Ενότητα 1, Η Ελένη και η καταστροφή της Τροίας, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου

Ενότητα 1, Η Ελένη και η καταστροφή της Τροίας, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου

• 2.
  Διδακτικοί στόχοι 1. Να γνωρίσετεμια άλλη εκδοχή του μύθου για την Ελένη και τον Τρωικό πόλεμο. 2. Να διαμορφώσετε άποψη για τα πραγματικά αίτια του Τρωικού πολέμου. 3. Να αξιολογήσετε την άποψη του Ηροδότου σχετικά με τον Τρωικό πόλεμο. 4. Να αποκωδικοποιήσετε τις συντακτικές - νοηματικές σχέσεις που συνέχουν το κείμενο, ώστε να μπορείτε να το αποδώσετε στη ν.ε. Ελένης αρπαγή. Lepautre, Jean, 1650
• 3.
  Αττικός ερυθρόμορφος σκύφος. Βρέθηκεστην αρχαία Σουέσσουλα στην Κάτω Ιταλία. Στην πλευρά Α ο Πάρης αρπάζει την Ελένη από τον καρπό. Ο Αινείας, ο γιος της Αφροδίτης, συνοδεύει τον Πάρη κρατώντας μια ασπίδα λονταριού. Η Αφροδίτη και ο Έρωτας περιστοιχίζουν την Ελένη. Ο Έρωτας ίπταται πάνω από το ζευγάρι ενώ η Αφροδίτη στρέφει το πρόσωπο της Ελένης προς τον Πάρη. Η Πειθώ ακολουθεί πίσω από την Αφροδίτη με ένα λουλούδι στο χέρι. Βοστόνη, Μουσείο Καλών Τεχνών. Κοιτάξτε την εικόνα σε αυτή τη διαφάνεια και την επόμενη. Διαβάστε τα σχόλια που συνοδεύουν τις εικόνες. Ποια πρόσωπα πρωταγωνιστούν; Τι γνωρίζετε γι’ αυτά;
• 4.
  Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας. Βρέθηκεστην Εγνατία της Κάτω Ιταλίας. Αποδίδεται στον Ζωγράφο του Μενελάου, 450-440 π.Χ. Ο Μενέλαος, ενώ καταδιώκει την Ελένη μετά την άλωση της Τροίας, μαγεύεται από την ομορφιά της και τη συγχωρεί, αφήνοντας το ξίφος του να γλιστρήσει από το χέρι του στο χώμα. Ο Έρωτας και η Αφροδίτη (αριστερά) παρακολουθούν τη σκηνή. Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου.
• 5.
  Ελένης αρπαγή Βοιωτικός κρατήραςτης ύστερης γεωμετρικής εποχής με στόμιο και γεωμετρικά μοτίβα. Απεικονίζεται πιθανώς ο Πάρης να φεύγει από τη Σπάρτη με την Ελένη. Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο, 1899.2-19.1 Το απόσπασμα προέρχεται από την τραγωδία του Ευριπίδη «Ελένη» (στίχοι 26-36). Ποια στοιχεία είναι διαφορετικά από αυτά που γνωρίζετε για την Ελένη; Γιατί έγινε ο τρωικός πόλεμος σύμφωνα με την εκδοχή του Ευριπίδη;
• 6.
  Γκίκας Μπινιάρης (Θεοκλύμενος).Θίασος. Βασίλης Κανάκης (Τεύκρος), Άννα Συνοδινού (Ελένη). Από την παράσταση του Εθνικού θεάτρου της Ελένης του Ευριπίδη το 1962
• 7.
  • Ο Ηρόδοτος,προσπαθώντας να ερμηνεύσει την αντιπαλότητα Ασίας και Ευρώπης που οδήγησε στους Περσικούς πολέμους, αναφέρει την εκδοχή ότι αυτή ξεκίνησε από αρπαγές γυναικών. Ο Πάρης οδήγησε την Ελένη στην Τροία βέβαιος πως δεν επρόκειτο να τιμωρηθεί εξαιτίας της παλαιότερης αρπαγής της Μήδειας από τους Έλληνες. Όταν αυτοί απαίτησαν την επιστροφή της, σύμφωνα με την εκδοχή Αιγύπτιων ιερέων που παρατίθεται στο δεύτερο βιβλίο της Ἱστορίης, οι Τρώες ισχυρίστηκαν ότι δε βρισκόταν στα χέρια τους, και επακολούθησε ο Τρωικός πόλεμος. • Η καταστροφή της Τροίας παρουσιάζεται από τον ιστορικό ως θεϊκή βούληση, καθώς το θεῖον θέλησε να καταστήσει φανερό ότι τα σοβαρά αμαρτήματα (όπως η αγνωμοσύνη του Πάρη προς τον Μενέλαο που τον φιλοξενούσε) επισύρουν ολέθριες συνέπειες για αυτούς που τα διαπράττουν. Α. Κείμενο Σελ. 8
• 8.
  Ζωγράφος του Λουτρού, 420-410π.Χ. Το σχήμα του αγγείου (ωόν = αυγό) είναι ιδιαίτερα ταιριαστό για το θέμα, επειδή η Ελένη γεννήθηκε από ένα αυγό. Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο
• 9.
  Σελ. 8
• 10.
  1η ενότητα: Ηστάση των Τρώων 2η ενότητα: Η άποψη του Πριάμου 3η ενότητα: Η θεϊκή παρέμβαση
• 11.
  Αν … (Υπόθεση)Τι θα συνέβαινε; (Απόδοση) Γιατί θα συνέβαινε αυτό; 1η ενότητα: Η στάση των Τρώων Αττικός ερυθρόμορφος αμφορέας που βρέθηκε στην Ετρουρία. Αγγειοπλάστης Παμφαίος, αγγειογράφος ο Όλτος, περίπου 520 π.Χ. Ο Μενέλαος καταδιώκει την Ελένη μετά την άλωση της Τροίας. Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου
• 12.
  Αν … (Υπόθεση) Τιθα συνέβαινε; (Απόδοση) Γιατί θα συνέβαινε αυτό; Αν η Ελένη βρισκόταν στην Τροία, οι Τρώες θα την έδιναν στους Έλληνες, με τη θέληση ή χωρίς τη θέληση του Αλέξανδρου. Γιατί βέβαια δεν ήταν τόσο παράφρονας ο Πρίαμος ούτε οι άλλοι Τρώες, ώστε να βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή τη δική τους και των παιδιών τους και της πόλης τους, για να ζει ο Αλέξανδρος μαζί με την Ελένη. 1η ενότητα: Η στάση των Τρώων
• 13.
  Ανάκτηση Ελένης. Αττικός μελανόμορφοςαμφορέας με λαιμό. Αποδίδεται στην Ομάδα Ε, περίπου 540 π.Χ. Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο, 56.171.18
• 14.
  Εἰ ἐν ἸλίῳἙλένη ἦν, ἀπέδοντο ἂν αὐτὴν τοῖς Ἕλλησιν οἱ Τρῶες, ἑκόντος γε ἢ ἄκοντος Ἀλεξάνδρου: Ο Ηρόδοτος συνηθίζει να εκθέτει και τη δική του κρίση για την αλήθεια ή όχι των διηγήσεων που παραθέτει. Στην προκειμένη περίπτωση δηλώνει ότι πείστηκε από τους Αιγύπτιους ιερείς για την παρουσία της Ελένης στην Αίγυπτο και όχι στην Τροία και δικαιολογεί αυτή την εκτίμησή του. Η εκδοχή αυτή απαντά και σε άλλα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, όπως στην Ἑλένη του Ευριπίδη και στην Παλινῳδία του Στησιχόρου, ενώ ενέπνευσε και νεοέλληνες ποιητές, όπως τον Γ. Σεφέρη στο ποίημά του Ἑλένη. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, αυτή των Περσών, οι Τρώες δεν αρνήθηκαν ότι είχαν στα χέρια τους την Ελένη, υποστήριξαν όμως ότι δεν ήταν υποχρεωμένοι να την επιστρέψουν, αφού και οι Έλληνες δεν υπέστησαν καμία συνέπεια για την αρπαγή της Μήδειας. Σελ. 9
• 15.
  Οὐ γὰρ δὴοὕτω γε φρενοβλαβὴς ἦν ὁ Πρίαμος οὐδὲ οἱ ἄλλοι Τρῶες, ὥστε τοῖς σφετέροις σώμασι καὶ τοῖς τέκνοις καὶ τῇ πόλει κινδυνεύειν ἐβούλοντο, ὅπως Ἀλέξανδρος Ἑλένῃ συνοικῇ: Ο Πρίαμος, ο βασιλιάς της Τροίας, όπως και κάθε ηγέτης άξιος του τίτλου του, δε θα επέτρεπε να κινδυνεύσει ο λαός του μόνο και μόνο για να ικανοποιηθεί η επιθυμία του γιου του Αλεξάνδρου (Πάρη) να ζήσει με την Ελένη. Ο Ηρόδοτος εξηγεί με τη λογική τη μυθολογική- ποιητική παράδοση. Σελ. 10
• 16.
  Αν … (Υπόθεση)Γιατί θα συνέβαινε αυτό; Αν … (Υπόθεση) Τι θα συνέβαινε; (Απόδοση) Γιατί θα συνέβαινε αυτό; ◄ Ερυθρόμορφη κύλικα από την Αττική. Αποδίδεται στον Όλτο, περίπου 520-510 π.Χ. Ο Νεοπτόλεμος ετοιμάζεται να θανατώσει τον Πρίαμο, ενώ ο Μενέλαος παίρνει μαζί του την Ελένη. J. Paul Getty Museum,
• 17.
  Αν … (Υπόθεση) Κιαν βέβαια και στα πρώτα χρόνια είχαν αυτή τη γνώμη, Γιατί θα συνέβαινε αυτό; όταν πολλοί άλλοι Τρώες και μάλιστα και τα παιδιά του, σκοτώνονταν όσες φορές συγκρούονταν με τους Έλληνες, Αν … (Υπόθεση) Τι θα συνέβαινε; (Απόδοση) Γιατί θα συνέβαινε αυτό; ο Πρίαμος, ακόμη κι αν συγκατοικούσε ο ίδιος με την Ελένη, θα την επέστρεφε στο Μενέλαο, για να απαλλαγούν ο ίδιος και οι υπήκοοί του από τις συμφορές της εποχής τους.2η ενότητα: Η άποψη του Πριάμου
• 19.
  Απουλικός ερυθρόμορφος κωδωνόσχημος κρατήρας. Αποδίδεται στον Ζωγράφοτου Stockholm 1999. Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου
• 20.
  Ἀλλ' οὐ γὰρεἶχον Ἑλένην ἀποδοῦναι οὐδὲ λέγουσιν αὐτοῖς τὴν ἀλήθειαν ἐπίστευον οἱ Ἕλληνες, ὡς μὲν ἐγὼ γνώμην ἀποφαίνομαι, τοῦ δαιμονίου παρασκευάζοντος ὅπως πανωλεθρίᾳ ἀπολόμενοι καταφανὲς τοῦτο τοῖς ἀνθρώποις ποιήσωσι, ὡς τῶν μεγάλων ἀδικημάτων μεγάλαι εἰσὶ καὶ αἱ τιμωρίαι παρὰ τῶν θεῶν. 3η ενότητα: Η θεϊκή παρέμβαση Τι πιστεύει ο Ηρόδοτος; Γιατί συμβαίνει αυτό που πιστεύει ο Ηρόδοτος; ◄ Ανάκτηση Ελένης. Αττικός μελανόμορφος αμφορέας, που αποδίδεται στην Ομάδα του Würzburg 199, 510- 500 π.Χ. Βοστόνη, Μουσείο Καλών Τεχνών
• 21.
  Ἀλλ' οὐ γὰρεἶχον Ἑλένην ἀποδοῦναι οὐδὲ λέγουσιν αὐτοῖς τὴν ἀλήθειαν ἐπίστευον οἱ Ἕλληνες, ὡς μὲν ἐγὼ γνώμην ἀποφαίνομαι, τοῦ δαιμονίου παρασκευάζοντος ὅπως πανωλεθρίᾳ ἀπολόμενοι καταφανὲς τοῦτο τοῖς ἀνθρώποις ποιήσωσι, ὡς τῶν μεγάλων ἀδικημάτων μεγάλαι εἰσὶ καὶ αἱ τιμωρίαι παρὰ τῶν θεῶν. Αλλά δεν είχαν την Ελένη, για να την επιστρέψουν ούτε τους πίστευαν οι Έλληνες, παρόλο που αυτοί έλεγαν την αλήθεια, όπως εγώ πιστεύω, επειδή ο θεός μηχανευόταν με την ολοκληρωτική τους καταστροφή να κάνουν ολοφάνερο στους ανθρώπους αυτό, ότι δηλαδή για τις μεγάλες αδικίες μεγάλες είναι και οι τιμωρίες από τους θεούς. 3η ενότητα: Η θεϊκή παρέμβαση Τι πιστεύει ο Ηρόδοτος; Γιατί συμβαίνει αυτό που πιστεύει ο Ηρόδοτος; Ελένης αρπαγή. Corte, Juan de la
• 23.
  τοῦ δαιμονίου παρασκευάζοντος: Μια απότις βασικές ιδέες που διέπουν το ιστορικό έργο του Ηροδότου, με την οποία ερμηνεύει την εξέλιξη των γεγονότων στην ανθρώπινη ζωή και ιστορία, είναι η ενεργή παρέμβαση του θείου στα ανθρώπινα πράγματα, με σκοπό την αποκατάσταση της τάξης μεταξύ θεών και ανθρώπων. Έτσι, και το γεγονός της κατάληψης της Τροίας από τους Έλληνες παρουσιάζεται εδώ ως αποτέλεσμα της θείας βούλησης. Ο Ηρόδοτος κάνει λόγο για θεϊκό φθόνο που εκδηλώνεται, όταν ο άνθρωπος υπερβεί κάποια όρια. Το έγκλημα, κατά τον Ηρόδοτο, δε μένει ατιμώρητο. Σελ. 10
• 24.
  Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας τουΖωγράφου της Περσεφόνης, 440-430 π.Χ. Ο Μενέλαος, ενώ καταδιώκει την Ελένη μετά την άλωση της Τροίας, μαγεύεται από την ομορφιά της και τη συγχωρεί, αφήνοντας το ξίφος του να γλιστρήσει από το χέρι του στο χώμα. Toledo Museum of Art.
• 25.
  Ερωτήσεις 1.Πώς τεκμηριώνει οΗρόδοτος την άποψη ότι η Ελένη δε βρισκόταν στην Τροία; 2. Πού αποδίδει ο Ηρόδοτος την αδυναμία των Τρώων να πείσουν τους Έλληνες ότι η Ελένη δε βρισκόταν στα χέρια τους; 3. Με ποιο κίνητρο παρεμβαίνει το θεῖον στη διαμάχη Ελλήνων και Τρώων σύμφωνα με τον Ηρόδοτο; Ανάκτηση Ελένης. Αττικός μελανόμορφος αμφορέας. Αποδίδεται στην Ομάδα του Εξηκία, περίπου 540-530 π.Χ. Ο Μενέλαος με τραβηγμένο το σπαθί κατευθύνεται προς την Ελένη, η οποία αναπαρίσταται σεμνά ντυμένη με πέπλο. The Walters Art Museum, 48.16 Σελ. 10
• 26.
  Η ομορφιά καιη αρπαγή της ωραίας Ελένης έχουν εμπνεύσει πολλούς καλλιτέχνες και λογοτέχνες, Έλληνες και ξένους. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα από την Ἑλένη του Γιώργου Σεφέρη. Αλέκος Φασιανός, Ελένη, 1985, Ακριλικό. Ποιες εκδοχές σχετικά με τον μύθο της Ελένης προσφέρει το παραπάνω απόσπασμα; Σελ. 8
• 27.
  Ποιες εκδοχές σχετικάμε τον μύθο της Ελένης προσφέρει το παραπάνω απόσπασμα; Στην Τροία βρισκόταν μόνο το είδωλο της Ελένης. Ο Πάρις «μ’ έναν ίσκιο πλάγιαζε». Τονίζεται η αισθησιακή ομορφιά της Ελένης.
• 28.
  https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%97%CF%81%CF%8C%CE%B4%CE%BF%CF%84%CE%BF%CF%82 Ο Ηρόδοτος (περ.484 π.Χ. - 425 π.Χ./410 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ιστορικός, περιηγητής, και γεωγράφος του 5ου αιώνα π.Χ.. Γεννήθηκε στην Αλικαρνασσό (σημερινό Μπρόντρουμ, Τουρκία). Ο Ηρόδοτος έγραψε το Ιστορίαι. Οι Αλεξανδρινοί μελετητές τη χώρισαν σε εννέα βιβλία και έδωσαν στο καθένα το όνομα μιας από τις εννέα Μούσες. Σκοπός του έργου του ήταν να καταγραφεί η μεγάλη σύγκρουση των Ελλήνων με τους Πέρσες, στη γιγαντιαία αναμέτρηση των περσικών πολέμων. Και όπως ο ίδιος γράφει για να μην λησμονηθούν με την πάροδο του χρόνου τα έργα των ανθρώπων και να μην μείνουν αμνημόνευτα τα μεγάλα και θαυμαστά κατορθώματα των Ελλήνων και των βαρβάρων. Παρόλο που κάποιες από τις ιστορίες του ήταν ευφάνταστες και άλλες ανακριβείς, ο ίδιος αναφέρει πως κατέγραφε μόνο ό,τι του έλεγαν. Πέρα από τη σπουδαιότητα του Ηροδότου ως ιστορικού, λίγα είναι γνωστά για την προσωπική του ζωή. Ο Ηρόδοτος χαρακτηρίστηκε για πρώτη φορά από τον Κικέρωνα ως Πατέρας της Ιστορίας. Στο έργο του φαίνεται επίσης να ασχολήθηκε με τη γεωλογία, τη βοτανική, τη χημεία και την ιατρική. Προτομή του Ηροδότου στη Στοά του Αττάλου, Αθήνα.
• 29.
  Να εντοπίσετε στιςυπογραμμισμένες προτάσεις τα ρήματα, υποκείμενα, αντικείμενα, κατηγορούμενα.
• 30.
  Ρ Ρ Ρ Ρ Υ Υ Υ Υ Υ Α άμ.Α έμ. Κ Α Κ Να εντοπίσετε στις υπογραμμισμένες προτάσεις τα ρήματα, υποκείμενα, αντικείμενα, κατηγορούμενα.
• 31.
  Να κλιθούν ταυπογραμμισμένα ουσιαστικά με βάση το βιβλίο της γραμματικής: σελ. 74 σελ. 69 σελ. 61 σελ. 46 σελ. 46
• 32.
  Ελένης αρπαγή. SeiterDaniel , (1647–1705)