________________
καΐκι: __________________
ρολόι: __________________
αποστολή: __________________
βαμβάκι: __________________
γυαλί: __________________
ευχή: __________________
έρχομαι: __________________
θάρρος: __________________
ανεύθυνος: __________________
ερπετό: __________________
σελ.
742
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 15ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
Πότε και πώς χρησιμοποιούμε την παρομοίωση και τη μεταφορά
1. Να συμπληρώσετε τις παρομοιώσεις
Απάντηση:
Έλιωσε σαν το κερί
Είναι απαλό σαν μετάξι.
Σκαρφαλώνει στα δέντρα σαν μαϊμού
Είναι γλυκό όπως το μέλι.
Είναι κοφτερό σαν μαχαίρι.
Είναι ξινό σαν λεμόνι.
Περπατάει αργά λες και είναι χελώνα.
Είναι κόκκινο όπως η παπαρούνα.
2. Να συμπληρώσετε μέσα στο κουτάκι (Π) για την παρομοίωση, (Μ) για τη με-
ταφορά και (Κ) για την κυριολεξία.
Απάντηση:
Ο Αλέξανδρος πεινάει όπως ο λύκος. Π
Μας είπε πικρά λόγια. Μ
σελ.
743
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Άνοιξε την πόρτα κι έφυγε. Κ
Ο Μάριος είναι κλειστός άνθρωπος. Μ
Στεκόταν ακίνητος λες και ήταν άγαλμα. Π
Κουράστηκε πολύ και δεν μπορεί να πάρει τα πόδια του. Μ
Τα παιδιά πετούν την μπάλα. Κ
Τσακώνονται σαν τον σκύλο με τη γάτα. Π
Πήρε το δρόμο του γυρισμού. Μ
3. Να γράψετε ένα κείμενο στο οποίο θα περιγράφετε ένα όμορφο τοπίο, χρησι-
μοποιώντας παρομοιώσεις και μεταφορές. Υπογραμμίστε με πράσινο τις παρο-
μοιώσεις και με μπλε τις μεταφορές.
Απάντηση:
Τέσσερις μέρες αργότερα στεκόμουν στον Υμηττό κοιτώντας κάτω το τεράστιο
σύμπλεγμα Αθήνας και Πειραιά, πόλεις και προάστια, σπίτια πεταμένα σαν εκατομ-
μύρια ζάρια πάνω στην αττική πεδιάδα. Στο νότο, απλωνόταν το καθαρό γαλανό της
θάλασσας στο τέλος του καλοκαιριού, χλωμά νησιά στο χρώμα της ελαφρόπετρας,
και πέρα από αυτά, τα γαλήνια βουνά της Πελοποννήσου πάνω από τον ορίζοντα σε
μια υπέροχη ακινητοποιημένη συνέχεια γης και νερού. Γαλήνια, υπέροχη, μεγα-
λειώδης, δοκίμασα επίθετα λιγότερο χρησιμοποιημένα, όμως καθετί άλλο έμοιαζε
σελ.
744
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
λιγότερο βαρυσήμαντο. Μπορούσα να δω ογδόντα μίλια μακριά και όλα ήταν αγνά,
όλα ευγενικά, φωτεινά, απέραντα, όλα όπως ήταν πάντα.
Ήταν σαν ένα ταξίδι στο διάστημα. Στεκόμουν πάνω στον Άρη, βουτηγμένος ως
τα γόνατα στο θυμάρι.
Όταν το απόλυτο μεσογειακό φως έπεσε πάνω στον γύρω μου κόσμο, μπόρεσα
να δω πως ήταν υπέροχα όμορφο. Ήταν σαν να βρισκόμουν στην αρχή μιας ανάκρι-
σης κάτω από προβολείς.
Αργότερα εκείνη την ημέρα στεκόμουν στο παράθυρο του ξενοδοχείου. Σκύβο-
ντας έξω και κοιτώντας ανατολικά μπορούσα να δω τον Υμηττό, όπου είχα σταθεί
σήμερα το πρωί, με την πλαγιά του που έβλεπε τη δύση του ήλιου να έχει ένα έντονο
ανοικτό ροζ-βιολετί, σαν κυκλάμινο.
(απόσπασμα) Τζ. Φώουλς, O Μάγος
μτφρ. Φαίδων Ταμβακάκης,
Βιβλιοπωλείον της Εστίας
4. Να γράψετε δίπλα από κάθε πρόταση (Π) αν το σαν δηλώνει παρομοίωση και
(Χ) αν είναι χρονικό.
Απάντηση:
Σαν τελειώσω τα μαθήματά μου, θα βγούμε να παίξουμε. Χ
Θα με καταλάβεις, σαν έρθει η μέρα που θα φθάσεις στην ηλικία μου. Χ
Έγινε κίτρινος, σαν το λεμόνι. Π
Κοιμήθηκε, σαν έπεσε η νύχτα. Χ
Κοιμήθηκε σαν πουλάκι. Π
Σαν δελφίνι κολυμπάς! Π
σελ.
745
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
5. Να γράψετε δύο προτάσεις με κάθε λέξη: μία με τη μεταφορική και μία με
την κυριολεκτική της σημασία.
παίρνω, ανοιχτός, βαθύς, ακτινοβολία, κόβω, βάρος
Απάντηση:
Κ: Πέρασε από το σπίτι για να πάρει την τσάντα του.
Μ: Ετοίμασε τα πράγματά του και πήρε το δρόμο του γυρισμού.
Κ: Το παράθυρο είναι ανοιχτό από το πρωί.
Μ: Ο Τάκης είναι ανοιχτός άνθρωπος.
Κ: Το ποτάμι είναι βαθύ.
Μ: Έπεσε σε έναν βαθύ ύπνο.
Κ: Τα κινητά εκπέμπουν ακτινοβολία.
Μ: Μετά από τόσα χρόνια, ο πολιτικός αυτός έχει χάσει την ακτινοβολία του.
Κ: Με το ψαλίδι έκοψε το χαρτί σε τριγωνικό σχήμα.
Μ: Κόψαμε δρόμο για να φθάσουμε πιο γρήγορα.
Κ: Κάνει δίαιτα για να χάσει βάρος.
Μ: Όλο το βάρος της συζήτησης έπεσε στη λύση που πρέπει να δοθεί στο πρό-
βλημα.
σελ.
746
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Συνώνυμες Λέξεις
1. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη.
Απάντηση:
αναπληρώνω: αντικαθιστώ
συμβάλλω: συνεισφέρω
φθείρω: καταστρέφω
λιτότητα: απλότητα
απέραντος: ατέλειωτος
μέριμνα: φροντίδα
υποχρεώνω: αναγκάζω
ξοδεύω: σπαταλώ
ωχρός: χλωμός
ακμή: ανάπτυξη
πράττω: κάνω
σπάνιος: δυσεύρετος
απωθώ: διώχνω
2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει
Απάντηση:
ψεγάδι, ελάττωμα, ατέλεια, προσόν
φθίνω, τονώνομαι, ατονώ, εξασθενώ
κατσουφιασμένος, χαρούμενος, εύθυμος, κεφάτος
ορθώνω, υψώνω, γκρεμίζω, σηκώνω
δυσνόητος, σαφής, ξεκάθαρος, ολοφάνερος
σελ.
747
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
πράος, ήμερος, φιλήσυχος, άγριος
ξεφεύγω, διαφεύγω, παγιδεύομαι, γλιτώνω
Επίθετο πολύς – πολλή – πολύ
1. Να διορθώσετε τα λάθη, όπου υπάρχουν.
Απάντηση:
Έχω βάλει πολύ αλάτι στις πατάτες.
Αυτή η τούρτα είναι πολύ ωραία, αλλά έχει πολλή ζάχαρη.
Να είστε πολύ προσεκτικοί!
Εχθές το βράδυ έβρεξε πολύ.
Εχθές το βράδυ έριξε πολλή βροχή.
Πολλοί άνθρωποι ήταν απελπισμένοι.
Οι άνθρωποι ήταν πολύ απελπισμένοι.
Πρέπει να διαβάζεις με πολλή προσοχή.
Είναι πολύ μικρή ακόμη για να δει αυτή την ταινία.
Στην παράσταση μας τίμησαν πολλοί φίλοι μας.
2. Να υπογραμμίσετε με κόκκινο το επίρρημα πολύ και με πράσινο το επίθετο
πολύς –πολλή –πολύ.
Απάντηση:
Μη βάζετε πολύ χρώμα στις ζωγραφιές σας.
Θα ήθελα πολύ ένα παγωτό.
Μου αρέσει πολύ το καλοκαίρι.
Μαζεύτηκαν πολλοί άνθρωποι στον δρόμο.
Μου αρέσει να βρίσκομαι ανάμεσα σε πολύ κόσμο.
Έκανε πολύ θόρυβο και ξύπνησαν όλοι.
σελ.
748
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Κάνει πολύ κρύο.
Κρυώνω πολύ σήμερα.
Μη φωνάζεις τόσο πολύ.
Ο Γιώργος τρέχει πολύ γρήγορα.
Ο Γιώργος είναι πολύ γρήγορος.
σελ.
749
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Επιθετικοί Προσδιορισμοί
1. Στο παρακάτω κείμενο να εντοπίσετε τους επιθετικούς προσδιορισμούς.
Απάντηση:
Κάποτε, στην άκρη ενός δάσους, ζούσε με τη μαμά του ένα όμορφο κοριτσάκι.
Την έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα, επειδή φορούσε συνέχεια ένα κόκκινο σκουφάκι.
Κάποια μέρα η μαμά της, της είπε «Κοκκινοσκουφίτσα μου, η γιαγιά είναι άρρω-
στη. Πήγαινε να τη δεις και πάρε να της δώσεις αυτό το καλαθάκι. Πρόσεχε όμως
γιατί στο δάσος ζει ο κακός λύκος και είναι πολύ επικίνδυνος».
Η Κοκκινοσκουφίτσα ξεκίνησε χαρούμενη για το μακρινό σπίτι της γιαγιάς.
Ξάφνου, ενώ μάζευε λουλούδια για τη γιαγιά της πετάγεται μπροστά της ο κακός
λύκος.
Η Κοκκινοσκουφίτσα, ξεχνώντας τη συμβουλή της μαμάς της, απάντησε στο λύ-
κο: «Πάω αυτό το καλαθάκι στην άρρωστη γιαγιά μου».
Ο λύκος κοίταξε την Κοκκινοσκουφίτσα και ξερογλείφτηκε. «Και πού μένει η γι-
αγιά σου, κοριτσάκι μου;» Η Κοκκινοσκουφίτσα του έδειξε προς τα πού ήταν το
σπίτι της γιαγιάς και συνέχισε να μαζεύει λουλούδια, ενώ ο λύκος έφυγε τρέχοντας.
Σε λίγο, ο λύκος είχε φτάσει στο σπίτι της γιαγιάς και χτύπησε τη πόρτα. «Ποιος
είναι;».
Ρώτησε η γιαγιά.
Ο λύκος άλλαξε τη φωνή του και είπε με γλυκό τρόπο:
«Είμαι η εγγονούλα σου και σου φέρνω ένα καλαθάκι».
σελ.
750
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
«Αχ, Κοκκινοσκουφίτσα μου, εσύ είσαι; Έλα μέσα, η πόρτα δεν είναι κλειδωμέ-
νη».
Με μιας ο λύκος μπαίνει μέσα και κάνει τη γιαγιά μια χαψιά! Έπειτα φόρεσε τη
νυχτικιά της και χώθηκε κάτω από τις κουβέρτες για να περιμένει την Κοκκινο-
σκουφίτσα. Σε λίγο έφτασε στο σπίτι η Κοκκινοσκουφίτσα.
Χαιρέτησε τη γιαγιά της, άλλα της φάνηκε λίγο διαφορετική όταν πλησίασε στο
κρεβάτι.
-Γιαγιά γιατί έχεις τόσο μεγάλα αφτιά;
-Για να σ’ ακούω καλύτερα, παιδάκι μου, απάντησε ο λύκος με πιο λεπτή φωνή.
-Και γιατί έχεις τόσο μεγάλο στόμα;
-Για να σε φάω καλύτερα! Είπε και την έκανε μια χαψιά!
Ο σκασμένος απ’ το πολύ φαΐ λύκος ξάπλωσε στο κρεβάτι και αποκοιμήθηκε.
Για κακή του τύχη όμως εκείνη την ώρα περνούσε απ’ το σπίτι ένας κυνηγός.
Μπαίνει μέσα, βλέπει τη φουσκωμένη κοιλιά του λύκου και κατάλαβε αμέσως τι
είχε γίνει.
Παίρνει λοιπόν ένα κοφτερό μαχαίρι ανοίγει τη κοιλιά του λύκου και βγάζει από
μέσα την Κοκκινοσκουφίτσα και τη γιαγιά της.
Η γιαγιά και η Κοκκινοσκουφίτσα ευχαρίστησαν τον θαρραλέο κυνηγό και η
Κοκκινοσκουφίτσα υποσχέθηκε πως από δω και πέρα θα άκουγε πάντα τις συμβου-
λές της μαμάς της.
Τα παραμύθια των αδερφών Γκριμ
paramithia.net
σελ.
751
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ποιος είναι ο ρόλος των χρονικών προσδιορισμών
1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τους χρονικούς προσδιορισμούς.
Απάντηση:
Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε σ' ένα καταπράσινο αγρόκτημα μια πάπια. Είχε
φτιάξει ανάμεσα σε κάτι καλάμια μια μικρή φωλιά κι εκεί κλωσούσε τα αυγά της.
Κάθε μέρα καθόταν ώρες ολόκληρες πάνω στα αβγουλάκια, τα ζέσταινε και περίμε-
νε πώς και πώς να βγουν από μέσα τους τα μικρά παπάκια.
Ώσπου μια μέρα τα αυγά άρχισαν να ραγίζουν κι από μέσα ξεπρόβαλαν όμορφα,
κίτρινα παπάκια. Η πάπια καμάρωνε τα παιδάκια της, αλλά κοιτούσε με ανησυχία
ένα αυγό που δεν είχε ακόμα σπάσει…
Όταν έσπασε από μέσα δε βγήκε ένα παπάκι όπως τα προηγούμενα! Η πάπια κοί-
ταξε με περιέργεια αυτό το πλασματάκι που είχε γκρίζο τρίχωμα και ήταν πιο άσχη-
μο απ’ τα άλλα παπάκια.
-Λες το αυγό να ήταν από γαλοπούλα;
Σκεφτόταν η πάπια καθώς καμάρωνε τα παπάκια της.
-Θα δούμε… Αν είναι γαλόπουλο θα φοβάται να μπει στο νερό..
Έτσι όταν πέρασαν λίγες μέρες η πάπια πήρε τα παπάκια της και πήγαν στην λι-
μνούλα που ήταν εκεί κοντά. Όλα τα παπάκια ακόμα και το γκρίζο παπάκι βούτηξαν
χαρούμενα στο νερό και ακολούθησαν τη μανούλα τους. Η πάπια σαν είδε και το
γκρίζο παπί να μπαίνει στο νερό πείστηκε πως ήταν σίγουρα δικό της και αποφάσισε
να το αγαπάει όπως και τα άλλα της παιδιά.
Ο καιρός περνούσε κι ενώ τα αδέρφια του γινόταν όλο και πιο όμορφα αυτό φαι-
νόταν όλο και πιο άσχημο δίπλα τους. Τα ζώα του αγροκτήματος το κορόιδευαν, το
ίδιο και τα αδέρφια του.
σελ.
752
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Εκείνο στενοχωρημένο έτρεχε και κρυβόταν κάτω από τα πούπουλα της μαμάς-
πάπιας. Μην στενοχωριέσαι παιδάκι μου, του έλεγε εκείνη που το αγαπούσε. Δεν
είσαι άσχημο, είσαι απλά διαφορετικό.
Μια μέρα όμως μια από τις κότες στο αγρόκτημα το πήρε στο κυνήγι τσιμπώντας
το. Τα άλλα ζώα βρήκαν την ευκαιρία και άρχισαν να υποστηρίζουν την κότα.
Το παπάκι απογοητευμένο αποφάσισε να φύγει. Πήδηξε το φράχτη της αυλής και
ξεκίνησε να βρει ένα μέρος που δεν θα το κορόιδευαν πια. Με τα πολλά έφτασε σε
μια απομονωμένη λίμνη και κει κρύφτηκε σε μια σπηλιά.
Μια μέρα εκεί που βγήκε από τη σπηλιά μήπως έβρισκε τίποτα σκουληκάκια για
να φάει είδε στον ουρανό κάτι πανέμορφα πουλιά να πετούν.
Τα θαύμαζε πολλή ώρα μα μόλις πλησίασαν τη λίμνη τρομαγμένο μην το κοροϊ-
δέψουν για την ασχήμια του κρύφτηκε πάλι στη σπηλιά του. Πέρασε το καλοκαίρι,
το φθινόπωρο και ο χειμώνας και ήρθε ξανά η άνοιξη.
Είχε περάσει κιόλας ένας χρόνος από τότε που το παπάκι είχε φύγει από το σπίτι
του. Μόλις είχαν λιώσει λίγο τα χιόνια βγήκε από τη σπηλιά του για να κολυμπήσει
στη λίμνη.
Ξάφνου εκεί που κολυμπούσε είδε στα νερά της λίμνης το είδωλο του! Έμεινε
έκπληκτο να κοιτάει. Γιατί δεν ήταν πια το γκρίζο και άσχημο παπάκι αλλά ένας με-
γάλος και όμορφος κύκνος! Λίγο πιο κει είδε τα όμορφα πουλιά που είχε θαυμάσει
τότε, την ώρα που πετούσαν. Ένα από αυτά, το πλησίασε.
Για δες ένας κύκνος. Είσαι αδελφός μας, λοιπόν. Θες να έρθεις μαζί μας; Να μας
ακολουθείς στα μακρινά μας ταξίδια; Το παπάκι που είχε γίνει πια ένας πανέμορφος
κύκνος δέχτηκε με χαρά. Αποφάσισε να ακολουθήσει τους κύκνους στα μακρινά
ταξίδια τους και έτσι γνώρισε όλο τον κόσμο.
Καμιά φορά περνούσε απ' το αγρόκτημα να δει τη μαμά του. Κι όλα τα ζώα το
θαύμαζαν και το ζήλευαν γιατί ήταν ένας όμορφος κύκνος. Κι η μαμά πάπια ήταν
περήφανη για το γιο της, το άσχημο παπί που έγινε ο ομορφότερος κύκνος.
σελ.
753
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Συλλαβισμός
1. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις.
Απάντηση:
εκκλησία: εκ-κλη-σί-α
εισβολή: ει-σβο-λή
θαλπωρή: θαλ-πω-ρή
Ιωάννινα: Ι-ω-άν-νι-να
διαβασμένος: δια-βα-σμέ-νος
μαγνήτης: μα-γνή-της
αρνούμαι: αρ-νού-μαι
οινόπνευμα: οι-νό-πνευ-μα
ωοθήκη: ω-ο-θή-κη
τέτοιος: τέ-τοιος
ποιος: ποιος (αποτελεί μία συλλαβή)
δραχμή: δραχ-μή
έχτισα: έ-χτι-σα
αηδόνι: άη-δο-νι
ηλιακός: η-λι-α-κός
κελαηδώ: κε-λαη-δώ
παύση: παύ-ση
άσπρος: ά-σπρος
μπανιέρα: μπα-νιέ-ρα
σελ.
754
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
κόκκινος: κόκ-κι-νος
ευχαριστώ: ευ-χα-ρι-στώ
βρεγμένος: βρεγ-μέ-νος
αστραπή: α-στρα-πή
2. Να διορθώσετε τα λάθη στον συλλαβισμό.
Απάντηση:
ε-πι-κρο-τώ
χα-λιά
α-στυ-νό-μος
ε-ντο-νος
κά-ποιος
α-κρά-τη-τος
καρ-τέ-λα
ά-τρω-τος
α-γνός
φάρ-μα
ξε-χνώ
ά-στρω-τος
α-ντι-γρα-φή
τη-λε-ό-ρα-ση
γει-τό-νισ-σα
εκ-δρο-μή
ά-δειο
για-γιά
ναύ-της
σελ.
755
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ
Πώς παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε ένα καλλιτεχνικό θέαμα
(ταινία) αναλυτικά και περιληπτικά
1. Να παρουσιάσετε μια ταινία που είδατε πρόσφατα και σας άρεσε πολύ. Το
κείμενό σας θα αναρτηθεί στη μαθητική εφημερίδα του σχολείου σας.
Απάντηση:
Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΓΕΤΩΝΩΝ 4:
Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΗΠΕΙΡΩΝ
Είδος: κωμωδία, κινούμενα σχέδια, 3D
Σκηνοθεσία: Στιβ Μαρτίνο, Μάικλ Θερμάγιερ
Σενάριο: Μάικλ Τζ. Γουίλσον, Μάικλ Μπεργκ
Μουσική: Τζον Πάουελ
Τις φωνές στα ελληνικά δάνεισαν: Γιάννης Μπέζος, Πέτρος Φιλιππίδης, Λεωνί-
δας Κακούρης, Μαρίνα Τσιγωνάκη, Γρηγόρης Πατρικαρέας, Αντέλα Μέρμηγκα,
Δημήτρης Μαρίζας, Βασίλης Μήλιος, Πηνελώπη Σκαλκώτου, Δημήτρης Παπαδάτος
και Άγγελος Μπούρας.
Διάρκεια: 94'
Παραγωγή: Αμερικανική
Έτος: 2012
Η ταινία εκτυλίσσεται την Εποχή των Παγετώνων. Ήρωες είναι παλαιολιθικά
ζώα που μπλέκουν σε διάφορες περιπέτειες.
σελ.
756
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ο Σκαρτ, ο προϊστορικός σκίουρος, προσπαθώντας να θάψει το βελανίδι του,
προκαλεί μια μεγάλη καταστροφή. Το φυσικό περιβάλλον ξαφνικά αλλάζει, ένα
κομμάτι πάγου αποκόβεται και ο Μάνι, το μαμούθ, ο Σιντ, ο βραδύποδας και ο
Ντιέγκο, ο τίγρης αποχωρίζονται βίαια τους υπόλοιπους φίλους τους και βρίσκονται
κάπου στη θάλασσα. Με διάφορους τρόπους προσπαθούν να επιστρέψουν στον τόπο
τους. Το ταξίδι αυτό είναι μια ηρωική περιπέτεια. Οι τρεις φίλοι έρχονται αντιμέτω-
ποι με εξωτικά θαλάσσια πλάσματα και οι δοκιμασίες τους δεν έχουν τέλος.
Η ταινία είναι απολαυστική και κρατά τους θεατές σε συνεχή αγωνία μέσα από
τις ξεκαρδιστικές περιπέτειες των ηρώων.
σελ.
757
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς φτιάχνουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση (ανα-
κοίνωση, αφίσα, προσκλήσεις, πρόγραμμα)
1. Η τάξη σας οργανώνει μια θεατρική παράσταση για το τέλος της σχολικής
χρονιάς. Το έργο που θα παρουσιάσετε είναι «Ο νευρικός κύριος» του Δημήτρη
Ψαθά. Να φτιάξετε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για να ενημερώσετε και να προ-
σκαλέσετε τον κόσμο στην εκδήλωση που διοργανώνετε.
Απάντηση:
Σας περιμένουμε στην εκδήλωση που διοργανώνει η Στ’ τάξη του 4ου
Δημοτικού
Σχολείου Πατρών, που θα γίνει το Σάββατο 2 Μαΐου 2015, στις 7 μ. μ. στο αμφιθέα-
τρο του σχολείου μας.
Θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Ο νευρικός κύριος» του Δημήτρη Ψα-
θά από τους μαθητές της Στ’ τάξης.
Η είσοδος είναι δωρεάν.
σελ.
758
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 15ης
ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Να υπογραμμίσετε με γαλάζιο τις μεταφορές και με κόκκινο τις παρομοιώ-
σεις του παρακάτω ποιήματος.
Απάντηση:
Θαλασσινά τραγούδια – Γεώργιος Δροσίνης
Γλυκά φυσά ο μπάτης*, * μπάτης = ελαφρό θαλασσινό αεράκι
η θάλασσα δροσίζεται,
στα γαλανά νερά της
ο ήλιος καθρεφτίζεται·
και λες πως παίζουν μ’ έρωτα
πετώντας δίχως έννοια
ψαράκια χρυσοφτέρωτα
σε κύματ’ ασημένια.
Στου καραβιού το πλάι
ένα τρελό δελφίνι
γοργόφτερο πετάει
και πίσω μάς αφήνει·
και σαν να καμαρώνεται
της θάλασσας το άτι* * άτι = άλογο
με τους αφρούς του ζώνεται* * ζώνεται = τυλίγεται
και μας γυρνά την πλάτη.
Χιονοπλασμένοι γλάροι,
που ’χουν φτερούγια ατίμητα* * ατίμητα = ανεκτίμητα
και για κανένα ψάρι
σελ.
759
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
τα μάτια τους ακοίμητα,
στα ξάρτια* τριγυρίζοντας * ξάρτια = τα σκοινιά των πλοίων που στηρίζουν τα πανιά
ακούραστοι πετούνε
ή με χαρά σφυρίζοντας
στο πέλαγος βουτούνε.
Και γύρω καραβάκια
στη θάλασσ’ αρμενίζουν
σαν άσπρα προβατάκια
που βόσκοντας γυρίζουν
με χαρωπά πηδήματα
στους κάμπους όλη μέρα,
κι έχουν βοσκή τα κύματα,
βοσκό τους τον αέρα.
Λ. Πολίτη, Ποιητική Ανθολογία, τόμ. 6, Δωδώνη
2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει
Απάντηση:
λακωνικός, λιτός, περιληπτικός, φλύαρος
καθοδηγώ, κατευθύνω, παραπλανώ, προσανατολίζω
άγονος, άκαρπος, ατελέσφορος, καρποφόρος
ήπιος, πράος, σφοδρός, ήσυχος
αφανής, ξακουστός, θρυλικός, πασίγνωστος
αρχίζω, καταλήγω, τελειώνω, τερματίζω
συνηθισμένος, παράξενος, περίεργος, αλλόκοτος
σελ.
760
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου πολύς -
πολλή – πολύ και το επίρρημα πολύ.
Απάντηση:
Έχω έρθει να σε δω πολλές φορές.
Μου αρέσει πολύ το παγωτό βανίλια.
Στην πλατεία συγκεντρώθηκαν πολλοί άνθρωποι.
Τα αυτοκίνητα κάνουν πολύ θόρυβο.
Μη μου βάλεις πολλή ζάχαρη στο τσάι.
Παρακολουθώ πολλές ώρες τηλεόραση.
Διαβάζει πάρα πολύ.
Διαβάζει πάρα πολλές ώρες.
Επικράτησε η γνώμη των πολλών ανθρώπων.
Δουλεύει με πολύ κέφι και με πολλή όρεξη.
Πρέπει να δουλεύεις με πολλή προσοχή.
Ο Άρης είναι πολύ καλός μαθητής.
Μου έδωσες μία πολύ έξυπνη ιδέα.
4. Στις παραπάνω προτάσεις να υπογραμμίσετε με πράσινο το επίρρημα πολύ.
Απάντηση:
Μου έδωσες μία πολύ έξυπνη ιδέα. (συνοδεύει το επίθετο «έξυπνη»)
Διαβάζει πάρα πολύ. (συνοδεύει το ρήμα «διαβάζει»)
Ο Άρης είναι πολύ καλός μαθητής. (συνοδεύει το επίθετο «καλός»)
Μου αρέσει πολύ το παγωτό βανίλια. (συνοδεύει το ρήμα «αρέσει»
σελ.
761
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
5. Να γράψετε προτάσεις χρησιμοποιώντας ως επιθετικούς προσδιορισμούς:
Απάντηση:
Ένα επίθετο
Το παιδιά παίζουν στην παιδική χαρά.
Ένα ουσιαστικό
Στο εστιατόρια αυτό δουλεύει ένας Ιταλός μάγειρας.
Ένα εμπρόθετο ουσιαστικό
Έχτισε μια μάντρα από πέτρα.
Μία αντωνυμία:
Κάποια μέρα θα πάμε εκδρομή.
Μία μετοχή
Το λυπημένο παιδί καθόταν στο παγκάκι για ώρα.
Ένα αριθμητικό
Αγόρασα πέντε κουλούρια.
Ένα επίρρημα με άρθρο
Ο φούρνος βρίσκεται στο απέναντι πεζοδρόμιο.
6. Να γράψετε τρεις προτάσεις που να περιλαμβάνουν χρονικούς προσδιορι-
σμούς.
Απάντηση:
σελ.
762
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
1. Αύριο θα γράψουμε διαγώνισμα.
2. Γυρίζει νωρίς στο σπίτι συνήθως.
3. Ενώ κοιμόμουν, χτύπησε το κουδούνι.
7. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις.
Απάντηση:
κόλπο: κόλ-πο
πλοίαρχος: πλοί-αρ-χος
πέτρα: πέ-τρα
κομπολόι: κο-μπο-λό-ι
κάγκελο: κά-γκε-λο
άλσος: άλ-σος
συρματόπλεγμα: συρ-μα-τό-πλεγ-μα
καΐκι: κα-ΐ-κι
ρολόι: ρο-λό-ι
αποστολή: α-πο-στο-λή
βαμβάκι: βαμ-βά-κι
γυαλί: γυα-λί
ευχή: ευ-χή
έρχομαι: έρ-χο-μαι
θάρρος: θάρ-ρος
ανεύθυνος: α-νεύ-θυ-νος
ερπετό: ερ-πε-τό
Έντεκα μηνών
Ημερομηνία:
Βάρος: [Βάρος[ Ύψος: [Ύψος]
Σημειώσεις:
[Τοποθετήστε φωτογραφίες εδώ]
Γ΄τάξη: http://gtaksh.blogspot.gr/
Δ΄τάξη: http://xristx.blogspot.gr/
Ε΄τάξη: http://e-taksh.blogspot.gr/
ΣΤ΄τάξη: http://st-taksh.blogspot.gr/
Κριτήρια: http://kritiria.blogspot.gr/
Άρθρα: http://xristosxarmpis.blogspot.gr/

Γλώσσα ΣΤ΄. Επανάληψη 16ης ενότητας: ΄΄ Μουσεία ΄΄

  • 1.
    Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://st-taksh.blogspot.gr ΓλώσσαΣΤ΄ Επανάληψη 16ης ενότητας: ΄΄ Μουσεία ΄΄
  • 2.
    ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Θεωρία - Γραμματικήσελ. 3 - 9 Παρουσιάσεις σελ 10 - 39 Επαναληπτικά σελ. 40 - 132
  • 3.
    ΦΩΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Ρήματα Τα ρήματαείναι λέξεις που μας δείχνουν ότι κάποιος ενεργεί, κάνει κάτι (π.χ. βιδώνει, γράφει, μιλάει κτλ.), ότι κάποιος παθαίνει κάτι (π.χ. το φαγητό μαγειρεύτηκε από τη μητέρα) και ότι κάποιος βρίσκεται σε μια κατάσταση ( π.χ. κάθεται και ξεκουράζεται). Οι χρόνοι του ρήματος Οι χρόνοι του ρήματος φανερώνουν το παρόν (τώρα), το παρελθόν (πριν) και το μέλλον (έπειτα). Παροντικοί χρόνοι : Ενεστώτας (κάτι που γίνεται τώρα χωρίς διακοπή) Παρακείμενος (κάτι που έγινε στο παρελθόν και έχει τώρα τελειώσει) Παρελθοντικοί χρόνοι : Παρατατικός (κάτι που έγινε χθες άλλα συνέχεια) Αόριστος (κάτι που έγινε χθες άλλα για μια στιγμή) Υπερσυντέλικος (κάτι που τελείωσε χθες πριν γίνει κάτι άλλο) Μελλοντικοί χρόνοι : Εξακολουθητικός Μέλλοντας (κάτι που θα γίνεται συνέχεια) Στιγμιαίος Μέλλοντας (κάτι που θα γίνει σε μια στιγμή) Συντελεσμένος Μέλλοντας (κάτι θα είναι τελειωμένο σε μια ορισμένη στιγμή) Οι φωνές του ρήματος Οι φωνές του ρήματος είναι δύο, η ενεργητική (ρήματα που τελειώνουν σε –ω) και η παθητική (ρήματα που τελειώνουν σε –μαι) φωνή.
  • 4.
    Λαδιάς Ανδρέας1 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙΠΑΘΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Μια πρόταση που έχει ενεργητική σύνταξη μπορεί να μετατραπεί σε παθητική σύνταξη. Ισχύει, βέβαια και το αντίθετο, να κάνουμε την παθητική σύνταξη ενεργητική. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΡΗΜΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η φωτιά κατέστρεψε τα δάση. (ονομαστική) (ρήμα ενεργητικής διάθ.) (αιτιατική) ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΡΗΜΑ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Τα δάση καταστράφηκαν από τη φωτιά. (ονομαστική) (ρήμα παθητικής διάθ.) (από + αιτιατική) 1. Το ρήμα ενεργητικής διάθεσης γίνεται ρήμα παθητικής διάθεσης. 2. Το άμεσο αντικείμενο γίνεται υποκείμενο. 3. Το υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Η πρόθεση από + αιτιατική εκτός από ποιητικό αίτιο μπορεί να δηλώνει και προέλευση, απομάκρυνση κ.ά. ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1.Να βάλεις Π στις προτάσεις με παθητική σύνταξη και Ε στις προτάσεις με ενεργητική σύνταξη. • Οι ξυλοκόποι κόβουν τα δέντρα. ( ) • Οι φόροι αυξήθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες. ( ) • Η αυλή καθαρίστηκε από τη μητέρα. ( ) • Το Σούλι πολιορκήθηκε από τους Τούρκους. ( ) • Ο παππούς λέει παραμύθια στα εγγόνια του. ( ) • Σύννεφα έχουν σκεπάσει τον ουρανό. ( ) • Οι νόμοι ψηφίζονται από τη Βουλή. ( ) • Η μητέρα τακτοποιεί το σπίτι. ( ) 2.Μετέτρεψε τη σύνταξη των παρακάτω προτάσεων από ενεργητική σε παθητική και αντίστροφα. • Ο γεωργός θα οργώσει το χωράφι. ………………………………………………………………….... • Τα σύννεφα διαλύθηκαν από το δυνατό άνεμο. …………………………………………………………………… • Η Ακρόπολη στολίζει την πόλη της Αθήνας. …………………………………………………………………… • Ο διευθυντής υπέγραψε την επιστολή.
  • 5.
    Λαδιάς Ανδρέας2 …………………………………………………………………….. • Οστρατιώτης πληγώθηκε από τη σφαίρα. …………………………………………………………………….. • Ο δάσκαλος τιμώρησε αυστηρά τους μαθητές. …………………………………………………………………….. • Το αεροπλάνο προσγειώθηκε με δυσκολία από τον πιλότο. …………………………………………………………………….. • Ο περαστικός παρασύρθηκε από ένα αυτοκίνητο. …………………………………………………………………….. 3.Να κάνεις προτάσεις με τους χρονικούς προσδιορισμούς. (Χθές)…………………………………………………………………… …………………………………………………………………………... (από δω και μπρος)…………………………………………………... …………………………………………………………………………... (ως αύριο)…………………………………………………………….... …………………………………………………………………………... (για πολλή ώρα)………………………………………………………. …………………………………………………………………………... (όταν ξεκίνησε)....................................................................................... …………………………………………………………………………… 4.Να αποδώσετε το νόημα των παρακάτω φράσεων με μια φράση που να περιέχει παρομοίωση:  Βαδίζει πλάγια ή προς τα πίσω, ανάποδα …………………..... ………………………………………………………………………...  Έγινε ωχρή, χλόμιασε …………………………………………...  Ήταν ντυμένος στα κατάμαυρα…………………………………  Τρώει πάρα πολύ, του σκασμού………………………………..  Από το φόβο του έτρεμε…………………………………………
  • 6.
  • 7.
    ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:_____________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ ΠαλάνηςΑθανάσιος ΓΛΩΣΣΑ 16Η ΕΝΟΤΗΤΑ «Το άγαλμα που κρύωνε» Να μετατρέψεις τις προτάσεις από ενεργητική σε παθητική σύνταξη και το αντίστροφο.  Η καταιγίδα κατέστρεψε πολλές καλλιέργειες αγροτών. __________________________________________________________  Το γράμμα είχε γραφτεί με μεγάλη συγκίνηση από τον αποστολέα. __________________________________________________________  Οι θεατές θα ενθουσιαστούν από την αυριανή παράσταση. __________________________________________________________  Ο οδηγός θα μετακινήσει αμέσως το αυτοκίνητο. __________________________________________________________  Όλες οι σημειώσεις του πετάχτηκαν στο καλάθι των αχρήστων. __________________________________________________________  Το κάπνισμα προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες. __________________________________________________________  Μέχρι τον επόμενο μήνα η έρευνα θα έχει ολοκληρωθεί από τους αρμόδιους. __________________________________________________________  Την εκπομπή παρουσιάζει έγκυρος δημοσιογράφος. __________________________________________________________  Η μοδίστρα έραψε περίτεχνα το φόρεμα της Ελένης. __________________________________________________________  Το σπίτι αυτό χτίστηκε μέσα σε διάστημα δύο χρόνων. __________________________________________________________ Ο ισχυρός σεισμός γκρέμισε πολλά σπίτια. __________________________________________________________  Ο λαός ικανοποιήθηκε από το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής. __________________________________________________________
  • 8.
    Χατζηκυριακίδου Παγώνα ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ μουσ...ο // ...θουσα // λεπτομέρ...ες // λ...γισμένο // απολλ...νιο // ασ...γκριτος // ...πέροχος // πρόσφ...γας // αρχ...ολογικό // ν...χτοφύλακας // πανσέλ...νος // ν...χελικά // λ...θαργος // ζευγαρ...τός // τρισευτ...χισμένος // σφιχτοτ...λιγμένος // επιφ...λάσσω // συν...δητοποιώ // επισ...μαίνω // ευαισθητοπ...ηση // β...ζαντινός // κ...κλαδικός // μιν...ικός // μυκ...ναϊκός // ανανε...μένος / άχρ...στος //...λικό // πρ...τότυπος // π...λη // εκπ...δευτικός // δραστ...ριότητα. ΕΞΑΣΚΟΥΜΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ 1. Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική: • Ο δάσκαλος τιμώρησε αυστηρά τους μαθητές. • Ο επιστάτης κλείδωσε την πόρτα του μουσείου. • Θεώρησαν το Γιάννη υπεύθυνο για το ατύχημα. • Ο Φειδίας κατασκεύασε το άγαλμα της Αθηνάς. 2. Στις παρακάτω προτάσεις να μετατρέψεις την παθητική σύνταξη σε ενεργητική: • Ο θείος παρασύρθηκε από ένα αυτοκίνητο. • Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο από τους περαστικούς. • Το ακρωτήριο στολίζεται από το ναό του Ποσειδώνα. • Διάφορα εργαστήρια μέσα στα ανάκτορα είχαν δημιουργηθεί από τους Μινωίτες. • Τρελάθηκε από τη χαρά του. 3. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα αντικείμενα:  Ο Δημήτρης έβγαλε το πορτοφόλι του.  Αποφάσισε να πάει στο χωριό.  Το παιδί κατάλαβε ποιο ήταν το χρέος του.  Φρόντιζε τους φτωχούς και ανήμπορους.  Άκουσαν το δυνατό μπαμ και φοβήθηκαν. 4. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα κατηγορούμενα ή τις γενικές κατηγορηματικές:  Ο Αριστείδης ήταν δίκαιος.  Ο Αλέξανδρος ονομάστηκε μέγας.  Οι αποσκευές είναι του Βασίλη.
  • 9.
    Χατζηκυριακίδου Παγώνα  Ταχαμηλά τακούνια είναι της μόδας.  Τα φαγητά φαίνονταν της ώρας.  Ο Γιώργος θεωρείται από τους ειδικούς ο καλύτερος ποδοσφαιριστής.  Οι ναυαγοί φαίνονταν ταλαιπωρημένοι.  Αυτό το αυτοκίνητο είναι μεγάλης αξίας.
  • 10.
  • 11.
    ΢τόχοι ενότητας  Πώςαφηγούμαστε μια ιστορία  Πώς ξεχωρίζουμε την ενεργητική και την παθητική σύνταξη  Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά  Πώς κάνουμε έναν απολογισμό (για όσα είδαμε, ακούσαμε, μάθαμε και αισθανθήκαμε) μετά από επίσκεψη σε κάποιο χώρο  Πώς πείθουμε κάποιον, δικαιολογώντας αυτά που λέμε  Πώς ξεχωρίζουμε τα μεταβατικά από τα αμετάβατα ρήματα, καθώς και τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο από αυτά που παίρνουν κατηγορούμενο  Πώς επιλέγουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε από τα ενημερωτικά κείμενα Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 12.
    ΢το μουσείο Ο ΆθωςΔημουλάς (1921-1985) ήταν Έλληνας ποιητής. Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στο Βέλγιο, στην Αγγλία και τη Γαλλία. ΢την Ελλάδα εργάστηκε ως διευθυντής στους ΢ιδηροδρόμους Ελληνικού Κράτους. Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1951 με την ποιητική συλλογή «Ποιήματα». Σο 1967 πήρε το β’ κρατικό βραβείο ποίησης για τη συλλογή του «Άλλοτε και αλλού». Εξέδωσε δώδεκα ποιητικές συλλογές. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 13.
    Σο άγαλμα πουκρύωνε Ο Φρήστος Μπουλώτης (1952-) είναι αρχαιολόγος και συγγραφέας παιδικών βιβλίων. ΢πούδασε αρχαιολογία, ιστορία και γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη Γερμανία όπου ανακηρύχτηκε διδάκτωρ το 1980. Έχει διδάξει στο Ιόνιο πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στην Ανώτατη ΢χολή Καλών Σεχνών. Από το 1985 εργάζεται στην Ακαδημία Αθηνών ως αρχαιολόγος-ερευνητής. Ως συγγραφέας έχει εκδώσει περισσότερα από 30 παιδικά βιβλία , καθώς και ποιητικές συλλογές. Έχει λάβει τιμητικές διακρίσεις για τα βιβλία του και το 2007 πήρε το βραβείο παιδικού βιβλίου από την Ακαδημία Αθηνών. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 14.
    Πώς αφηγούμαστε μιαιστορία Για να αφηγηθούμε μια ιστορία που διαβάσαμε πρέπει να αναφέρουμε:  Σον τόπο και το χρόνο που συμβαίνουν τα γεγονότα της ιστορίας.  Σο κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας (πρωταγωνιστής)  Ποια άλλα πρόσωπα παίρνουν μέρος στην ιστορία  Με ποιο γεγονός ξεκινά η ιστορία  Ποια γεγονότα ή περιπέτειες γίνονται στη συένεχεια  Πώς τελειώνει η ιστορία  Σι αισθάνονται και τι σκέφτονται τα πρόσωπα της ιστορίας (κυρίως ο κεντρικός ήρωας , αλλά και οι υπόλοιποι) Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 15.
    Για να αφηγηθούμετην ιστορία χρησιμοποιούμε:  Παρελθοντικούς χρόνους (παρατατικό ή αόριστο), αλλά και ιστορικό ενεστώτα για να δώσουμε ζωντάνια.  Φρονικές και αιτιολογικές προτάσεις  Φρονικούς συνδέσμους, χρονικά επιρρήματα, επιρρηματικές φράσεις και χρονικές προτάσεις για να δηλώσουμε το χρόνο Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 16.
    Ενεργητική και παθητικήσύνταξη Όταν έχουμε ενεργητική σύνταξη, τότε το ρήμα δηλώνει πως κάποιος κάνει κάτι. Σο ρήμα έχει στην περίπτωση αυτή ενεργητική διάθεση. ΢την ενεργητική σύνταξη τονίζεται περισσότερο ο δράστης και λιγότερο το αποτέλεσμα της πράξης. Προσοχή! Άλλο η ενεργητική διάθεση και άλλο η ενεργητική φωνή. Τπάρχουν και ρήματα της παθητικής φωνής που έχουν ενεργητική διάθεση. ΢την ενεργητική διάθεση το υποκείμενο του ρήματος ενεργεί, ενώ στην ενεργητική φωνή το ρήμα τελειώνει πάντα σε –ω. π.χ. Ο Γιώργος παίζει μπάλα. Η Ειρήνη περιποιείται τον κήπο. Κάποιος κάνει κάτι Τποκείμενο ρήμα αντικείμενο Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 17.
    Όταν έχουμε παθητικήσύνταξη, τότε το ρήμα δηλώνει πως κάποιος ή κάτι παθαίνει κάτι από κάποιον ή από κάτι. ΢την παθητική σύνταξη τονίζεται περισσότερο το αποτέλεσμα της πράξης και λιγότερο αυτός που ενεργεί. Σο ρήμα στην περίπτωση αυτή έχει παθητική διάθεση. Αυτός που ενεργεί εμφανίζεται με τη μορφή του ποιητικού αιτίου. Προσοχή! Δεν πρέπει να μπερδεύουμε την παθητική διάθεση με την παθητική φωνή. ΢την παθητική διάθεση το υποκείμενο του ρήματος παθαίνει κάτι, ενώ στην παθητική φωνή το ρήμα τελειώνει σε –μαι. π.χ. Ο Γιώργος εξετάζεται από τον καθηγητή του. Η Ειρήνη λιώνει από τη ζέστη. Κάποιος/κάτι παθαίνει κάτι από κάποιον ή κάτι (ποιητικό αίτιο) ΢το ποιητικό αίτιο βρίσκεται αυτός ή αυτό που ενεργεί (καθηγητής, ζέστη) Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 18.
    Μετατροπή ενεργητικής σύνταξηςσε παθητική και αντίστροφα Για να μετατρέψουμε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική:  Μετατρέπουμε το ρήμα από ενεργητική φωνή σε παθητική  Σο αντικείμενο του ρήματος από αιτιατική πτώση που βρίσκεται μετατρέπεται σε υποκείμενο του παθητικού ρήματος και σε πτώση ονομαστική.  Σο υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο: σχηματίζεται με την πρόθεση από και την αιτιατική του ονόματος που φανερώνει από ποιον ή από τι προέρχεται η ενέργεια του ρήματος. Π.χ. Η καθαρίστρια σκούπισε την τάξη.  ενεργητική σύνταξη Η τάξη σκουπίστηκε από την καθαρίστρια.  παθητική σύνταξη  Ακολουθούμε τα αντίθετα βήματα για να μετατρέψουμε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 19.
    Μουσείο Αφής Σο ΜουσείοΑφής είναι ένα ιδιαίτερο μουσείο. Εκεί ο επισκέπτης, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μουσεία, παροτρύνεται να αγγίξει τα εκθέματα, που είναι πιστά αντίγραφα των αληθινών που βρίσκονται στα υπόλοιπα μουσεία της χώρας. Ιδρύθηκε το 1984. Μετά από σεισμό ο οποίος κατέστρεψε το πρώτο μουσείο, επαναλειτούργησε το 2004. Έλαβε τον έπαινο του Ευρωπαϊκού Μουσείου της χρονιάς, το 1988. Είναι ένα από τα πέντε τέτοια μουσεία που υπάρχουν στον κόσμο και αποτελεί ένα φάρο για τους τυφλούς συνανθρώπους μας, οι οποίοι «βλέπουν» μέσα από την αίσθηση της αφής, αγγίζοντας τα εκθέματα. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 20.
    Ελληνικό παιδικό μουσείο Σοελληνικό παιδικό μουσείο ιδρύθηκε το 1987 και βρίσκεται στην Αθήνα. Έχει εκπαιδευτικό και πολιτιστικό σκοπό. Βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν κοινωνική συνείδηση και απευθύνεται σε όλα τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 21.
    Πώς εκφράζουμε τηνάποψή μας Για να εκφράσουμε την άποψή μας μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:  Αιτιολογικές προτάσεις  Υράσεις που φανερώνουν την άποψή μας (πιστεύω πως, κατά τη γνώμη μου, θεωρώ πως, νομίζω πως, …)  Λέξεις όπως: βέβαια, φυσικά, λοιπόν, τελικά Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 22.
    Αιτιολογικές προτάσεις Αιτιολογική λέγεταιη πρόταση με την οποία εκφράζουμε την αιτία για την οποία γίνεται κάτι ή δικαιολογούμε την άποψή μας. Εισάγονται με αιτιολογικούς συνδέσμους (γιατί, αφού, επειδή, καθώς), αλλά και με φράσεις όπως: μια και, μια που, κ.ά. Οι αιτιολογικές προτάσεις είναι εξαρτημένες προτάσεις και χωρίζονται από την κύρια με κόμμα. Π.χ. Ο Κώστας πηγαίνει συχνά στη γιαγιά του, επειδή την αγαπάει. Ο Πέτρος δεν πετάει σκουπίδια, γιατί σέβεται το περιβάλλον. Μια και δεν απάντησε, θα πάω μόνος μου. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 23.
    Τποκείμενο και αντικείμενο Τποκείμενοτου ρήματος της πρότασης είναι η λέξη που απαντά στην ερώτηση «ποιος, -α, -ο» και είναι σε πτώση ονομαστική. π.χ. Ο Γιώργος πλένει τα δόντια του. Ποιος πλένει; Ο Γιώργος (υποκείμενο) Αντικείμενο του ρήματος είναι η λέξη που απαντά στην ερώτηση «τι, ποιον, -α, -ο» και είναι σε πτώση αιτιατική. π.χ. Ο Γιώργος παίζει ποδόσφαιρο. Σι παίζει; ποδόσφαιρο (αντικείμενο) Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 24.
    Ρήματα μεταβατικά καιαμετάβατα Μεταβατικά λέγονται τα ρήματα που έχουν αντικείμενο, ενώ αμετάβατα αυτά που δεν έχουν. Π.χ. ΢κάβω τον κήπο. Σι/ποιον σκάβω; Σον κήπο. Άρα το σκάβω είναι μεταβατικό ρήμα, αφού έχει αντικείμενο (τον κήπο). Ο Γιώργος τρέχει γρήγορα. Σι/ποιον τρέχει; Δεν υπάρχει απάντηση. Άρα το ρήμα είναι αμετάβατο αφού δεν έχει αντικείμενο. Σα περισσότερα ρήματα εμφανίζονται άλλοτε ως αμετάβατα και άλλοτε ως μεταβατικά, ανάλογα με την υπόλοιπη πρόταση. π,χ. Γράφω ένα γράμμα. (τι γράφω; Ένα γράμμα. Άρα το ρήμα είναι μεταβατικό αφού έχει αντικείμενο. Γράφω με μολύβι. (τι γράφω; Δεν υπάρχει απάντηση. Άρα το ρήμα είναι αμετάβατο, αφού δεν υπάρχει αντικείμενο) Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 25.
    ΢υνδετικά ρήματα- κατηγορούμενο Κατηγορούμενοείναι η λέξη της πρότασης που φανερώνει ότι το υποκείμενο έχει μια ιδιότητα ή ένα χαρακτηριστικό ή βρίσκεται σε μια κατάσταση. Π.χ Ο Γιώργος είναι μαθητής. Ο Γιώργος είναι το υποκείμενο, και η λέξη μαθητής είναι το κατηγορούμενο γιατί δίνει μια ιδιότητα στο Γιώργο. Κατηγορούμενο παίρνουν μόνο τα συνδετικά ρήματα, τα οποία ονομάζονται έτσι επειδή συνδέουν το υποκείμενο με το κατηγορούμενο. ΢υνδετικά ρήματα: είμαι, γίνομαι, φαίνομαι, λέγομαι, ονομάζομαι, γεννιέμαι, θεωρούμαι, παρουσιάζομαι, ορκίζομαι, σπουδάζω, εκλέγομαι, κ.ά. Σο κατηγορούμενο μπορεί να είναι ουσιαστικό, επίθετο, αντωνυμία, ονοματική φράση ή και ολόκληρη πρόταση. Επίσης έχει πάντα πτώση ονομαστική, (οπότε και ξεχωρίζει από το αντικείμενο που βρίσκεται πάντα σε πτώση αιτιατική), ίδιο γένος και αριθμό με το υποκείμενο και το βρίσκουμε με την ερώτηση τι, όπως και το αντικείμενο. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 26.
    Πάμε… μουσεία; Καηάλογος μουζείωνΕλλάδας Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
  • 27.
  • 28.
    Ενεργητική σύνταξη • Ενεργητικήλέγεται η σύνταξη που μιλάει για κάποιον που κάνει κάτι. Έχει τη μορφή: Υποκείμενο – Ρήμα – Αντικείμενο Υ Ρ Α Πχ Η μητέρα ντύνει το μωρό. Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 29.
    Παθητική σύνταξη • Παθητικήλέγεται η σύνταξη που μιλάει για κάποιον που παθαίνει κάτι από κάποιον. Έχει τη μορφή: Υποκείμενο – Ρήμα – Ποιητικό Αίτιο Υ Ρ Π.Α. Πχ Το μωρό ντύνεται από τη μητέρα. Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 30.
    Παθητική σύνταξη • Ηπαθητική σύνταξη τονίζει περισσότερο όχι αυτόν που ενεργεί, αλλά το αποτέλεσμα της ενέργειας του. Αυτός που ενεργεί εμφανίζεται με τη μορφή ποιητικού αιτίου. Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 31.
    Ποιητικό αίτιο • Τοποιητικό αίτιο είναι ο εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει το πρόσωπο ή το πράγμα από το οποίο προέρχεται αυτό που συμβαίνει στο υποκείμενο του παθητικού ρήματος. Πχ Το μωρό ντύνεται από τη μητέρα. Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 32.
    Ποιητικό αίτιο • Τοποιητικό αίτιο εκφέρεται: α) συνήθως με την πρόθεση από + αιτιατική Πχ Ο άρρωστος εξετάστηκε από το γιατρό. β) με την πρόθεση σε + αιτιατική όταν προσδιορίζει ρηματικά επίθετα που λήγουν σε –τος. Πχ Ήταν αγαπητός σε όλους (απ’ όλους). γ) με την πρόθεση με + αιτιατική, όταν προσδιορίζει παθητικές μετοχές. Πχ Το σπίτι ήταν φτιαγμένο με πέτρες( από πέτρες). Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 33.
    Ποιητικό αίτιο • Τοποιητικό αίτιο παραλείπεται όταν: α) εννοείται εύκολα Πχ Τράβηξα τις κουρτίνες και φωτίστηκε το δωμάτιο (εννοείται από τον ήλιο). β) είναι κάτι γενικό και αόριστο Πχ Πώς γράφεται αυτή η λέξη; Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 34.
    Μετατροπή ενεργητικής σύνταξης σεπαθητική Για να μετατρέψουμε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική κάνουμε τα εξής: • Μετατρέπουμε το ενεργητικό ρήμα σε παθητικό • Το υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος γίνεται ποιητικό αίτιο (ονομαστική πτώση  αιτιατική πτώση) • Το αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος γίνεται υποκείμενο του παθητικού ρήματος (αιτιατική πτώση  ονομαστική πτώση) Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 35.
    Παράδειγμα Υ Ρ Α ΟΓιώργος αγόρασε το ποδήλατο. Το ποδήλατο αγοράστηκε από το Γιώργο. Υ Ρ Π.Α. Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 36.
    Μετατροπή παθητικής σύνταξης σεενεργητική Για να μετατρέψουμε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική κάνουμε τα εξής: • Μετατρέπουμε το παθητικό ρήμα σε ενεργητικό • Το υποκείμενο του παθητικού ρήματος γίνεται αντικείμενο του ενεργητικού (ονομαστική πτώση  αιτιατική πτώση) • Το ποιητικό αίτιο γίνεται υποκείμενο του παθητικού ρήματος (αιτιατική πτώση  ονομαστική πτώση) Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος
  • 37.
    Παράδειγμα Υ Ρ Π.Α. Ηγέφυρα κατασκευάστηκε από τους εργάτες. Οι εργάτες κατασκεύασαν τη γέφυρα. Υ Ρ Α Γιάννης Φερεντίνος
  • 38.
    Κατερίνα Κορτσαλιουδάκη Ενεργητική φωνή ΕνεστώταςΠαρατατικός Αόριστος Εξ. Μελλ. Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική λύνω να λύνω ------- έλυνα έλυσα να λύσω ------- θα λύνω λύνεις να λύνεις λύνε έλυνες έλυσες να λύσεις λύσε θα λύνεις λύνει να λύνει ------- έλυνε έλυσε να λύσει ------- θα λύνει λύνουμε να λύνουμε ------- λύναμε λύσαμε να λύσουμε ------- θα λύνουμε λύνετε να λύνετε λύνετε λύνατε λύσατε να λύσετε λύστε θα λύνετε λύνουν να λύνουν ------- έλυναν έλυσαν να λύσουν ------- θα λύνουν Στ. Μελλ Παρακείμενος Υπερσυντέλικος Συντελ. Μελλ Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική θα λύσω έχω λύσει να έχω λύσει ------- είχα λύσει θα έχω λύσει θα λύσεις έχεις λύσει να έχεις λύσει ------- είχες λύσει θα έχεις λύσει θα λύσει έχει λύσει να έχει λύσει ------- είχε λύσει θα έχει λύσει θα λύσουμε έχουμε λύσει να έχουμε λύσει ------- είχαμε λύσει θα έχουμε λύσει θα λύσετε έχετε λύσει να έχετε λύσει ------- είχατε λύσει θα έχετε λύσει θα λύσουν έχουν λύσει να έχουν λύσει ------- είχαν λύσει θα έχουν λύσει
  • 39.
    Κατερίνα Κορτσαλιουδάκη Παθητική φωνή ΕνεστώταςΠαρατατικός Αόριστος Εξ. Μελλ. Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική λύνομαι να λύνομαι ------- λυνόμουν λύθηκα να λυθώ ------ θα λύνομαι λύνεσαι να λύνεσαι λύνεσαι λυνόσουν λύθηκες να λυθείς λύσου θα λύνεσαι λύνεται να λύνεται ------- λυνόταν λύθηκε να λυθεί ------- θα λύνεται λυνόμαστε να λυνόμαστε ------- λυνόμασταν λυθήκαμε να λυθούμε ------- θα λυνόμαστε λύνεστε να λύνεστε λύνεστε λυνόσασταν λυθήκατε να λυθείτε λυθείτε θα λύνεστε λύνονται να λύνονται ------- λύνονταν λύθηκαν να λυθούν ------- θα λύνονται Στ. Μελλ Παρακείμενος Υπερσυντέλικος Συντελ. Μελλ Οριστική Οριστική Υποτακτική Προστακτική Οριστική Οριστική θα λυθώ έχω λυθεί να έχω λυθεί ------- είχα λυθεί θα έχω λυθεί θα λυθείς έχεις λυθεί να έχεις λυθεί ------- είχες λυθεί θα έχεις λυθεί θα λυθεί έχει λυθεί να έχει λυθεί ------- είχε λυθεί θα έχει λυθεί θα λυθούμε έχουμε λυθεί να έχουμε λυθεί ------- είχαμε λυθεί θα έχουμε λυθεί θα λυθείτε έχετε λυθεί να έχετε λυθεί ------ είχατε λυθεί θα έχετε λυθεί θα λυθούν έχουν λυθεί να έχουν λυθεί ------- είχαν λυθεί θα έχουν λυθεί
  • 40.
    abo 9o ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ «ΓΛΩΣΣΑΣ» Ενότητα 16η « Μ ο υ σ ε ί α » Όνομα: ……………………………………………… Ημερομηνία: …………………………………… Βαθμός:……… 1α. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο : α. Τα παιδιά ωφελούνται από τα προγράμματα του σχολείου. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… β. Οι δρόμοι πλύθηκαν από τη δυνατή βροχή. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… γ. Οι μαθητές οργάνωσαν την επίσκεψη. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… δ. Οι πολλές μετακινήσεις κούρασαν τους παίκτες. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1β. Γράψτε δίπλα από κάθε πρόταση (Ε) αν η σύνταξη είναι ενεργητική και (Π) αν η σύνταξη είναι παθητική : • Το Μουσείο του Ελληνικού Θεάτρου ιδρύθηκε το 1938 από τον Γ. Σιδέρη ……… • Οι επισκέπτες του Παιδικού Μουσείου ήταν από τη Σαλαμίνα ……… • Η ζωντανή μουσική συνοδεύει το θεατρικό παιχνίδι ……… • Μια τρελή παρέα από οργανοπαίχτες ζωντανεύουν τα βράδια της Αθήνας ……… • Το Μουσείο της πόλης μας οργανώνουν έκθεση με τίτλο «Το σχολείο» ……… 2. Να υπογραμμίσετε τα Υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων : o Τα μουσεία προσφέρουν σπουδαίο εκπαιδευτικό έργο. o Ο Υπουργός Πολιτισμού έκανε τα εγκαίνια του Μουσικού Μουσείου. o Στο Μουσείο Αφής ο τυφλός επισκέπτης ψηλαφίζει την τέχνη. o Πάντα τα μουσεία επισκέπτονται άνθρωποι κάθε ηλικίας. 3. Να υπογραμμίσετε τα Αντικείμενα και να κυκλώσετε τα Κατηγορούμενα στις παρακάτω προτάσεις :  Η διευθύντρια του Μουσείου ήταν ικανοποιημένη.  Το αγαλματίδιο αυτό ήταν αντίγραφο.  Πολλοί τουρίστες επισκέπτονται την Αθήνα, γιατί λατρεύουν τον ελληνικό πολιτισμό.  Δεν παρατήρησα την πινακίδα με τις χρονολογίες κατασκευής των αγαλμάτων.  Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τους τάφους των βασιλιάδων της Μακεδονίας. 4. Να κυκλώσετε τα συνδετικά ρήματα :  Ο καιρός σήμερα φαίνεται ηλιόλουστος.  Βρήκα το τηλέφωνο σου και σε πήρα.  Ο πατέρας του Ηλία εκλέχτηκε δήμαρχος.  Ήταν όλα τα παιδιά του σχολείου χαρούμενα για την επίσκεψη τους στο μουσείο.  Παρόλα τα χρόνια της, φαινόταν πολύ νέα. 5. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις μαυρισμένες λέξεις (ρήμα, αντικείμενο, υποκείμενο, κατηγορούμενο) : α. Η ξενάγηση κράτησε 2 ώρες ………………………………… β. Οι συμμαθητές μου με ενθάρρυναν μετά το ατύχημα που είχα ………………………………… γ. Ο ξεναγός στο μουσείο καλημέρισε τα παιδιά ………………………………… δ. Ο Γεράσιμος φαινόταν άρρωστος …………………………………
  • 41.
    abo 6. Να υπογραμμίσετετα ρήματα και να σημειώσετε δίπλα αν είναι Μεταβατικό ή Αμετάβατο :  Ο Στέλιος φώναξε την αδερφή του, για να της δώσει τα μαθήματα ……………………  Στο νοσοκομείο περιποιήθηκαν τα τραύματα του Αποστόλη ……………………  Ο οδηγός της μοτοσικλέτας τραυματίστηκε σοβαρά ……………………  Ο διευθυντής ανακοίνωσε τα ονόματα των παιδιών που βραβεύτηκαν στο διαγωνισμό Έκθεσης ……………………  Η πόρτα έκλεισε απότομα, επειδή φυσούσε πολύ ……………………… …………………… 7. Υπογραμμίστε τις αιτιολογικές προτάσεις : α. Με ρώτησε με απορία, γιατί ήμουν τόσο σκεφτική. β. Ο χρόνος μέσα στη τάξη κυλά γρήγορα, εάν σου αρέσουν αυτά που μαθαίνεις. γ. Επειδή ήμουν κακοδιάθετος, δεν ήρθα στο πάρτυ γενεθλίων σου. δ. Απολαύσαμε την εκδρομή μας, διότι και ο καιρός ήταν πολύ ευχάριστος. ε. Στο Παιχνιδοπωλείο τα παιδιά ευχαριστήθηκαν, αφού η έκθεση είχε να κάνει με παιχνίδια. 8. Συμπληρώστε τα κενά. Προσέξτε την ορθογραφία και τους τόνους : Μια πολ… μεγάλ… έκθεση με π…νακες που εισήχθ…σαν από το εξωτερ…κό έλαβε χώρα στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχν…ς, στ…ν Άνδρο. Οι π…νακες που παρουσιάστ…καν ήταν του Πικάσο και το θέμα τους είχε σχ…ση με τ…ν ελληνική παράδ…ση και κουλτούρα. Αυστηρά μ…τρα προστασίας είχαν ληφθ…, για να αποφ…γουν διάφορα ατ…χήματα, ζ…μιές και φθ…ρές. Η προσπάθ…α που καταβλ…θηκε από τους υπεύθ…νους ήταν σημαντ…κή. Η έκθεση υπερέβη τ…ς προσδ…κίες των επισκεπτ…ν κι άφ…σε πο…ές και καλές εντ…πώσεις. Μακάρι να μας ξαναδ…θεί η ευκ…ρία να επισκ…πτούμε και αυτό το υπέρ…χο ν…σί των Κ…κλάδων αλλά και το Μουσείο. 9. Να βάλετε τα ρήματα στον Αόριστο στο γ’ ενικό : λαμβάνω -> ……………………… εισάγομαι -> …………………… υπερβαίνω -> ……………………… λαμβάνομαι -> …………………… αναδεικνύομαι -> …………………………… 10. Ο ξάδερφός σου είναι βοηθός στη διεύθυνση Λαϊκού Πολιτισμού. Ξέχασε τους τίτλους των προγραμμάτων που ετοίμασε. Μπορείτε να τον βοηθήσετε ; Α. Τίτλος : …………………………………… Αίθουσα αγροτικής ζωής του μουσείου. Παρουσιάζεται η καλλιέργεια της ελιάς κάθε Νοέμβριο. Β. Τίτλος : …………………………………… Έθιμα της περιόδου της Σαρακοστής και κατασκευή της χάρτινης κούκλας με το όνομα «Σαρακοστή» κάθε Μάρτη και Απρίλιο.
  • 42.
    Κουτσοσπύρος Χάρης 2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ – ΤΑΞΗ: ΣΤ2 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ – 16Η ΕΝΟΤΗΤΑ: «ΜΟΥΣΕΙΑ» Όνομα:……………………………………………………………………… Ημερομηνία:……………………….. 1. Διάβασε προσεκτικά το παρακάτω κείμενο και απάντησε με σαφήνεια στις ερωτήσεις. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, γνωστά και ως Ελγίνεια Μάρμαρα, είναι μεγάλη συλλογή από μαρμάρινα γλυπτά που μεταφέρθηκαν στην Βρετανία το 1806 από τον Τόμας Μπρους, Κόμης του Έλγιν, πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1799 μέχρι το 1803. Εκμεταλλευόμενος την Οθωμανική ηγεμονία στην ελληνική επικράτεια, κατάφερε και απέκτησε φιρμάνι από τον Οθωμανό Σουλτάνο για την αποκαθήλωσή τους από τον Παρθενώνα με σκοπό την μέτρηση και την αποτύπωσή τους σε σχέδια, και στη συνέχεια προχώρησε στην αφαίρεση και φυγάδευσή τους. Τα γλυπτά αυτά αποθηκεύτηκαν στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου το 1816. Το 1936 τοποθετήθηκαν στην έκθεση Duveen που δημιουργήθηκε για αυτό το σκοπό. Από το 1983, με πρωτοβουλία της τότε Υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, η Ελλάδα έχει καταβάλλει προσπάθειες να φέρει τα Ελγίνεια πίσω στην Αθήνα. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Βρετανικό Μουσείο τον Απρίλιο του 2007, αναφέρεται ότι δεν προτίθεται να παραχωρήσει την κυριότητα των Γλυπτών του Παρθενώνα σε ελληνικό μουσείο. Νεότερη ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου (2009) ανέφερε πως, με την ευκαιρία των εγκαινίων του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, θα ήταν διατεθειμένο να δανείσει τα Ελγίνεια, αρκεί η Ελληνική Κυβέρνηση να αναγνωρίσει το δικαίωμα ιδιοκτησίας τους στο Μουσείο. Η Ελληνική Κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση. Η εν λόγω συλλογή γλυπτών περιλαμβάνει μερικά από τα γλυπτά των αετωμάτων, των μετοπών που απεικονίζουν μάχες μεταξύ των Λαπίθων και των Κενταύρων, αλλά και της Ζωφόρου του Παρθενώνα που κοσμούσε το ανώτερο τμήμα των τοίχων του σηκού του ναού σε όλο τους το μήκος. Ως εκ τούτου, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 1/2 από ό,τι απομένει από τη γλυπτική διακόσμηση του Παρθενώνα που διασώθηκε. Τα αποκτήματα του Έλγιν περιλαμβάνουν ακόμη αντικείμενα από άλλα κτίρια της Αθηναϊκής Ακρόπολης: το Ερέχθειο, που μεταβλήθηκε σε ερείπιο κατά τον ελληνικό αγώνα της Ανεξαρτησίας (1821- 33), τα Προπύλαια και τον Ναό της Αθηνάς Νίκης. Ο λόρδος Έλγιν πήρε περίπου τα μισά από τα γλυπτά του Παρθενώνα και από τα υπόλοιπα δημιουργήθηκαν εκμαγεία σε γύψο. Στη συλλογή των μαρμάρων δόθηκε το όνομα του λόρδου Έλγιν. Πηγή: http://el.wikipedia.org  Ποιες συγκυρίες εκμεταλλεύτηκε ο κόμης του Έλγιν και φυγάδευσε τα μάρμαρα; Πώς έπεισε τον Σουλτάνο; ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ……….............................................................................................................................  Από ποια μέρη της Αθηναϊκής Ακρόπολης είναι αποσπασμένα τα μάρμαρα; ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………..……………………………………………………………………..
  • 43.
    Κουτσοσπύρος Χάρης  Ποιεςπροσπάθειες έχουν καταβληθεί από μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης για την επιστροφή των μαρμάρων; Ποια η αντίδραση της αντίστοιχης Βρετανικής; ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………. 2. Προσπάθησε να βρεις τα υποκείμενα και τα αντικείμενα των υπογραμμισμένων ρημάτων, για να συμπληρώσεις τα κενά του πίνακα. Υποκείμενο Ρήμα Αντικείμενο 3. Να συμπληρώσεις τα κενά του πίνακα με τα υπογραμμισμένα ρήματα του κειμένου. ρήμα χρόνος έγκλιση πρόσωπο αριθμός 4. Να μετατρέψεις τη σύνταξη των προτάσεων από ενεργητική σε παθητική και αντίστροφα. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πολλά προϊστορικά ευρήματα στην Κρήτη. ………………………………………………………………………………………………………………………………… Το μουσείο φιλοξενεί όλη τη συλλογή των ευρημάτων από την Κνωσό. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. Ο τάφος του Μ. Αλεξάνδρου αναζητείται ακόμη από τους αρχαιολόγους. ………………………………………………………………………………………………………………………………… Η αρχαία πόλη της Σάμου ιδρύθηκε από Ίωνες αποίκους το 1000 π.Χ. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. Η Ακρόπολη στολίζει την πόλη της Αθήνας. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. Το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς στον Παρθενώνα δημιουργήθηκε από τον Φειδία. ………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………
  • 44.
    Κουτσοσπύρος Χάρης 5. Ένωσετις προτάσεις , ώστε η μία από τις δύο να γίνει αιτιολογική. Κάνε όλες τις απαραίτητες αλλαγές. Ενημερώθηκα για όλα τα έργα τέχνης που εκτίθενται. Αγόρασα τον οδηγό του μουσείου. ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………….. Τον 5ο αι. π.Χ. στην Αθήνα φιλοτεχνήθηκαν σπουδαία έργα τέχνης. Υπήρχε οικονομική και πνευματική ανάπτυξη. ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………….. Η μινωική Κρήτη αναπτύχτηκε πολύ. Το νησί έχει σπουδαία γεωγραφική θέση. ………………………………………………………………………………………………………………………………… Τα εκθέματα προστατεύονται. Τοποθετούνται σε ειδικές προθήκες. ………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. Να αντιστοιχίσεις τις λέξεις με τους ορισμούς τους. Έκθεμα • • Ανδρικός τύπος αγάλματος Προθήκη • • Αντικείμενο που παρουσιάζεται για έκθεση Αρχαιοκάπηλος • • Γυναικείος τύπος αγάλματος Ενάλια αρχαιολογία • • Αγαλματίδιο Ειδώλιο • • Αυτός που κλέβει αρχαία έργα τέχνης Κόρη • • Βιτρίνα Κούρος • • Επιστήμη που ανακαλύπτει αρχαιολογικά ευρήματα στη θάλασσα 7. Να γίνει χρονική αντικατάσταση των ρημάτων: Ενεστώτας βρίσκεσαι Παρατατικός Αόριστος οδήγησαν Στιγμ. Μελ. Εξακουλ. Μελ. Θα κοιτάζει Παρακείμενος Έχει ιδρυθεί Υπερσυντέλικος Συντελεσ. Μελ.
  • 45.
    Κουτσοσπύρος Χάρης 8. Νακλιθούν; α) η επείγουσα υπόθεση β) το απόν παιδί Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός 9. Άσκηση ορθογραφίας. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν μεγαλοφ…ΐα. Τον ενδιέφ…ραν σχεδόν τα πάντα. Με βάση τις παρατηρ…σεις του και με συνεχ… π…ράματα σχεδίασε δυο μ…χανές, που στα μάτια των ανθρώπ…ν τότε φάνταζαν βγαλμένες από βιβλία επιστ…μον…κής φαντασίας. Ο Λεονάρντο ήταν επ…σης σπουδ…ος κα….ιτέχνης. Το π…ο γν…στο του έργο είναι η Μόνα Λίζα. Οι μελέτες του και οι ανακαλ…ψεις του κάλ…πταν πολλές ανάγκες της ζωής των ανθρώπων. 10. Έμεινες ενθουσιασμένος/η από την επίσκεψη στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης και θέλεις να το προτείνεις στους μαθητές και στους δασκάλους της Ε΄τάξης για να το επισκεφτούν του χρόνου. Γράψε ένα κείμενο προκειμένου να τους πείσεις για την επιλογή σου. Φρόντισε να χρησιμοποιήσεις επιχειρήματα και φράσεις που να δείχνουν τα συναισθήματά σου. ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………
  • 46.
    Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr Επαναληπτικές ασκήσειςστη Γλώσσα για την 16η ενότητα ΣΤ' Δημοτικού (Μουσεία). ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ «ΓΛΩΣΣΑΣ» Ενότητα 16η « Μ ο υ σ ε ί α » Όνομα: ……………………………………………… Ημερομηνία: …………………………… ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ μουσ...ο // ...θουσα // λεπτομέρ...ες // λ...γισμένο // απολλ...νιο // ασ...γκριτος // ...πέροχος // πρόσφ...γας // αρχ...ολογικό // ν...χτοφύλακας // πανσέλ...νος // ν...χελικά // λ...θαργος // ζευγαρ...τός // τρισευτ...χισμένος // σφιχτοτ...λιγμένος // επιφ...λάσσω // συν...δητοποιώ // επισ...μαίνω // ευαισθητοπ...ηση // β...ζαντινός // κ...κλαδικός // μιν...ικός // μυκ...ναϊκός // ανανε...μένος / άχρ...στος //...λικό // πρ...τότυπος // π...λη // εκπ...δευτικός // δραστ...ριότητα. 1α. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο : α. Τα παιδιά ωφελούνται από τα προγράμματα του σχολείου. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… β. Οι δρόμοι πλύθηκαν από τη δυνατή βροχή. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… γ. Οι μαθητές οργάνωσαν την επίσκεψη. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… δ. Οι πολλές μετακινήσεις κούρασαν τους παίκτες. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1β. Γράψτε δίπλα από κάθε πρόταση (Ε) αν η σύνταξη είναι ενεργητική και (Π) αν η σύνταξη είναι παθητική : • Το Μουσείο του Ελληνικού Θεάτρου ιδρύθηκε το 1938 από τον Γ. Σιδέρη ……… • Οι επισκέπτες του Παιδικού Μουσείου ήταν από τη Σαλαμίνα ……… • Η ζωντανή μουσική συνοδεύει το θεατρικό παιχνίδι ……… • Μια τρελή παρέα από οργανοπαίχτες ζωντανεύουν τα βράδια της Αθήνας ……… • Το Μουσείο της πόλης μας οργανώνουν έκθεση με τίτλο «Το σχολείο» ………
  • 47.
    Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr 2. Ναυπογραμμίσετε τα Υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων : o Τα μουσεία προσφέρουν σπουδαίο εκπαιδευτικό έργο. o Ο Υπουργός Πολιτισμού έκανε τα εγκαίνια του Μουσικού Μουσείου. o Στο Μουσείο Αφής ο τυφλός επισκέπτης ψηλαφίζει την τέχνη. o Πάντα τα μουσεία επισκέπτονται άνθρωποι κάθε ηλικίας. 3. Να υπογραμμίσετε τα Αντικείμενα και να κυκλώσετε τα Κατηγορούμενα στις παρακάτω προτάσεις : Η διευθύντρια του Μουσείου ήταν ικανοποιημένη. Το αγαλματίδιο αυτό ήταν αντίγραφο. Πολλοί τουρίστες επισκέπτονται την Αθήνα, γιατί λατρεύουν τον ελληνικό πολιτισμό. Δεν παρατήρησα την πινακίδα με τις χρονολογίες κατασκευής των αγαλμάτων. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τους τάφους των βασιλιάδων της Μακεδονίας. 4. Να κυκλώσετε τα συνδετικά ρήματα : Ο καιρός σήμερα φαίνεται ηλιόλουστος. Βρήκα το τηλέφωνο σου και σε πήρα. Ο πατέρας του Ηλία εκλέχτηκε δήμαρχος. Ήταν όλα τα παιδιά του σχολείου χαρούμενα για την επίσκεψη τους στο μουσείο. Παρόλα τα χρόνια της, φαινόταν πολύ νέα. 5. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις μαυρισμένες λέξεις (ρήμα, αντικείμενο, υποκείμενο, κατηγορούμενο) : α. Η ξενάγηση κράτησε 2 ώρες . β. Οι συμμαθητές μου με ενθάρρυναν μετά το ατύχημα που είχα. γ. Ο ξεναγός στο μουσείο καλημέρισε τα παιδιά. δ. Ο Γεράσιμος φαινόταν άρρωστος.
  • 48.
    Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr 6. Ναυπογραμμίσετε τα ρήματα και να σημειώσετε δίπλα αν είναι Μεταβατικό ή Αμετάβατο :  Ο Στέλιος φώναξε την αδερφή του, για να της δώσει τα μαθήματα.  Στο νοσοκομείο περιποιήθηκαν τα τραύματα του Αποστόλη.  Ο οδηγός της μοτοσικλέτας τραυματίστηκε σοβαρά.  Ο διευθυντής ανακοίνωσε τα ονόματα των παιδιών που βραβεύτηκαν στο διαγωνισμό Έκθεσης.  Η πόρτα έκλεισε απότομα, επειδή φυσούσε πολύ. 7. Υπογραμμίστε τις αιτιολογικές προτάσεις : α. Με ρώτησε με απορία, γιατί ήμουν τόσο σκεφτική. β. Ο χρόνος μέσα στη τάξη κυλά γρήγορα, εάν σου αρέσουν αυτά που μαθαίνεις. γ. Επειδή ήμουν κακοδιάθετος, δεν ήρθα στο πάρτυ γενεθλίων σου. δ. Απολαύσαμε την εκδρομή μας, διότι και ο καιρός ήταν πολύ ευχάριστος. ε. Στο Παιχνιδοπωλείο τα παιδιά ευχαριστήθηκαν, αφού η έκθεση είχε να κάνει με παιχνίδια. 8. Συμπληρώστε τα κενά. Προσέξτε την ορθογραφία και τους τόνους : Μια πολ… μεγάλ… έκθεση με π…νακες που εισήχθ…σαν από το εξωτερ…κό έλαβε χώρα στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχν…ς, στ…ν Άνδρο. Οι π…νακες που παρουσιάστ…καν ήταν του Πικάσο και το θέμα τους είχε σχ…ση με τ…ν ελληνική παράδ…ση και κουλτούρα. Αυστηρά μ…τρα προστασίας είχαν ληφθ…, για να αποφ…γουν διάφορα ατ…χήματα, ζ…μιές και φθ…ρές. Η προσπάθ…α που καταβλ…θηκε από τους υπεύθ…νους ήταν σημαντ…κή. Η έκθεση υπερέβη τ…ς προσδ…κίες των επισκεπτ…ν κι άφ…σε πο…ές και καλές εντ…πώσεις. Μακάρι να μας ξαναδ…θεί η ευκ…ρία να επισκ…πτούμε και αυτό το υπέρ…χο ν…σί των Κ…κλάδων αλλά και το Μουσείο. 9. Να βάλετε τα ρήματα στον Αόριστο στο γ’ ενικό : λαμβάνω -> ……………………… εισάγομαι -> …………………… υπερβαίνω -> ……………………… λαμβάνομαι -> …………………… αναδεικνύομαι -> ……………………………
  • 49.
    Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr 10. Οξάδερφός σου είναι βοηθός στη διεύθυνση Λαϊκού Πολιτισμού. Ξέχασε τους τίτλους των προγραμμάτων που ετοίμασε. Μπορείτε να τον βοηθήσετε; Α. Τίτλος : …………………………………… Αίθουσα αγροτικής ζωής του μουσείου. Παρουσιάζεται η καλλιέργεια της ελιάς κάθε Νοέμβριο. Β. Τίτλος : …………………………………… Έθιμα της περιόδου της Σαρακοστής και κατασκευή της χάρτινης κούκλας με το όνομα «Σαρακοστή» κάθε Μάρτη και Απρίλιο. 11. Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική: • Ο δάσκαλος τιμώρησε αυστηρά τους μαθητές. • Ο επιστάτης κλείδωσε την πόρτα του μουσείου. • Θεώρησαν το Γιάννη υπεύθυνο για το ατύχημα. • Ο Φειδίας κατασκεύασε το άγαλμα της Αθηνάς. 12. Στις παρακάτω προτάσεις να μετατρέψεις την παθητική σύνταξη σε ενεργητική: • Ο θείος παρασύρθηκε από ένα αυτοκίνητο. • Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο από τους περαστικούς. • Το ακρωτήριο στολίζεται από το ναό του Ποσειδώνα. • Διάφορα εργαστήρια μέσα στα ανάκτορα είχαν δημιουργηθεί από τους Μινωίτες. • Τρελάθηκε από τη χαρά του. 13. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα αντικείμενα: Ο Δημήτρης έβγαλε το πορτοφόλι του. Αποφάσισε να πάει στο χωριό. Το παιδί κατάλαβε ποιο ήταν το χρέος του. Φρόντιζε τους φτωχούς και ανήμπορους. Άκουσαν το δυνατό μπαμ και φοβήθηκαν.
  • 50.
    Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr 14. Στιςπαρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τα κατηγορούμενα ή τις γενικές κατηγορηματικές: Ο Αριστείδης ήταν δίκαιος. Ο Αλέξανδρος ονομάστηκε μέγας. Οι αποσκευές είναι του Βασίλη. Τα χαμηλά τακούνια είναι της μόδας. Τα φαγητά φαίνονταν της ώρας. Ο Γιώργος θεωρείται από τους ειδικούς ο καλύτερος ποδοσφαιριστής. Οι ναυαγοί φαίνονταν ταλαιπωρημένοι. Αυτό το αυτοκίνητο είναι μεγάλης αξίας.
  • 52.
  • 53.
    σελ. 339 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά Ασκήσεις: 1. Να κάνετε χρονική αντικατάσταση στα ρήματα: εισήχθησαν, ελήφθησαν, καταβλήθηκε ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ εισήχθησαν ελήφθησαν καταβλήθηκε ΕΞΑΚ. ΜΕΛ. ΣΥΝ. ΜΕΛ. ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ ΣΥΝΤ. ΜΕΛ 2. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις. Ο Αντρέας ____________ (θεωρούμαι) καλός παίκτης. Την περίοδο της Κατοχής οι άνθρωποι ____________ (στερούμαι) τα βασικά αγαθά. Παλαιότερα, η χώρας μας ____________ (εξάγω) εσπεριδοειδή για πολλά χρό-νια. Την περσινή χρονιά, η χώρα μας ____________ (εξάγω) 10.000 τόνους λάδι. Στον χθεσινό αγώνα ποδοσφαίρου ____________ (επεμβαίνω) η αστυνομία επειδή έγιναν φασαρίες.
  • 54.
    σελ. 340 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Η εταιρία μας σας ____________ (εγγυώμαι) ότι τα προϊόντα είναι εξαιρετικής ποιότητας. Εχθές, ο ληστής ____________ (συλλαμβάνομαι) από την αστυνομία. Εχθές, η αστυνομία ____________ (συλλαμβάνω) τον ληστή.
  • 55.
    σελ. 341 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Πώς ξεχωρίζουμε την ενεργητική από την Παθητική σύνταξη Ασκήσεις: 1. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. Το δυνατό χαλάζι κατέστρεψε τις καλλιέργειες. ____________________________________________________________________ Το 1929, ο Αντώνης Μπενάκης ίδρυσε το γνωστό μουσείο της Αθήνας, το Μουσεί- ο Μπενάκη, στη μνήμη του πατέρα του Εμμανουήλ. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Ο υπουργός πρέπει να εγκρίνει την πρόταση του συμβουλίου. ____________________________________________________________________ Η δασκάλα μας οργάνωσε με επιμέλεια την εκδήλωση. ____________________________________________________________________ Οι καθηγητές δεν του έδωσαν σημασία. ____________________________________________________________________ Το συνεχόμενο διάβασμα κούρασε πολύ τους μαθητές.
  • 56.
    σελ. 342 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ____________________________________________________________________ 2. Να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική. Τα λουλούδια του όμορφου κήπου ποτίστηκαν από τη βροχή. ____________________________________________________________________ Δεν του δόθηκε η ευκαιρία από τους αντιπάλους. ____________________________________________________________________ Τα παιδιά διδάσκονται χορό από την κυρία Λάμπρου. ____________________________________________________________________ Τα απαραίτητα έγγραφα είχαν σταλεί το πρωί από τη γραμματέα. ____________________________________________________________________ Ο κύριος Νικολάου ανακηρύχθηκε πρόεδρος από τα μέλη του συλλόγου. ____________________________________________________________________ Θεωρείται από πολλούς ο καλύτερος ποδοσφαιριστής της ομάδας. ____________________________________________________________________
  • 57.
    σελ. 343 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Πώς ξεχωρίζουμε τα μεταβατικά από τα αμετάβατα, καθώς και τα ρή- ματα που παίρνουν αντικείμενο από αυτά που παίρνουν κατηγορούμενο Ασκήσεις: 1. Να υπογραμμίσετε τα ρήματα του παρακάτω κειμένου και να συμπληρώσετε τον πίνακα. Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας δράκος που δεν είχε μήτε όνομα μήτε και δουλειά. Οι παροιμίες λένε πως, όταν δεν έχει κανείς δουλειά, σκέφτεται κακά πράγματα. Αυτά έκανε και αυτός ο δράκος, που τον φώναζαν Δράκο, γιατί δεν είχε άλλο ό- νομα. Καθισμένος με τις πιτζάμες του κάθε μέρα, κάθε μέρα, κάθε μέρα, μπροστά στην έγχρωμη τηλεόραση, παρακολουθούσε όλα τα σίριαλ. Κι εκεί που χαλάρωνε, του ήρθε μια ιδέα: «Δεν κάνω μια συμμορία;». Να, γι’ αυτό είναι σοφές οι παροιμίες. Και πώς θα την έκανε τη συμμορία ο δράκος, που τον έλεγαν Δράκο, γιατί δεν εί- χε άλλο όνομα; Μα δεν είχε κανένα πρόβλημα. Θα το αντέγραφε από την τηλεόρα- ση. Είδε, λοιπόν, πολλές τέτοιες ταινίες και πήρε ένα σωρό ιδέες. Μετά, φόρεσε το στενό του το μπλουτζίν, έβαλε και το πουκαμισάκι με τη μάρκα στο τσεπάκι, έχωσε στις τσέπες του δυο πιστόλια, ανέβηκε σε μια μοτοσικλέτα για- πωνέζικη και να σου τον στο στέκι των δράκων. Το στέκι των δράκων δεν ήταν σπηλιά, κάθε άλλο. Ήταν μια ωραία ντισκοτέκ με χιλιάδες χρωματιστά φώτα και χορευτική μουσική. Την έλεγαν «Ντρακοντισκοτέκ», γιατί στους δράκους αρέσουν πολύ οι ξένες γλώσσες Αγγελική Βαρελλά, Δρακοπαραμύθι
  • 58.
    σελ. 344 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΑ
  • 59.
    σελ. 345 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 2. Να κάνετε συντακτική αναγνώριση στις παρακάτω προτάσεις. Ο Αντώνης φαίνεται κουρασμένος σήμερα. Η Ντίνα χάρισε στην Άννα το δαχτυλίδι της. Ο Μάκης και η Μαρία μιλούν δυνατά. Πρέπει να φύγετε γρήγορα. Ο Νίκος θεωρείται καλός ποδοσφαιριστής. Η Άννα της έδωσε το τετράδιο. Η Άννα έδωσε στη Γιάννα το τετράδιο. Μου βάζεις λίγο νερό; Το τρένο έφτασε στον προορισμό του. Αγόρασα βιβλία και τετράδια. Σου αγόρασα βιβλία και τετράδια.
  • 60.
    σελ. 346 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 3. Να συμπληρώσετε τον πίνακα χρησιμοποιώντας τα ρήματα των παραπάνω προτάσεων. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΑΠΡΟΣΩΠΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΑ ΔΙΠΤΩΤΑ ΜΟΝΟΠΤΩΤΑ
  • 61.
    σελ. 347 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Αιτιολογικές προτάσεις Ασκήσεις 1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τις αιτιολογικές προτά- σεις. Σήμερα, το πρωί ξύπνησα νωρίς, μιας και είχα χορτάσει τον ύπνο. Αμέσως, πήρα το πρωινό μου και έφυγα για το σχολείο. Ήταν πολύ σημαντική ημέρα, καθώς σήμε- ρα δίνονταν οι έλεγχοι με τους βαθμούς. Ανυπομονούσα να περάσει η ώρα για να δω τους βαθμούς μου! Επιτέλους, η ώρα των ελέγχων έφτασε. Όλοι οι γονείς ήρθαν και εγώ περίμενα ανυπόμονα τη μητέρα μου. Όμως, δεν φαινόταν πουθενά. Είχα πάει στην πόρτα και κοιτούσα μήπως την δω από μακριά. Μετά από δέκα λεπτά ήρθε. Μου ζήτησε συγνώμη για την αργοπορία της. Δεν πρόλαβε να έρθει νωρίτερα επειδή είχε πολλή κίνηση στο δρόμο. Πήγαμε γρήγορα γρήγορα να βρούμε τη δασκάλα, γιατί η ώρα είχε περάσει. Τελικά, πήραμε τον έλεγχο και οι βαθμοί μου σε όλα τα μαθήματα ήταν αρκετά καλοί, εκτός από το βαθμό στα Μαθηματικά, γιατί η δασκά- λα θέλει να προσπαθήσω λίγο παραπάνω. Θα προσπαθήσω και στο επόμενο τρίμη- νο, ο βαθμός μου θα είναι καλύτερος! 2. Να γράψετε τρεις αιτιολογικές προτάσεις χρησιμοποιώντας κάθε φορά δια- φορετικό σύνδεσμο. 1._________________________________________________ 2._________________________________________________ 3._________________________________________________
  • 62.
    σελ. 348 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Επαναληπτικές Ασκήσεις 1. Να διορθώσετε τα λάθη. «Εφεβρέτες» του συστήματος σόναρ, εξαιρετικοί ακροβάτες, δεινοί κολημβυτές, θιασώτες του έρωτα, οι πλέον κοινωνικοί κάτηκοι των εληνικών θαλασών. Τα δελ- φίνια είναι τόσο μοναδικά είδη που έχουν κερδίσει τον θαβμασμό μας με το σπαθί τους… ή μάλλον με το βλέμα τους. Τα εληνικά πελάγοι έχουν το προνόμιο να φιλοξενούν τέσσερα είδη δελφινιών. Το ζωνοδέλφινο, το ρινοδέλφινο, το σταχτοδέλφινο και το κινό δελφίνι. Όλα τα δελφίνια έχουν ένα σύστημα ηχοεντοπισμού με τη βοήθηα του οποίου προσανατο- λήζωνται, εντοπίζουν την τροφή τους και επικυνωνούν μεταξύ τους. Μια επικηνω- νία με κόδικες που δεν θα μπορούσε εύκολα να φανταστεί κανείς για ένα θαλάσιο θηλαστικό. Μια επικοινωνία πεχνιδιάρικη, κηνωνική και ερωτική. wwf.gr 2. Να συμπληρώσετε τα κενά του κειμένου. Η ζωή του ζωνοδέλφινου Το ξέρατε ότι στον Κορινθιακό ζει το μικρότερο είδος ζωνοδέλφινου στον κό- σμο; Το ζωνοδέλφινο δεν είναι μόνο το μικρότερο στην «__κογέν__ά» του. Είναι ε- πίσ__ς αυτό που συναντάμε πιο σ__χνά στα ελ__νικά νερά. Με γκρι χρώμα, πήρε το όνομά του από τη μαύρη γραμ__ (ζώνη) που ξεκ__νάει από το μάτι και κα- τευθ__νετ__ προς την κοιλιά του. Με μέσο μήκος 1,65 μέτρα είναι μικρότερο από
  • 63.
    σελ. 349 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική τα υπόλ__πα δελφίνια. Ζει σχεδόν σε όλες τις περιοχές της χώρας, σε μεγάλο βάθος αλλά κοντά στις ακτές. Ένας απομον__μένος πληθυσμός ζει στον κλειστό Κορινθι- ακό κόλπο. Δ__νός κολυμβητής, αναπτ__σει συνήθως ταχύτ__τες μέχρι τα 35 χλμ/ώρα, αν και στις βιασ__νες του… μπορεί να φτάσει τα 60 χλμ/ώρα. Τρέφετ__ κυρίως με κα- λαμάρια αλλά και με αφρόψαρα όπως ο γαύρος. Εν__λ__κιώνετ__ στα 11 με 12 χρόνια του, ενώ επιλέγει τους θερμούς μήνες για να φέρει στη ζωή τους απογ__νους του, περίπου κάθε 3 χρόνια. Το μέγιστο προσδόκ__μο της ζωής του είναι τα 45 χρό- νια. Αυτά τα χαρακτ__ριστικά σίγουρα δεν προδιαθέτουν κάπ__ον για ένα είδος το οποίο απειλ__τ__. Παρόλα αυτά, το ζωνοδέλφινο θεωρ__τ__ είδος «Τρωτό», σύμ- φωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών Ζώων της Ελλάδας (Αθήνα, 2009). wwf.gr
  • 64.
    σελ. 350 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία Θέματα Εκθέσεων 1. Γράφω μια έκθεση με θέμα: «Ένα ατύχημα στο δρόμο» ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 65.
    σελ. 351 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 66.
    σελ. 352 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Περίληψη 1. Να δώσετε ένα τίτλο στο παρακάτω κείμενο και να γράψετε την περίληψή του. Καθημερινά από τις έξι και μισή το πρωί οι δρόμοι του Άμστερνταμ γεμίζουν με ποδήλατα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κυκλοφοριακό πρόβλημα πίσω από τον κεντρικό σταθμό του τρένου. Η πόλη είναι γνωστή για την ευρεία χρήση ποδηλάτου όπως η Βενετία για τις γόνδολες. Το ποδήλατο αποτελεί μέσο μεταφοράς τόσο για τους νεότερους όσο και για τις μεγαλύτερες ηλικίες. Οι γονείς συχνά το επιλέγουν για να μετακινούνται με τα παι- διά τους και να τα πηγαίνουν στο σχολείο. Ελάχιστοι φορούν κράνος. Όλο και πε- ρισσότεροι κάτοικοι λένε πως αυτή η κατάσταση θα ήταν αδιανόητη μερικά χρόνια πριν. Πλέον υπάρχουν πάρα πολλά ποδήλατα. Ενώ άλλες πόλεις του κόσμου κατα- βάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να προωθήσουν το ποδήλατο ως μέσο μετακίνη- σης, το Άμστερνταμ προσπαθεί να ελέγξει το μεγάλος πλήθος. Στους 800.000 κα- τοίκους της πόλης αντιστοιχούν 880.000 ποδήλατα και η κυβέρνηση υπολογίζει πως είναι τέσσερις φορές περισσότερα από τα αυτοκίνητα. Οι κάτοικοι δεν προβληματίζονται τόσο για το κυκλοφοριακό πρόβλημα που δη- μιουργείται αλλά περισσότερο για το πού θα παρκάρουν τα ποδήλατά τους σε μια περιοχή όπου υπάρχει πιο πολύ νερό παρά πλακόστρωτες επιφάνειες. «Ακούω όλη την ώρα παράπονα», δήλωσε ο Ζεμ Σμιτ, εργαζόμενος σε δημόσιο πάρκινγκ για πο- δήλατα στο κέντρο της πόλης. «Ο χώρος δεν είναι κατάλληλος για ποδήλατα», πρό- σθεσε. Το εν λόγω πάρκινγκ χωράει 140 ποδήλατα, αλλά συνήθως υπάρχουν αρκετά περισσότερα. «Έχουμε πραγματικό πρόβλημα με τη στάθμευση των ποδηλάτων», είπε ο Τόμας Κρουν, εργαζόμενος στο τμήμα μεταφορών και κυκλοφορίας του Άμ- στερνταμ. «Δεν πιστεύουμε, όμως, πως έχει δημιουργηθεί κάποια κρίση. Φανταστεί-
  • 67.
    σελ. 353 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική τε όλα αυτά τα ποδήλατα να ήταν αυτοκίνητα», εξήγησε. Μέρος του προβλήματος αποτελεί το γεγονός ότι πολλοί κάτοικοι του Άμστερνταμ έχουν πάνω από ένα πο- δήλατο. Ταυτόχρονα η πόλη έχει να αντιμετωπίσει και άλλα ζητήματα. Ένα από αυτά εί- ναι η πρόσφατη αύξηση των μηχανών σκούτερ, που ενίοτε χρησιμοποιούν τους δρό- μους για τα ποδήλατα προκαλώντας συχνά ατυχήματα. Αν και τα σκούτερ αποτε- λούν μόλις το 3% των οχημάτων ευθύνονται για το 16% των ατυχημάτων. Η μεγα- λύτερη πρόκληση είναι πάντως το ανεξέλεγκτο παρκάρισμα των ποδηλάτων. Ο κε- ντρικός σταθμός του Άμστερνταμ αποτελεί την καρδιά του προβλήματος. Την τελευταία δεκαετία η Netherlands Railways έχει δημιουργήσει περισσότερες από 10.000 θέσεις για παρκάρισμα ποδηλάτων. Έως το 2020 ο αριθμός αναμένεται να έχει φτάσει τις 17.000 θέσεις ως μέρος της κατασκευής ενός υπόγειου γκαράζ αξίας 27 εκατ. δολαρίων μπροστά στο υπάρχον κτίριο. Μία δεκαετία πριν ένα τριώ- ροφο γκαράζ ποδηλάτων είχε κατασκευασθεί δημιουργώντας 2.500 θέσεις στάθμευ- σης. «Αποτελεί πλέον αξιοθέατο για τους τουρίστες», δήλωσε υπάλληλος του σταθ- μού, ο οποίος κατέχει και ο ίδιος τρία ποδήλατα και χρησιμοποιεί το ένα από αυτά για να πάει στη δουλειά του καθημερινά. «Είναι το πιο φωτογραφημένο σημείο στο Άμστερνταμ», πρόσθεσε. Η Καθημερινή / The New York Times ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 68.
    σελ. 354 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 69.
    σελ. 355 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Πώς κάνουμε έναν απολογισμό (για όσα είδαμε, ακούσαμε, μάθαμε και αισθανθήκαμε) μετά από επίσκεψη σε κάποιο χώρο Ανάπτυξη Λόγου: 1. Να γράψετε μερικές πληροφορίες για ένα χώρο που επισκεφθήκατε πρόσφα- τα και σας έκανε εντύπωση. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 70.
    σελ. 356 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 71.
    σελ. 357 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Πώς πείθουμε κάποιον, δικαιολογώντας αυτά που λέμε Έκθεση 1. Να γράψετε μια έκθεση με θέμα: «Η τάξη σας οργανώνει μια μονοήμερη εκδρομή κοντά στην περιοχή σας. Γράψτε μια έκθεση με στόχο να πείσετε τους συμμαθητές σας ότι αξίζει να επι- σκεφθείτε το μέρος αυτό». ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 72.
    σελ. 358 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 73.
    σελ. 359 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Πώς επιλέγουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε από ενη- μερωτικά κείμενα Ασκήσεις: 1. Οι γονείς σας θέλουν να επισκεφθούν το Μουσείο της Ακρόπολης. Λόγω της δουλειάς τους μπορούν να πάνε κάποιο Σαββατοκύριακο του Μαΐου. Διαβάστε τις παρακάτω πληροφορίες και σημειώστε όσα θα ενδιέφεραν τους γονείς σας. Σήμερα, το νέο Μουσείο της Ακρόπολης είναι στο σύνολό του 25,000 τ.μ. και δι- αθέτει εκθεσιακούς χώρους με εμβαδόν 14,000 τ.μ., δέκα φορές μεγαλύτερους από ότι στο παλιό Μουσείο. Το νέο Μουσείο προσφέρει όλες τις υπηρεσίες που απαι- τούνται από ένα παγκόσμιο μουσείο του 21ου αιώνα. Διεύθυνση και Επικοινωνία Μουσείο Ακρόπολης Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15, 11742 Αθήνα. Πληροφορίες: Τηλ.: 210 9000900 Ώρες λειτουργίας 1 Απριλίου – 31 Οκτωβρίου: Δευτέρα: 8:00 π.μ. – 4:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 3:30 μ.μ.) Τρίτη έως Κυριακή: 8:00 π.μ. – 8:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 7:30 μ.μ.) Παρασκευή: 8:00 π.μ – 10:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 9:30 μ.μ.)
  • 74.
    σελ. 360 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 1 Νοεμβρίου – 31 Μαρτίου: Δευτέρα έως Πέμπτη: 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 4:30 μ.μ.) Παρασκευή: 9:00 π.μ. – 10:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 9:30 μ.μ.) Σάββατο και Κυριακή: 9:00 π.μ. – 8:00 μ.μ. (Ώρα τελευταίας εισόδου: 7:30 μ.μ.) Κλειστό: 1 Ιανουαρίου, Κυριακή και Δευτέρα του Πάσχα, 1 Μαΐου, 25 και 26 Δεκεμβρίου Εισιτήριο Γενική είσοδος: 5 ευρώ. Ημέρες ελεύθερης εισόδου: 25 Μαρτίου, 18 Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων), 28 Οκτωβρίου theacropolismuseum.gr ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 75.
    σελ. 361 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 16ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ 1. Να κάνετε Χρονική Αντικατάσταση στα ρήματα: απαλλάσσομαι, επεμβαίνει, διεξάγει ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ απαλλάσσομαι επεμβαίνει διεξάγει ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΕΞΑΚ. ΜΕΛ. ΣΥΝ. ΜΕΛ. ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ ΣΥΝΤ. ΜΕΛ 2. Να κάνετε Χρονική Αντικατάσταση στα ρήματα: αθλούνται, αναρριχώμαι ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ αθλούνται αναρριχώμαι ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΕΞΑΚ. ΜΕΛ. ΣΥΝ. ΜΕΛ. ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ ΣΥΝΤ. ΜΕΛ
  • 76.
    σελ. 362 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 3. Να μετατρέψετε τις προτάσεις από ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο. Το συνεργείο καθάρισε προσεκτικά το δωμάτιο. ____________________________________________________________________ Το φαγητό ετοιμάστηκε από τον μάγειρα. ____________________________________________________________________ Του δόθηκε βραβείο ποίησης από τον πολιτιστικό σύλλογο του δήμου. ____________________________________________________________________ Η διευθύντρια διέκοψε το μάθημα την ώρα που γράφαμε έκθεση. ____________________________________________________________________ Τα παιδιά στόλισαν την τάξη με τις όμορφες ζωγραφιές τους και με λουλούδια. ____________________________________________________________________ 4. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τα ρήματα και να συμπληρώσετε τον πίνακα. Σήμερα, το πρωί ξύπνησα νωρίς, μιας και είχα χορτάσει τον ύπνο. Αμέσως, πήρα το πρωινό μου και έφυγα για το σχολείο. Ήταν πολύ σημαντική ημέρα, καθώς σήμε- ρα έδιναν τους ελέγχους με τους βαθμούς. Ανυπομονούσα να περάσει η ώρα για να δω τους βαθμούς μου! Επιτέλους, η ώρα των ελέγχων έφτασε. Όλοι οι γονείς έφτα- σαν και εγώ περίμενα ανυπόμονα τη μητέρα μου. Όμως, δεν την έβλεπα πουθενά. Είχα πάει στην πόρτα και κοιτούσα μήπως την δω από μακριά. Μετά από δέκα λε- πτά έφτασε. Μου ζήτησε συγνώμη για την αργοπορία της. Δεν πρόλαβε να φτάσει
  • 77.
    σελ. 363 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική νωρίτερα επειδή είχε πολλή κίνηση στο δρόμο. Πήγαμε γρήγορα γρήγορα να βρούμε τη δασκάλα, γιατί η ώρα είχε περάσει. Τελικά, η δασκάλα μας έδωσε τον έλεγχο και οι βαθμοί μου σε όλα τα μαθήματα ήταν αρκετά καλοί, εκτός από το βαθμό στα Μαθηματικά, γιατί η δασκάλα θέλει να προσπαθήσω λίγο παραπάνω. Θα προσπα- θήσω και στο επόμενο τρίμηνο, ο βαθμός μου θα είναι καλύτερος! ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΣΥΝΔΕΤΙΚΑ ΔΙΠΤΩΤΑ ΜΟΝΟΠΤΩΤΑ
  • 78.
    σελ. 364 Ασκήσεις & ΔιαγωνίσματαΓλώσσας Στ΄ Δημοτικού Ενότητα 16 [Μουσεία] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 5. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με αιτιολογικές προτάσεις. Οι γονείς μου βλέπουν τηλεόραση ____________________________________ Ο Αντρέας πήρε τη ζακέτα του _______________________________________ Οι μαθητές είναι ενθουσιασμένοι ______________________________________ Αύριο θα ξυπνήσω νωρίς ___________________________________________ Η μητέρα έφτιαξε μια τούρτα ________________________________________ Ο πατέρας δεν έχει γυρίσει ακόμα _____________________________________
  • 80.
  • 81.
    σελ. 712 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Πότε και πώς χρησιμοποιούμε την παρομοίωση και τη μεταφορά Θεωρία: Κυριολεξία: είναι η χρήση των λέξεων με την πραγματική τους ση- μασία. π.χ. χρυσό δαχτυλίδι Μεταφορά: είναι η χρήση μιας λέξης όχι με την πραγματική της σημασία αλλά με άλλη. Η σημασία της λέξης «μεταφέρεται» σε μια άλλη. π.χ. χρυσή καρδιά Παρομοίωση: για να τονίσουμε μια ιδιότητα ενός προσώπου ή ενός πράγματος, το συσχετίζουμε (συγκρίνουμε) με κάτι άλλο πολύ γνωστό, που έχει την ίδια ιδιότη- τα αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό. Χρησιμοποιούμε για τη σύγκριση τις λέξεις: σαν, όπως, λες και, σάμπως, καθώς. π.χ. Τρέχει γρήγορα σαν λαγός. * Προσέχω: Δεν μπερδεύω το χρονικό «σαν» με το «σαν» που δηλώνει παρομοί- ωση: Παράδειγμα: Σαν ξημερώσει, θα φύγουμε. (σαν = όταν) Είναι ψηλός σαν κυπαρίσσι. (σαν = όπως) * Η μεταφορά και η παρομοίωση είναι σχήματα λόγου.
  • 82.
    σελ. 713 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Να συμπληρώσετε τις παρομοιώσεις Έλιωσε σαν ____________________________. Είναι ____________________________ σαν μετάξι. Σκαρφαλώνει στα δέντρα σαν____________________________. Είναι ____________________________ όπως το μέλι. Είναι κοφτερό σαν ____________________________. Είναι ξινό σαν ____________________________. Περπατάει ____________________________ λες και είναι χελώνα. Είναι ____________________________ όπως η παπαρούνα. 2. Να συμπληρώσετε μέσα στο κουτάκι (Π) για την παρομοίωση, (Μ) για τη με- ταφορά και (Κ) για την κυριολεξία. Ο Αλέξανδρος πεινάει όπως ο λύκος. Μας είπε πικρά λόγια. Άνοιξε την πόρτα κι έφυγε. Ο Μάριος είναι κλειστός άνθρωπος. Στεκόταν ακίνητος λες και ήταν άγαλμα. Κουράστηκε πολύ και δεν μπορεί να πάρει τα πόδια του.
  • 83.
    σελ. 714 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Τα παιδιά πετούν την μπάλα. Τσακώνονται σαν τον σκύλο με τη γάτα. Πήρε το δρόμο του γυρισμού. 3. Να γράψετε ένα κείμενο στο οποίο θα περιγράφετε ένα όμορφο τοπίο, χρησι- μοποιώντας παρομοιώσεις και μεταφορές. Υπογραμμίστε με πράσινο τις παρο- μοιώσεις και με μπλε τις μεταφορές. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 84.
    σελ. 715 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 4. Να γράψετε δίπλα από κάθε πρόταση (Π) αν το σαν δηλώνει παρομοίωση και (Χ) αν είναι χρονικό. Σαν τελειώσω τα μαθήματά μου, θα βγούμε να παίξουμε. Θα με καταλάβεις, σαν έρθει η μέρα που θα φθάσεις στην ηλικία μου. Έγινε κίτρινος, σαν το λεμόνι. Κοιμήθηκε, σαν έπεσε η νύχτα. Κοιμήθηκε σαν πουλάκι. Σαν δελφίνι κολυμπάς!
  • 85.
    σελ. 716 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 5. Να γράψετε δύο προτάσεις με κάθε λέξη: μία με τη μεταφορική και μία με την κυριολεκτική της σημασία. παίρνω, ανοιχτός, βαθύς, ακτινοβολία, κόβω, βάρος ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________ ______________________________________________________
  • 86.
    σελ. 717 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Συνώνυμες Λέξεις Θεωρία: Συνώνυμες είναι οι λέξεις που έχουν την ίδια σημασία: Άφθονος – μπόλικος
  • 87.
    σελ. 718 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη. αναπληρώνω: __________________ συμβάλλω: __________________ φθείρω: __________________ λιτότητα: __________________ απέραντος: __________________ μέριμνα: __________________ υποχρεώνω: __________________ ξοδεύω: __________________ ωχρός: __________________ ακμή: __________________ πράττω: __________________ σπάνιος: __________________ απωθώ: __________________ 2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει ψεγάδι, ελάττωμα, ατέλεια, προσόν φθίνω, τονώνομαι, ατονώ, εξασθενώ κατσουφιασμένος, χαρούμενος, εύθυμος, κεφάτος ορθώνω, υψώνω, γκρεμίζω, σηκώνω δυσνόητος, σαφής, ξεκάθαρος, ολοφάνερος πράος, ήμερος, φιλήσυχος, άγριος ξεφεύγω, διαφεύγω, παγιδεύομαι, γλιτώνω
  • 88.
    σελ. 719 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Επίθετο πολύς – πολλή – πολύ Θεωρία: Ενικός Αριθμός ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ ο πολύς η πολλή το πολύ (του πολύ) της πολλής (του πολύ) τον πολύ την πολλή τον πολύ - - - Πληθυντικός Αριθμός ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ οι πολλοί οι πολλές τα πολλά των πολλών των πολλών των πολλών τους πολλούς τις πολλές τα πολλά - - - * Προσέχω: Το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ γράφεται με ένα –λ και –υ στον ενικό του αρσενικού και του ουδετέρου, ενώ με δύο –λλ γράφεται στον πληθυντικό και στο θηλυκό. * Όταν το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ παίρνει ένα –λ βάζω πάντα –υ!! *ΔΕΝ μπερδεύω το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ με το επίρρημα πολύ:  Το επίρρημα πολύ γράφεται πάντα με ένα –λ και –υ.
  • 89.
    σελ. 720 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική  Το επίρρημα πολύ συνοδεύει ρήματα, επιρρήματα, επίθετα ή μετοχές.  Το επίθετο πολύς – πολλή – πολύ συνοδεύει ουσιαστικά. ΠΡΟΣΟΧΗ!! Πολλοί μικροί κήποι (= Οι κήποι είναι πολλοί και μικροί). Η λέξη «πολλοί» συνοδεύει το ουσιαστικό «κήποι», άρα είναι επίθετο. ΑΛΛΑ Πολύ μικροί κήποι (= Οι κήποι είναι πολύ μικροί). Η λέξη «πολύ» συνοδεύει το επίθετο «μικροί», άρα είναι επίρρημα. Βίντεο: Επίθετο Πολύς-Πολλή-Πολύ
  • 90.
    σελ. 721 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Να διορθώσετε τα λάθη, όπου υπάρχουν. Έχω βάλει πολύ αλάτι στις πατάτες. Αυτή η τούρτα είναι πολλή ωραία, αλλά έχει πολύ ζάχαρη. Να είστε πολλοί προσεκτικοί! Εχθές το βράδυ έβρεξε πολύ. Εχθές το βράδυ έριξε πολύ βροχή. Πολλοί άνθρωποι ήταν απελπισμένοι. Οι άνθρωποι ήταν πολλοί απελπισμένοι. Πρέπει να διαβάζεις με πολλή προσοχή. Είναι πολλή μικρή ακόμη για να δει αυτή την ταινία. Στην παράσταση μας τίμησαν πολλοί φίλοι μας. 2. Να υπογραμμίσετε με κόκκινο το επίρρημα πολύ και με πράσινο το επίθετο πολύς –πολλή –πολύ. Μη βάζετε πολύ χρώμα στις ζωγραφιές σας. Θα ήθελα πολύ ένα παγωτό. Μου αρέσει πολύ το καλοκαίρι. Μαζεύτηκαν πολλοί άνθρωποι στον δρόμο. Μου αρέσει να βρίσκομαι ανάμεσα σε πολύ κόσμο. Έκανε πολύ θόρυβο και ξύπνησαν όλοι. Κάνει πολύ κρύο. Κρυώνω πολύ σήμερα.
  • 91.
    σελ. 722 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Μη φωνάζεις τόσο πολύ. Ο Γιώργος τρέχει πολύ γρήγορα. Ο Γιώργος είναι πολύ γρήγορος.
  • 92.
    σελ. 723 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Επιθετικοί Προσδιορισμοί Θεωρία: Επιθετικός Προσδιορισμός είναι μια λέξη σε θέση επιθέτου που προσδιορίζει ένα ουσιαστικό, προσδίδει στο ουσιαστικό μια ιδιότητα. Ως επιθετικός προσδιορισμός μπορεί να λειτουργήσει: Ένα επίθετο – όμορφος κήπος Ένα ουσιαστικό – Άγγλος τουρίστας Ένα εμπρόθετο ουσιαστικό – τοίχος από τούβλα Μία αντωνυμία – κάποιος άνθρωπος Μία μετοχή – λυπημένο παιδί Ένα αριθμητικό – δύο παιδιά Ένα επίρρημα με άρθρο – το πάνω διαμέρισμα
  • 93.
    σελ. 724 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Στο παρακάτω κείμενο να εντοπίσετε τους επιθετικούς προσδιορισμούς. Κάποτε, στην άκρη ενός δάσους, ζούσε με τη μαμά του ένα όμορφο κοριτσάκι. Την έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα, επειδή φορούσε συνέχεια ένα κόκκινο σκουφάκι. Κάποια μέρα η μαμά της, της είπε «Κοκκινοσκουφίτσα μου, η γιαγιά είναι άρρω- στη. Πήγαινε να τη δεις και πάρε να της δώσεις αυτό το καλαθάκι. Πρόσεχε όμως γιατί στο δάσος ζει ο κακός λύκος και είναι πολύ επικίνδυνος». Η Κοκκινοσκουφίτσα ξεκίνησε χαρούμενη για το μακρινό σπίτι της γιαγιάς. Ξάφνου, ενώ μάζευε λουλούδια για τη γιαγιά της πετάγεται μπροστά της ο κακός λύκος. Η Κοκκινοσκουφίτσα, ξεχνώντας τη συμβουλή της μαμάς της, απάντησε στο λύ- κο: «Πάω αυτό το καλαθάκι στην άρρωστη γιαγιά μου». Ο λύκος κοίταξε την Κοκκινοσκουφίτσα και ξερογλείφτηκε. «Και που μένει η γι- αγιά σου, κοριτσάκι μου;» Η Κοκκινοσκουφίτσα του έδειξε προς τα πού ήταν το σπίτι της γιαγιάς και συνέχισε να μαζεύει λουλούδια, ενώ ο λύκος έφυγε τρέχοντας. Σε λίγο, ο λύκος είχε φτάσει στο σπίτι της γιαγιάς και χτύπησε τη πόρτα. «Ποιος είναι;». Ρώτησε η γιαγιά. Ο λύκος, άλλαξε τη φωνή του και είπε με γλυκό τρόπο: «Είμαι η εγγονούλα σου και σου φέρνω ένα καλαθάκι». «Αχ, Κοκκινοσκουφίτσα μου, εσύ είσαι; Έλα μέσα, η πόρτα δεν είναι κλειδωμέ- νη».
  • 94.
    σελ. 725 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Με μιας ο λύκος μπαίνει μέσα και κάνει τη γιαγιά μια χαψιά! Έπειτα φόρεσε τη νυχτικιά της και χώθηκε κάτω από τις κουβέρτες για να περιμένει την Κοκκινο- σκουφίτσα. Σε λίγο έφτασε στο σπίτι η Κοκκινοσκουφίτσα. Χαιρέτησε τη γιαγιά της, άλλα της φάνηκε λίγο διαφορετική όταν πλησίασε στο κρεβάτι. -Γιαγιά γιατί έχεις τόσο μεγάλα αφτιά; -Για να σ’ ακούω καλύτερα, παιδάκι μου, απάντησε ο λύκος με πιο λεπτή φωνή. -Και γιατί έχεις τόσο μεγάλο στόμα; -Για να σε φάω καλύτερα! Είπε και την έκανε μια χαψιά! Ο σκασμένος απ’ το πολύ φαΐ λύκος ξάπλωσε στο κρεβάτι και αποκοιμήθηκε. Για κακή του τύχη όμως εκείνη την ώρα περνούσε απ’ το σπίτι ένας κυνηγός. Μπαίνει μέσα, βλέπει τη φουσκωμένη κοιλιά του λύκου και κατάλαβε αμέσως τι είχε γίνει. Παίρνει λοιπόν ένα κοφτερό μαχαίρι ανοίγει τη κοιλιά του λύκου και βγάζει από μέσα την Κοκκινοσκουφίτσα και τη γιαγιά της. Η γιαγιά και η Κοκκινοσκουφίτσα ευχαρίστησαν τον θαρραλέο κυνηγό και η Κοκκινοσκουφίτσα υποσχέθηκε πως από δω και πέρα θα άκουγε πάντα τις συμβου- λές της μαμάς της. Τα παραμύθια των αδερφών Γκριμ paramithia.net
  • 95.
    σελ. 726 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ποιος είναι ο ρόλος των χρονικών προσδιορισμών Θεωρία: Για να δείξουμε το χρόνο χρησιμοποιούμε επιρρήματα, ουσιαστικά ή επίθετα με λειτουργία επιρρήματος και χρονικές προτάσεις. Για να βρούμε τους προσδιορισμούς του χρόνου μέσα σε μια πρόταση ρωτά- με «Πότε;»  Τα χρονικά επιρρήματα είναι άκλιτες λέξεις που φανερώνουν χρόνο.  Τα ουσιαστικά και τα επίθετα λειτουργούν ως επιρρήματα για να δείξουν το χρόνο. Ουσιαστικά: το πρωί, το απόγευμα, το μεσημέρι, το βράδυ, στο παρελθόν, στο μέλλον, προς το παρόν, τη νύχτα, την (μια) μέρα, μια φορά κι έναν καιρό……… Επίθετα: σύντομος, προηγούμενος, επόμενος, σημερινός, χθεσινός, αυρια- νός, φετινός, περσινός, πολυετής……… σήμερα, χθες, αύριο, σε λίγο, τώρα, μετά, αργότερα, ύστερα, έπειτα, κατό- πιν, πέρυσι, νωρίς, φέτος, απόψε, συνέχεια, συχνά, σπάνια, ξανά, γρήγορα, αργά, πάντα, πάντοτε, ποτέ, κάποτε, ,άλλοτε, τακτικά, συνήθως, πότε πό- τε………
  • 96.
    σελ. 727 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική  Μια δευτερεύουσα/ εξαρτημένη χρονική πρόταση ξεκινά (εισάγεται) με χρο- νικούς συνδέσμους και δείχνουν το χρόνο. όταν, μόλις, ωσότου, αφού, αφότου, μόλις , καθώς, κάθε που, ενώ, όποτε, όσο που, πριν, προτού, σαν, άμα , ώσπου, ………
  • 97.
    σελ. 728 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τους χρονικούς προσ- διορισμούς. Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε σ' ένα καταπράσινο αγρόκτημα μια πάπια. Είχε φτιάξει ανάμεσα σε κάτι καλάμια μια μικρή φωλιά κι εκεί κλωσούσε τα αυγά της. Κάθε μέρα καθόταν ώρες ολόκληρες πάνω στα αβγουλάκια, τα ζέσταινε και περίμε- νε πως και πως να βγουν από μέσα τους τα μικρά παπάκια. Ώσπου μια μέρα τα αυγά άρχισαν να ραγίζουν κι από μέσα ξεπρόβαλαν όμορφα, κίτρινα παπάκια. Η πάπια καμάρωνε τα παιδάκια της, αλλά κοιτούσε με ανησυχία ένα αυγό που δεν είχε ακόμα σπάσει… Όταν έσπασε από μέσα δε βγήκε ένα παπάκι όπως τα προηγούμενα! Η πάπια κοί- ταξε με περιέργεια αυτό το πλασματάκι που είχε γκρίζο τρίχωμα και ήταν πιο άσχη- μο απ τα άλλα παπάκια. -Λες το αυγό να ήταν από γαλοπούλα; Σκεφτόταν η πάπια καθώς καμάρωνε τα παπάκια της. -Θα δούμε… Αν είναι γαλόπουλο θα φοβάται να μπει στο νερό.. Έτσι όταν πέρασαν λίγες μέρες η πάπια πήρε τα παπάκια της και πήγαν στην λι- μνούλα που ήταν εκεί κοντά. Όλα τα παπάκια ακόμα και το γκρίζο παπάκι βούτηξαν χαρούμενα στο νερό και ακλούθησαν τη μανούλα τους. Η πάπια σαν είδε και το γκρίζο παπί να μπαίνει στο νερό πείστηκε πως ήταν σίγουρα δικό της και αποφάσισε να το αγαπάει όπως και τα άλλα της παιδιά. Ο καιρός περνούσε κι ενώ τα αδέρφια του γινόταν όλο και πιο όμορφα αυτό φαι- νόταν όλο και πιο άσχημο δίπλα τους. Τα ζώα του αγροκτήματος το κορόιδευαν, το ίδιο και τα αδέρφια του.
  • 98.
    σελ. 729 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Εκείνο στενοχωρημένο έτρεχε και κρυβόταν κάτω από τα πούπουλα της μαμάς- πάπιας. Μην στενοχωριέσαι παιδάκι μου, του έλεγε εκείνη που το αγαπούσε. Δεν είσαι άσχημο, είσαι απλά διαφορετικό. Μια μέρα όμως μια από τις κότες στο αγρόκτημα το πήρε στο κυνήγι τσιμπώντας το. Τα άλλα ζώα βρήκαν την ευκαιρία και άρχισαν να υποστηρίζουν την κότα. Το παπάκι απογοητευμένο αποφάσισε να φύγει. Πήδηξε το φράχτη της αυλής και ξεκίνησε να βρει ένα μέρος που δεν θα το κορόιδευαν πια. Με τα πολλά έφτασε σε μια απομονωμένη λίμνη και κει κρύφτηκε σε μια σπηλιά. Μια μέρα εκεί που βγήκε από τη σπηλιά μήπως έβρισκε τίποτα σκουληκάκια για να φάει είδε στον ουρανό κάτι πανέμορφα πουλιά να πετούν. Τα θαύμαζε πολλή ώρα μα μόλις πλησίασαν τη λίμνη τρομαγμένο μη το κοροϊ- δέψουν για την ασχήμια του κρύφτηκε πάλι στη σπηλιά του. Πέρασε το καλοκαίρι, το φθινόπωρο και ο χειμώνας και ήρθε ξανά η άνοιξη. Είχε περάσει κιόλας ένας χρόνος από τότε που το παπάκι είχε φύγει από το σπίτι του. Μόλις είχαν λιώσει λίγο τα χιόνια βγήκε από τη σπηλιά του για να κολυμπήσει στη λίμνη. Ξάφνου εκεί που κολυμπούσε είδε στα νερά της λίμνης το είδωλο του! Έμεινε έκπληκτο να κοιτάει. Γιατί δεν ήταν πια το γκρίζο και άσχημο παπάκι αλλά ένας με- γάλος και όμορφος κύκνος! Λίγο πιο κει είδε τα όμορφα πουλιά που είχε θαυμάσει τότε, την ώρα που πετούσαν. Ένα από αυτά, το πλησίασε. Για δες ένας κύκνος. Είσαι αδελφός μας, λοιπόν. Θες να έρθεις μαζί μας; Να μας ακολουθείς στα μακρινά μας ταξίδια; Το παπάκι που είχε γίνει πια ένας πανέμορφος κύκνος δέχτηκε με χαρά. Αποφάσισε να ακολούθησε τους κύκνους στα μακρινά τα- ξίδια τους και έτσι γνώρισε όλο τον κόσμο. Καμιά φορά περνούσε απ' το αγρόκτημα να δει τη μαμά του. Κι όλα τα ζώα το θαύμαζαν και το ζήλευαν γιατί ήταν ένας όμορφος κύκνος. Κι η μαμά πάπια ήταν περήφανη για το γιο της, το άσχημο παπί που έγινε ο ομορφότερος κύκνος.
  • 99.
    σελ. 730 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Συλλαβισμός Θεωρία: Ποιοι είναι οι κανόνες συλλαβισμού: 1. Τα δίψηφα φωνήεντα, οι δίφθογγοι, οι καταχρηστικές δίφθογγοι και οι συνδυασμοί αυ και ευ, δεν χωρίζονται (υπολογίζονται ως ένα φωνήεν). αί-θου-σα, νε-ράι-δα, θειά-φι, ναυ-της, κά-ποιος 2. Δυο σύμφωνα δεν χωρίζονται, όταν από αυτά αρχίζει ελληνική λέξη. πα-τρί-δα, α-κρί-δα, ε-θνι-κός ΑΛΛΑ αρ-κού-δα, παρ-τί-δα, άν-θος 3. Τρία ή περισσότερα σύμφωνα δεν χωρίζονται αν από το σύμπλεγμα των τριών ή των δύο πρώτων συμφώνων αρχίζει ελληνική λέξη ε-χθρός, ά-στρο ΑΛΛΑ άν-θρω-πος, εκ-στρα-τεί-α 4. Τα δίψηφα σύμφωνα μπ, ντ, γκ δεν χωρίζονται. α-μπε-λώ-νας, έ-ντι-μος 5. Τα όμοια σύμφωνα χωρίζονται πάντα. γράμ-μα, άμ-μος 6. Οι λέξεις «μία» και «δύο» θεωρούνται μία συλλαβή όταν δεν τονίζονται: μία (μί-α) αλλά μια δύο (δύ-ο) αλλά δυο.
  • 100.
    σελ. 731 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική * Προσέχω το συχνό λάθος: Οι σύνθετες λέξεις ακολουθούν τους κανόνες συλ- λαβισμού! προ-σέ-χω έ-ξο-δος (και ΟΧΙ προσ-έ-χω, έξ-ο-δος)
  • 101.
    σελ. 732 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις. εκκλησία: ________________ εισβολή: ________________ θαλπωρή: ________________ Ιωάννινα: ________________ διαβασμένος: ________________ μαγνήτης: ________________ αρνούμαι: ________________ οινόπνευμα: ________________ ωοθήκη: ________________ τέτοιος: ________________ ποιος: ________________ δραχμή: ________________ έχτισα: ________________ αηδόνι: ________________ ηλιακός: ________________ κελαηδώ: ________________ παύση: ________________ άσπρος: ________________ μπανιέρα: ________________ κόκκινος: ________________ ευχαριστώ: ________________ βρεγμένος: ________________ αστραπή: ________________
  • 102.
    σελ. 733 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 2. Να διορθώσετε τα λάθη στον συλλαβισμό. επι-κρο-τώ: ________________ χα-λι-ά: ________________ ασ-τυ-νό-μος: ________________ εν-το-νος: ________________ κά-ποι-ος: ________________ ακ-ρά-τη-τος: ________________ κα-ρτέ-λα: ________________ άτ-ρω-τος: ________________ αγ-νός: ________________ φά-ρμα: ________________ ξεχ-νώ: ________________ άσ-τρω-τος: ________________ αντι-γρα-φή: ________________ τη-λεό-ρα-ση: ________________ γει-τό-νι-σσα: ________________ ε-κδρο-μή: ________________ ά-δει-ο: ________________ γι-α-γι-ά: ________________ να-ύτης: ________________
  • 103.
    σελ. 734 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ Πώς παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε ένα καλλιτεχνικό θέαμα (ταινία) αναλυτικά και περιληπτικά Θεωρία: Για να παρουσιάσουμε και να σχολιάσουμε ένα καλλιτεχνικό θέα- μα: 1. Αναφέρουμε:  Τον τίτλο του έργου / της ταινίας  Το είδος του έργου / της ταινίας (κωμωδία, δράμα, αστυνομικό)  Τους συντελεστές (τον συγγραφέα, τον σκηνοθέτη, τους ηθοποιούς, τον συνθέτη)  Τη διάρκεια του έργου / της ταινίας  Τη χώρα προέλευσης του έργου / της ταινίας  Τη χρονιά που παρουσιάστηκε. 2. Παρουσιάζουμε την υπόθεση του έργου χωρίς λεπτομέρειες και χωρίς να α- ποκαλύψουμε το τέλος. 3. Γράφουμε στο τέλος το σχόλιό μας, που περιλαμβάνει τη γενική μας εντύ- πωση, τη γνώμη μας και τα συναισθήματα που μας προκάλεσε.
  • 104.
    σελ. 735 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Να παρουσιάσετε μια ταινία που είδατε πρόσφατα και σας άρεσε πολύ. Το κείμενό σας θα αναρτηθεί στη μαθητική εφημερίδα του σχολείου σας. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 105.
    σελ. 736 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Πώς φτιάχνουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση (ανα- κοίνωση, αφίσα, προσκλήσεις, πρόγραμμα) Θεωρία: Για να φτιάξουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση, αναφέ- ρουμε: 1. Ποιος είναι ο τίτλος του έργου. 2. Ποιο είναι το θέμα του έργου. 3. Ποιος διοργανώνει την παράσταση. 4. Πού και πότε γίνεται η παράσταση. 5. Ποιοι είναι οι συντελεστές (σκηνοθέτης, ηθοποιοί, υπεύθυνοι μουσικής, σκη- νικών, κουστουμιών) Αν θέλουμε γράφουμε μία πρόσκληση, αναφέρουμε επίσης: 1. Την προσφώνηση (κύριε, αγαπητέ) – Αν θέλουμε να προσκαλέσουμε όλο τον κόσμο, γράφουμε: Σας περιμένουμε… 2. Τον σκοπό της πρόσκλησης (θεατρική παράσταση του συλλόγου, συναυλία του σχολείου κλπ). 3. Διάφορες άλλες πληροφορίες (τιμή εισιτηρίου κλπ).
  • 106.
    σελ. 737 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ασκήσεις: 1. Η τάξη σας οργανώνει μια θεατρική παράσταση για το τέλος της σχολικής χρονιάς. Το έργο που θα παρουσιάσετε είναι «Ο νευρικός κύριος» του Δημήτρη Ψαθά. Να φτιάξετε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για να ενημερώσετε και να προ- σκαλέσετε τον κόσμο στην εκδήλωση που διοργανώνετε. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
  • 107.
    σελ. 738 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 15ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ 1. Να υπογραμμίσετε με γαλάζιο τις μεταφορές και με κόκκινο τις παρομοιώ- σεις του παρακάτω ποιήματος. Θαλασσινά τραγούδια – Γεώργιος Δροσίνης Γλυκά φυσά ο μπάτης*, * μπάτης = ελαφρό θαλασσινό αεράκι η θάλασσα δροσίζεται, στα γαλανά νερά της ο ήλιος καθρεφτίζεται· και λες πως παίζουν μ’ έρωτα πετώντας δίχως έννοια ψαράκια χρυσοφτέρωτα σε κύματ’ ασημένια. Στου καραβιού το πλάι ένα τρελό δελφίνι γοργόφτερο πετάει και πίσω μάς αφήνει· και σαν να καμαρώνεται της θάλασσας το άτι* * άτι = άλογο με τους αφρούς του ζώνεται* * ζώνεται = τυλίγεται και μας γυρνά την πλάτη. Χιονοπλασμένοι γλάροι, που ’χουν φτερούγια ατίμητα* * ατίμητα = ανεκτίμητα και για κανένα ψάρι τα μάτια τους ακοίμητα,
  • 108.
    σελ. 739 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική στα ξάρτια* τριγυρίζοντας * ξάρτια = τα σκοινιά των πλοίων που στηρίζουν τα πανιά ακούραστοι πετούνε ή με χαρά σφυρίζοντας στο πέλαγος βουτούνε. Και γύρω καραβάκια στη θάλασσ’ αρμενίζουν σαν άσπρα προβατάκια που βόσκοντας γυρίζουν με χαρωπά πηδήματα στους κάμπους όλη μέρα, κι έχουν βοσκή τα κύματα, βοσκό τους τον αέρα. Λ. Πολίτη, Ποιητική Ανθολογία, τόμ. 6, Δωδώνη 2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει λακωνικός, λιτός, περιληπτικός, φλύαρος καθοδηγώ, κατευθύνω, παραπλανώ, προσανατολίζω άγονος, άκαρπος, ατελέσφορος, καρποφόρος ήπιος, πράος, σφοδρός, ήσυχος αφανής, ξακουστός, θρυλικός, πασίγνωστος αρχίζω, καταλήγω, τελειώνω, τερματίζω συνηθισμένος, παράξενος, περίεργος, αλλόκοτος
  • 109.
    σελ. 740 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 3. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου πολύς - πολλή – πολύ και το επίρρημα πολύ. Έχω έρθει να σε δω __________ φορές. Μου αρέσει __________ το παγωτό βανίλια. Στην πλατεία συγκεντρώθηκαν __________ άνθρωποι. Τα αυτοκίνητα κάνουν __________ θόρυβο. Μη μου βάλεις __________ ζάχαρη στο τσάι. Παρακολουθώ __________ ώρες τηλεόραση. Διαβάζει πάρα __________. Διαβάζει πάρα __________ ώρες. Επικράτησε η γνώμη των __________ ανθρώπων. Δουλεύει με __________ κέφι και με __________ όρεξη. Πρέπει να δουλεύεις με __________ προσοχή. Ο Άρης είναι __________ καλός μαθητής. Μου έδωσες μία __________ έξυπνη ιδέα. 4. Στις παραπάνω προτάσεις να υπογραμμίσετε με πράσινο το επίρρημα πολύ. 5. Να γράψετε προτάσεις χρησιμοποιώντας ως επιθετικούς προσδιορισμούς: Ένα επίθετο: _______________________________________________________ Ένα ουσιαστικό:____________________________________________________ Ένα εμπρόθετο ουσιαστικό:___________________________________________ Μία αντωνυμία:____________________________________________________ Μία μετοχή:_______________________________________________________ Ένα αριθμητικό:____________________________________________________ Ένα επίρρημα με άρθρο:______________________________________________
  • 110.
    σελ. 741 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 6. Να γράψετε τρεις προτάσεις που να περιλαμβάνουν χρονικούς προσδιορι- σμούς. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 7. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις. κόλπο: __________________ πλοίαρχος: __________________ πέτρα: __________________ κομπολόι: __________________ κάγκελο: __________________ άλσος: __________________ συρματόπλεγμα: __________________ καΐκι: __________________ ρολόι: __________________ αποστολή: __________________ βαμβάκι: __________________ γυαλί: __________________ ευχή: __________________ έρχομαι: __________________ θάρρος: __________________ ανεύθυνος: __________________ ερπετό: __________________
  • 111.
    σελ. 742 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 15ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Πότε και πώς χρησιμοποιούμε την παρομοίωση και τη μεταφορά 1. Να συμπληρώσετε τις παρομοιώσεις Απάντηση: Έλιωσε σαν το κερί Είναι απαλό σαν μετάξι. Σκαρφαλώνει στα δέντρα σαν μαϊμού Είναι γλυκό όπως το μέλι. Είναι κοφτερό σαν μαχαίρι. Είναι ξινό σαν λεμόνι. Περπατάει αργά λες και είναι χελώνα. Είναι κόκκινο όπως η παπαρούνα. 2. Να συμπληρώσετε μέσα στο κουτάκι (Π) για την παρομοίωση, (Μ) για τη με- ταφορά και (Κ) για την κυριολεξία. Απάντηση: Ο Αλέξανδρος πεινάει όπως ο λύκος. Π Μας είπε πικρά λόγια. Μ
  • 112.
    σελ. 743 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Άνοιξε την πόρτα κι έφυγε. Κ Ο Μάριος είναι κλειστός άνθρωπος. Μ Στεκόταν ακίνητος λες και ήταν άγαλμα. Π Κουράστηκε πολύ και δεν μπορεί να πάρει τα πόδια του. Μ Τα παιδιά πετούν την μπάλα. Κ Τσακώνονται σαν τον σκύλο με τη γάτα. Π Πήρε το δρόμο του γυρισμού. Μ 3. Να γράψετε ένα κείμενο στο οποίο θα περιγράφετε ένα όμορφο τοπίο, χρησι- μοποιώντας παρομοιώσεις και μεταφορές. Υπογραμμίστε με πράσινο τις παρο- μοιώσεις και με μπλε τις μεταφορές. Απάντηση: Τέσσερις μέρες αργότερα στεκόμουν στον Υμηττό κοιτώντας κάτω το τεράστιο σύμπλεγμα Αθήνας και Πειραιά, πόλεις και προάστια, σπίτια πεταμένα σαν εκατομ- μύρια ζάρια πάνω στην αττική πεδιάδα. Στο νότο, απλωνόταν το καθαρό γαλανό της θάλασσας στο τέλος του καλοκαιριού, χλωμά νησιά στο χρώμα της ελαφρόπετρας, και πέρα από αυτά, τα γαλήνια βουνά της Πελοποννήσου πάνω από τον ορίζοντα σε μια υπέροχη ακινητοποιημένη συνέχεια γης και νερού. Γαλήνια, υπέροχη, μεγα- λειώδης, δοκίμασα επίθετα λιγότερο χρησιμοποιημένα, όμως καθετί άλλο έμοιαζε
  • 113.
    σελ. 744 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική λιγότερο βαρυσήμαντο. Μπορούσα να δω ογδόντα μίλια μακριά και όλα ήταν αγνά, όλα ευγενικά, φωτεινά, απέραντα, όλα όπως ήταν πάντα. Ήταν σαν ένα ταξίδι στο διάστημα. Στεκόμουν πάνω στον Άρη, βουτηγμένος ως τα γόνατα στο θυμάρι. Όταν το απόλυτο μεσογειακό φως έπεσε πάνω στον γύρω μου κόσμο, μπόρεσα να δω πως ήταν υπέροχα όμορφο. Ήταν σαν να βρισκόμουν στην αρχή μιας ανάκρι- σης κάτω από προβολείς. Αργότερα εκείνη την ημέρα στεκόμουν στο παράθυρο του ξενοδοχείου. Σκύβο- ντας έξω και κοιτώντας ανατολικά μπορούσα να δω τον Υμηττό, όπου είχα σταθεί σήμερα το πρωί, με την πλαγιά του που έβλεπε τη δύση του ήλιου να έχει ένα έντονο ανοικτό ροζ-βιολετί, σαν κυκλάμινο. (απόσπασμα) Τζ. Φώουλς, O Μάγος μτφρ. Φαίδων Ταμβακάκης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας 4. Να γράψετε δίπλα από κάθε πρόταση (Π) αν το σαν δηλώνει παρομοίωση και (Χ) αν είναι χρονικό. Απάντηση: Σαν τελειώσω τα μαθήματά μου, θα βγούμε να παίξουμε. Χ Θα με καταλάβεις, σαν έρθει η μέρα που θα φθάσεις στην ηλικία μου. Χ Έγινε κίτρινος, σαν το λεμόνι. Π Κοιμήθηκε, σαν έπεσε η νύχτα. Χ Κοιμήθηκε σαν πουλάκι. Π Σαν δελφίνι κολυμπάς! Π
  • 114.
    σελ. 745 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 5. Να γράψετε δύο προτάσεις με κάθε λέξη: μία με τη μεταφορική και μία με την κυριολεκτική της σημασία. παίρνω, ανοιχτός, βαθύς, ακτινοβολία, κόβω, βάρος Απάντηση: Κ: Πέρασε από το σπίτι για να πάρει την τσάντα του. Μ: Ετοίμασε τα πράγματά του και πήρε το δρόμο του γυρισμού. Κ: Το παράθυρο είναι ανοιχτό από το πρωί. Μ: Ο Τάκης είναι ανοιχτός άνθρωπος. Κ: Το ποτάμι είναι βαθύ. Μ: Έπεσε σε έναν βαθύ ύπνο. Κ: Τα κινητά εκπέμπουν ακτινοβολία. Μ: Μετά από τόσα χρόνια, ο πολιτικός αυτός έχει χάσει την ακτινοβολία του. Κ: Με το ψαλίδι έκοψε το χαρτί σε τριγωνικό σχήμα. Μ: Κόψαμε δρόμο για να φθάσουμε πιο γρήγορα. Κ: Κάνει δίαιτα για να χάσει βάρος. Μ: Όλο το βάρος της συζήτησης έπεσε στη λύση που πρέπει να δοθεί στο πρό- βλημα.
  • 115.
    σελ. 746 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Συνώνυμες Λέξεις 1. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη. Απάντηση: αναπληρώνω: αντικαθιστώ συμβάλλω: συνεισφέρω φθείρω: καταστρέφω λιτότητα: απλότητα απέραντος: ατέλειωτος μέριμνα: φροντίδα υποχρεώνω: αναγκάζω ξοδεύω: σπαταλώ ωχρός: χλωμός ακμή: ανάπτυξη πράττω: κάνω σπάνιος: δυσεύρετος απωθώ: διώχνω 2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει Απάντηση: ψεγάδι, ελάττωμα, ατέλεια, προσόν φθίνω, τονώνομαι, ατονώ, εξασθενώ κατσουφιασμένος, χαρούμενος, εύθυμος, κεφάτος ορθώνω, υψώνω, γκρεμίζω, σηκώνω δυσνόητος, σαφής, ξεκάθαρος, ολοφάνερος
  • 116.
    σελ. 747 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική πράος, ήμερος, φιλήσυχος, άγριος ξεφεύγω, διαφεύγω, παγιδεύομαι, γλιτώνω Επίθετο πολύς – πολλή – πολύ 1. Να διορθώσετε τα λάθη, όπου υπάρχουν. Απάντηση: Έχω βάλει πολύ αλάτι στις πατάτες. Αυτή η τούρτα είναι πολύ ωραία, αλλά έχει πολλή ζάχαρη. Να είστε πολύ προσεκτικοί! Εχθές το βράδυ έβρεξε πολύ. Εχθές το βράδυ έριξε πολλή βροχή. Πολλοί άνθρωποι ήταν απελπισμένοι. Οι άνθρωποι ήταν πολύ απελπισμένοι. Πρέπει να διαβάζεις με πολλή προσοχή. Είναι πολύ μικρή ακόμη για να δει αυτή την ταινία. Στην παράσταση μας τίμησαν πολλοί φίλοι μας. 2. Να υπογραμμίσετε με κόκκινο το επίρρημα πολύ και με πράσινο το επίθετο πολύς –πολλή –πολύ. Απάντηση: Μη βάζετε πολύ χρώμα στις ζωγραφιές σας. Θα ήθελα πολύ ένα παγωτό. Μου αρέσει πολύ το καλοκαίρι. Μαζεύτηκαν πολλοί άνθρωποι στον δρόμο. Μου αρέσει να βρίσκομαι ανάμεσα σε πολύ κόσμο. Έκανε πολύ θόρυβο και ξύπνησαν όλοι.
  • 117.
    σελ. 748 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Κάνει πολύ κρύο. Κρυώνω πολύ σήμερα. Μη φωνάζεις τόσο πολύ. Ο Γιώργος τρέχει πολύ γρήγορα. Ο Γιώργος είναι πολύ γρήγορος.
  • 118.
    σελ. 749 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Επιθετικοί Προσδιορισμοί 1. Στο παρακάτω κείμενο να εντοπίσετε τους επιθετικούς προσδιορισμούς. Απάντηση: Κάποτε, στην άκρη ενός δάσους, ζούσε με τη μαμά του ένα όμορφο κοριτσάκι. Την έλεγαν Κοκκινοσκουφίτσα, επειδή φορούσε συνέχεια ένα κόκκινο σκουφάκι. Κάποια μέρα η μαμά της, της είπε «Κοκκινοσκουφίτσα μου, η γιαγιά είναι άρρω- στη. Πήγαινε να τη δεις και πάρε να της δώσεις αυτό το καλαθάκι. Πρόσεχε όμως γιατί στο δάσος ζει ο κακός λύκος και είναι πολύ επικίνδυνος». Η Κοκκινοσκουφίτσα ξεκίνησε χαρούμενη για το μακρινό σπίτι της γιαγιάς. Ξάφνου, ενώ μάζευε λουλούδια για τη γιαγιά της πετάγεται μπροστά της ο κακός λύκος. Η Κοκκινοσκουφίτσα, ξεχνώντας τη συμβουλή της μαμάς της, απάντησε στο λύ- κο: «Πάω αυτό το καλαθάκι στην άρρωστη γιαγιά μου». Ο λύκος κοίταξε την Κοκκινοσκουφίτσα και ξερογλείφτηκε. «Και πού μένει η γι- αγιά σου, κοριτσάκι μου;» Η Κοκκινοσκουφίτσα του έδειξε προς τα πού ήταν το σπίτι της γιαγιάς και συνέχισε να μαζεύει λουλούδια, ενώ ο λύκος έφυγε τρέχοντας. Σε λίγο, ο λύκος είχε φτάσει στο σπίτι της γιαγιάς και χτύπησε τη πόρτα. «Ποιος είναι;». Ρώτησε η γιαγιά. Ο λύκος άλλαξε τη φωνή του και είπε με γλυκό τρόπο: «Είμαι η εγγονούλα σου και σου φέρνω ένα καλαθάκι».
  • 119.
    σελ. 750 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική «Αχ, Κοκκινοσκουφίτσα μου, εσύ είσαι; Έλα μέσα, η πόρτα δεν είναι κλειδωμέ- νη». Με μιας ο λύκος μπαίνει μέσα και κάνει τη γιαγιά μια χαψιά! Έπειτα φόρεσε τη νυχτικιά της και χώθηκε κάτω από τις κουβέρτες για να περιμένει την Κοκκινο- σκουφίτσα. Σε λίγο έφτασε στο σπίτι η Κοκκινοσκουφίτσα. Χαιρέτησε τη γιαγιά της, άλλα της φάνηκε λίγο διαφορετική όταν πλησίασε στο κρεβάτι. -Γιαγιά γιατί έχεις τόσο μεγάλα αφτιά; -Για να σ’ ακούω καλύτερα, παιδάκι μου, απάντησε ο λύκος με πιο λεπτή φωνή. -Και γιατί έχεις τόσο μεγάλο στόμα; -Για να σε φάω καλύτερα! Είπε και την έκανε μια χαψιά! Ο σκασμένος απ’ το πολύ φαΐ λύκος ξάπλωσε στο κρεβάτι και αποκοιμήθηκε. Για κακή του τύχη όμως εκείνη την ώρα περνούσε απ’ το σπίτι ένας κυνηγός. Μπαίνει μέσα, βλέπει τη φουσκωμένη κοιλιά του λύκου και κατάλαβε αμέσως τι είχε γίνει. Παίρνει λοιπόν ένα κοφτερό μαχαίρι ανοίγει τη κοιλιά του λύκου και βγάζει από μέσα την Κοκκινοσκουφίτσα και τη γιαγιά της. Η γιαγιά και η Κοκκινοσκουφίτσα ευχαρίστησαν τον θαρραλέο κυνηγό και η Κοκκινοσκουφίτσα υποσχέθηκε πως από δω και πέρα θα άκουγε πάντα τις συμβου- λές της μαμάς της. Τα παραμύθια των αδερφών Γκριμ paramithia.net
  • 120.
    σελ. 751 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ποιος είναι ο ρόλος των χρονικών προσδιορισμών 1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τους χρονικούς προσδιορισμούς. Απάντηση: Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε σ' ένα καταπράσινο αγρόκτημα μια πάπια. Είχε φτιάξει ανάμεσα σε κάτι καλάμια μια μικρή φωλιά κι εκεί κλωσούσε τα αυγά της. Κάθε μέρα καθόταν ώρες ολόκληρες πάνω στα αβγουλάκια, τα ζέσταινε και περίμε- νε πώς και πώς να βγουν από μέσα τους τα μικρά παπάκια. Ώσπου μια μέρα τα αυγά άρχισαν να ραγίζουν κι από μέσα ξεπρόβαλαν όμορφα, κίτρινα παπάκια. Η πάπια καμάρωνε τα παιδάκια της, αλλά κοιτούσε με ανησυχία ένα αυγό που δεν είχε ακόμα σπάσει… Όταν έσπασε από μέσα δε βγήκε ένα παπάκι όπως τα προηγούμενα! Η πάπια κοί- ταξε με περιέργεια αυτό το πλασματάκι που είχε γκρίζο τρίχωμα και ήταν πιο άσχη- μο απ’ τα άλλα παπάκια. -Λες το αυγό να ήταν από γαλοπούλα; Σκεφτόταν η πάπια καθώς καμάρωνε τα παπάκια της. -Θα δούμε… Αν είναι γαλόπουλο θα φοβάται να μπει στο νερό.. Έτσι όταν πέρασαν λίγες μέρες η πάπια πήρε τα παπάκια της και πήγαν στην λι- μνούλα που ήταν εκεί κοντά. Όλα τα παπάκια ακόμα και το γκρίζο παπάκι βούτηξαν χαρούμενα στο νερό και ακολούθησαν τη μανούλα τους. Η πάπια σαν είδε και το γκρίζο παπί να μπαίνει στο νερό πείστηκε πως ήταν σίγουρα δικό της και αποφάσισε να το αγαπάει όπως και τα άλλα της παιδιά. Ο καιρός περνούσε κι ενώ τα αδέρφια του γινόταν όλο και πιο όμορφα αυτό φαι- νόταν όλο και πιο άσχημο δίπλα τους. Τα ζώα του αγροκτήματος το κορόιδευαν, το ίδιο και τα αδέρφια του.
  • 121.
    σελ. 752 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Εκείνο στενοχωρημένο έτρεχε και κρυβόταν κάτω από τα πούπουλα της μαμάς- πάπιας. Μην στενοχωριέσαι παιδάκι μου, του έλεγε εκείνη που το αγαπούσε. Δεν είσαι άσχημο, είσαι απλά διαφορετικό. Μια μέρα όμως μια από τις κότες στο αγρόκτημα το πήρε στο κυνήγι τσιμπώντας το. Τα άλλα ζώα βρήκαν την ευκαιρία και άρχισαν να υποστηρίζουν την κότα. Το παπάκι απογοητευμένο αποφάσισε να φύγει. Πήδηξε το φράχτη της αυλής και ξεκίνησε να βρει ένα μέρος που δεν θα το κορόιδευαν πια. Με τα πολλά έφτασε σε μια απομονωμένη λίμνη και κει κρύφτηκε σε μια σπηλιά. Μια μέρα εκεί που βγήκε από τη σπηλιά μήπως έβρισκε τίποτα σκουληκάκια για να φάει είδε στον ουρανό κάτι πανέμορφα πουλιά να πετούν. Τα θαύμαζε πολλή ώρα μα μόλις πλησίασαν τη λίμνη τρομαγμένο μην το κοροϊ- δέψουν για την ασχήμια του κρύφτηκε πάλι στη σπηλιά του. Πέρασε το καλοκαίρι, το φθινόπωρο και ο χειμώνας και ήρθε ξανά η άνοιξη. Είχε περάσει κιόλας ένας χρόνος από τότε που το παπάκι είχε φύγει από το σπίτι του. Μόλις είχαν λιώσει λίγο τα χιόνια βγήκε από τη σπηλιά του για να κολυμπήσει στη λίμνη. Ξάφνου εκεί που κολυμπούσε είδε στα νερά της λίμνης το είδωλο του! Έμεινε έκπληκτο να κοιτάει. Γιατί δεν ήταν πια το γκρίζο και άσχημο παπάκι αλλά ένας με- γάλος και όμορφος κύκνος! Λίγο πιο κει είδε τα όμορφα πουλιά που είχε θαυμάσει τότε, την ώρα που πετούσαν. Ένα από αυτά, το πλησίασε. Για δες ένας κύκνος. Είσαι αδελφός μας, λοιπόν. Θες να έρθεις μαζί μας; Να μας ακολουθείς στα μακρινά μας ταξίδια; Το παπάκι που είχε γίνει πια ένας πανέμορφος κύκνος δέχτηκε με χαρά. Αποφάσισε να ακολουθήσει τους κύκνους στα μακρινά ταξίδια τους και έτσι γνώρισε όλο τον κόσμο. Καμιά φορά περνούσε απ' το αγρόκτημα να δει τη μαμά του. Κι όλα τα ζώα το θαύμαζαν και το ζήλευαν γιατί ήταν ένας όμορφος κύκνος. Κι η μαμά πάπια ήταν περήφανη για το γιο της, το άσχημο παπί που έγινε ο ομορφότερος κύκνος.
  • 122.
    σελ. 753 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Συλλαβισμός 1. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις. Απάντηση: εκκλησία: εκ-κλη-σί-α εισβολή: ει-σβο-λή θαλπωρή: θαλ-πω-ρή Ιωάννινα: Ι-ω-άν-νι-να διαβασμένος: δια-βα-σμέ-νος μαγνήτης: μα-γνή-της αρνούμαι: αρ-νού-μαι οινόπνευμα: οι-νό-πνευ-μα ωοθήκη: ω-ο-θή-κη τέτοιος: τέ-τοιος ποιος: ποιος (αποτελεί μία συλλαβή) δραχμή: δραχ-μή έχτισα: έ-χτι-σα αηδόνι: άη-δο-νι ηλιακός: η-λι-α-κός κελαηδώ: κε-λαη-δώ παύση: παύ-ση άσπρος: ά-σπρος μπανιέρα: μπα-νιέ-ρα
  • 123.
    σελ. 754 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική κόκκινος: κόκ-κι-νος ευχαριστώ: ευ-χα-ρι-στώ βρεγμένος: βρεγ-μέ-νος αστραπή: α-στρα-πή 2. Να διορθώσετε τα λάθη στον συλλαβισμό. Απάντηση: ε-πι-κρο-τώ χα-λιά α-στυ-νό-μος ε-ντο-νος κά-ποιος α-κρά-τη-τος καρ-τέ-λα ά-τρω-τος α-γνός φάρ-μα ξε-χνώ ά-στρω-τος α-ντι-γρα-φή τη-λε-ό-ρα-ση γει-τό-νισ-σα εκ-δρο-μή ά-δειο για-γιά ναύ-της
  • 124.
    σελ. 755 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ Πώς παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε ένα καλλιτεχνικό θέαμα (ταινία) αναλυτικά και περιληπτικά 1. Να παρουσιάσετε μια ταινία που είδατε πρόσφατα και σας άρεσε πολύ. Το κείμενό σας θα αναρτηθεί στη μαθητική εφημερίδα του σχολείου σας. Απάντηση: Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΓΕΤΩΝΩΝ 4: Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΗΠΕΙΡΩΝ Είδος: κωμωδία, κινούμενα σχέδια, 3D Σκηνοθεσία: Στιβ Μαρτίνο, Μάικλ Θερμάγιερ Σενάριο: Μάικλ Τζ. Γουίλσον, Μάικλ Μπεργκ Μουσική: Τζον Πάουελ Τις φωνές στα ελληνικά δάνεισαν: Γιάννης Μπέζος, Πέτρος Φιλιππίδης, Λεωνί- δας Κακούρης, Μαρίνα Τσιγωνάκη, Γρηγόρης Πατρικαρέας, Αντέλα Μέρμηγκα, Δημήτρης Μαρίζας, Βασίλης Μήλιος, Πηνελώπη Σκαλκώτου, Δημήτρης Παπαδάτος και Άγγελος Μπούρας. Διάρκεια: 94' Παραγωγή: Αμερικανική Έτος: 2012 Η ταινία εκτυλίσσεται την Εποχή των Παγετώνων. Ήρωες είναι παλαιολιθικά ζώα που μπλέκουν σε διάφορες περιπέτειες.
  • 125.
    σελ. 756 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Ο Σκαρτ, ο προϊστορικός σκίουρος, προσπαθώντας να θάψει το βελανίδι του, προκαλεί μια μεγάλη καταστροφή. Το φυσικό περιβάλλον ξαφνικά αλλάζει, ένα κομμάτι πάγου αποκόβεται και ο Μάνι, το μαμούθ, ο Σιντ, ο βραδύποδας και ο Ντιέγκο, ο τίγρης αποχωρίζονται βίαια τους υπόλοιπους φίλους τους και βρίσκονται κάπου στη θάλασσα. Με διάφορους τρόπους προσπαθούν να επιστρέψουν στον τόπο τους. Το ταξίδι αυτό είναι μια ηρωική περιπέτεια. Οι τρεις φίλοι έρχονται αντιμέτω- ποι με εξωτικά θαλάσσια πλάσματα και οι δοκιμασίες τους δεν έχουν τέλος. Η ταινία είναι απολαυστική και κρατά τους θεατές σε συνεχή αγωνία μέσα από τις ξεκαρδιστικές περιπέτειες των ηρώων.
  • 126.
    σελ. 757 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική Πώς φτιάχνουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση (ανα- κοίνωση, αφίσα, προσκλήσεις, πρόγραμμα) 1. Η τάξη σας οργανώνει μια θεατρική παράσταση για το τέλος της σχολικής χρονιάς. Το έργο που θα παρουσιάσετε είναι «Ο νευρικός κύριος» του Δημήτρη Ψαθά. Να φτιάξετε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για να ενημερώσετε και να προ- σκαλέσετε τον κόσμο στην εκδήλωση που διοργανώνετε. Απάντηση: Σας περιμένουμε στην εκδήλωση που διοργανώνει η Στ’ τάξη του 4ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, που θα γίνει το Σάββατο 2 Μαΐου 2015, στις 7 μ. μ. στο αμφιθέα- τρο του σχολείου μας. Θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Ο νευρικός κύριος» του Δημήτρη Ψα- θά από τους μαθητές της Στ’ τάξης. Η είσοδος είναι δωρεάν.
  • 127.
    σελ. 758 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 15ης ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 1. Να υπογραμμίσετε με γαλάζιο τις μεταφορές και με κόκκινο τις παρομοιώ- σεις του παρακάτω ποιήματος. Απάντηση: Θαλασσινά τραγούδια – Γεώργιος Δροσίνης Γλυκά φυσά ο μπάτης*, * μπάτης = ελαφρό θαλασσινό αεράκι η θάλασσα δροσίζεται, στα γαλανά νερά της ο ήλιος καθρεφτίζεται· και λες πως παίζουν μ’ έρωτα πετώντας δίχως έννοια ψαράκια χρυσοφτέρωτα σε κύματ’ ασημένια. Στου καραβιού το πλάι ένα τρελό δελφίνι γοργόφτερο πετάει και πίσω μάς αφήνει· και σαν να καμαρώνεται της θάλασσας το άτι* * άτι = άλογο με τους αφρούς του ζώνεται* * ζώνεται = τυλίγεται και μας γυρνά την πλάτη. Χιονοπλασμένοι γλάροι, που ’χουν φτερούγια ατίμητα* * ατίμητα = ανεκτίμητα και για κανένα ψάρι
  • 128.
    σελ. 759 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική τα μάτια τους ακοίμητα, στα ξάρτια* τριγυρίζοντας * ξάρτια = τα σκοινιά των πλοίων που στηρίζουν τα πανιά ακούραστοι πετούνε ή με χαρά σφυρίζοντας στο πέλαγος βουτούνε. Και γύρω καραβάκια στη θάλασσ’ αρμενίζουν σαν άσπρα προβατάκια που βόσκοντας γυρίζουν με χαρωπά πηδήματα στους κάμπους όλη μέρα, κι έχουν βοσκή τα κύματα, βοσκό τους τον αέρα. Λ. Πολίτη, Ποιητική Ανθολογία, τόμ. 6, Δωδώνη 2. Να σβήσετε τη λέξη που δεν ταιριάζει Απάντηση: λακωνικός, λιτός, περιληπτικός, φλύαρος καθοδηγώ, κατευθύνω, παραπλανώ, προσανατολίζω άγονος, άκαρπος, ατελέσφορος, καρποφόρος ήπιος, πράος, σφοδρός, ήσυχος αφανής, ξακουστός, θρυλικός, πασίγνωστος αρχίζω, καταλήγω, τελειώνω, τερματίζω συνηθισμένος, παράξενος, περίεργος, αλλόκοτος
  • 129.
    σελ. 760 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 3. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου πολύς - πολλή – πολύ και το επίρρημα πολύ. Απάντηση: Έχω έρθει να σε δω πολλές φορές. Μου αρέσει πολύ το παγωτό βανίλια. Στην πλατεία συγκεντρώθηκαν πολλοί άνθρωποι. Τα αυτοκίνητα κάνουν πολύ θόρυβο. Μη μου βάλεις πολλή ζάχαρη στο τσάι. Παρακολουθώ πολλές ώρες τηλεόραση. Διαβάζει πάρα πολύ. Διαβάζει πάρα πολλές ώρες. Επικράτησε η γνώμη των πολλών ανθρώπων. Δουλεύει με πολύ κέφι και με πολλή όρεξη. Πρέπει να δουλεύεις με πολλή προσοχή. Ο Άρης είναι πολύ καλός μαθητής. Μου έδωσες μία πολύ έξυπνη ιδέα. 4. Στις παραπάνω προτάσεις να υπογραμμίσετε με πράσινο το επίρρημα πολύ. Απάντηση: Μου έδωσες μία πολύ έξυπνη ιδέα. (συνοδεύει το επίθετο «έξυπνη») Διαβάζει πάρα πολύ. (συνοδεύει το ρήμα «διαβάζει») Ο Άρης είναι πολύ καλός μαθητής. (συνοδεύει το επίθετο «καλός») Μου αρέσει πολύ το παγωτό βανίλια. (συνοδεύει το ρήμα «αρέσει»
  • 130.
    σελ. 761 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 5. Να γράψετε προτάσεις χρησιμοποιώντας ως επιθετικούς προσδιορισμούς: Απάντηση: Ένα επίθετο Το παιδιά παίζουν στην παιδική χαρά. Ένα ουσιαστικό Στο εστιατόρια αυτό δουλεύει ένας Ιταλός μάγειρας. Ένα εμπρόθετο ουσιαστικό Έχτισε μια μάντρα από πέτρα. Μία αντωνυμία: Κάποια μέρα θα πάμε εκδρομή. Μία μετοχή Το λυπημένο παιδί καθόταν στο παγκάκι για ώρα. Ένα αριθμητικό Αγόρασα πέντε κουλούρια. Ένα επίρρημα με άρθρο Ο φούρνος βρίσκεται στο απέναντι πεζοδρόμιο. 6. Να γράψετε τρεις προτάσεις που να περιλαμβάνουν χρονικούς προσδιορι- σμούς. Απάντηση:
  • 131.
    σελ. 762 Βοήθημα Γλώσσας Στ΄Δημοτικού Ενότητα 15 [Κινηματογράφος – Θέατρο] Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική 1. Αύριο θα γράψουμε διαγώνισμα. 2. Γυρίζει νωρίς στο σπίτι συνήθως. 3. Ενώ κοιμόμουν, χτύπησε το κουδούνι. 7. Να συλλαβίσετε τις παρακάτω λέξεις. Απάντηση: κόλπο: κόλ-πο πλοίαρχος: πλοί-αρ-χος πέτρα: πέ-τρα κομπολόι: κο-μπο-λό-ι κάγκελο: κά-γκε-λο άλσος: άλ-σος συρματόπλεγμα: συρ-μα-τό-πλεγ-μα καΐκι: κα-ΐ-κι ρολόι: ρο-λό-ι αποστολή: α-πο-στο-λή βαμβάκι: βαμ-βά-κι γυαλί: γυα-λί ευχή: ευ-χή έρχομαι: έρ-χο-μαι θάρρος: θάρ-ρος ανεύθυνος: α-νεύ-θυ-νος ερπετό: ερ-πε-τό
  • 132.
    Έντεκα μηνών Ημερομηνία: Βάρος: [Βάρος[Ύψος: [Ύψος] Σημειώσεις: [Τοποθετήστε φωτογραφίες εδώ] Γ΄τάξη: http://gtaksh.blogspot.gr/ Δ΄τάξη: http://xristx.blogspot.gr/ Ε΄τάξη: http://e-taksh.blogspot.gr/ ΣΤ΄τάξη: http://st-taksh.blogspot.gr/ Κριτήρια: http://kritiria.blogspot.gr/ Άρθρα: http://xristosxarmpis.blogspot.gr/