Γλώσσα ΣΤ΄. Επανάληψη 7ης Ενότητας: ΄΄ Η ζωή έξω από την πόλη ΄΄

Γλώσσα ΣΤ΄. Επανάληψη 7ης Ενότητας: ΄΄ Η ζωή έξω από την πόλη ΄΄

• 1.
  Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://st-taksh.blogspot.gr ΓλώσσαΣΤ΄ Επανάληψη 7ης ενότητας ΄΄Η ζωή έξω από την πόλη ΄΄
• 2.
  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Θεωρία - Γραμματική σελ.3 - 117 Επαναληπτικά σελ. 118 - 244
• 3.
  Θεωρία Γραμματική
• 4.
  Παλάνης Αθανάσιος  Πώςπαρουσιάζουμε πληροφορίες για ένα γεγονός που συνέβη. Το κείμενο περιλαμβάνει: • το θέμα • ποιοι έχουν σχέση • πού συνέβη • ποια είναι η αιτία, η σημασία και η συνέπεια • πότε συνέβη • ποια τα μέσα αντιμετώπισης, τα συμπεράσματα Οι πληροφορίες παρουσιάζονται πάντα με χρονική σειρά.  Πώς μετατρέπουμε τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές (και αντίστροφα) • Οι ονοματικές φράσεις μετατρέπονται σε ρηματικές με την προσθήκη ρήματος και υποκειμένου. • Ισχύει και το αντίστροφο: οι ρηματικές φράσεις μετατρέπονται σε ονοματικές με την αφαίρεση ρήματος και υποκειμένου.  Πώς κλίνονται τα επίθετα σε –ης, -ης, -ες ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ Ονομ. ο επιτυχής η επιτυχής το επιτυχές Γεν. του επιτυχούς της επιτυχούς του επιτυχούς Αιτ. τον επιτυχή την επιτυχή το επιτυχές Κλητ. επιτυχή(ς) επιτυχής επιτυχές ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ Ονομ. οι επιτυχείς οι επιτυχείς τα επιτυχή Γεν. των επιτυχών των επιτυχών των επιτυχών Αιτ. τους επιτυχείς τις επιτυχείς τα επιτυχή Κλητ. επιτυχείς επιτυχείς επιτυχή
• 5.
  Παλάνης Αθανάσιος  Πώςχρησιμοποιούνται οι παθητικές μετοχές με λειτουργία επιθέτου Οι παθητικές μετοχές χρησιμοποιούνται αρκετές φορές αντί για επίθετα. Προσδιορίζουν πάντα κάποιο ουσιαστικό και του δίνουν μια ιδιότητα.  Πώς μιλάμε κυριολεκτικά ή μεταφορικά για κάτι Κυριολεξία είναι: η χρησιμοποίηση των λέξεων με την αρχική, την κύρια, την πραγματική τους σημασία π.χ. πικρός καφές Μεταφορά είναι: όταν μεταφέρουμε τη σημασία μιας λέξης ή μια φράσης σε άλλες έννοιες ή πράγματα π.χ. πικρή σκλαβιά  Πώς ξεχωρίζουμε μια απλή από μια επαυξημένη πρόταση Απλή πρόταση είναι αυτή που έχει:  υποκείμενο και ρήμα  υποκείμενο, συνδετικό ρήμα και κατηγορούμενο  υποκείμενο, ρήμα μεταβατικό και αντικείμενο Επαυξημένη πρόταση είναι: αυτή που έχει εκτός από τους κύριους όρους κάποιον ή κάποιους προσδιορισμούς είτε στο όνομα είτε στο ρήμα. Αυτοί οι προσδιορισμοί μπορεί να είναι επίθετα, επιρρήματα, φράσεις με προθέσεις κ.ά.  Πώς περιγράφουμε μια σειρά από πράξεις Προσέχουμε ώστε να συμπεριλάβουμε: • πότε, πού και πώς γίνεται η σειρά των γεγονότων • ποιοι συμμετέχουν και πώς • ποια είναι τα στάδια και τι συμβαίνει σε κάθε στάδιο • πώς τελειώνει η διαδικασία • πώς αντιδρούν όσοι παρακολουθούν ή παίρνουν μέρος
• 6.
  1 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Ονοματεπώνυμομαθητή: …………………………………………………………………………… Σχολικό Έτος: 201… - 201… Επιμέλεια: Καλογερά Ευτυχία ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (β΄μέρος) ΣΤ… ΤΑΞΗΣ …… ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ………………………….
• 7.
  2 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ καφενείοΡέθυμνο 7η Ενότητα γιορτή Κλήδονα θερισμός
• 8.
  3 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Ονοματικήλέγεται μία φράση όταν αποτελείται από ονόματα (ουσιαστικά). Π.χ. Η λήξη του παιχνιδιού. Ρηματική λέγεται μία φράση όταν περιλαμβάνει ρήμα. Π.χ. Θα σφυριχθεί. Μπορούμε να μετατρέψουμε μία ονοματική φράση σε ρηματική και το αντίστροφο, κάνοντας στη μία περίπτωση κάποιο ουσιαστικό ρήμα και στην άλλη περίπτωση το ρήμα ουσιαστικό. Π.χ. (ονοματική) (ρηματική) Η λήξη του παιχνιδιού θα σφυριχθεί. Το παιχνίδι θα λήξει με το σφύριγμα. (ρηματική) (ονοματική) Άσκηση: Μετατρέπω τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές και το αντίστροφο: Η διοργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων θα καθυστερήσει ένα μήνα. ________________________________________________________ Η αναγγελία του γάμου τους. ________________________________________________________ Δικαιώθηκε ο κατηγορούμενος. ________________________________________________________ Αναβλήθηκε το ταξίδι της για την ερχόμενη Τρίτη. Ονοματικές και ρηματικές φράσεις
• 9.
  4 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Επίθετασε –ης,-ης, - ες ________________________________________________________ --------------------------------------------------------------------------------- Τα επίθετα αυτά έχουν τρία γένη (τριγενή) αλλά δύο καταλήξεις (δικατάληκτα). Ενικός Αριθμός Ονομαστική ο/η συνεχής το συνεχές Γενική του/της συνεχούς του συνεχούς Αιτιατική το(ν)/τη(ν) συνεχή το συνεχές Κλητική - - - - Πληθυντικός Αριθμός Ονομαστική οι συνεχείς τα συνεχή Γενική των συνεχών των συνεχών Αιτιατική τους/τις συνεχείς τα συνεχή Κλητική - - - - Παρατηρήσεις: 1) Όμοια με τα επίθετα αυτά κλίνονται και τα παροξύτονα σε –ώδης (ο δασώδης, ο ελώδης, κ.λ.π.), τα οποία στη γενική πληθυντικού κατεβάζουν τον τόνο (π.χ. των δασωδών). 2) Πολλά από τα επίθετα αυτά έχουν ουσιαστικοποιηθεί, δηλ. χρησιμοποιούνται ως ουσιαστικά. Στην περίπτωση αυτή σχηματίζουν τη γενική ενικού σε –η. π.χ. ο ασθενής – του ασθενή, ο συγγενής – του συγγενή, κ.τ.λ.
• 10.
  5 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Ασκήσεις: 1)Κλίνω: «ο επιμελής φοιτητής, η ελώδης περιοχή, το ειλικρινές συναίσθημα»: ο επιμελής φοιτητής η ελώδης περιοχή το ειλικρινές συναίσθημα 2) Συμπληρώνω τα κενά, βάζοντας τα επίθετα στον κατάλληλο τύπο: …………………………… (συνεχής) ωράρια έχουν εξαντλήσει τους υπαλλήλους. Τα τελευταία χρόνια κλιμάκια της πυροσβεστικής κάνουν …………………………… (διαρκής) προσπάθειες για να προστατέψουν …………………………… (δασώδης) περιοχές. Τα επιδόματα …………………………… (πολυμελής) οικογενειών θα δοθούν στα μέσα του Γενάρη. Ο γνωστός ηθοποιός έκανε μια …………………………… (αξιοπρεπής) εμφάνιση στην εκδήλωση προς τιμήν …………………………… (ιθαγενής). «Νους …………………………… (υγιής) εν σώματι …………………………… (υγιής)». …………………………… (ευτυχής) γονείς γιόρτασαν την επιτυχία της κόρης τους. Για πάμε παρακάτω να δούμε τι θα μάθουμε!!!
• 11.
  6 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Κυριολεξία:όταν χρησιμοποιώ μια λέξη ή μια φράση με την πραγματική της σημασία. Π.χ. Μέθυσε από το κρασί. Μεταφορά: όταν χρησιμοποιώ μια λέξη ή μια φράση με διαφορετική από την πραγματική της σημασία, αποδίδοντάς της μια ιδιότητα που δεν υπάρχει. Με τη μεταφορά μπορώ να αποδώσω πιο έντονα κάποια συναισθήματα και έτσι να κάνω πιο ζωντανό το λόγο μου. Π.χ. Μέθυσε από χαρά. Ασκήσεις: 1) Σημειώνω Κ για τις φράσεις που χρησιμοποιούνται κυριολεκτικά και Μ για όσες χρησιμοποιούνται μεταφορικά: Έμαθε την πικρή αλήθεια. __ Κατέβα από τη σκάλα. __ Ο καιρός ήταν γλυκός σήμερα. __ Της άνοιξε την καρδιά του. __ Φορούσε χρυσό περιδέραιο. __ 2) Εξηγώ τι σημαίνουν οι παρακάτω μεταφορικές φράσεις: Πετά στα σύννεφα. ______________________________________________________ ______________________________________________________ Φούντωσε ο καβγάς. Κυριολεξία και μεταφορά
• 12.
  7 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ______________________________________________________ ______________________________________________________ Ποιοςτου φούσκωσε τα μυαλά; ______________________________________________________ ______________________________________________________ Άπονη καρδιά. ______________________________________________________ ______________________________________________________ Ο Ενεστώτας χρησιμοποιείται για να δηλώσει:  κάτι που γίνεται στο παρόν και είναι σε εξέλιξη (π.χ. Ο πρωθυπουργός κάνει δηλώσεις.),  κάτι που γίνεται κατ’ επανάληψη (π.χ. Καθημερινά πλένω τα δόντια μου.),  κάτι που γίνεται συνέχεια και αδιάκοπα (π.χ. Τα νερά των ποταμών χύνονται στη θάλασσα.),  κάτι που ισχύει γενικά – χρησιμοποιείται, κυρίως, σε παροιμίες και γνωμικά (π.χ. Πηγάδι με τη βελόνα δε σκάβεται.),  κάτι που θα γίνει οπωσδήποτε, οπότε χρησιμοποιείται αντί για Μέλλοντα (π.χ. Την Κυριακή φεύγω(=θα φύγω) για το χωριό.),  ζωντάνια και παραστατικότητα στην αφήγηση, οπότε χρησιμοποιείται αντί για τον Αόριστο (π.χ. Του μίλησα στο τηλέφωνο, του εξηγώ τα χθεσινά γεγονότα και ψάχνουμε να βρούμε λύση = του εξήγησα … και ψάξαμε),  κάτι που έχει αρχίσει να γίνεται (π.χ. Γέρασε και δεν αντέχει όλη μέρα όρθιος.) Ενεστώτας - Αόριστος
• 13.
  8 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΟΑόριστος χρησιμοποιείται για να δηλώσει:  κάτι που έγινε στο παρελθόν για μια στιγμή ή πολύ λίγη ώρα (π.χ. Έπλυνε τα πιάτα.),  κάτι που έγινε στο παρελθόν με μεγαλύτερη ή με διακοπές (π.χ. Έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.),  κάτι που συμβαίνει συνήθως – χρησιμοποιείται συνήθως σε γνωμικά ή παροιμίες αντί για τον Ενεστώτα (γνωμικός Αόριστος) (π.χ. Κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι.),  κάτι που είναι βέβαιο ότι θα γίνει, ώστε να παρουσιάζεται πως έγινε κιόλας – χρησιμοποιείται αντί για Μέλλοντα (π.χ. Προχώρα και έφτασα.) ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ Καταλήξεις Κατηγορίες ρημάτων Εξαιρέσεις -ησα τα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε –ώ, - ήνω και –σταίνω (π.χ. αγαπώ – αγάπησα, ανασταίνω - ανάστησα) μεθώ – μέθυσα, μηνώ -μήνυσα -ισα τα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε –ίζω και –άρω (π.χ. μυρίζω - μύρισα) -υσα τα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε - ύζω, -ύνω, -ύω (π.χ. ιδρύω – ίδρυσα, δακρύζω - δάκρυσα) -εισα τα ρήματα που στον Ενεστώτα γράφονται με «ει» στην παραλήγουσα (κλείνω – έκλεισα, σείω - έσεισα) -οισα τα ρήματα που στον Ενεστώτα γράφονται με «οι» στην παραλήγουσα (αθροίζω – άθροισα) -ινα ορισμένα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε
• 14.
  9 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ –ίνω,-ίνομαι (π.χ. γίνομαι - έγινα) -υνα τα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε - αίνω, -ύνω και το ρήμα «πλένω» (π.χ. ακριβαίνω – ακρίβυνα, οξύνω - όξυνα) -εινα τα ρήματα «τείνω, μένω» και τα σύνθετά τους (π.χ. παρατείνω - παρέτεινα) -ειλα τα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε - έλλω / έλνω (π.χ. στέλνω - έστειλα) -λα (1 λ) τα ρήματα «βάζω» και όλα τα σύνθετα ρήματα με β΄ συνθετικό το «-βάλλω» (π.χ. βάζω – έβαλα, αναβάλλω - ανέβαλα) -ειρα τα ρήματα που στον Ενεστώτα λήγουν σε - έρνω και –είρω (π.χ. γέρνω - έγειρα) σέρνω - έσυρα Ο παθητικός Αόριστος λήγει πάντοτε σε –ηκα στην παραλήγουσα, ενώ η προπαραλήγουσα γράφεται, κατά κανόνα, ανάλογα με την παραλήγουσα του ενεργητικού Αορίστου. Π.χ. αγαπώ – αγάπησα – αγαπήθηκα, καθρεφτίζω – καθρέφτισα - καθρεφτίστηκα, κλείνω – έκλεισα – κλείστηκα, σέρνω – έσυρα - σύρθηκα ΑΝΩΜΑΛΟΙ ΑΟΡΙΣΤΟΙ ανεβαίνω - ανέβηκα έρχομαι - ήρθα παίρνω - πήρα βγαίνω - βγήκα κατεβαίνω - κατέβηκα πηγαίνω - πήγα βλέπω - είδα λέ(γ)ω - είπα πίνω - ήπια βρίσκω – βρήκα μπαίνω - μπήκα φεύγω - έφυγα
• 15.
  10 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Άσκηση: Βάζωτα ρήματα των παρενθέσεων στον κατάλληλο τύπο του Αορίστου: Νικητής του διαγωνισμού ______________ (αναδεικνύομαι) η αδερφή του. Οι υπεύθυνοι ______________ (αναθέτω) το έργο στην εταιρεία. Μας ______________ (παίρνω) τηλέφωνο και μας ______________ (εύχομαι) για τη νέα χρονιά. Νίκο, ______________ (μεταφέρω) μέσα στο δωμάτιο σου τα παιχνίδια και ______________ (συμμαζεύω) το. Το 1940 ______________ (κηρύσσομαι) πόλεμος και ______________ (καλούμαι) οι στρατιώτες ______________ (υπερασπίζομαι) την πατρίδα. _______________________________________________________ Μέχρι εδώ μια χαρά τα κατάφερες!!! Κάνε επανάληψη για το διαγώνισμα και πάμε παρακάτω!!!!
• 16.
  ΠΡΟΥΝΤΖΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ 4Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩ ΤΑΞΗ ΣΤ΄ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ..................................................................................................... ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ:Το Υποκείμενο το Ρήμα και το Αντικείμενο ή το Κατηγορούμενο ΑΠΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Αποτελείται από το υποκείμενο το ρήμα ή από το υποκείμενο το ρήμα κι ένα κατηγορούμενο ή αντικείμενο ΟΝΟΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΡΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ Ο δάσκαλος είναι κουρασμένος. ΡΗΜΑ + ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ Ο δάσκαλος διορθώνει την άσκηση. ΡΗΜΑ+ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Π.χ Ο μαθητής κουράστηκε. — Τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο.—Ο Βαγγέλης έγινε πρόεδρος. —Η Μαρία έδωσε την τσάντα σε εμένα. ΣΥΝΘΕΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Η πρόταση που έχει δύο ή περισσότερα υποκείμενα,αντικείμενα ή κατηγορούμενα. ΟΝΟΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΡΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΥΠ+ΥΠ Ο δάσκαλος και οι μαθητές είναι κουρασμένοι. ΡΗΜΑ + ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ ΥΠ Οι μαθητές είναι χαρούμενοι, γελαστοί κι ευτυχισμένοι .ΡΗΜΑ + ΚΑΤ+ΚΑΤ+ΚΑΤ ΥΠ Οι μαθητές παίζουν ποδόσφαιρο και μπάσκετ. ΡΗΜΑ+ΑΝΤ+ΑΝΤ ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Εκτός από τους κύριους όρους ( Υ-Ρ-Α ή Κ) περιέχει πληροφορίες που εξηγούν ή συμπληρώνουν τους κύριους όρους. ΟΝΟΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΡΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ Ο δάσκαλος της Έκτης τάξης , σήμερα το πρωί, φαινόταν κουρασμένος. ΡΗΜΑ + ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ Π.χ Τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο στην αυλή του σχολείου στο μάθημα της Γυμναστικής .—Ο Βαγγέλης έγινε πρόεδρος χθες. ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Λείπουν ένας ή περισσότεροι βασικοί όροι. Π.χ ( Εσύ)Για πού; (πηγαίνεις) ( Εγώ)Έρχομαι. ( Εσύ είσαι)Μεγάλε!
• 17.
  ΠΡΟΥΝΤΖΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ • Ναβρεις και να σημειώσεις τους βασικούς όρους των προτάσεων και αυτούς που λείπουν: Η πεταλούδα πέταξε μακριά. Η μητέρα έφερε το βιβλίο. Ο ουρανός ήταν λαμπερός και καταγάλανος. Ο δάσκαλος μοίρασε στα παιδιά τα διαγωνίσματα. (............)Μη γελάς. (............)Είναι όμορφη. Τα αγόρια και τα κορίτσια, έπαιξαν και διασκέδασαν. Σήμερα αλλάξαμε θρανία και καρέκλες. Το όνειρο έγινε πραγματικότητα.Τα αγόρια και τα κορίτσια έφεραν ρούχα και βιβλία στους φίλους τους. • Γράψε το είδος κάθε μιας από τις παρακάτω προτάσεις: Πήγαινε γρήγορα. (.............................) Το αεροπλάνο απογειώθηκε(.............................) Χρόνια πολλά και καλά. (.............................) Το ήξερα. (.............................). Ο παππούς και η γιαγιά έρχονται . (.............................) Τα βουνά είναι δασωμένα.Οι κάμποι δεν είναι. (.............................) Ο ήλιος λάμπει στα βουνά και στους κάμπους. (.............................) Ο λύκος κι η αλεπού έγιναν φίλοι. (.............................) Μια πεταλούδα πέταξε πολύ μακριά. (.............................) • Γράψε 2 προτάσεις από κάθε είδος: ΑΠΛΕΣ...................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................................... ΣΥΝΘΕΤΕΣ.............................................................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................................................................................... ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΕΣ................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................................... ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΕΣ....................................................................................................................................................................................... .....................................................................................................................................................................................................................
• 18.
  ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:___________________________________________ Παλάνης Αθανάσιος 1. Ναμετατρέψεις τις ρηματικές προτάσεις σε ονοματικές και το αντίστροφο.  Απέρριψε την πρότασή μου.  _______________________________  Εντοπίστηκαν οι αγνοούμενοι.  _______________________________  Η βράβευση του άριστου μαθητή. _______________________________  Φυσάει δυνατά ο άνεμος.  _______________________________  Το πότισμα των λουλουδιών.  _______________________________  Η αντιμετώπιση του φονικού ιού.  _______________________________ 2. Συμπλήρωσε τις παρακάτω φράσεις με το σωστό τύπο των επιθέτων της παρένθεσης. ● το …………………… (δεκαετής) συμβόλαιο ● την ………….………… (αυτοφυής) χλωρίδα ● της …………………… (κολλώδης) ουσία ● τα ……….…….………… (προσφιλής) άτομα ● οι …………………… (διμερής) σχέσεις ● το ……..……….………… (μυστηριώδης) πλάσμα ● του …………………… (λαοφιλής) πολιτικός ● οι ………….………… (υγιής) άνθρωποι ● τους ………………… (συμμιγής) αριθμούς ● τον ………….…………(ετεροθαλής) αδερφός 3. Να σχηματίσεις τις μετοχές του παρακειμένου στην παθητική φωνή των παρακάτω ρημάτων. ● τυλίγομαι  ………..………………… ● ντύνομαι  ………….…………………… ● σκάβομαι  ………..………………… ● θλίβομαι  ………….…………………… ● σχηματίζομαι  ………..………………… ● καίγομαι  ………….…………………… ● αποκλείομαι  ………..………………… ● λυπάμαι  ………….…………………… ● ενώνομαι  ………..………………… ● γκρεμίζομαι  ………….…………………… ● προσδιορίζομαι  ………..………………… ● διαιρούμαι  ………….…………………… ● δημιουργούμαι  ………..………………… ● χρησιμοποιούμαι  ……….……………………
• 19.
  ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:___________________________________________ Παλάνης Αθανάσιος 1. Νακατηγοριοποιήσεις τις κυριολεξίες και τις μεταφορές της παρένθεσης. (ειλικρινής σχέση, γλυκό αχλάδι, πικρά λόγια, καθαρό νερό, σκοτεινές σκέψεις, απαλό άγγιγμα, ειλικρινές άτομο, πικρός καφές, καθαρά λόγια, μελαγχολικό άτομο, σκοτεινό δωμάτιο, μελαγχολική ατμόσφαιρα, απαλή μουσική, γλυκιά ανάμνηση) ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ 2. Προσπάθησε να μετατρέψεις τις παρακάτω απλές προτάσεις σε επαυξημένες. ● Το πλοίο θα σαλπάρει. ______________________________________________________________________ ● Η χώρα απελευθερώθηκε. ______________________________________________________________________ ● Δόθηκε η ανακοίνωση. ______________________________________________________________________ ● Η Δημοκρατία είναι πολίτευμα. ______________________________________________________________________ 3. Να μετατρέψεις τις παρακάτω επαυξημένες προτάσεις σε απλές. ● Η διοργάνωση της εκδήλωσης σημείωσε πολύ μεγάλη επιτυχία. ______________________________________________________________________ ● Μια γλυκιά φωνή ακούστηκε από το βάθος του δωματίου. ______________________________________________________________________ ● Το σπίτι της Αγγελικής στο χωριό είναι πέτρινο. ______________________________________________________________________ ● Οι ψηλές κορφές των βουνών πάντοτε μαγεύουν τους ορειβάτες. ________________________________________________________________________
• 20.
  Χαράλαμπος Τσορτανίδης ΣΤ΄ ΤΑΞΗ– ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 7η ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ – «Η ΖΩΗ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ» • Ο ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ (συνέχεια) • ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΟΝΟΜΑΤΙΚΩΝ ΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΡΗΜΑΤΙΚΕΣ • ΑΡΧΑΙΟΚΛΙΤΑ ΤΡΙΓΕΝΗ ΚΑΙ ΔΙΚΑΤΑΛΗΚΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ –ης-ης-ες • ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ & ΜΕΤΑΦΟΡΑ • ΑΠΛΗ, ΣΥΝΘΕΤΗ, ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ & ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: …………………… ΟΝΟΜΑ: ……………………………………………. 1. Ο αφηγηματικός λόγος • Στην αφήγηση για ένα γεγονός, ένα περιστατικό, ένα συμβάν, [δες και το 1ο επαναληπτικό φύλλο] φροντίζουμε πάντα στα κείμενά μας να αποσαφηνίζουμε … α) πού και πότε (δηλαδή το χρόνο και τον τόπο) συνέβησαν τα γεγονότα, β) ποια είναι τα σχετιζόμενα πρόσωπα, γ) ποια είναι η γενική εντύπωσή μας για τα όσα συνέβησαν, δ) ποια είναι η αιτία των γεγονότων, δ) με ποιο περιστατικό ξεκινά η ιστορία μας και πώς εξελίσσεται, ε) ποιο είναι το τέλος της ιστορίας μας, στ) ποιες είναι οι συνέπειες των γεγονότων, ζ) τα συναισθήματα των ηρώων ή και τα δικά μας σε σχέση με τα όσα συνέβησαν, η) τα συμπεράσματα που βγαίνουν. Η σειρά με την οποία θα αναφερθούμε σ’ αυτά μπορεί να είναι σύμφωνα με την «κλασσική» εξέλιξη του χρόνου αλλά μπορεί να γίνει και με “flash back” δηλαδή με επιστροφές στην αφετηρία του χρόνου. Τα ρήματα που θα χρησιμοποιήσουμε θα πρέπει να βρίσκονται σε Παρατατικό ή Αόριστο αλλά και σε Ενεστώτα (οπότε ο λόγος μας γίνεται πιο ζωντανός και «άμεσος»). Ειδικά όταν πρόκειται για αλληλουχία γεγονότων (δηλαδή μια σειρά από γεγονότα που συνδέονται μεταξύ τους και συνέβησαν το ένα μετά το άλλο, όπως ένα έθιμο ή μια κοινωνική εκδήλωση) φροντίζουμε να αναφερθούμε με λεπτομέρειες στις διάφορες διαδοχικές φάσεις με τη σειρά με την οποία συνέβησαν. 2. Μετατροπή ονοματικών φράσεων σε ρηματικές • Ρηματική λέγεται η πρόταση που περιέχει ρήμα. Ονοματική εκείνη που δεν περιέχει ρήμα. Επειδή τους λείπει το ρήμα, οι ονοματικές προτάσεις συντακτικά ανήκουν στις ελλειπτικές προτάσεις [δες στην επόμενη παράγραφο]. Οι ονοματικές προτάσεις χρησιμοποιούνται συνήθως ως επικεφαλίδες (τίτλοι σε κείμενα, σε βιβλία, σε άρθρα, σε δημοσιεύματα), ως διαφημιστικά συνθήματα (σλόγκαν), ως πολύ σύντομες περιλήψεις μεγαλύτερων κειμένων κ.α.. Είναι συνήθως γενικόλογες και αόριστες προτάσεις που δεν περιέχουν λεπτομέρειες αλλά όμως αποδίδουν το κύριο νόημα και το βασικό περιεχόμενο του κειμένου το οποίο αντιπροσωπεύουν. Έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν είναι πρωτότυπες, προκλητικές, όταν εξάπτουν την περιέργεια και τη φαντασία του αναγνώστη και ακόμη περισσότερο όταν είναι μεταφορικές [δες παρακάτω]. Για να μετατρέψουμε μία ρηματική φράση σε ονοματική, μετατρέπουμε το ρήμα της πρότασης στο παράγωγο ουσιαστικό του και αναδιατάσσουμε τις λέξεις της πρότασης. Το ίδιο και αντίστροφα. Π.χ. «Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει διαρκώς στις διεθνείς αγορές» - «Η διαρκής άνοδος της τιμής του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές», «Ο φωτισμός του χώρου από μία λάμπα στο κέντρο του δωματίου» - «Ο χώρος φωτίζεται από μία λάμπα στο κέντρο του δωματίου», «Το σκάνδαλο εξελίσσεται» - «Η εξέλιξη του σκανδάλου».
• 21.
  Χαράλαμπος Τσορτανίδης 3. Αρχαιόκλιτατριγενή και δικατάληκτα επίθετα σε –ης – ης – ές • Τα επίθετα αυτά διατηρούν κατά την κλίση τους τις αρχαίες καταλήξεις. Τα λέμε τριγενή επειδή έχουν τρία γένη και δικατάληκτα επειδή έχουν δύο καταλήξεις (στο αρσενικό και το θηλυκό γένος οι καταλήξεις τους είναι ακριβώς οι ίδιες και κλίνονται κατά τον ίδιο τρόπο, το μόνο που αλλάζει είναι τα άρθρα τους). Προσοχή στην κατάληξη του πληθυντικού αριθμού στο ουδέτερο γένος (γράφεται με –η)! Κλίνονται ως εξής: Πτώσεις Αρσενικό γένος Θηλυκό γένος Ουδέτερο γένος Ενικός αριθμός Ονομαστική ο συνεχής η συνεχής το συνεχές Γενική του συνεχούς της συνεχούς του συνεχούς Αιτιατική τον συνεχή την συνεχή το συνεχές Κλητική συνεχή συνεχή συνεχές Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική οι συνεχείς οι συνεχείς τα συνεχή Γενική των συνεχών των συνεχών των συνεχών Αιτιατική τους συνεχείς τις συνεχείς τα συνεχή Κλητική συνεχείς συνεχείς συνεχή 4. Κυριολεξία και μεταφορά • Κυριολεξία έχουμε σε μία πρόταση (και στο λόγο γενικότερα γραπτό ή προφορικό) όταν οι λέξεις διατηρούν την πραγματική τους σημασία. Π.χ. «το φάρμακο είναι πικρό», «ο ταχυδρόμος πέρασε», «το νερό χύθηκε στο πάτωμα», «ανοιχτό παράθυρο». • Μεταφορά έχουμε σε μία πρόταση όταν η σημασία ορισμένων λέξεων μεταφέρεται σε άλλες. Π.χ. «η αλήθεια είναι πικρή», «η ώρα πέρασε», «ο βοριάς χύθηκε στο πέλαγος», «ανοιχτό μυαλό». 5. Απλή, σύνθετη, επαυξημένη, ελλειπτική πρόταση • Απλή λέγεται η πρόταση που αποτελείται μόνον από τους βασικούς όρους, δηλαδή το ρήμα, το υποκείμενο και το αντικείμενο ή το κατηγορούμενο. Π.χ. Ο Μανώλης είναι εργατικός. • Σύνθετη λέγεται η πρόταση που περιλαμβάνει περισσότερα από ένα υποκείμενα ή αντικείμενα ή κατηγορούμενα. Π.χ. «Ο Μανώλης και ο Γιώργος είναι εργατικοί και τίμιοι.» • Επαυξημένη λέγεται η πρόταση που εκτός από τους βασικούς όρους (δηλαδή το ρήμα, το υποκείμενο, το αντικείμενο ή το κατηγορούμενο) περιλαμβάνει και διάφορους προσδιορισμούς (επιθετικούς, επιρρηματικούς, κατηγορηματικούς, γενικές, παραθέσεις, επεξηγήσεις, κ.ά.) . Π.χ. «Ο νεαρός Μανώλης είναι ιδιαίτερα εργατικός» • Ελλειπτική λέγεται η πρόταση από την οποία λείπει κάποιος από τους βασικούς όρους (δηλαδή το υποκείμενο ή το αντικείμενο ή το κατηγορούμενο ή σπανιότερα το ρήμα) Π.χ. «Είναι εργατικός» -------------------------------------- Δάσκαλος: Τσορτανίδης Χαράλαμπος
• 22.
  Κατσιούλας Ζήσης Επίθετα σε-ής, -ές και -ης, -ες Τα δικατάληκτα επίθετα αυτής της κατηγορίας μπορεί να είναι: α) οξύτονα, διατηρώντας τον τόνο στη λήγουσα σε όλη την κλίση: Ενικός αριθμός Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο Ονομ ο διεθνής η διεθνής το διεθνές Γεν του διεθνούς της διεθνούς του διεθνούς Αιτ το διεθνή τη διεθνή το διεθνές Πληθυντικός αριθμός Ονομ οι διεθνείς οι διεθνείς τα διεθνή Γεν των διεθνών των διεθνών των διεθνών Αιτ τους διεθνείς τις διεθνείς τα διεθνή Όμοια κλίνονται: αβαθής –ής –ές πολυετής –ής –ές ακριβής –ής –ές ομοειδής –ής –ές αξιοπρεπής –ής –ές ισοταχής –ής –ές αφανής –ής –ές ευσεβής –ής –ές διαρκής –ής –ές ευπαθής –ής –ές διγενής –ής –ές ειλικρινής –ής –ές επιμελής –ής –ές προσφιλής –ής –ές υγιής –ής –ές αληθής –ής –ές ευγενής –ής –ές επιβλαβής –ής –ές β) παροξύτονα, αλλά µε μετακίνηση του τόνου στην προπαραλήγουσα στην ονομαστική και αιτιατική ενικού του ουδετέρου: Ενικός αριθμός Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο Ονομ ο επιμήκης η επιμήκης το επίμηκες Γεν του επιμήκους της επιμήκους του επιμήκους Αιτ τον επιμήκη την επιμήκη το επίμηκες Πληθυντικός αριθμός Ονομ οι επιμήκεις οι επιμήκεις τα διεθνή Γεν των επιμήκεων των επιμήκεων των διεθνών Αιτ τους επιμήκεις τις επιμήκεις τα διεθνή
• 23.
  Κατσιούλας Ζήσης Όμοια κλίνονται: ισομήκης–ης το ισόμηκες διαμήκης –ης το διάμηκες ο, η αυθάδης, το αύθαδες ο, η αυτάρκης, το αύταρκες ο, η καλοήθης, το καλόηθες ο, η συνήθης, το σύνηθες Εξαίρεση το επίθετο πλήρης, που διατηρεί τον τόνο στην παραλήγουσα σε όλη την κλίση: ο, η πλήρης, το πλήρες, οι πλήρεις, τα πλήρη, των πλήρων γ) παροξύτονα, αλλά µε μετακίνηση του τόνου στη λήγουσα στη γενική πληθυντικού: Ενικός αριθμός Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο Ονομ ο ευώδης η ευώδης το ευώδες Γεν του ευώδους της ευώδους του ευώδους Αιτ τον ευώδη την ευώδη το ευώδες Πληθυντικός αριθμός Ονομ οι ευώδεις οι ευώδεις τα ευώδη Γεν των ευωδών των ευωδών των ευωδών Αιτ τους ευώδεις τις ευώδεις τα ευώδη Όμοια κλίνονται: ο, η αµµώδης, το αµµώδες (των αµµωδών) ο, η αφρώδης, το αφρώδες (των αφρωδών) ο, η βραχώδης, το βραχώδες (των βραχωδών) ο, η δηλητηριώδης, το δηλητηριώδες (των δηλητηριωδών) ο, η θορυβώδης, το θορυβώδες (των θορυβωδών) ο, η ελώδης , το ελώδες (των ελωδών) ο, η πομπώδης , το πομπώδες (των πομπωδών) ο, η χυμώδες , το χυμώδες (των χυμωδών) ο, η αλματώδης , το αλματώδες (των αλματωδών) ο, η αιματώδης , το αιματώδες (των αιματωδών) ο, η δασώδης , το δασώδες (των δασωδών) ο, η θαμνώδης , το θαμνώδες (των θαμνωδών) ο, η θεμελιώδης , το θεμελιώδες (των θεμελιωδών) ο, η θηριώδης , το θηριώδες (των θηριωδών) ο, η ιδεώδης , το ιδεώδες (των ιδεωδών) ο, η ενθουσιώδης , το ενθουσιώδες (των ενθουσιωδών)
• 24.
  Κατσιούλας Ζήσης ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Νασυμπληρώσεις τις παρακάτω στήλες όπως στο παράδειγμα: Ο ευτυχής οι ευτυχείς το ευτυχές τα ευτυχή Ο δασώδης ……………. ……………. …………….. Ο επιμήκης ……………. ……………. …………….. Ο θαμνώδης ……………. ……………. …………….. Ο θεμελιώδης ……………. ……………. …………….. Ο αυτάρκης ……………. ……………. …………….. Ο επιβλαβής ……………. ……………. …………….. 2. Να συμπληρώσεις τα παρακάτω κενά βάζοντας τα επίθετα στον κατάλληλο τύπο: Το ………………….. (ακριβής) αντίγραφο Του …………………… (δασώδης) περιβάλλοντος Των ………………….. (συνεχής) αντιπαραθέσεων. Της …………………..(αφρώδης) σαμπάνιας Τις …………………….( αμμώδης) παραλίες Το ……………………(συνήθης) αποτέλεσμα Του …………………..(ασταθής) καιρού 3. Να συμπληρώσεις τα κενά των παρακάτω προτάσεων με το κατάλληλο επίθετο της παρένθεσης στο σωστό τύπο: (δηλητηριώδης , συγγενής , καρδιοπαθής , διμερής , μανιώδης , προσεχής) Τον ………………… μήνα θα υπάρχει πρόβλημα ρευστότητας Η επιτυχία του ………………….. συμποσίου είχε τεράστια επιτυχία Είμαστε μακρινοί ………………………….. Τα ………………………… μανιτάρια είναι θανατηφόρα. Σύντομα θα επιλυθούν τα προβλήματα των ……………………. σχέσεων. Ήταν κάποτε ………………….. καπνιστές. Τώρα είναι όμως …………………….
• 25.
  Απλές και επαυξημένεςπροτάσεις Απλές και επαυξημένες προτάσεις Αποστόλης Αγγελόπουλος 1 Από τις παρακάτω προτάσεις άλλες είναι απλές και άλλες επαυξημένες. Μπορείς να ξεχωρίσεις την καθεμία σε απλή ή επαυξημένη τσεκάροντας το σωστό κουτάκι; 1. Ο χαρταετός, αφού ανέβηκε πολύ ψηλά, έχασε ύψος κι έπεσε. 2. Τα φύλλα έπεσαν από τα δέντρα. 3. Η μπόρα ήταν ξαφνική. 4. Το καναρίνι κελαηδούσε γλυκά. 5. Το παγωτό έλιωσε στο χωνάκι. 6. Τα χελιδόνια ήρθαν. 7. Η αστραπή φώτισε τον ουρανό. 8. Λείπει όλο τον χρόνο. 9. Ο διαιτητής τιμώρησε τον παίχτη. 10. Σου το διάβασα. Μετάτρεψε τις προτάσεις που ακολουθούν από επαυξημένες σε απλές: Ο εργατικός υπάλληλος έγινε γρήγορα προϊστάμενος του τμήματος. — ................................................................................................................................... Ο απρόσεκτος οδηγός αγνόησε την προειδοποιητική πινακίδα στον δρόμο. — ................................................................................................................................... Α Ε
• 26.
  Απλές και επαυξημένεςπροτάσεις Απλές και επαυξημένες προτάσεις Αποστόλης Αγγελόπουλος 2 Η μητέρα κάθε Σάββατο έπλαθε το ψωμί νωρίς το πρωί. — ................................................................................................................................... Ο καπετάνιος, έμπειρος ναυτικός, κουμάνταρε με μαεστρία το καράβι. — ................................................................................................................................... Μέσα στο χωράφι φύτρωσε το σιτάρι την άνοιξη. — ................................................................................................................................... Η μεγάλης διάρκειας και σφοδρή νεροποντή παρέσυρε και κατέστρεψε πολλά αυτοκίνητα σε απόσταση μεγαλύτερη του ενός χιλιομέτρου. — ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Η απέραντη χρυσοκίτρινη αμμουδιά έκαιγε κάτω από τον καυτό καλοκαιριάτικο ήλιο. — ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Η πλακόστρωτη πλατεία του χωριού ήταν στολισμένη με αφίσες, γιρλάντες και σημαιούλες. — ............................................................................................................................. ................................................................................................................................... Οι πυροσβέστες, οι οποίοι ήρθαν πολύ γρήγορα, έσβησαν τη φωτιά πριν αυτή επεκταθεί και καταστρέψει και τα διπλανά κτίρια. — ............................................................................................................................. ...................................................................................................................................
• 27.
  Απλές και επαυξημένεςπροτάσεις Απλές και επαυξημένες προτάσεις Αποστόλης Αγγελόπουλος 3 Απαντήσεις 1. επαυξημένη, 2. επαυξημένη, 3. απλή, 4. επαυξημένη, 5. επαυξημένη, 6. απλή, 7. απλή, 8. επαυξημένη, 9. απλή, 10. απλή Ο υπάλληλος έγινε προϊστάμενος. Ο οδηγός αγνόησε την πινακίδα. Η μητέρα έπλαθε το ψωμί. Ο καπετάνιος κουμάνταρε το καράβι. Φύτρωσε το σιτάρι. Η νεροποντή παρέσυρε και κατέστρεψε αυτοκίνητα. Η αμμουδιά έκαιγε. Η πλατεία ήταν στολισμένη. Οι πυροσβέστες έσβησαν τη φωτιά.
• 28.
  Μαυροειδή Ευσταθία ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ –ΗΣ/-ΗΣ/-ΕΣ(Ο/Η ΔΙΕΘΝΗΣ , ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ) ΟΝΟΜΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 1. Διορθώστε τα λάθη των υπογραμμισμένων εκφράσεων και γράψτε από κάτω το σωστό. «… Ένα μυστηριώδης μήνυμα εμφανίστηκε στην οθόνη του υπολογιστή του αστυνόμου Βρισκόλα. Το διάβασε πολλές φορές και ακόμα δεν μπορούσε να καταλάβει πως έπρεπε να δράσει. Το μήνυμα αναφερόταν σε έναν δημοφιλές τραγουδιστή , τον Τόνυ Αηδόνη. « Γιατί αφήσατε τον Τόνυ να τραγουδήσει στο διεθνή αεροδρόμιο της ελώδης περιοχής του Λασποχωρίου; Τώρα θα τον κάνω να σωπάσει!» Όταν έφτασε στο Λασποχώρι ο αστυνόμος Βρισκόλας ,ο Τόνυ Αηδόνης είχε ήδη εξαφανιστεί. Μια αγωνιώδους αναζήτηση είχε αρχίσει ,αλλά ούτε ένα ίχνος του. Και στο αεροδρόμιο οι αγενής υπάλληλοι δεν έδωσαν καμμιά σαφείς πληροφορία. Ο αστυνόμος Βρισκόλας είχε φτάσει σε αδιέξοδο. Μια όμως ευτυχούς σύμπτωση οδήγησε τον αστυνόμο στη λύση της υπόθεσης. Ένας ευσεβή ιερέας του Λασποχωρίου ,που είχε συνεχής ενοχλήσεις στα αυτιά του, επισκέφτηκε τον γιατρό του . Εκεί στο διπλανό δωμάτιο είδε με τα μάτια του (!) τον Τόνυ Αηδόνη. Αμέσως ειδοποίησε τον αστυνόμο. Και έτσι η υπόθεση λύθηκε. Τι είχε συβμεί; Ο Τόνυ είχε πρόβλημα με τις φωνητικές του χορδές και ο γιατρός του ,ο ίδιος με τον γιατρό του ιερέα, του είχε συστήσει αφωνία!Όμως οι διοργανωτές της συναυλίας στο αεροδρόμιο του Λασποχωρίου πίεσαν τον Τόνυ να τραγουδήσει για να μην χάσουν χρήματα. Ο Τόνυ τραγούδησε και η φωνή του «εξαφανίστηκε» . Φυσικά ,πήγε αμέσως στο γιατρό του και από τότε … «χάθηκαν» τα ίχνη του. Και το περίεργο μήνυμα; Κατά λάθος ο γιατρός αντί να το στείλει στους συνεργάτες του Τόνυ Αηδόνη το έστειλε στα γραφεία της αστυνομίας. Η επιστροφή του Τόνυ Αηδόνη στο τραγούδι μετά από ένα χρόνο ξεκούρασης ήταν ένα ευτυχούς γεγονός που γιορτάστηκε με μεγαλοπρεπής εκδηλώσεις στη πολυτελής βίλα του . Φυσικά ο ιερέας και ο αστυνόμος Βρισκόλας ήταν εκεί! ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΩΣΤΟ!!! _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ 2. Χρησιμοποιώντας τις παρακάτω εκφράσεις στο τετράδιο γραπτής παραγωγής γράψε τη δική σου ιστορία (χρησιμοποίησε τουλάχιστον τις μισές από τις εκφράσεις και σε οποία πτώση και αριθμό θέλεις) Πολυτελές κόσμημα, αγενής σερβιτόρος, μυστηριώδες γράμμα, δημοφιλής ηθοποιός, ατυχές γεγονός, διεθνές συμβόλαιο
• 29.
  ΠΑΓΩΝΗ ΗΛΕΚΤΡΑ ΦΥΛΛΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣΣΤ’ ΤΑΞΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ 1. Υποκείμενο Το υποκείμενο είναι η λέξη που φανερώνει ποιος ενεργεί , ποιος παθαίνει αυτό που λέει το ρήμα , ποιος είναι κάτι ή ποιος βρίσκεται στην κατάσταση που δηλώνει το ρήμα Για να βρούμε το υποκείμενο του ρήματος ρωτάμε ποιος / ποιοι κάνει – κάνουν παθαίνουν – παθαίνουν κλπ που δηλώνει το ρήμα. Π.χ. Το παιδί διαβάζει ( ποιος διαβάζει;) ο πατέρας κοιμάται (ποιος κοιμάται;) Παίζεις ( Υ = εσύ, εννοείται) εγώ και η Μαρία θα πάμε εκδρομή (ποιοι θα πάμε;2 υποκ) Μερικές φορές το υποκείμενο μπορεί να είναι μια ολόκληρη πρόταση Π.χ. Το ότι απέτυχε δεν εξηγείται Δεν επιτρέπεται να μολύνετε το περιβάλλον (Υποκείμενο η δευτερεύουσα πρόταση στο απρόσωπο ρήμα δεν επιτρέπεται) 2. Αντικείμενο Η λέξη που δηλώνει το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα στο οποίο μεταβαίνει (πηγαίνει) η ενέργεια του υποκειμένου λέγεται αντικείμενο Για να το βρούμε, κάνουμε την ερώτηση τι ή ποιον Π.χ. Ο δάσκαλος εξετάζει τον ασθενή (Ποιον εξετάζει;) Ο δάσκαλος τιμώρησε το μαθητή (Ποιον τιμώρησε;) Φοβάται μήπως βρέξει (Τι φοβάται;) Το αντικείμενο μπορεί να είναι μια εξαρτημένη πρόταση Π.χ. Δε θέλω να έρθει μαζί μας αυτός Δεν είπε πού θα πάει Σε μερικές περιπτώσεις ένα ορισμένο αντικείμενο εννοείται, όταν η έννοια του ρήματος είναι τέτοια Π.χ. Πήγαινε να αλλάξεις (εννοείται ρούχα)
• 30.
  ΠΑΓΩΝΗ ΗΛΕΚΤΡΑ 3. Κατηγορούμενο Τοόνομα που δίνει κάποια πληροφορία για το υποκείμενο – φανερώνει δηλαδή κάποια ιδιότητα λέγεται κατηγορούμενο. Η σύνδεση του υποκειμένου με το κατηγορούμενο γίνεται με τη μεσολάβηση του ρήματος είμαι ή άλλου συγγενικού ρήματος που λέγεται συνδετικό, ακριβώς επειδή συνδέει τους δύο όρους της πρότασης. Τα πιο συνηθισμένα συνδετικά ρήματα είναι: είμαι, γίνομαι, φαίνομαι, εμφανίζομαι, παρουσιάζομαι, βρίσκομαι, γεννιέμαι, ζω, μένω, παθαίνω, διορίζομαι, λέγομαι, ονομάζομαι, θεωρούμαι, αποδεικνύομαι, μοιάζω, εκλέγομαι κλπ Π.χ. ο ήλιος είναι φωτεινός η κυρία Ελένη είναι νοικοκυρά Η Κάτια έγινε δασκάλα Οι αιχμάλωτοι βρέθηκαν δεμένοι Με μερικά ρήματα που χρησιμοποιούνται ως συνδετικά το κατηγορούμενο παίρνει μπροστά του συνήθως τα μόρια για, σαν , ως Π.χ. Ο Σπύρος υπηρέτησε ως αξιωματικός Κατηγορούμενο μπορεί να είναι ένας εμπρόθετος προσδιορισμός ή και μια ολόκληρη πρόταση Π.χ. Η σκάλα είναι από μάρμαρο Η εμφάνισή του είναι να τον λυπάται κανείς 4. Μεταβατικά και Αμετάβατα ρήματα Τα ρήματα που χρειάζονται αντικείμενο για να συμπληρωθεί η έννοιά τους λέγονται μεταβατικά ενώ εκείνα που δεν χρειάζονται αντικείμενο λέγονται αμετάβατα Π.χ. Σκάβω τον κήπο (μεταβατικό) Κοιμάμαι νωρίς (τι κοιμάμαι; Δεν υπάρχει απάντηση άρα το ρήμα είναι αμετάβατο) 5. Μονόπτωτα και δίπτωτα ρήματα Μονόπτωτα είναι τα ρήματα που χρειάζονται ως συμπλήρωμα ένα μόνο αντικείμενο, που βρίσκεται σε πτώση αιτιατική ή γενική Π.χ. Η μητέρα καθαρίζει το σπίτι Μου μίλησε πολύ άσχημα Δίπτωτα είναι τα ρήματα που χρειάζονται ως συμπλήρωμα δύο αντικείμενα, που βρίσκονται στην ίδια ή και σε διαφορετική πτώση Π.χ. Τα εγγόνια έδωσαν στον παππού δώρα Τους δάνεισε χρήματα
• 31.
  ΠΑΓΩΝΗ ΗΛΕΚΤΡΑ 6. Άμεσοκαι Έμμεσο Αντικείμενο Τα δίπτωτα ρήματα συντάσσονται με δύο αντικείμενα από τα οποία το ένα λέγεται:  Άμεσο γιατί σε αυτό μεταβαίνει άμεσα η ενέργεια του υποκειμένου του ρήματος, και το άλλο  Έμμεσο, γιατί σε αυτό μεταβαίνει έμμεσα η ενέργεια του υποκειμένου του ρήματος. Το άμεσο αντικείμενο είναι συνήθως σε αιτιατική και απαντά στην ερώτηση «τι;» Το έμμεσο αντικείμενο είναι συνήθως σε πτώση γενική και απαντά στην ερώτηση «σε ποιον;» ή μερικές φορές σε αιτιατική και απαντά στην ερώτηση «ποιον»  Στα ρήματα που συντάσσονται με γενική και αιτιατική το άμεσο είναι αυτό που βρίσκεται σε αιτιατική και το έμμεσο αυτό που βρίσκεται σε γενική Π.χ. Του έκανα σινιάλο από μακριά Έμμεσο άμεσο  Στα ρήματα που συντάσσονται με δύο αιτιατικές το άμεσο είναι αυτό που δηλώνει πρόσωπο εκτός αν μπορεί να αντικατασταθεί με εμπρόθετο αντικείμενο, οπότε είναι έμμεσο Π.χ. Με ρώτησε κάτι άμεσο έμμεσο Διδάσκει τους μαθητές ( στους μαθητές ) μαθηματικά έμμεσο άμεσο  Στα ρήματα που συντάσσονται με δύο αιτιατικές που δηλώνουν πράγμα , το έμμεσο αντικείμενο είναι εκείνο που μπορεί να αντικατασταθεί με εμπρόθετο αντικείμενο Π.χ. Έσπειρε το χωράφι λαχανικά ( με λαχανικά) άμεσο έμμεσο Π.χ. Διδάσκει το μαθητή χημεία έμμεσο άμεσο αντικείμενο αντικείμενο Μας είπες ψέματα έμμεσο άμεσο αντικείμενο αντικείμενο
• 32.
  Χατζηκυριακίδου Παγώνα ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Σκ..άχτρο // φ..΄..λακας // ..λιόσπορος // σπουργ..΄..της // τιτ..βίζω // τρ..΄..πιος // ορθάν..χτος // φ..λιά // αχ..ρένιος // αν..πολόγιστος // εσπεριδο..δή // κ..πευτικά // κτ..νοτροφία // ..γοπρόβατα // ζ..οτροφή // προσγ..΄..ωση // ηλεκτροδότ..ση // σοδ..ά // παραγ..γή // εξαγ..γή // καφεν..΄..ο // αστ..΄..ο // παρ..μία // κεχρ..μπαρένιος // καρ..δένιος // κατακλ..΄..ζω // μυρ..διά // τηγαν..τός // ξεφ..τρ..΄..νω // αντίδ..ρο // περιπ..ημένος // υποβρ..΄..χιος // υπολ..΄..μματα // θερ..στής // σαμαρ..΄..νω // δρεπάν.. // κρε..ύδι // σταροχ..΄..ραφο // στάχ.. // ν..΄..φη // κλ..΄..δονας // ιέρ..α // μάντι..α // δ..ναμώνω // αλ..΄..νισμα // άχ..ρο // ξ.΄.λο // σχ..νί // προφ..΄..της // καλ..΄..βι // ΕΞΑΣΚΟΥΜΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ 1. Να μετατρέψεις τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές: • Ο διαχειριστής κάνει συντήρηση της πολυκατοικίας. • Αποφάσισαν την κατεδάφιση της οικοδομής. • Πρόσεξα την έκφραση του προσώπου του. • Θαυμάζουμε την κληρονομιά των προγόνων μας. 2. Μπορείς τώρα να κάνεις το αντίστροφο; Να μετατρέψεις τις ρηματικές φράσεις σε ονοματικές κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές: • Αντάλλαξαν τα βιβλία τους. • Κατάλαβαν το λάθος τους. • Έκαναν εξαγωγή πορτοκαλιών. • Οι πλημμύρες κατέστρεψαν τη σοδειά. 3. Να τοποθετήσεις στον κατάλληλο τύπο τα επίθετα που βρίσκονται στην παρένθεση: • Απεργούν οι υπάλληλοι του ................... αεροδρομίου (διεθνής). • Οι ....................... μαθητές επιβραβεύονται (επιμελής). • Συγχαρητήρια για το ................. γεγονός (ευτυχής). • Οι πολιτικοί έκαναν δηλώσεις για τα .................... επεισόδια (διεθνής). • Συμπαραστάθηκαν στη .................. κυρία (δυστυχής). 4. Να βάλεις σε φράσεις τις μετοχές του παθητικού παρακειμένου των εξής ρημάτων: διατηρώ, μαραίνω, στενοχωρώ, αποθαρρύνω, κλέβω, καίω.
• 33.
  Χατζηκυριακίδου Παγώνα 5. Στιςπαρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις τις μετοχές που λειτουργούν ως επίθετα: • Αγόρασα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο. • Κοιτούσε το γαληνεμένο πέλαγος. • Οι ξενιτεμένοι ναυτικοί νοσταλγούν την οικογένειά τους. • Ήταν μια χαρούμενη παρέα. 6. Να βρείτε τη σημασία των μεταφορικών εκφράσεων: • Έχω τη συνείδησή μου καθαρή: • Έχω καθαρά χέρια: • Δεν ιδρώνει το αυτί του: • Μου λύθηκαν τα γόνατα: • Κόλλησε το μυαλό μου: • Στάζει η γλώσσα του φαρμάκι: • Μας φώτισες!: • Σηκώνω τα χέρια ψηλά: • Βρήκε το δάσκαλό του: 7. Να μετατρέψεις τις απλές προτάσεις σε επαυξημένες: • Η Νίκη είναι αθλήτρια: • Ο πατέρας διαβάζει εφημερίδα: • Οι φίλαθλοι ήταν ενθουσιασμένοι: • Ο καιρός είναι ζεστός: 8. Στο κείμενο <<Τριάντα εννιά καφενεία και ένα κουρείο>> μπορείς να εντοπίσεις απλές, ελλειπτικές και επαυξημένες προτάσεις; 9. Συμπληρώνω τις παρακάτω προτάσεις με το σωστό τύπο των ρημάτων στον Αόριστο. Κατάληξη σε –ησα: Ο Γιάννης ..................... να πάει σχολείο (αργώ). Το Πάσχα ..................... το πιο νόστιμο αρνί (ψήνω). Δεν .................. πολύ γρήγορα στο τηλέφωνο (απαντώ). Τον .................... με δυνατή φωνή να πάει κοντά του (φωνάζω). ....................... με τη συμπεριφορά του (απορώ). Κατάληξη σε – ισα: .................... με ευκολία την εικόνα στο χαρτί (σχηματίζω). Τον .................... . Ήταν ίδιος με τη φωτογραφία (αναγνωρίζω).
• 34.
  Χατζηκυριακίδου Παγώνα .................... όλοςο τόπος (μυρίζω). Κατάληξη σε –υσα: Ο ήλιος ....................... με μεγαλοπρέπεια πίσω από τα βουνά (δύω). .................... με ευκολία τον κόμπο (λύνω). Τον .................... με μανία επειδή είχε πολλά νεύρα (φτύνω). Κόσμος πολύς ..................... τα πεζοδρόμια (κατακλύζω). ...................... από το πολύ κρασί (μεθώ). Κατάληξη σε – εισα: Τον .................. έξω (κλείνω). Του .................. πολλά χρήματα (δανείζω). Με ............................ για τις καλές προθέσεις του (πείθω). Ο σεισμός ..................... ολόκληρη τη γη (σείω). Κατάληξη σε –οισα: ............................ τα νούμερα και βρήκε το σωστό αποτέλεσμα (αθροίζω). 10. Γράφω τα παράγωγα ουσιαστικά σε –ος από τα παρακάτω ρήματα: κοστίζω υψώνω ελεώ πληθαίνω μεγεθύνω μισώ στελεχώνω παχαίνω 11. Συμπληρώστε τα κενά με ι ή οι. Μη ν...άζεστε γι’ αυτόν. Είναι έξυπνος και θα τα καταφέρει. Ένν...α σου και ξέρω τι πρέπει να κάνω με αυτόν. Ν...ώθουμε την αλήθεια γιατί ν...αζόμαστε για σας. Δε ν...ώθω ούτε ζέστη ούτε κρύο.
• 35.
  ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:____________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ ΠαλάνηςΑθανάσιος ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 7ΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 1. Να μετατρέψεις τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές και το αντίστροφο. • Αύξηση δαπανών για την παιδεία. ____________________________________________________________ • Αύξηση στα εισιτήρια των αστικών λεωφορείων. ____________________________________________________________ • Ανακαλύφθηκαν νέοι πόροι ενέργειας. ____________________________________________________________ • Παρασκευάστηκε φάρμακο κατά της τριχόπτωσης. ____________________________________________________________ • Διοργανώνουν εκδρομή για τα Καλάβρυτα. ____________________________________________________________ 2. Βάλε το επίθετο στο σωστό γένος, αριθμό και πτώση.  Ανακοινώθηκε η απόφαση του …………………….. δικαστηρίου. (πενταμελής)  Η …………………….. βροχή κατέστρεψε τις καλλιέργειες. (καταρρακτώδης)  Στην Ελλάδα υπάρχει μόνο ένα …………………... φίδι, η οχιά. (δηλητηριώδης)  Η επιτυχία στις εξετάσεις ήταν αποτέλεσμα …………….. προσπάθειας. (συνεχής)  Όλοι οι ……………… οργανισμοί στηρίζουν την ειρήνη. (διεθνής) 3. Συμπλήρωσε τις προτάσεις με την κατάλληλη μετοχή παθητικού παρακειμένου.  Μαζί με το δήμαρχο επισκεφθήκαμε το ………………… (καίω) δάσος.  Έμειναν ……………… (κρύβω) πίσω από τους θάμνους, μέχρι να φύγει ο σκύλος.  Η ατμόσφαιρα στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις είναι ιδιαίτερα ……………………… (επιβαρύνω).  Η Πυροσβεστική Υπηρεσία μας ενημερώνει πως είναι λάθος να αφήνουμε τη σόμπα υγραερίου …………………. (ανάβω) μέσα στο δωμάτιο όταν κοιμόμαστε.  Η πρόσοψη του σπιτιού ήταν ……………….. (βάφω) με έντονο κόκκινο χρώμα. 4. Να γράψετε από πέντε επίθετα ή παθητικές μετοχές για κάθε ουσιαστικό. π.χ. αετός  αγέρωχος, περήφανος, πληγωμένος, πελώριος, γκρίζος • κήπος  ……………………………………………………………… • δάσος  ……………………………………………………………… • παραλία  ……………………………………………………………… • χωριό  ………………………………………………………………
• 36.
  ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:____________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ ΠαλάνηςΑθανάσιος 5. Να μετατρέψεις τις απλές προτάσεις σε επαυξημένες.  Ο γιατρός διαβάζει λογοτεχνία. ____________________________________________________________  Στο χωριό υπάρχει ένας πλάτανος. ____________________________________________________________  Το συνεργείο επισκεύασε τη βλάβη. ____________________________________________________________  Χιόνι σκέπασε τη πλαγιά. ____________________________________________________________ 6. Να μετατρέψεις τις επαυξημένες προτάσεις σε απλές.  Το αρδευτικό σύστημα κατασκευάστηκε πριν πολλά χρόνια, στην άκρη του χωριού. ____________________________________________________________  Η σφοδρή κακοκαιρία κατέστρεψε εντελώς τους καταπράσινους βοσκότοπους. ____________________________________________________________  Τα ορμητικά νερά του ποταμού ξεχείλισαν τα ξημερώματα, εξαιτίας της καταιγίδας. ____________________________________________________________  Ο χορός του συγκροτήματος από την Κρήτη ήταν δημοτικός. ____________________________________________________________ 7. Να ξαναγράψεις το κείμενο μεταφέροντας τα ρήματα στον αόριστο. «Κάθε καλοκαίρι πηγαίνω στο χωριό της μητέρας μου. Εκεί μένω με τον παππού και τη γιαγιά, παίζω με τους φίλους μου, κολυμπώ στη θάλασσα και κάνω βόλτες σ’ όλο το νησί. Φτιάχνω καράβια, τα ρίχνω στη θάλασσα και φαντάζομαι πως είμαι καπετάνιος. Όταν τελειώνουν οι διακοπές, έρχονται οι γονείς μου και φεύγουμε για τη Θεσσαλονίκη». «Το περασμένο καλοκαίρι……………………………………………………………. …………………………………………………….……………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………..………
• 37.
  Γράφω και μαθαίνω. Στακαφενεία της Αγιάσου είναι δύσκολο να φύγεις ξένος, χωρίς να σε ρωτήσουν ποιος είσαι και να σε καλέσουν για ούζο. Αυτό όμως είναι συνήθεια και σε όλα τα άλλα χωριά της Λέσβου. Η βόλτα καταλήγει σε μεζέδες, ούζα, κεράσματα και γνωριμία με όλους τους πελάτες των καφενείων, αλλά και με όσους τυχαίνει να περνούν. Ο τρόπος ζωής των αγροτών ήταν πολύ δύσκολος, γιατί δε διέθεταν τα σύγχρονα μηχανήματα που έχουμε σήμερα. Παρόλα αυτά έκαναν τις εργασίες τους με χαμόγελο , άφθονο κέφι και απολάμβαναν αυτό που έκαναν. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ https://www.themata4all.com
• 38.
  Συμπληρώνω. Στα καφενεία τηςΑγιάσου είναι δύσκολο να φύγεις ξένος, χωρίς να σε ρωτήσουν ποιος είσαι και να σε καλέσουν για ούζο. Αυτό όμως είναι συνήθεια και σε όλα τα άλλα χωριά της Λέσβου. Η βόλτα καταλήγει σε μεζέδες, ούζα, κεράσματα και γνωριμία με όλους τους πελάτες των καφενείων, αλλά και με όσους τυχαίνει να περνούν. Ο τρόπος ζωής των αγροτών ήταν πολύ δύσκολος, γιατί δε διέθεταν τα σύγχρονα μηχανήματα που έχουμε σήμερα. Παρόλα αυτά έκαναν τις εργασίες τους με χαμόγελο , άφθονο κέφι και απολάμβαναν αυτό που έκαναν. Στα καφ__ν__α τ__ς Αγ__άσου __ν__ δ__σκ__λ__ να φ__γ__ς ξ__ν__ς, χ__ρ__ς να σε ρ__τ__σουν π____ς __σ__ και να σε καλ__σουν γ__α ούζ__. Α__τ__ __μ__ς __ν__ σ__ν__θ__α και σε __λα τα ά__α χ__ρ__ά τ__ς Λ__σβου. __ β__λτα καταλ__γ__ σε μ__ζ__δ__ς, ούζα, κ__ράσματα και γν__ρ__μ__α με __λους τους π__λάτ__ς τ__ν καφ__ν____ν, α__ά και με __σους τ__χ__ν__ να π__ρνούν. Ο τρ__π__ς ζ____ς τ__ν αγρ__τ__ν __ταν π__λ__ δ__σκ__λ__ς, γ__ατ__ δε δ____θ__ταν τα σ____χρ__να μ__χαν__ματα που __χουμ__ σ__μ__ρα. Παρ__λα α__τά __καναν τ__ς __ργασ____ς τους με χαμ__γ__λο , ά__θ__ν__ κ__φ__ και απ__λάμβαναν α__τό που __καναν. Στα καφ__ν__α τ__ς Αγ__άσου __ν__ δ__σκ__λ__ να φ__γ__ς ξ__ν__ς, χ__ρ__ς να σε ρ__τ__σουν π____ς __σ__ και να σε καλ__σουν γ__α ούζ__. Α__τ__ __μ__ς __ν__ σ__ν__θ__α και σε __λα τα ά__α χ__ρ__ά τ__ς Λ__σβου. __ β__λτα καταλ__γ__ σε μ__ζ__δ__ς, ούζα, κ__ράσματα και γν__ρ__μ__α με __λους τους π__λάτ__ς τ__ν καφ__ν____ν, α__ά και με __σους τ__χ__ν__ να π__ρνούν. Ο τρ__π__ς ζ____ς τ__ν αγρ__τ__ν __ταν π__λ__ δ__σκ__λ__ς, γ__ατ__ δε δ____θ__ταν τα σ____χρ__να μ__χαν__ματα που __χουμ__ σ__μ__ρα. Παρ__λα α__τά __καναν τ__ς __ργασ____ς τους με χαμ__γ__λο , ά__θ__ν__ κ__φ__ και απ__λάμβαναν α__τό που __καναν. Στα καφ__ν__α τ__ς Αγ__άσου __ν__ δ__σκ__λ__ να φ__γ__ς ξ__ν__ς, χ__ρ__ς να σε ρ__τ__σουν π____ς __σ__ και να σε καλ__σουν γ__α ούζ__. Α__τ__ __μ__ς __ν__ σ__ν__θ__α και σε __λα τα ά__α χ__ρ__ά τ__ς Λ__σβου. __ β__λτα καταλ__γ__ σε μ__ζ__δ__ς, ούζα, κ__ράσματα και γν__ρ__μ__α με __λους τους π__λάτ__ς τ__ν καφ__ν____ν, α__ά και με __σους τ__χ__ν__ να π__ρνούν. Ο τρ__π__ς ζ____ς τ__ν αγρ__τ__ν __ταν π__λ__ δ__σκ__λ__ς, γ__ατ__ δε δ____θ__ταν τα σ____χρ__να μ__χαν__ματα που __χουμ__ σ__μ__ρα. Παρ__λα α__τά __καναν τ__ς __ργασ____ς τους με χαμ__γ__λο , ά__θ__ν__ κ__φ__ και απ__λάμβαναν α__τό που __καναν. https://www.themata4all.com
• 39.
  Οδηγίες περίληψης Σελίδα1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Τι είναι η περίληψη Είναι ένα συνοπτικό κείμενο που προκύπτει από ένα άλλο, το οποίο είναι μεγαλύτερο σε έκταση. Άρα, δεν είναι αυτόνομο γραμματειακό είδος, αφού, για να υπάρξει, προϋποθέτει κάποιο άλλο. Τι επιδιώκουμε με τον περιληπτικό λόγο Με την περίληψη επιδιώκουμε να πληροφορήσουμε τους άλλους με τρόπο λιτό και σαφή για το περιεχόμενο ενός κειμένου. Πώς γράφουμε μια περίληψη Α. Διαβάζω, κατανοώ και επιλέγω, επαναδιατυπώνω 1. Διαβάζω προσεκτικά το κείμενο ώστε να κατανοήσω το γενικό περιεχόμενο και βρίσκω το νοηματικό του κέντρο. 2. Κατανοώ το νόημα κάθε επιμέρους παραγράφου : Εντοπίζω τη θεματική περίοδο που με οδηγεί στο κύριο θέμα / νόημα. Ανιχνεύω σημαντικές πληροφορίες – λεπτομέρειες που έχουν σημασία για την ανάπτυξη της παραγράφου και σημειώνω τις λέξεις / φράσεις κλειδιά. Παραλείπω τις λεπτομέρειες (π.χ. επεξηγήσεις, παραδείγματα, αναλογίες, συγκρίσεις) και ό,τι άλλο θεωρώ ως δευτερεύουσα πληροφορία. •Δίνω στις παραγράφους «διευρυμένους» πλαγιότιτλους, αποτυπώνοντας το πρσωπικό μου ύφος γραφής •Παραλείπω τις λεπτομέρειες και ό,τι άλλο θεωρώ ως δευτερεύουσα πληροφορία •Κατανοώ το νόημα κάθε επιμέρους παραγράφου •κατανοώ το γενικό περιεχόμενο και βρίσκω το νοηματικό κέντρο διαβάζω κατανοώ επαναδιατυπώνωεπιλέγω
• 40.
  Οδηγίες περίληψης Σελίδα2 Βρίσκω μέσα στην κατακλείδα της κάθε παραγράφου στοιχεία που συμπληρώνουν το νόημα της θεματικής περιόδου. 3. Δίνω στις παραγράφους «διευρυμένους» πλαγιότιτλους συνοψίζοντας τις κύριες έννοιες και αναζητώ συνώνυμες λέξεις για να τις αντικαταστήσω, αν δεν πρόκειται για ορολογία. 4. Οι πλαγιότιτλοι δεν πρέπει να είναι ελλειπτικές προτάσεις, αλλά φράσεις πλήρεις νοήματος που θα αποτελέσουν σχεδόν αυτούσιες στοιχεία της περίληψής μου. 5. Αποτυπώνω στη διατύπωση των προτάσεών μου το προσωπικό μου ύφος, αποφεύγοντας προσεκτικά να επαναλαμβάνω φράσεις του πρωτότυπου κειμένου και δείχνοντας ότι έχω καταφέρει μια βαθύτερη κατανόηση του νοήματός του. Η ικανότητα πύκνωσης του λόγου, δηλαδή το να αποδίδουμε συνοπτικά τα νοήματα, είναι πρωταρχική κατά τη διαδικασία συγγραφής της περίληψης Β. Συνοψίζω τη βασική ύλη με συντομία (συγγραφή περίληψης) • Για να πετύχω αυτό το στόχο, δεν παραθέτω απλώς τον ένα πλαγιότιτλο μετά τον άλλο, αλλά τους συνδέω όσο πιο επιδέξια μπορώ, χρησιμοποιώντας συνδετικές λέξεις / φράσεις. • Όπου είναι αναγκαίο, προσθέτω τα επιπλέον σημαντικά στοιχεία που εντόπισα. • Υιοθετώ ύφος με καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα, τυπικό, όσο γίνεται πιο ουδέτερο (αποφεύγεται η χρήση α΄ και β΄ προσώπου). • Οι συνδετικές λέξεις θα πρέπει να αποδίδουν τη δομή της σκέψης και του λόγου του συγγραφέα του πρωτότυπου κειμένου. Γράφω περίληψη ανά παράγραφο, με τρόπο, όμως, που να σχηματίζεται ένα ενιαίο κείμενο. Προσέχω ώστε να μην επαναλαμβάνω στοιχεία που βρίσκονται σε διαφορετικές παραγράφους, εκτός κι αν χρησιμοποιούνται με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Εάν σε δύο παραγράφους παρατηρείται συνάφεια περιεχομένου, τις συμπτύσσω. Εάν υπάρχουν ερευνητικά στοιχεία, παρουσιάζω μόνο το πόρισμα. Διατηρώ την οπτική γωνία του συγγραφέα και αποδίδω πιστά το περιεχόμενο του κειμένου χωρίς να το σχολιάζω, να το επιδοκιμάζω ή να το αποδοκιμάζω. Κατά την τελική σύνθεση της περίληψής μου παρουσιάζω το θεματικό κέντρο του κειμένου στην θεματική περίοδο του κειμένου της.
• 41.
  Οδηγίες περίληψης Σελίδα3 Γ. Ελέγχω την ορθότητα της περίληψής μου 1. Διαβάζω την περίληψη που έγραψα και ελέγχω έχοντας υπόψη μου ότι : 2. Μετρώ ενδεικτικά μερικές γραμμές της περίληψής μου, για να υπολογίσω τον αριθμό των λέξεων που ορίζεται και διορθώνω αναλόγως. Εάν οι λέξεις μου είναι πολύ λιγότερες από αυτές που ζητά η άσκηση, ξαναψάχνω στο κείμενο, για να βρω σημαντικές έννοιες που παρέλειψα και τις προσθέτω. Εάν οι λέξεις μου είναι πολύ περισσότερες από αυτές που ζητά η άσκηση, ελέγχω μήπως έχω δώσει λεπτομέρειες στο περιεχόμενο και αφαιρώ ό,τι μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς να επηρεάσω τη λογική συνέχεια και τη συνοχή του κειμένου μου. Όταν ζητείται περίληψη, γενικά, εννοούμε συνήθως σύμπτυξη του κειμένου στο 1/3 του αρχικού. Θετικά στοιχεία θεωρούνται: Η σωστή σύλληψη του νοηματικού κέντρου και η πληρότητα κατανόησης του κειμένου. Η επιλογή των σημαντικών ιδεών-πληροφοριών. Η ικανότητα πύκνωσης του κειμένου μέσα από διάφορες τεχνικές Η σύνταξη μιας περίληψης με ομαλή ροή και συνοχή. Η λογική αλληλουχία / ο λογικός ειρμός των νοημάτων. Το πληροφοριακό ύφος. Η επιτυχής χρήση των διαρθρωτικών λέξεων ή φράσεων. Η ορθή χρήση της γλώσσας (ορθογραφία, στίξη, σύνταξη, λεξιλόγιο). Αδυναμίες θεωρούνται: Η απόκλιση από το νοηματικό κέντρο του κειμένου. Η παράθεση δευτερευουσών ιδεών ή πληροφοριών σε βάρος των κύριων και σημαντικών. Η κριτική τοποθέτηση-σχολιασμός του κειμένου. Η άτακτη παράθεση των ιδεών-πληροφοριών του κειμένου. Η έλλειψη συνοχής και αλληλουχίας μεταξύ των μερών-προτάσεων της περίληψης. Η αυτούσια μεταφορά λέξεων και φράσεων του αρχικού κειμένου στη περίληψη. Οι αποκλίσεις από τους κανόνες της Γραμματικής και του Συντακτικού της Νέας Ελληνικής.
• 42.
  ∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜˜˜˜ÛÛ˘˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ; 181 1166..22 ∆∆·· ››‰‰ËË ÙÙˆˆÓÓ ÊÊÚÚ¿¿ÛÛˆˆÓÓ ∞∞.. √√ÓÓÔÔÌÌ··ÙÙÈÈÎ΋‹ ººÚÚ¿¿ÛÛËË ¶ÈÔ ¿Óˆ, οӷÌ ÏfiÁÔ ÁÈ· √ÓÔÌ·ÙÈΤ˜ Î·È ƒËÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ. ∞˜ ‰Ô‡Ì ÙÒÚ· ÙȘ ÊÚ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ͯˆÚÈÛÙ¿. √È ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜: 1. ÀÔΛÌÂÓ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: ¢Â›¯ÓÔ˘Ó ÔÈÔ˜ οÓÂÈ ‹ ·ı·›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ϤÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·. ∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋. ¶ÔÈÔ˜ ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋; ¡∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ 2. ∞ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: ¢Â›¯ÓÔ˘Ó Û ÔÈÔÓ ‹ Û ÙÈ ÌÂÙ·‚È‚¿˙ÂÙ·È Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜. ∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋. ∆È ·Á·¿ÂÈ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘; ¡∆Ë Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋ Ô ÊÊ››ÏÏÔÔ˜˜ ÙÔ˘ ∞ϤÍË ∂∂ÌÌ››˜˜ Ù· ΛÙÚÈÓ· ··ÔÔ‡‡ÙÙÛÛÈÈ·· ÌÈ· Ú·ÁÌ·ÙÈο ÂÓÙ˘ˆÛȷ΋ ÙÙ··ÈÈÓÓ››·· ∆· ˘ÔΛÌÂÓ· Â›Ó·È ¿ÓÙ· Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÙÒÛË Î·È Ù· ·ÓÙÈΛ- ÌÂÓ· Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ‹ ÁÂÓÈ΋! √È √ÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ‚·ÛÈ΋ ÙÔ˘˜ ϤÍË ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi (‹ ÌÈ· ϤÍË Ô˘ ÙÔ ·ÓÙÈηıÈÛÙ¿, .¯. ¤Ó· Â›ıÂÙÔ ‹ ÌÈ· ·ÓÙˆÓ˘Ì›·).
• 43.
  ™™˘˘ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆˆ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ˜˜ Îη·Î·ÈÈÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ˜ 182 3. ∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: ∆· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̷̠˙› ÌÂ Û˘Ó‰ÂÙÈο Ú‹Ì·Ù· (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.1 °) Î·È Ì ·˘Ù¿ ‰›ÓÔ˘Ì ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ. √ °È¿ÓÓ˘ Â›Ó·È ÛÔ˘‰·›Ô˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜. ∆È È‰ÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ Ô °È¿ÓÓ˘; ™Ô˘‰·›Ô˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜. ∏ ™ÔÊ›· ¤ÁÈÓ ÙÚ·ÁÔ˘‰›ÛÙÚÈ·. ∆È È‰ÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ Ë ™ÔÊ›·; ∆Ú·ÁÔ˘‰›ÛÙÚÈ·. ™˘Ó‰ÂÙÈο ƒ‹Ì·Ù·: ›̷È, Á›ÓÔÌ·È, Ê·›ÓÔÌ·È, ÂÎϤÁÔÌ·È, ϤÁÔÌ·È Î.¿. ∆Ô Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Ì ÙËÓ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ. ∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘˘ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈˆ ∆Ô ˘ÔΛÌÂÓÔ, ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰Â ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÔÙ¤ Ì ÎfiÌÌ· ·fi ÙÔ Ú‹Ì·. ∏ ™ÔÊ›· ¯ÙÂÓ›˙ÂÙ·È. º¿Á·Ì ʷΤ˜. √ ¡›ÎÔ˜ ¤ÁÈÓ ‰¿ÛηÏÔ˜. BB.. ƒƒËËÌÌ··ÙÙÈÈÎ΋‹ ººÚÚ¿¿ÛÛËË ∂ÁÒ ‰ÂÓ ÙÔÏÌÒ Ó· ÈÛÙ¤„ˆ ÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘. ¶·ÁˆÌ¤ÓÔ˜ ·fi ¤ÎÏËÍË, ¯¿Óˆ ÔχÙÈ- ÌÔ ¯ÚfiÓÔ. ¢ÂÓ Â›Ì·È Û›ÁÔ˘- ÚÔ˜ Ò˜ Ú¤ÂÈ Ó· ·ÓÙȉڿ- Ûˆ. ¡· ÂÚÈ̤ӈ ÙÔÓ ÊÈÏ·- Ú¿ÎÔ ÌÔ˘ ÙÔÓ ∫Ô„ÔÓÔ‡ÚË, fiˆ˜ ›¯·ÌÂ Û˘ÌʈӋÛÂÈ, ‹ Ó· ¿Úˆ ·fi ›Ûˆ ÙÔ˘˜ ηÎÔÔÈÔ‡˜; ∞fi ÙË ÌÈ· Ë ÂÈÓ·Ṳ̂ÓË ÎÔÈÏ›ÙÛ· ÌÔ˘, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ¤Ó·˜ Û˘Ó¿- ‰ÂÏÊÔ˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÌÔ˘. ¢ÈÛÙ¿˙ˆ οӷ ‰˘Ô ‰Â˘- ÙÂÚfiÏÂÙ·, ·ÏÏ¿ ÙÔ ·›ÚÓˆ ·fiÊ·ÛË. ¢›Óˆ ¤Ó· Û¿ÏÙÔ Î·È ·Ú¯›˙ˆ Ó· ÙÚ¤¯ˆ Ì fiÏË ÌÔ˘ ÙË ‰‡Ó·ÌË ›Ûˆ ·fi ÙË ÌÔÙÔÛÈÎϤٷ. Õ‰ÈÎÔ˜ ÎfiÔ˜. ŸÛÔ Î·È Ó· ÙÚ¤¯ˆ, Ë ÌÔÙÔÛÈ- ÎϤٷ ÙÚ¤¯ÂÈ ·ÎfiÌ· ÁÚËÁÔÚfi- ÙÂÚ· Î·È Û ϛÁÔ ¯¿ÓÂÙ·È ·fi Ù· Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘ ÛÙÔ ‚¿ıÔ˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÙÂÈÓÔ‡ ‰ÚfiÌÔ˘. ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ∆ÚÈ‚È˙¿˜, ∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ì·‡ÚË Á¿Ù·
• 44.
  ∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜˜˜˜ÛÛ˘˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ; 183 1. ŒÓ· ÌfiÓÔ Ú‹Ì· ·ÌÂÙ¿‚·ÙÔ ∫ÔÈÌ¿Ì·È. ∆Ú¤¯ˆ. 2. ŒÓ· Ú‹Ì· ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ¶·›˙ˆ Ì¿Ï·. µÏ¤ˆ ÙËÏÂfiÚ·ÛË. 3. ŒÓ· Ú‹Ì· ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi Ì ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÷ڛ۷Ì ÙÔ˘ ¡›ÎÔ˘/ÛÙÔÓ ¡›ÎÔ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô. ŸÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· ¤¯ÂÈ ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ϤÁÂÙ·È ‰›ÙˆÙÔ. ∆Ô ¤Ó· ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙfiÙ ϤÁÂÙ·È ¿ÌÂÛÔ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ¤ÌÌÂÛÔ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10). 4. ŒÓ· Ú‹Ì· Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Î·È ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ E›Ì·È Û›ÁÔ˘ÚÔ˜. ∆Ô Ú‹Ì· Â›Ó·È ÙÔ ÈÔ ‚·ÛÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ ÚfiÙ·Û˘. µÚ›ÛÎÂÙ·È ·ÓÙÔ‡! Èڛ˜ Ú‹Ì· Î·È ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, ÚfiÙ·ÛË ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ. ª¿ÏÈÛÙ·, ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ fiÏË Ë ÚfiÙ·ÛË Â›Ó·È ¤Ó· Ú‹Ì·: ∂, ÛÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ηٷϷ‚·›ÓÔ˘Ì ÔÈÔ Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: .¯. ∫ÔÈÌ¿Û·È ¡ÂÛ‡ ™Î¤ÊÙÔÌ·È ¡ÂÁÒ Œ¯ˆ Ù· Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘ ‰Âη٤ÛÛÂÚ·, ÁÈ·Ù› ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÂÓfi˜ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË. ªÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·È ÌÈ· ÔÏfi- ÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË... ∏ ‰·ÛοϷ ÓfiÌÈ˙ [fiÙÈ Ù· ·È‰È¿ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÙËÓ ¿ÛÎËÛË]. – ∆È Î¿ÓÂȘ ÂΛ; ∫ÔÈÌ¿Û·È; – Ÿ¯È. – ∆fiÙÂ; – •ÂÎÔ˘Ú¿˙ÔÌ·È. ™Î¤ÊÙÔÌ·È. ∏Û˘¯¿˙ˆ. ∞ÚÎÂÙ¿ Ì ÙȘ ʈӤ˜ ÛÔ˘. ∆È ÌÔÚ› ÏÔÈfiÓ Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ Ë ÚËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË;
• 45.
  ™™™¯¯¯ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙˙˙˙ˆˆ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ˜˜ 104 √Ó. Ô¢ı‡˜ Ë Â˘ı›· ÙÔ Â˘ı‡ °ÂÓ. ÙÔ˘ ¢ı¤Ô˜ Ù˘ ¢ı›·˜ ÙÔ˘ ¢ı¤Ô˜ ∞ÈÙ. ÙÔÓ Â˘ı‡ ÙËÓ Â˘ı›· ÙÔ Â˘ı‡ ∫Ï. – ¢ı‡ – ¢ı›· – ¢ı‡ ∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ √Ó. ÔÈ Â˘ı›˜ ÔÈ Â˘ı›˜ Ù· ¢ı¤· °ÂÓ. ÙˆÓ Â˘ı¤ˆÓ ÙˆÓ Â˘ıÂÈÒÓ ÙˆÓ Â˘ı¤ˆÓ ∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ¢ı›˜ ÙȘ ¢ı›˜ Ù· ¢ı¤· ∫Ï. – ¢ı›˜ – ¢ı›˜ – ¢ı¤· ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ∏∏.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --‡‡˜˜,, --››··,, --‡‡ Îη·ÈÈ ÛÛ --ˢ˜,, --˜˜ µÚ‹Î· ÎÈ ¿ÏÏ· Â›ıÂÙ·! ∫È ·˘Ù¿ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È fiˆ˜ ÛÙ· ·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈο. √Ó. Ô/Ë ·ÎÚÈ‚‹˜ ÙÔ ·ÎÚÈ‚¤˜ °ÂÓ. ÙÔ˘/Ù˘ ·ÎÚÈ‚Ô‡˜ ÙÔ˘ ·ÎÚÈ‚Ô‡˜ ∞ÈÙ. ÙÔÓ/ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ ÙÔ ·ÎÚÈ‚¤˜ ∫Ï. – – ∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ √Ó. ÔÈ ·ÎÚȂ›˜ Ù· ·ÎÚÈ‚‹ °ÂÓ. ÙˆÓ ·ÎÚÈ‚ÒÓ ÙˆÓ ·ÎÚÈ‚ÒÓ ∞ÈÙ. ÙÔ˘˜/ÙȘ ·ÎÚȂ›˜ Ù· ·ÎÚÈ‚‹ ∫Ï. – – ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ªÂÚÈÎÔ› ÔÌÈÏËÙ¤˜ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÙË ÁÂÓÈ΋ ÂÓÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ·ÚÛÂÓÈÎÔ‡ Û -Ë (.¯. ÙÔ˘ ·ÎÚÈ‚‹) ÛÙÔÓ Î·ıËÌÂÚÈÓfi ÏfiÁÔ. ™˘Ó‹ıˆ˜, fï˜, Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠۠ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ fiˆ˜: ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·: ‚Ú·¯‡˜, ·Ì‚χ˜, ¢ڇ˜, Ô͇˜, Ù·¯‡˜, ‰ÚÈ̇˜, ıÚ·Û‡˜ Î.¿. ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·: ¢ÁÂÓ‹˜, ·ÛıÂÓ‹˜, ‰ËÌÔÊÈÏ‹˜, Û˘Ó¯‹˜, ÂÈÂÈ΋˜, ÂÈÌÂÏ‹˜, ‰ÈÂıÓ‹˜, ÂÏ҉˘ Î.¿. ·Ì‚Ï›· ÁˆÓ›· Ë Ù·¯Â›· (·Ì·ÍÔÛÙÔȯ›·) ‚Ú·¯¤· ·̷ٷ ¢ı›· ÁÚ·ÌÌ‹ ÔÍ›· Ó¢ÌÔÓ›· ¢Ú›·˜ ηٷӿψÛ˘ Î.¿.
• 46.
  ™™™¯¯¯ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙˙˙˙ˆˆ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ˜˜ ∂∂∂∂ 160 1111..11 ∫∫ÏÏÈÈÙÙ‹‹ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯¯‹‹ ¢ÂÓ ÚfiÊÙ·Û ӷ ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ ÙË ÊÚ¿ÛË Ù˘ Î·È ÙÔ ·ÁfiÚÈ ¤ÙÚÂÍ ÛÙÔ ÎÂÏ¿ÚÈ. ∞Ó·Ô‰ÔÁ‡ÚÈÛ fi,ÙÈ Â›¯Â ÂΛ. ¢Â ‚ڋΠٛÔÙ·. ∆ÚÂ- ¯¿ÙÔ˜ Î·È ÛÎÔÓÈṲ̂ÓÔ˜ ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ ÚÒÙÔ ¿ÙˆÌ·, ¿ÓÔÈÍ fi,ÙÈ ÓÙÔ˘Ï¿È, Û˘ÚÙ¿ÚÈ, ÛÂÓÙÔ‡ÎÈ ‹ ÎÔÊ›ÓÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ‡ÚÁÔ, Ì· ¿ÏÈ ‰Â ‚ڋΠٛÔÙ·. ™·Ó Á¿- Ù· ÛηÚʿψÛ ÛÙËÓ fiÚıÈ· ͇- ÏÈÓË ÛοϷ Ù˘ ÛÔʛٷ˜ ÎÈ ÂΛ, ·ÊÔ‡ ÛοÏÈÛ ·ÓÙÔ‡, ¯ÒıËΠˆ˜ ÙË Ì¤ÛË Û’ ¤Ó· ·ÏÈÔÛ¤ÓÙÔ˘- ÎÔ, Û·Ú¿‚·ÏÔ, ÌÔ˘¯ÏÈ·Ṳ̂ÓÔ Î·È Û·Ú·ÎÔÊ·ÁˆÌ¤ÓÔ. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ¤‚Á·Ï ·fi οو ·fi ÌÈ· ÛÙÔ›‚· ·ÏÈfi¯·ÚÙ· ÎÈÙÚÈÓÈ·Ṳ̂ӷ Î·È ˙·- ڈ̤ӷ, ¤Ó· ÎÔ˘ÚÂÏÈ·Ṳ̂ÓÔ Ì·- ÎÚ‡ ‚È‚Ï›Ô, Ì ÙÔ ÂÍÒÊ˘ÏÏÔ ÌÈ- ÛÔÊ·ÁˆÌ¤ÓÔ ·fi Ù· ÔÓÙ›ÎÈ· Î·È ÙfiÛÔ ÛÎÔÓÈṲ̂ÓÔ, Ô˘ Ù· Â͈ÙÂ- ÚÈο ¯Ú˘Û¿ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÌfiÏȘ ‰È·- ‚¿˙ÔÓÙ·Ó È·. ¶·Ú·Ì‡ıÈ ¯ˆÚ›˜ fiÓÔÌ·, ¶. ™. ¢¤ÏÙ· √È ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È fiˆ˜ Ù· Â›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ϤÍÂȘ Ô˘ ÍÂΛÓËÛ·Ó ˆ˜ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Á›ÓÔÓÙ·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο: ÙÔ ÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓÔ, Ù· ¯ÚˆÛÙÔ‡ÌÂÓ·, ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ, ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ Î.¿. – ™·˜ ·Ú·Î·ÏÒ, Ì‹ˆ˜ ͤÚÂÙ Ô‡ Â›Ó·È Ë Ô‰fi˜ √Úʤˆ˜; ¶ÂÚ¿ÙËÛ· Û’ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Á‡Úˆ ‰ÚfiÌÔ˘˜ „¿¯ÓÔÓÙ·˜, Úˆ- ÙÒÓÙ·˜ Î·È ‰È·‚¿˙ÔÓÙ·˜ fiϘ ÙȘ ÈӷΛ‰Â˜, ·ÏÏ¿ Ô˘ıÂ- Ó¿! ŒÓ·˜ ÙÚÔ¯ÔÓfiÌÔ˜ Ì ‰È·‚‚·›ˆÛ ˆ˜ Â›Ó·È Î¿Ô˘ Â‰Ò ÎÔÓÙ¿. ¢ÂÓ ÌÔÚÒ Ó· ηٷϿ‚ˆ ÙÈ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ. – ∏ √Úʤˆ˜ Â›Ó·È ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ· Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ‰ˆ. ∆ÚÔ¯ÔÓfiÌÔ Ï¤Ù ÙÔÓ Î‡ÚÈÔ Ô˘ ÛÙ¤ÎÂÙ·È ÛÙË ÁˆÓ›·, ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÎÚ¿ÓÔ˜, ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÌÈ· ÛÊ˘Ú›¯ÙÚ· Î·È ÎÔ˘ÓÒÓÙ·˜ Ù· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ‰Â- ÍÈ¿ ·ÚÈÛÙÂÚ¿; – ¡·È, ·ÎÚÈ‚Ò˜. – ª· ·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÚÔ¯ÔÓfiÌÔ˜. °˘ÌÓ·ÛÙ‹˜ ›ӷÈ. ™Ù¤ÎÂÙ·È ÂΛ ÂÚÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ºÙÈ¿¯Óˆ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ·Ó ÚÔÛı¤Ûˆ ÙȘ ηٿÏËÍÂȘ -̤ÓÔ˜/ -̤ÓË/-̤ÓÔ ÛÙÔ Ú‹Ì·: ÎÈÙÚÈÓ›˙ˆ ¡ ÎÈÙÚÈÓÈṲ̂ÓÔ˜, -Ë, -Ô ˙·ÚÒÓˆ ¡ ˙·ÚˆÌ¤ÓÔ˜, -Ë, -Ô ∏ ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ì ÙÔ Â›ıÂÙÔ, ÁÈ·Ù› ηٿ ηÓfiÓ· Û˘Óԉ‡ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Ù· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ. ¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 29 ºÙÈ¿¯Óˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ·fi Ù· Ú‹Ì·Ù·: Ó˘ÛÙ¿˙ˆ, ÎÔ˘Ú¿˙ˆ, ·ÂÏ›˙ˆ, ȉÚÒÓˆ, ΢ÎÏÒÓˆ, ÎÏ·›ˆ, ÂÈÓ¿ˆ, ‰È„¿ˆ 1111..22 ÕÕÎÎÏÏÈÈÙÙËË ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯¯‹‹
• 47.
  209 ∆È ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÔÈϤÍÂȘ; EENNOOTTHHTTAA 1188 √√ÈÈ ÛÛËËÌÌ··ÛÛ››Â˜˜ ÙÙˆˆÓÓ ÏϤ¤Í͈ˆÓÓ ∏ Ô˘Ú¿ Ù˘ ··ÏÏÂÂÔÔ‡‡˜˜ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ Â›Ó·È ÌÌ··‡‡ÚÚËË. ∂ÁÒ ÛÙÔ ’¯· ÂÈ, ∫·Ú·ÁÎÈfi˙Ë. ªËÓ ÙÔÓ ÂÌÈÛÙ‡ÂÛ·È ÙÔÓ ¡ÈfiÓÈÔ. ∂›Ó·È ··ÏÏÂÂÔÔ‡‡.¢ÂÓ ·ÓÙ¤¯ˆ È·! ∏ ˙ˆ‹ ÌÔ˘ Â›Ó·È ÌÌ··‡‡ÚÚËË! ¶¿ÏÈ ÓËÛÙÈÎfi˜ ı· Ì›ӈ. 1188..11 ∫∫˘˘ÚÚÈÈÔÔÏÏÂÂÍÍ››·· -- ªªÂÂÙÙ··ÊÊÔÔÚÚ¿¿ ∫˘ÚÈÔÏÂÍ›· ¤¯Ô˘Ì fiÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ù· Â›ıÂÙ·, Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·- Ù· Î·È ÙȘ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·. ªÂÙ·ÊÔÚ¿ ¤¯Ô˘Ì fiÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÌÈ· ϤÍË Ì ·ÏÏ·Á̤ÓË ÛËÌ·Û›·, Ë ÔÔ›· fï˜ Û˘Ó- ‰¤ÂÙ·È Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ù˘ ÛËÌ·Û›·. ¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 40 ™Â ÔȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ¤¯Ô˘Ì ΢ÚÈÔÏÂÍ›· Î·È Û ÔȘ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿; 1. ¢ÂÓ ÌÔÚÒ Ó· Ȉ ·˘Ùfi ÙÔ Ê¿ÚÌ·ÎÔ. ∂›Ó·È Ôχ ÈÎÚfi. 2. ª¿ÙˆÛ·Ó Ù· fi‰È· ÙÔ˘ ÛÙȘ ÛÎÏËÚ¤˜ ¤ÙÚ˜. 3. ªÂ ÙÔ ÍË̤ڈ̷ ÈÎÚ¿ Ó¤· ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ ÓËÛ›. 4. ™Ù·Ì¿Ù· Ó· ÌÈÏ¿˜ fiÙ·Ó ÙÚˆ˜ Î·È Ì¿Û· ηϿ ÙÔ Ê·ÁËÙfi ÛÔ˘. 5. ¢ÂÓ Î·Ù¿Ï·‚· ÙÈ Â›Â. ª·ÛÔ‡Û ٷ ÏfiÁÈ· ÙÔ˘. 6. ∆ÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ· Ó· Ì ‚ÔËı‹ÛÂÈ, ·ÏÏ¿ ›¯Â ÛÎÏËÚ‹ ηډȿ Î·È Ì ·ÁÓfiËÛÂ.
• 48.
  ∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜˜˜˜ÛÛ˘˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ; 185 ¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 34 µÚ›ÛΈ ‰È¿ÊÔÚ· ›‰Ë ÊÚ¿ÛÂˆÓ (√ÓÔÌ·ÙÈΤ˜, ƒËÌ·ÙÈΤ˜, ¶ÚÔıÂÙÈ- Τ˜ Î·È ∂ÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ) ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ Î·È Ù· Áڿʈ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ Û ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ÎÔ˘Ù¿ÎÈ·: ŒÍˆ „ÈÏfi‚Ú¯Â. ∏ ÛfiÌ· η›ÂÈ, Ô ÂÈÙËÚËÙ‹˜ ›Ûˆ ·’ ÙÔÓ ¿ÁÎÔ Ó˘ÛÙ·Á̤ÓÔ˜. ∞ÓÙÈÁÚ¿- ʈ ÛÙÔ ÚÈÁˆÙfi ¯·ÚÙ› ·’ ÙÔ ¯ÔÓÙÚfi Ì·‡ÚÔ ‚È‚Ï›Ô. ª˘Ú›˙ˆ ÙËÓ ˘ÁÚ·Û›·. √ ÁÏfiÌÔ˜ ʈٛ- ˙ÂÈ ·ÛıÂÓÈο ÙËÓ ·›ıÔ˘Û·. ∞ÎÔ‡ˆ ÙÔ ÌÔχ‚È ÌÔ˘ ÛÙÔ ¯·ÚÙ›. ŸÛ· ‰ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›Óˆ, Ù· ·Ú·Ï›ˆ. √ ÂÈÙËÚËÙ‹˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÁÓˆÛÙËÚ›Ô˘ Ì ÎÔÈÙ¿˙ÂÈ. ¢ÂÓ Í¤Úˆ fiÙÈ ÙÔ Â¿ÁÁÂÏÌ¿ ÙÔ˘ Â›Ó·È ‚È‚ÏÈÔıËοÚÈÔ˜. √‡Ù ÌÔÚÒ Ó· ÚԂϤ„ˆ fiÙÈ ı· ¤ÏıÂÈ Ë ÂÔ¯‹ Ô˘ ı· Ì˘ıÔÔÈ‹Ûˆ ÙȘ ÂÈÛΤ„ÂȘ ÌÔ˘ Û ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ¯ÒÚÔ. ª¿Úˆ ¢Ô‡Î· ∞’ ÙÔÓ ¯˘Ìfi ÙˆÓ ·Ì˘Á‰¿ÏˆÓ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ 1166..33 ∆∆·· ››‰‰ËË ÙÙˆˆÓÓ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛˆˆÓÓ ∞∞.. ••Â¯¯ˆˆÚÚ››˙˙ˆˆ ÙÙÈȘ˜ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ˜ ÌÌ ‚‚¿¿ÛÛËË ÙÙ·· ÛÛ˘˘ÛÛÙÙ··ÙÙÈÈÎο¿ ÙÙÔÔ˘˘˜˜ ªÂ ÙË ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ÌÔÚÒ Ó· ˆ ÙÈ Î¿ÓÂÈ Ô µÚ·Û›‰·˜: √ µÚ·Û›‰·˜… (∞) ÎÔÈÌ¿Ù·È (ƒ‹Ì··ÌÂÙ¿‚·ÙÔ) √ µÚ·Û›‰·˜… (µ) ‰È·‚¿˙ÂÈ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô (ƒ‹Ì·ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi + ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ) √ µÚ·Û›‰·˜… (°) Â›Ó·È ¯·ÚÔ‡ÌÂÓÔ˜ (ƒ‹Ì·Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi + ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ) √ µÚ·Û›‰·˜… (¢) ‰›ÓÂÈ ÁÏ˘Î¿ ÛÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÌÔ˘ (ƒ‹Ì·‰›ÙˆÙÔ + ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ + ¤ÌÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ)
• 49.
  ™™˘˘ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆˆ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ˜˜ Îη·Î·ÈÈÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ˜ 186 √ ı›Ԙ ÌÔ˘ Ô ¶¤ÙÚÔ˜ ÎÔÈÌ¿Ù·È ·fi ÙÔ Úˆ›. ∏ ˆÏ‹ÙÚÈ· ‹ıÂÏ ӷ Ô˘Ï‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î˘Ú›· ¢·Ó¿Ë ¤Ó· ··›ÛÈÔ ÊfiÚÂÌ· ·fi ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘ ¡ÒÂ. √ µÚ·Û›‰·˜ + ÎÔÈÌ¿Ù·È. √ µÚ·Û›‰·˜ + ‰È·‚¿˙ÂÈ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô. √ µÚ·Û›‰·˜ + Â›Ó·È ¯·ÚÔ‡ÌÂÓÔ˜. √ µÚ·Û›‰·˜ + ‰›ÓÂÈ ÁÏ˘Î¿ ÛÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÌÔ˘. ŸÙ·Ó ÌÈ· ·Ï‹ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ (.¯. Ô µÚ·Û›‰·˜) Û˘Ó‰˘¿˙ÂÙ·È Ì οÔÈÔ ·fi Ù· ›‰Ë ƒËÌ·ÙÈ΋˜ ºÚ¿Û˘ (∞, µ, °, ¢), ÙfiÙ ̷˜ ‰›ÓÂÈ ÌÈ· ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË, ‰ËÏ·‰‹ ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË Ì ٷ ·Ô- χو˜ ··Ú·›ÙËÙ·! √È Ï¤ÍÂȘ Ì ٷ Ú¿ÛÈÓ· ÛÙÔȯ›· Â›Ó·È ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›. ∞Ó ÙÔ˘˜ ·Ê·ÈÚ¤ÛÔ˘ÌÂ, Ì·˜ ̤ÓÂÈ Ë ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË. √ ı›Ԙ ÌÔ˘ ÎÔÈÌ¿Ù·È. ∏ ˆÏ‹ÙÚÈ· ‹ıÂÏ ӷ Ô˘Ï‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î˘Ú›· ¢·Ó¿Ë ¤Ó· ÊfiÚÂÌ·. ∞Ï‹ ÚfiÙ·ÛË + ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› = ∂·˘ÍË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË ¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 35 µÚ›ÛΈ ÔȘ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Â·˘ÍË̤Ó˜ Î·È ˘ÔÁÚ·ÌÌ›˙ˆ ÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜: 1. √ º¿Ó˘ ‹Ù·Ó ‰È¿ÛËÌÔ˜ ÁÈ·ÙÚfi˜. 2. √ ¶¤ÙÚÔ˜ ¤ÙÚˆÁ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÛΤÊÙÂÙ·È ÙȘ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙËÓ ˘Á›· ÙÔ˘. 3. ∏ ª·Ú›· ·ÁfiÚ·Û ÌÈ· ÎÔ‡ÎÏ· ·fi ÙÔ ÔÏ˘Î·Ù¿ÛÙËÌ· ¯Ù˜ ÙÔ ·fiÁÂ˘Ì·. 4. ∏ ™ÔÊ›· ·fiÎÙËÛ ¤Ó· ·Ó¤ÌÔÚÊÔ ·ÁÔÚ¿ÎÈ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ (‰ËÏ·‰‹ ϤÍÂȘ Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ˜, ·ÏÏ¿ Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÂÈϤÔÓ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ¿ÏϘ ϤÍÂȘ) ÁÈ· Ó· ÂÌÏÔ˘Ù›ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜, ÙfiÙÂ Ë ÚfiÙ·Û‹ Ì·˜ ϤÁÂÙ·È Â·˘ÍË̤ÓË:
• 50.
  187 ™˘¯Ó¿, ÁÈ· Ó·‰ÒÛÔ˘Ì ˙ˆÓÙ¿ÓÈ· Î·È ·ÌÂÛfiÙËÙ· ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜ ‹ ÁÈ· Ïfi- ÁÔ˘˜ Û˘ÓÙÔÌ›·˜, ·Ú·Ï›Ô˘Ì ÔÚÈṲ̂ӷ ·fi Ù· ·ÚÈ· Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛˆÓ, fiˆ˜, .¯. ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ, fiÙ·Ó Â‡ÎÔÏ· ÂÓÓÔ›ٷÈ... ∞ÁfiÚ·Û· ¤Ó· ÌÔχ‚È. (= ∂ÁÒ ·ÁfiÚ·Û· ¤Ó· ÌÔχ‚È.) ◊ ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔ Ú‹Ì·: – ¶ÔÈÔ˜ ¤¯ÂÈ ÛÂÈÚ¿; – ∂ÁÒ. (= ∂ÁÒ ¤¯ˆ ÛÂÈÚ¿.) ∆¤ÙÔȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙȘ ϤÌ ÂÏÏÂÈÙÈΤ˜. ¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 36 µÚ›ÛΈ ÔȘ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Â·˘ÍË̤Ó˜ Î·È ÔȘ Û‡ÓıÂÙ˜, Î·È ÙȘ ÛËÌ·‰Â‡ˆ Ì ¤Ó· ÛÙ·˘Úfi: Â·˘ÍË̤ÓË Û‡ÓıÂÙË 1. ∏ ª·Ú›· Î·È Ô ¡›ÎÔ˜ ·ÁfiÚ·Û·Ó Û›ÙÈ. 2. ∏ ∂ϤÓË Â›Ó·È Î·Ï‹ Ì·ı‹ÙÚÈ·. 3. √ ηÈÓÔ‡ÚÈÔ˜ ‰È¢ı˘ÓÙ‹˜ ÙÔ˘ Û¯ÔÏ›Ԣ Â›Ó·È ¯·ÌÔÁÂÏ·ÛÙfi˜ Î·È ÊÈÏÈÎfi˜. 4. √È ‰ÂÈÓfiÛ·˘ÚÔÈ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÚÈÓ ·fi ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ¯ÚfiÓÈ·. ¢˘Ô ÊÚ¿ÛÂȘ ϤÌ fiÙÈ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ·Ú·Ù·ÎÙÈο fiÙ·Ó ÂÓÒÓÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 14.1 ∞ (.¯. ηÈ). ∞˘Ùfi Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÊÚ¿ÛÂȘ ¿Ó ̷˙› Î·È ·›˙Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÚfiÏÔ Ì¤Û· ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË. √ √Ú¤ÛÙ˘ Î·È Ë ∞ÁÁÂϛӷ ‹Á·Ó ÛÙÔÓ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ. √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË + √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ÀÔΛÌÂÓÔ ÀÔΛÌÂÓÔ √ ‰¿ÛηÏÔ˜ Â›Ó·È ˘ÔÌÔÓÂÙÈÎfi˜ Î·È Î·ÏÔÛ˘Ó¿ÙÔ˜. ∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ + ∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ∏ ÚfiÙ·ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›· οÔÈÔ˜ ·ÚÈÔ˜ fiÚÔ˜ (˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ) Û˘Ó‰¤ÂÙ·È ·Ú·Ù·ÎÙÈο Ì οÔÈÔÓ fiÌÔÈfi ÙÔ˘ ϤÁÂÙ·È Û‡ÓıÂÙË. GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 187
• 51.
  ™™˘˘ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆˆ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ˜˜ Îη·Î·ÈÈÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ˜ 188 ∞∞..11 ∏∏ ÛÛÂÂÈÈÚÚ¿¿ ÙÙˆˆÓÓ ÛÛ˘˘ÛÛÙÙ··ÙÙÈÈÎÎÒÒÓÓ ÙÙˢ˜ ··ÏÏ‹‹˜˜ ÚÚfifiÙÙ··ÛÛˢ˜ ÀÔΛÌÂÓÔ ƒ‹Ì· ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·¤Ê·ÁÂË ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê·ÁÂÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·Ë ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê·ÁÂË ∞ÁÁÂϛӷÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ· Ë ∞ÁÁÂϛӷ¤Ê·ÁÂÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ· Ë ∞ÁÁÂϛӷÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·¤Ê·Á ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·Ë ∞ÁÁÂϛӷ¤Ê·Á ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·¤Ê·ÁÂË ∞ÁÁÂϛӷ ∏ ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË ÂÚȤ¯ÂÈ ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ Î·È ÌÈ· ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË. ™˘Ó‹ıˆ˜, Ë ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ¤Ó· Ú‹Ì· Î·È ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ. §¤ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, fiÙÈ ÙÔ ÀÔΛÌÂÓÔ, ÙÔ ƒ‹Ì· Î·È ÙÔ ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ Â›Ó·È Ù· ·ÚÈ· Û˘ÛÙ·ÙÈ- ο Ù˘ ÚfiÙ·Û˘. °È· Ó· Ù· ÁÚ¿„ˆ Û ηÚÙÂÏ¿ÎÈ·! ŸÏ˜ ÔÈ ÛÂÈÚ¤˜ ‚Á¿˙Ô˘Ó ÓfiËÌ·! ∏ ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Î‡ÚÈˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì¤Û· ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ‰ÂÓ ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙË ÛËÌ·Û›· Ù˘. ¢ËÏ·‰‹, ÔÈ ¤ÍÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¤ÊÙȷ͘, √Ú¤ÛÙË, ¤¯Ô˘Ó ÂÚ›Ô˘ ÙÔ ›‰ÈÔ ÓfiËÌ·. À¿Ú¯ÂÈ ÏÔÈfiÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÛÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì¤Û· Û ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË. øÛÙfiÛÔ, οı ÛÂÈÚ¿ ¯ÚËÛÈ- ÌÔÔÈÂ›Ù·È Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›·˜. ∞˜ ·ÏϿ͈, ÙÒÚ·, ÙË ÛÂÈÚ¿ ÛÙ· ηÚÙÂÏ¿ÎÈ· ÌÔ˘!
• 52.
  189 ŸÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷ‰ÒÛÔ˘Ì ¤ÌÊ·ÛË ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓØ Ó· ʤÚÔ˘Ì ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘. ∆fiÙÂ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ÙÔ ÚÔʤÚÔ˘Ì ÈÔ ‰˘Ó·Ù¿: ∆ËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ· ¤Ê·ÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ. ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ƒ‹Ì· ÀÔΛÌÂÓÔ ŸÙ·Ó ÚˆÙ¿Ì οÙÈ ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ٛÔÙ·, Ë ·¿ÓÙËÛË Ô˘ ı· Ì·˜ ‰ÒÛÔ˘Ó ¤¯ÂÈ ÙËÓ ÂÍ‹˜ ÛÂÈÚ¿ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ: ÀÔΛÌÂÓÔ – ƒ‹Ì· – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‹ ƒ‹Ì· – ÀÔΛÌÂÓÔ – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ. ∏ ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê·Á ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·. ÀÔΛÌÂÓÔ ƒ‹Ì· ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ŒÊ·ÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·. ƒ‹Ì· ÀÔΛÌÂÓÔ ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, Ë ·¿ÓÙËÛË Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ÌÈ· ÂÓÙÂÏÒ˜ Ó¤· ÏËÚÔÊÔÚ›·/›‰ËÛË. ∆È ¤ÁÈÓÂ; ∏ ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê·Á ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·. ŒÊ·ÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·. ∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘˘ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙËË ÛÛÂÂÈÈÚÚ¿¿ ÙÙˆˆÓÓ ÛÛ˘˘ÛÛÙÙ··ÙÙÈÈÎÎÒÒÓÓ ÙÙˢ˜ ÚÚfifiÙÙ··ÛÛˢ˜ ∏ ÈÔ Ô˘‰¤ÙÂÚË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì¤Û· Û ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË Â›Ó·È ÀÔΛÌÂÓÔ – ƒ‹Ì· – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ (À-ƒ-∞) ‹ ƒ‹Ì· – ÀÔΛÌÂÓÔ – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ (ƒ-À-∞) ∞Ó ı¤ÏÔ˘Ì fï˜ Ó· ÙÔÓ›ÛÔ˘Ì ȉȷ›ÙÂÚ· οÔÈÔ ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ. GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 189
• 53.
  ™™˘˘ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆˆ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ˜˜ Îη·Î·ÈÈÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ˜ 190 µµ.. ••Â¯¯ˆˆÚÚ››˙˙ˆˆ ÙÙÈȘ˜ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ˜ ··ÓÓ¿¿ÏÏÔÔÁÁ·· ÌÌ ÙÙÔÔ ··ÓÓ ÂÂÍÍ··ÚÚÙÙÒÒÓÓÙÙ··ÈÈ ··fifi ¿¿ÏÏÏϘ˜ ‹‹ fifi¯¯ÈÈ ∏ ·Ú¿Ù·Í‹ Ì·˜ ı· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ ¶ÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿ ¢ÒÛÙ ̷˜ ÙËÓ „‹ÊÔ Û·˜ ÙËÓ ÂÚ¯fiÌÂÓË ∫˘Úȷ΋! ·Ó ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ ÂÈÙÚ¤„Ô˘Ó ÂÂȉ‹ Î·È ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ·ÎÔ‡Û·Ì ٤ÙÔȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ì ӷ χÛÔ˘Ì ٷ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÙˆÓ Û˘ÌÔÏÈÙÒÓ Ì·˜ À¿Ú¯ÂÈ ¿ÏÏÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Ó· ¯ˆÚ›Ûˆ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ;
• 54.
  191 √ ¡›ÎÔ˜ ›ÂfiÙÈ ı· ¿ÂÈ ÛÙË Û˘Ó·˘Ï›·. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ›Â] √ ¶¤ÙÚÔ˜ ÚÒÙËÛ ÔÈÔ ‹Ù·Ó ÙÔ ıÚ·Ó›Ô ÙÔ˘. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÚÒÙËÛÂ] ∆· ·È‰È¿ ͇ÓËÛ·Ó fiÙ·Ó Â›¯Â È· ÍËÌÂÚÒÛÂÈ. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ¯ÚfiÓÔ˘] √ µ·Û›Ï˘ ÛÔ‡‰·Û ÁÈ· Ó· ÌÔÚʈı›. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÎÔÔ‡] OÈ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û˘ÌÏËÚÒÓÔ˘Ó ÙȘ ·ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Î·È Â›Ù ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ˆ˜ fiÚÔÈ ÙÔ˘˜ (˘ÔΛÌÂÓ·, ·ÓÙÈΛÌÂÓ·) ›Ù ̷˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÌÈ· ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ̤۷ ÛÙȘ Ôԛ˜ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ·˘Ùfi Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ Ë Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË. √È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰Â ÛÙ¤ÎÔÓÙ·È ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ. ∫·È ÔÈ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜; º˘ÛÈο! ∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ·Ó ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÛÙ·ıÔ‡Ó ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ ‹ fi¯È. √È ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ·ÚȘ Î·È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ / ‰Â˘ÙÂ- Ú‡ԢÛ˜. √È Î‡ÚȘ ¤¯Ô˘Ó ·˘ÙÔÙÂϤ˜ ÓfiËÌ· Î·È ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÛÙ·ıÔ‡Ó ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜. ¶.¯. ∏ ·Ú¿Ù·Í‹ Ì·˜ ÌÂÙ¿ ÙȘ ÂÎÏÔÁ¤˜ ı· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘. ¶ÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿; ¢ÒÛÙ ̷˜ ÙËÓ „‹ÊÔ Û·˜ ÙËÓ ÂÚ¯fiÌÂÓË ∫˘Úȷ΋! ¶ÚÔÛ¤¯ˆ! √È Î‡ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·È ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜. ¡· ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÌÈ· ÂÚÒÙËÛË ÙÔ˘ ÔÌÈÏËÙ‹ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÎÚÔ·Ù‹: £¤ÏÂÙ ӷ ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿; ¶ÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿; ; ; ; ; ; ;; GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 191
• 55.
  Επίθετα σε –ης,- ης, -ες Τα επίθετα αυτά έχουν τρία γένη (είναι τριγενή) και ουσιαστικά δύο καταλήξεις (είναι δικατάληκτα), μία για το αρσενικό και το θηλυκό γένος (σε –ης) και μία για το ουδέτερο (σε –ες), ενώ κλίνονται ως εξής: ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΘΗΛΥΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -ΗΣ Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική (ο/η) διεθνής (οι) διεθνείς Γενική (του/της) διεθνούς (των) διεθνών Αιτιατική (το/τη) διεθνή (τους/τις) διεθνείς Κλητική διεθνή διεθνείς ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -ΕΣ Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική (το) διεθνές (τα) διεθνή Γενική (του) διεθνούς (των) διεθνών Αιτιατική (το) διεθνές (τα) διεθνή Κλητική διεθνές διεθνή Επίθετα σε –ης, - ης, -ες Τα επίθετα αυτά έχουν τρία γένη (είναι τριγενή) και ουσιαστικά δύο καταλήξεις (είναι δικατάληκτα), μία για το αρσενικό και το θηλυκό γένος (σε –ης) και μία για το ουδέτερο (σε –ες), ενώ κλίνονται ως εξής: ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΘΗΛΥΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -ΗΣ Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική (ο/η) διεθνής (οι) διεθνείς Γενική (του/της) διεθνούς (των) διεθνών Αιτιατική (το/τη) διεθνή (τους/τις) διεθνείς Κλητική διεθνή διεθνείς ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -ΕΣ Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική (το) διεθνές (τα) διεθνή Γενική (του) διεθνούς (των) διεθνών Αιτιατική (το) διεθνές (τα) διεθνή Κλητική διεθνές διεθνή Πηγή: https://www.themata4all.com
• 56.
  Επίθετα σε –ης,-ης, ες Η ζωή έξω από την πόλη • Ζάρκος Δημήτριος • Μίσσιου Γεωργία • http://mathitiskaidaskalos.blogspot.gr
• 57.
  Το μικρό άνοιξετην ξύλινη Ποια είναι τα ουσιαστικά της παραπάνω πρότασης; Ποια λέξη μας δείχνει τι ιδιότητα – χαρακτηριστικό έχει το κορίτσι; Ποια λέξη μας δείχνει τι ιδιότητα – χαρακτηριστικό έχει η πόρτα; Τα επίθετα περιγράφουν ένα χαρακτηριστικό των ουσιαστικών που συνοδεύουν. Έχουν τρία γένη (αρσενικό θηλυκό, ουδέτερο) και κλίνονται όπως τα ουσιαστικά.
• 58.
  Τα επίθετα είναιπάντα στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση με τα ουσιαστικά που συνοδεύουν. Τα πέτρινος σπίτια είναι πολύ όμορφα. Ο ξύλινος σκάλα οδηγούσε στο δεύτερο όροφο. Βρες το λάθος: Το ουσιαστικό είναι ουδέτερο, πληθυντικού αριθμού και σε ονομαστική πτώση. Το επίθετο είναι αρσενικό, ενικού αριθμού και σε ονομαστική πτώση. Πώς είναι το σωστό; Τα πέτρινα σπίτια είναι πολύ όμορφα. Το ουσιαστικό είναι θηλυκό, ενικού αριθμού και σε ονομαστική πτώση. Το επίθετο είναι αρσενικό, ενικού αριθμού και σε ονομαστική πτώση. Πώς είναι το σωστό; Η ξύλινη σκάλα οδηγούσε στο δεύτερο όροφο.
• 59.
  Επίθετα σε –ης,- ης, -ες Τα επίθετα αυτά έχουν τρία γένη (είναι τριγενή) και ουσιαστικά δύο καταλήξεις (είναι δικατάληκτα), μία για το αρσενικό και το θηλυκό γένος (σε –ης) και μία για το ουδέτερο (σε –ες), ενώ κλίνονται ως εξής: Τα δικατάληκτα επίθετα αυτής της κατηγορίας μπορεί να είναι:
• 60.
  Οξύτονα, διατηρώντας τον τόνοστη λήγουσα σε όλη την κλίση.
• 61.
  Ενικός αριθμός Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική οδιεθνής του διεθνούς το διεθνή διεθνή η διεθνής της διεθνούς τη διεθνή διεθνής το διεθνές του διεθνούς το διεθνές διεθνές οι διεθνείς των διεθνών τους διεθνείς διεθνείς οι διεθνείς των διεθνών τις διεθνείς διεθνείς τα διεθνή των διεθνών τα διεθνή διεθνή
• 62.
  αβαθής –ής –ές πολυετής–ής –ές ακριβής –ής –ές ομοειδής –ής –ές αξιοπρεπής –ής –ές ισοταχής –ής –ές αφανής –ής –ές ευσεβής –ής –ές διαρκής –ής –ές ευπαθής –ής –ές διγενής –ής –ές ειλικρινής –ής –ές επιμελής –ής –ές προσφιλής –ής –ές υγιής –ής –ές αληθής –ής –ές ευγενής –ής –ές επιβλαβής –ής –ές Όμοια κλίνονται:
• 63.
  Παροξύτονα, αλλά µε μετακίνησητου τόνου στην προπαραλήγουσα στην ονομαστική και αιτιατική ενικού του ουδετέρου.
• 64.
  Ενικός αριθμός Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική οεπιμήκης του επιμήκους τον επιμήκη επιμήκη η επιμήκης της επιμήκους την επιμήκη επιμήκη το επίμηκες του επιμήκους το επίμηκες επίμηκες οι επιμήκεις των επιμήκων τους επιμήκεις επιμήκεις οι επιμήκεις των επιμήκων τις επιμήκεις επιμήκεις τα επιμήκη των επιμήκων τα επιμήκη επιμήκη
• 65.
  Όμοια κλίνονται: • ο,ηισομήκης –ης το ισόμηκες • ο, η διαμήκης –ης το διάμηκες • ο, η αυθάδης, το αύθαδες • ο, η αυτάρκης, το αύταρκες • ο, η καλοήθης, το καλόηθες • ο, η συνήθης, το σύνηθες
• 66.
  Παροξύτονα, αλλά µε μετακίνησητου τόνου στη λήγουσα στη γενική πληθυντικού.
• 67.
  Ενικός αριθμός Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική οευώδης του ευώδους τον ευώδη ευώδη η ευώδης της ευώδους την ευώδη ευώδη το ευώδες του ευώδους το ευώδες ευώδες οι ευώδεις των ευωδών τους ευώδεις ευώδεις οι ευώδεις των ευωδών τις ευώδεις ευώδεις τα ευώδη των ευωδών τα ευώδη ευώδη
• 68.
  Όμοια κλίνονται: ο, ηαµµώδης, το αµµώδες (των αµµωδών) ο, η αφρώδης, το αφρώδες (των αφρωδών) ο, η βραχώδης, το βραχώδες (των βραχωδών) ο, η δηλητηριώδης, το δηλητηριώδες (των δηλητηριωδών) ο, η θορυβώδης, το θορυβώδες (των θορυβωδών) ο, η ελώδης , το ελώδες (των ελωδών) ο, η πομπώδης , το πομπώδες (των πομπωδών) ο, η χυμώδης , το χυμώδες (των χυμωδών) ο, η αλματώδης , το αλματώδες (των αλματωδών) ο, η αιματώδης , το αιματώδες (των αιματωδών) ο, η δασώδης , το δασώδες (των δασωδών) ο, η θαμνώδης , το θαμνώδες (των θαμνωδών) ο, η θεμελιώδης , το θεμελιώδες (των θεμελιωδών) ο, η θηριώδης , το θηριώδες (των θηριωδών) ο, η ιδεώδης , το ιδεώδες (των ιδεωδών) ο, η ενθουσιώδης , το ενθουσιώδες (των ενθουσιωδών)
• 69.
  Συμπλήρωσε το κενόμε το σωστό τύπο του επιθέτου Πολύ συχνά δε μπορούμε να παρακολουθήσουμε την (αλματώδης) ανάπτυξη της τεχνολογίας. Σκέφτομαι: Το επίθετο ποιο ουσιαστικό θα συνοδεύει; Την ανάπτυξη Σε ποιο γένος, αριθμό και πτώση βρίσκεται το ουσιαστικό; Είναι θηλυκό, ενικού αριθμού και βρίσκεται σε αιτιατική πτώση. Συνεπώς και το επίθετο θα πρέπει να είναι θηλυκού γένους, ενικού αριθμού και σε πτώση αιτιατική. αλματώδη
• 70.
  Συμπλήρωσε το κενόμε το σωστό τύπο του επιθέτου Βρίσκεται στο νοσοκομείο, καθώς τον τσίμπησε ένα (δηλητηριώδης) φίδι. Σκέφτομαι: Το επίθετο ποιο ουσιαστικό θα συνοδεύει; Το φίδι Σε ποιο γένος, αριθμό και πτώση βρίσκεται το ουσιαστικό; Είναι ουδέτερο, ενικού αριθμού και βρίσκεται σε αιτιατική πτώση. Συνεπώς και το επίθετο θα πρέπει να είναι ουδετέρου γένους, ενικού αριθμού και σε πτώση αιτιατική. δηλητηριώδες
• 71.
  Δημιουργία: • Ζάρκος Δημήτριος •Μίσσιου Γεωργία • http://mathitiskaidaskalos.blogspot.gr
• 72.
  Ονοματικές & ρηματικέςπροτάσεις Αποστόλης Αγγελόπουλος ~ 1 ~ Να μετατρέψεις τις ρηματικές προτάσεις σε ονοματικές και το αντίστροφο. Απέρριψε την πρότασή μου. ______________________________________________ Εντοπίστηκαν οι αγνοούμενοι. ______________________________________________ Η βράβευση του άριστου μαθητή. ______________________________________________ Φυσάει δυνατά ο άνεμος. ______________________________________________ Το πότισμα των λουλουδιών. ______________________________________________ Η αντιμετώπιση του φονικού ιού. ______________________________________________ Δήλωσε πως θα παραιτηθεί απ’ τη δουλειά του ______________________________________________ Δεν είναι δυνατή η πρόβλεψη του καιρού ______________________________________________ Είναι υποχρέωση όλων μας να προστατεύουμε τα δάση ______________________________________________ Η νοσοκόμα ανέλαβε την περιποίηση του αρρώστου. ______________________________________________ Οι κάτοικοι αποφάσισαν να κατασκευάσουν μια γέφυρα που θα συνδέει τα δυο χωριά. ______________________________________________ ______________________________________________
• 73.
  Οι καταλήξεις -μαι/-μεκαι -ται/-τε Αποστόλης Αγγελόπουλος ~ 1 ~  Όταν το βιβλίο είναι ενδιαφέρον, ξεχνιέμ......... και διαβάζω με τις ώρες.  Δεν πρέπει να ξεχνάμ......... τους συνανθρώπους μας που υποφέρουν.  Έρχετ......... σε λίγο.  Έρχεστ......... να σας πω κάτι;  Γιατί μου απαγορεύετ......... να παίξω;  Απαγορεύετ......... να πετάς κάτω σκουπίδια.  Ντύνετ......... για το σχολείο.  Ντύνετ......... το μωρό να το πάω μια βόλτα;  Δεν είναι σωστό να τους ζαλίζουμ......... με τις φωνές μας.  Ζαλίζομ......... στο καράβι.  Το ιατρείο βρίσκε......... κοντά στην πλατεία.  Από εδώ που καθόμαστε φαίνε......... το γήπεδο.  Μη μιλά δυνατά γιατί το μωρό κοιμά......... .  Μην κινείστ......... στο αντίθετο ρεύμα.  Το αυτοκίνητο μου κινείτ......... με βενζίνη.  Η θάλασσα ρυπαίνετ......... από τις πετρελαιοκηλίδες.  Μη ρυπαίνετ......... τις ακτές με σκουπίδια.  Φαίνετ......... πως η διαρροή θα σταματήσει.  Δε γίνετ......... να μολύνουμε το περιβάλλον.  Μη φεύγε......... τόσο γρήγορα. Μείνε......... λίγο ακόμα.  Αυτό το σπίτι δεν πουλιέ......... . Θέλετε να δεί......... κάποιο άλλο;  Το πρωί σηκώνο…… νωρίς και ετοιμάζο…… για το σχολείο  Όταν μαλώνου…...., εγώ στενοχωριέ….…
• 74.
  Οι καταλήξεις -μαι/-μεκαι -ται/-τε Αποστόλης Αγγελόπουλος ~ 2 ~  Εσείς καθαρίζε…... κι αυτοί ξεκουράζο…...  Μην ξεχνά…... ότι από την προσπάθειά σας εξαρτά…... η επιτυχία του έργου.  Το απόγευμα θα σε περιμένω να διαβάσου…... μαζί.  Δεν πρόκει…… να σας αφήσου…… να φύγε…….  Αυτά τα χωράφια δεν καλλιεργούν……. πια.  Φαίνε……. ότι δεν θα μπορέσε…… να τελειώσε……. τις ασκήσεις σας έγκαιρα.  Μην τους απασχολεί....... την ώρα που ασχολούν.......... με τα μαθήματά τους.  Στενοχωριέ......... όταν σε βλέπω άκεφο.  Προσπαθού.......... να μη σας στενοχωρού...........  Να τον παρακολουθεί......... διακριτικά, για να μην καταλάβει τίποτα.  Σας παρακαλού......... να διατηρεί......... τους χώρους καθαρούς.  Το γάλα διατηρεί......... στο ψυγείο.  Η χαρουπιά συναντά......... σε χαμηλά υψόμετρα, κοντά στη θάλασσα.  Κάθε χρόνο τον Αύγουστο βλέπου........ στο νυχτερινό ουρανό μια θεαματική βροχή από αστέρια.
• 75.
  Περίληψη Οδηγίες για τησύνταξή της από τη Σταυρούλα Μαυρομματίδου
• 76.
  Τι είναι περίληψη •Σύμφωνα με το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, περίληψη είναι ένα «γραπτό ή προφορικό κείμενο που αποδίδει το περιεχόμενο άλλου, εκτενέστερου κειμένου, με τρόπο σύντομο και χωρίς να αναφέρεται σε όσα θεωρούνται λιγότερο σημαντικά ή ουσιώδη».
• 77.
  Δηλαδή; • Η περίληψη,δηλαδή, είναι η απόδοση ενός αρχικού κειμένου, αλλά με τρόπο συνοπτικό και περιεκτικό. Διαβάζοντας κάποιος την περίληψή μας, πρέπει να είναι σε θέση να κατανοεί την «ουσία» του αρχικού κειμένου. Έτσι το νέο κείμενο μπορεί να υποκαθιστά το αρχικό.
• 78.
  Έκταση περίληψης • Συνήθωςη περίληψη είναι το 1/3 του αρχικού κειμένου. Φυσικά το μέγεθός της εξαρτάται Α. από την έκταση του κειμένου, Β. το λόγο για τον οποίο γίνεται η περίληψη και Γ. την αφαιρετική ικανότητα του συντάκτη της. • Κατά βάση στις εξετάσεις (πανελλαδικές ή μη) δίνεται ένας συγκεκριμένος αριθμός λέξεων που πρέπει να τηρείται (και να μη γίνεται υπέρβασή του για περισσότερες από 10-15 λέξεις).
• 79.
  Τρόπος εργασίας μεστόχο τη σύνταξη της περίληψης • Αρχικά μελετάμε προσεκτικά το κείμενο που μας δίνεται. Η ανάγνωση πρέπει να είναι ενδελεχής/ουσιαστική και να επαναληφθεί μάλιστα πολλές φορές (2-3 κ.α.) μέχρι να γίνει τελείως κατανοητό το κείμενο και να μην υπάρχει πιθανότητα παρανόησης του νοήματός του. • Επισημαίνουμε το θέμα του (που βρίσκεται είτε στον τίτλο ή τον πρόλογο, τον επίλογο ή συνάγεται από ολόκληρο το κείμενο).
• 80.
  • Στη συνέχειαπροχωρούμε κατά παράγραφο. Γράφουμε ένα πλαγιότιτλο ή υπογραμμίζουμε βασικά σημεία, κρατώντας σημειώσεις. • Προσπαθούμε να συνδέσουμε τις σημειώσεις, εντοπίζοντας τη βαθύτερη σχέση που υπάρχει μεταξύ των παραγράφων (της 1ης με τη 2η , της 2ης με την 3η κ.ο.κ.) • Γράφουμε σε συνεχή λόγο την περίληψη, φροντίζοντας να συνδέουμε τις φράσεις μας με μεταβατικές λέξεις, ώστε να εξασφαλίζουμε τη συνοχή.
• 81.
  Κατά τη σύνταξητου κειμένου μας… • Ξεκινάμε με τις φράσεις «Ο συγγραφέας/ αρθρογράφος/ δοκιμιογράφος/ συντάκτης του κειμένου αναφέρει/παρουσιάζει/ επισημαίνει/ τονίζει/ καταθέτει την άποψή του για… και ακολουθεί το θέμα του κειμένου. • Χρησιμοποιούμε μία διαρθρωτική λέξη (Αρχικά, πρώτα-πρώτα κλπ) και παρουσιάζουμε συνοπτικά την ιδέα της πρώτης παραγράφου (με βάση τις σημειώσεις ή τον πλαγιότιτλο που κρατήσαμε). Ενδεικτικά ρήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το συντάκτη είναι: ο συγγραφέας διαπιστώνει/ ισχυρίζεται/ υποστηρίζει/ παρατηρεί/ επεξηγεί/ αποδεικνύει/ επισημαίνει/ περιγράφει/ διευκρινίζει/ αιτιολογεί/ βεβαιώνει/ τεκμηριώνει την άποψή του κα
• 82.
  • Συνδέουμε μετη χρήση μιας διαρθρωτικής λέξης τις δύο περιόδους, παραθέτοντας την ιδέα της επόμενης παραγράφου. • Ακολουθούμε αυτή τη διαδικασία για όλες τις παραγράφους του κειμένου, δίνοντας πάντα βαρύτητα στο νόημα και τη συνέχεια του λόγου. • Κλείνουμε την περίληψη λέγοντας «συμπερασματικά θα λέγαμε ότι/ επιλογικά/ τελικά/ ανακεφαλαιώνοντας/ συνάγεται το συμπέρασμα ότι/ συνοψίζοντας/ ο συγγραφέας καταλήγει ή συμπεραίνει ότι… κ.α.
• 83.
  Παρατηρήσεις • Η περίληψηγράφεται σε μία παράγραφο. • Είναι ανάγκη να αποφεύγεται η αντιγραφή φράσεων-λέξεων του κειμένου. Αν χρησιμοποιηθεί κάποια/κάποιες από αυτές, πρέπει να μπουν σε εισαγωγικά. • Δεν σχολιάζουμε ιδέες ή επιχειρήματα του συγγραφέα. Απλώς τα παραθέτουμε, χωρίς να εκφράζουμε την προσωπική μας άποψη.
• 84.
  • Δε μιμούμαστετο ύφος του συγγραφέα. Ας μην ξεχνάμε ότι η περίληψη είναι προσωπικό μας δημιούργημα. • Δε γενικεύουμε, αλλά ούτε οδηγούμαστε σε υπερβολική αφαίρεση. Καλό είναι να υπάρχει ισορροπία και σωστή αναλογία των μερών του αρχικού κειμένου. • Κρατάμε τη δομή του πρωτότυπου κειμένου και δεν παραλείπουμε παραγράφους, παρά μόνο αν δεν έχουν ουσιαστικό νόημα ή οι ιδέες έχουν επαναληφθεί προηγουμένως.
• 85.
  • Δε χρειάζεταινα καταγράφουμε παραδείγματα/ λεπτομέρειες του αρχικού κειμένου, παρά μόνο αν είναι αναγκαία για την κατανόηση και πάντα σε σωστή αναλογία. • Κάνουμε διάκριση στα πρόσωπα που «μιλάνε» στο κείμενο. Αν δηλαδή ο συγγραφέας παραθέτει τη γνώμη κάποιου άλλου, είναι δέον να διαφοροποιηθεί η άποψη αυτού του ομιλητή από εκείνες που καταγράφει ο συγγραφέας μας. • Φροντίζουμε να είμαστε αντικειμενικοί και να μην παρανοούμε απόψεις του συγγραφέα. • Συνήθως επιλέγουμε την παθητική σύνταξη, για συντομία και αντικειμενικότητα.
• 87.
  • Και φυσικάενδιαφερόμαστε για την ενότητα του λόγου, την αλληλουχία των νοημάτων και τη συνοχή του κειμένου μας. Δεν ξεχνάμε να χρησιμοποιούμε διαρθρωτικές λέξεις όπως: ◊ Επίσης, ακόμα, επιπλέον, εκτός από αυτό, επιπρόσθετα, συν τοις άλλοις, όχι μόνο… αλλά και, αξίζει να προστεθεί ότι ... ◊ Αντίθετα, αλλά, όμως, απ’την άλλη μεριά, απεναντίας, εξάλλου, παρ’όλα αυτά, μολονότι, αν και, παρόλο που, ενώ, στον αντίποδα ◊ Πρώτα-πρώτα, αρχικά, δεύτερον, έπειτα, στη συνέχεια, το επόμενο επιχείρημα, στο τέλος ◊ Λόγου χάρη, για παράδειγμα
• 88.
  ◊ Επειδή, γιατί,διότι, καθώς, αφού, εξαιτίας του γεγονότος ότι, ένας ακόμα λόγος, εφόσον ◊ Κατά συνέπεια, ως αποτέλεσμα/επακόλουθο, απόρροια όλων αποτελεί, ώστε, λοιπόν, άρα, επομένως, συμπερασματικά, γι’αυτό το λόγο, έτσι ◊ Εάν, σε περίπτωση που, με την προϋπόθεση ότι ◊ Αξίζει να σημειωθεί, πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή, χρειάζεται να τονιστεί, είναι αξιοσημείωτο ότι, το κυριότερο, το σπουδαιότερο, αυτό που προέχει, ιδιαιτέρως σημαντικό είναι ◊ Ειδικότερα, με άλλα λόγια, δηλαδή, πιο συγκεκριμένα, αυτό σημαίνει ότι κα
• 89.
  • ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ. ΚΑΙ ΜΗΝ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΤΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΥΧΟΝ ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ. Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΤΟ ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ!
• 90.
  Ενότητα 7η: Η ζωήέξω από την πόλη Ο εκπαιδευτικός: Σουλιόπουλος Φώτης Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 91.
  ΢τόχοι ενότητας  Πώςπαρουσιάζουμε πληροφορίες για ένα γεγονός που συνέβη  Πώς μετατρέπουμε τις ονοματικές προτάσεις σε ρηματικές (και αντίστροφα)  Πώς κλίνονται τα επίθετα σε –ης, -ης, -ες  Πώς χρησιμοποιούνται οι κλιτές μετοχές τα –μένος, -μένη, -μένο  Πώς περιγράφουμε χώρους που μας κάνουν να νιώθουμε έντονα συναισθήματα  Πώς μιλάμε κυριολεκτικά ή μεταφορικά για κάτι  Πώς ξεχωρίζουμε μια απλή από μια επαυξημένη πρόταση  Πώς περιγράφουμε μια σειρά από πράξεις. π.χ. έθιμα, ή κοινωνικά γεγονότα  Πώς χρησιμοποιούμε τον ενεστώτα και τον αόριστο  Πώς κάνουμε μια περίληψη Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 92.
  Σο σκιάχτρο Η ΒούλαΑρβανιτίδη κατάγεται από τα Μαράσια της Ορεστιάδας στον νομό Έβρου. Ζει στην Αθήνα και ασχολείται με τις γραφικές τέχνες. Διατηρεί δικό της εκδοτικό οίκο με την επωνυμία «Πάρολος». Έχει δημοσιεύσει έργα σε περιοδικά και εφημερίδες, ενώ έχει εκδώσει εννέα ποιητικές συλλογές, μια συλλογή διηγημάτων και μια νουβέλα. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 93.
  Ολική καταστροφή στιςκαλλιέργειες Πώς γράφουμε ένα άρθρο Όταν παρουσιάζουμε πληροφορίες για ένα γεγονός, το άρθρο μας πρέπει να περιλαμβάνει:  Σο θέμα του άρθρου μας  Πού και πότε συνέβη το γεγονός που περιγράφουμε  Ποια είναι η αιτία και ποιοι εμπλέκονται με το γεγονός  Ποιες είναι οι συνέπειες και ποιους κινδύνους δημιούργησε  Πώς αντιμετωπίστηκαν οι κίνδυνοι Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 94.
  Ονοματική και ρηματικήφράση  Ρηματική ονομάζεται μια φράση όταν περιέχει ρήμα. Π.χ. Πλημμύρησε η πόλη  Ονοματική ονομάζεται η φράση που δεν περιέχει ρήμα (αποτελείται από λέξεις που είναι ονόματα, συνήθως ουσιαστικά) Π.χ. Πλημμύρα στην πόλη. Οι ονοματικές φράσεις χρησιμοποιούνται σε τίτλους: κεφαλαίων, βιβλίων, εφημερίδων, διαφημιστικών κειμένων Για να μετατρέψουμε μια ονοματική φράση σε ρηματική μετατρέπουμε ένα ουσιαστικό σε ρήμα και αντίστροφα. Ονοματική φράση Ρηματική φράση Πλημμύρα στην πόλη.  Πλημμύρισε η πόλη. Κατεδαφίστηκε κτίριο  Κατεδάφιση κτιρίου. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 95.
  Επίθετα σε –ης,-ης, -ες Σα επίθετα αυτά έχουν τις ίδιες καταλήξεις στο αρσενικό και θηλυκό γένος (δικατάληκτα). Σα επίθετα σε –ης, -ης, -ες δεν έχουν κλητική! Με τον ίδιο τρόπο κλίνονται τα ευτυχής, διαρκής, συνεχής, πολυτελής, ευγενής, δημοφιλής, κ.ά. Ενικός αριθμός Ονομ. ο συνεχής η συνεχής το συνεχές Γεν. του συνεχούς της συνεχούς του συνεχούς Αιτ. το συνεχή τη συνεχή το συνεχές Πληθυντικός αριθμός Ονομ. οι συνεχείς οι συνεχείς τα συνεχή Γεν. των συνεχών των συνεχών των συνεχών Αιτ. τους συνεχείς τις συνεχείς τα συνεχή Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 96.
  Κλιτές μετοχές Οι κλιτέςμετοχές φτιάχνονται από ρήματα αν προσθέσουμε τις καταλήξεις –μένος, -μένη,-μένο. π.χ. θυμώνω – θυμωμένος κιτρινίζω – κιτρινισμένος Η κλιτή μετοχή μοιάζει με επίθετο, γιατί συνοδεύει ουσιαστικά και τα προσδιορίζει. Οι κλιτές μετοχές κλίνονται όπως τα επίθετα σε –ος, -η, -ο. Σις χρησιμοποιούμε για να δώσουμε περισσότερες πληροφορίες για το πώς γίνεται αυτό που περιγράφουμε ή για κάποια ονοματική φράση. Λέξεις που ξεκίνησαν ως κλιτές μετοχές μπορεί να γίνουν ουσιαστικά. π.χ. το κρατούμενο, το περιεχόμενο, κ.ά. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 97.
  Σριάντα εννιά καφενείακαι ένα κουρείο Η Φωτεινή Φραγκούλη γεννήθηκε στο Μόλυβδο της Λέσβου. Έχει σπουδάσει παιδαγωγικά και ψυχολογία και εργάζεται ως δασκάλα στην Αθήνα. Έχει κερδίσει το βραβείο παιδικού λογοτεχνικού βιβλίου με το βιβλίο της: «Εφτά ορφανά μολύβια … εφτά ιστορίες». Έχει εκδώσει τα: «Σο χωραφάκι της αγάπης», «Η Κυράνη του δάσους», «Η Πορφυρένια και το μαντολίνο της», «Σο μισό πιθάρι», «Σο ταίρι της αταίριαστης», «Οι άγγελοι των κοχυλιών», «Σο τραγούδι της Περσεφόνης» και το «Εφτά ορφανά μολύβια … εφτά ιστορίες» Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 98.
  Πώς περιγράφουμε έναχώρο που μας κάνει να έχουμε έντονα συναισθήματα Για να περιγράψουμε έναν τέτοιο χώρο αναφέρουμε:  Πού ήταν ο χώρος αυτός  Πώς είναι εξωτερικά και εσωτερικά  Για ποιο λόγο αγαπάμε αυτό το χώρο ή πώς τον γνωρίσαμε  Ποια πρόσωπα ζούσαν εκεί και τι κάναμε μαζί τους  Σι σκεφτόμασταν και τι νιώθαμε κάθε φορά που βρισκόμασταν εκεί  Σι συναισθήματα που προκαλεί τώρα όταν τον επισκεπτόμαστε Όταν περιγράφουμε τέτοιους χώρους χρησιμοποιούμε εικόνες (οπτικές, ακουστικές, οσφρητικές, γευστικές) ΢υχνά χρησιμοποιούμε μεταφορική γλώσσα για να εκφράσουμε την προσωπική μας άποψη για το χώρο. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 99.
  Κυριολεξία και μεταφορά Κυριολεξίαέχουμε όταν χρησιμοποιούμε τις λέξεις (ουσιαστικά, επίθετα, ρήματα, επιρρήματα, μετοχές) με την πραγματική τους σημασία. π.χ. Η Ειρήνη φοράει ένα χρυσό δαχτυλίδι. Αυτό το σπίτι είναι φτιαγμένο από πέτρα. Μεταφορά έχουμε όταν χρησιμοποιούμε τις λέξεις με αλλαγμένη τη σημασία τους, η οποία όμως συνδέεται με την πραγματική τους σημασία. π.χ. Η Ειρήνη έχει χρυσή καρδιά. Ο Γιώργος έκανε την καρδιά του πέτρα. Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/
• 100.
  Απλές και επαυξημένεςπροτάσεις Απλή πρόταση είναι αυτή που έχει μόνο τους κύριους όρους: υποκείμενο, ρήμα, αντικείμενο ή κατηγορούμενο. Επαυξημένη είναι η πρόταση που εκτός από τους κύριους όρους έχει και προσδιορισμούς (επίθετα, επιρρήματα, εμπρόθετες φράσεις, κ.ά. ) π.χ. Ο Γιώργος παίζει. (απλή πρόταση) Ο Γιώργος, που είναι καλός ποδοσφαιριστής, παίζει μπάλα στο γήπεδο του σχολείου του. (επαυξημένη πρόταση) Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/