Ευριπίδη Ελένη, Έξοδος, 1η σκηνή, στίχοι 1653-1778

1. Θεοκλύμενος (Αντώνης Καρυστινός), ΔΗΠΕΘΕ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ – ΔΗΠΕΘΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ, καλοκαίρι 2013, σκηνοθεσία Βασίλης Νικολαΐδης

2. Γκίκας Μπινιάρης (Θεοκλύμενος), Έλλη Βοζικιάδου (Α'
Κορυφαία), Στέλιος Βόκοβιτς (Αιγύπτιος Άγγελος). Από την
παράσταση του Εθνικού θεάτρου το 1962
σελ. 123

3. Ανακουφιστική είδηση για τους θεατές. Ο Αγγελιαφόρος
θα βγάλει τους θεατές από το άγχος της προσμονής.
Αγανάκτηση, οργή.
Χλευαστικός, θρασύς τόνος, κοφτή ανακοίνωση είδησης, άξεστος
Συγκλονίζεται, σπασμωδική αντίδραση αφού ειρωνεύεται, αλαζόνας,
δύσπιστος για την ειλικρίνεια του Αγγελιαφόρου.
Προκλητικός, θρασύς, έχει εκνευριστεί από
το ειρωνικό ύφος του Θεοκλύμενου.
Είσοδος από δεξιά πάροδο.

5. Οι Αιγύπτιοι ναύτες υπακούουν τυφλά στις εντολές του
Θεοκλύμενου κι έτσι είναι ανίκανοι για οποιαδήποτε
πρωτοβουλία. Αν και υποψιάστηκαν ότι κάτι δεν ήταν σωστό
προτίμησαν από φόβο στον αφέντη τους να αδρανήσουν.

8. Ένας Αιγύπτιος ναύτης
με ηγετικά χαρίσματα
παίρνει την κατάσταση
στα χέρια του και
ξεσηκώνει τους
συντρόφους του. Είναι
όμως αργά. Με την
προηγούμενη αδράνειά
τους έχασαν την
ευκαιρία να
αντιμετωπίσουν τους
Έλληνες όσο
βρίσκονταν στην ξηρά.
Οι πολιτισμένοι Έλληνες προβαίνουν σε άγρια σφαγή των
ανυποψίαστων και άοπλων Αιγυπτίων, εικόνα που προκαλεί
φρίκη και απέχθεια στο θεατή και συγκλονίζει με την
αντιστροφή των αξιών οι οποίες έθρεψαν το στερεότυπο
της ελληνικής ανωτερότητας απέναντι στους βαρβάρους.

9. Άφθονη βία
Η Ελένη ωθεί τους δικούς της εναντίον
των άοπλων σχεδόν αντιπάλων τους
και το καράβι γεμίζει με πτώματα.

11. Η αποστολή του υπηρετεί την ενότητα
τόπου και την απαγόρευση παράστασης
φόνων, ανθρωποκτονιών και γενικά βίαιων
πράξεων στη σκηνή.

13. Ο Αγγελιαφόρος είναι ανώνυμος, δευτερεύον πρόσωπο, ταπεινής καταγωγής, λαϊκός,
αμόρφωτος. Γενικά δεν έχει καλούς τρόπους και ευγένεια αλλά είναι καλός αφηγητής.
Μεταφέρει και γενικά ζωντανεύει όσα συμβαίνουν γύρω του με κάθε λεπτομέρεια.
- Δεν είναι αμερόληπτος – χρησιμοποιεί α΄ πληθυντικό πρόσωπο για
Αιγύπτιους ναύτες – εκφράζει απέχθεια και απαξίωση για Αχαιούς –
είναι συναισθηματικά φορτισμένος - καταγγέλλει έμμεσα τον
Θεοκλύμενο για τις λανθασμένες αποφάσεις του γιατί φοβάται μην του
επιρρίψει ο βασιλιάς τις ευθύνες.
Κερδίζει σε ζωντάνια,
αμεσότητα γιατί η περιγραφή
είναι βιωματική. Χάνει η
αφήγηση σε αντικειμενικότητα.

14. Στέλιος Βόκοβιτς (Αγγελιαφόρος Αιγύπτιος), Γκίκας Μπινιάρης (Θεοκλύμενος), θίασος. Από την παράσταση
του Εθνικού θεάτρου το 1977.

15. Χωρίς καμία ευαισθησία θυσιάστηκαν αθώοι, ανώνυμοι άνθρωποι.
Θύματα πολέμου, αναλώσιμοι, που κανένας δεν ενδιαφέρεται γι’
αυτούς. Ούτε η Ελένη, ούτε οι θεοί, ούτε η Θεονόη. Μήπως για άλλη
μία φορά καταγγέλλεται από τον Ευριπίδη ο πόλεμος;
Στέλιος Βόκοβιτς (Αγγελιαφόρος Αιγύπτιος), Γκίκας Μπινιάρης (Θεοκλύμενος), θίασος. Από την παράσταση
του Εθνικού θεάτρου το 1977.

16. Στέλιος Βόκοβιτς (Αγγελιαφόρος Αιγύπτιος), Γκίκας Μπινιάρης (Θεοκλύμενος), θίασος. Από την παράσταση
του Εθνικού θεάτρου το 1977.

17. Συνειδητοποιούν οι θεατές τις επιπτώσεις του πολέμου οι οποίες
προβάλλονται μάλιστα από την οπτική γωνία των θυμάτων. Και δεν είναι
μόνο οι σφαγιασμένοι ναύτες που προκαλούν τον έλεο και το φόβο.
Είναι και τα πρόσωπα που βρίσκονται παγιδευμένα στην Αίγυπτο.
Μήπως η Θεονόη θα γίνει το εξιλαστήριο θύμα του Θεοκλύμενου μόνο
και μόνο επειδή βοήθησε; Ποια θα είναι η τύχη του Χορού;
Στέλιος Βόκοβιτς (Αγγελιαφόρος Αιγύπτιος), Γκίκας Μπινιάρης (Θεοκλύμενος), θίασος. Από την παράσταση
του Εθνικού θεάτρου το 1977.

18. Απάνθρωποι
διώκτες από
θύματα.

20. «βάρβαροι» = απολίτιστοι, πολεμοχαρείς.
Όμως η βαρβαρότητα πάνω στο καράβι αλλάζει
στρατόπεδο. Οι Έλληνες σφαγιάζουν άοπλους
Αιγυπτίους. Ο Ευριπίδης πάλι καταγγέλλει και
ανατρέπει στερεότυπα.

22. Οι εκκρεμότητες που μένει να
διευθετηθούν είναι: η αντίδραση
του Θεοκλύμενου, η τύχη της
Θεονόης μετά την αποκάλυψη
της απάτης, η τύχη των γυναικών
του Χορού, που κάλυψαν με τη
σιωπή τους ήρωες. Η αγγελική
ρήση δεν τις διευθετεί όλες.

24. Ευριπίδη Ελένη, Έξοδος,
1η σκηνή
(στ. 1653-1778)
https://www.facebook.com/groups/171963619635880/?fref=ts
(Πηγή εικονογραφικού υλικού)