SlideShare a Scribd company logo
1 of 17
Istruktura ng Wikang Filipino


 Fonema, Morfema, at
         bp.
Istruktura ng Wikang Filipino   Ang pangungusap ay isang
                                sambit lang na may patapos na
                                himig sa dulo.

                                Ito ang nagsasaad na
                                naipahayag na ng nagsasalitya
                                ang isang diwa o kaisipang
                                nais niyang ipaabot sa kausap.
Ang wika ay isang masistemang
                                    Ponolohiya o fonoloji – pag-
balangkas dahil ito ay binubuo ng   aaral ng fonema o ponema;
mga makabuluhang tunog              ang fonema ay tawag sa
(fonema) na kapag pinagsama-        makabuluhang yunit ng
sama sa makabuluhang sikwens
                                    binibigkas na tunog sa
ay makalilikha ng mga salita        isang wika.
(morfema) na bumabagay sa iba       Halimbawa ay ang mga
pang mga salita (semantiks)         fonemang
upang makabuo ng mga                /l/, /u/, /m/, /i/, /p/, /
pangungusap. Ang pangungusap        a/ at /t/ na kung pagsama-
ay may istraktyur (sintaks) na      samahin sa makabuluhang
nagiging basehan sa                 ayos ay mabubuo ang
pagpapakahulugan sa paggamit        salitang [lumipat].
ng wika.
Salitang-ugat =
Morpolohiya o morfoloji
– pag-aaral ng morfema;     tao, laba, saya, bulaklak, sings
ang morfema ay tawag sa     ing, doktor, dentista
pinamakamaliit na           Panlapi = mag-, -in-, -um-,
makabuluhang yunit ng       -an/-han
salita sa isang wika. Sa    Fonema = a
Filipino ang tatlong uri               *tauhan, maglaba, d
ng morfema ay ang           oktora
salitang-ugat, panlapi at
fonema.
Sintaksis – pag-aaral ng       Hal.
sintaks; sintaks ay ang tawag       Mataas ang puno.
sa formasyon ng mga                  Ang puno ay mataas.
pangungusap sa isang wika.           The tree is tall. (hindi
Sa Filipino, maaaring mauna     maaaring ‘Tall is the tree.’ o
ang paksa sa panaguri at              ‘Tall the tree.’)
posible namang pagbaligtaran
ito. Samantalang sa Ingles
laging nauuna ang paksa.
Hal.
Semantiks – pag-aaral ng             Inakyat niya ang puno.
relasyon ng salita sa bawat            Umakyat siya sa puno.
isa sa iisang pangungusap;
                              Makikita na nang ginamit ang
ang mga salita sa pagbuo ng   pandiwang [inakyat] ang panghalip ng
pangungusap ay bumabagay      aktor sa pangungusap ay [niya] at ang
sa iba pang salita sa         pantukoy sa paksa ay [ang].
                              Samantalang sa ikalawang
pangungusap upang maging      pangungusap ang pandiwa ay
malinaw ang nais ipahayag.    napalitan ng [umakyat] kaya
                              nakaapekto ito sa panghalip ng aktor
                              na dati’y [niya] ngayo’y [siya] na.
                              Imbis na pantukoy na [ang] ay
                              napalitan na ng pang-ukol na [sa].
                              Nagkaiba na ang kahulugan ng
                              dalawang pangungusap.
Istruktura ng Wikang Filipino


          Sintax
Parirala – Ito ang tawag
                             sa lipon ng mga salita na
Sintaks – Ito ay tumutukoy   walang paksa at panaguri
sa set ng mga tuntunin na    na ginagamit para makabuo
pumapatnubay kung paano      ng pangungusap.
maaaring pagsama-samahin
o pag-ugnay-ugnayin ang
mga salita sa pagbuo ng      Sugnay – Ito ay lipon din ng
parirala o pangungusap.      mga salita na maaring may
                             diwa at maari ring wala.
                             Maari rin itong magkaroon
                             ng paksa at pang- uri at
                             maari ring wala.
Dalawang Uri ng Sugnay:        Pantulong na Sugnay/Di –
                               Malayang Sugnay/Sugnay
Punong                         na di makapag – iisa. Wala
Sugnay/Malayang                itong diwa kung di isasama sa
Sugnay/Sugnay na               isang punong sugnay.
Makapagiisa(Payak na           Nagsisimula ito sa isang
Pangungusap). Ito ang          pangatnig.
sugnay na may diwa.

Hal.                           Hal.
Gumagamit ng mga piling        Datapwat di naman kailangan
salita ang pormal na sulatin   maging matalinghaga kung
isang sining ang               bagamat minamana, pinag –
pagsusulat.                    aaralan din.
Ang pangungusap ay         PAYAK - nagpapahayag ng
                           isang kaisipan lamang.
maaaring mauri batay sa
layon.
                           Hal. Katakut-takot na
Ito ay maaaring maging
                           deadline ang hinahabol ng
paturol, pautos o          FFM1 sa midterm paper
pakiusap, patanong o              nila.
padamdam.                  TAMBALAN -
                           Nagpapahayag ng dalawang
May iba’t ibang anyo ang   magkaugnay na kaisipan
pangungusap:
                           Hal. Pumunta kami sa Mall of
                           Asia at        nakita naming
                           lahat si Piolo Pascual.
HUGNAYAN -                   LANGKAPAN - Isang
nagpapahayag ng isang        punong kaisipan o dalawa o
punong kaisipan at isang     higit pang pantulong na
pantulong na kaisipan.       kaisipan.

Hal. Magiting na             Hal. Nagalit sa amin si Sir
ipinagtanggol ni Bob ang     Hilario dahil maingay kami
        kanyang kakayahang   at hindi nakikinig.
        sumayaw nang
        siya’y pagtawanan
ng buong klase.
Pangungusap – bahagi ng      Pangungusap na Walang
pananalitang nagsasaad ng    Tiyak na Paksa
buong diwa.
                            1. Pangungusap na eksistensiyal
                            – ito ay pagpapahayag ng pagka-
Simuno o Paksa- ang         mayroon o wala.
bahaging nagpapahayag ng    Hal: May mga raliyista ngayon
pinag-uusapan sa            sa Edsa.
pangungusap.                Wala na.
                            2. Pangungusap na Pahanga –
Panaguri – ito naman ang    Ito ay nagpapahayag ng
bahaging nagbibigay ng      damdamin ng paghanga.
kaalaman o impormasyon      Hal: Kayganda talaga ng tanawin
tungkol sa paksa.           sa Boracay!
                            Ang galing mo!
3. Maikling sambitla – mga      5. Mga Pormulasyong
iisahin o dadalawahing pantig   panlipunan – ito ay mga
na nagpapahayag ng matinding    pagbati, pagbibigay-galang at
damdamin.                       iba pa na nakagawian na sa
Hal: Ay!                        Wikang Filipino.
Aray!                           Hal: Mano po.
                                Salamat po.
4. Pangungusap na               6. Modal – Nangangahulugan
Pamanahon – nagsasaad ng        ng gusto/nais/ ibig.
oras o uri ng panahon ang mga   Hal: Nais kong makapag-
ganitong pangungusap.           aral.
Hal: Maulan na naman.           Ha’ gusto kong mahiga.
Napakainit!
7. Penomenal – nagsasaad ng    9. Pagyaya- nagsasaad ng
mga pangyayari sa              pagyaya o pagyakag.
kalikasan, walang simuno o     Hal: Tayo na.
panaguri ang mga sumusunod     Halika na.
na pangungusap.
Hal: Babaha na naman sa        10. Ka-Pandiwa – nagsasaad
                               ng katatapos na kilos.
Maynila.                       Hal: Kaaalis lang niya.
Niyanig ng lindol ang Japan.   Kakakain ko lang.
8. Pautos – sinusundan ng      11. Panawag – panawag na
panghalip na mo at o pang-     pangkamag-anak.
abay.                          Hal: Hoy!
Hal: Dalian mo.                Psst!
Sige pa.                       Tena!
                               Manang!
Alis.
Pokus ng Pandiwa
a. Mga Paningit Bilang
               Pampalawak
                       Mga paningit o ingkliotik
               ang tawag natin sa mga katagang
Pagpapalawak   isinasama sa pangungusap upang
               higit na maging malinaw ang
     ng        kahulugan nito.
               Hal.
               Ba, na, pa, lamang, muna, Kasi, n
Pangungusap    aman, din, lang, sana, Kaya, nga, h
               o, man, tuloy, Yata
b. Mga Panuring               c. Mga Kaganapan ng Pandiwa
Pampalawak                    Bilang Pampalawak
       Dalwang kategorya              ang iba’t ibang uri ng
na mga salita ang             kaganapan ng pandiwa ay mga
magagamit na panuring, ang    pampalawak.
pang-uri na panuring sa       Hal.
pangalan o panghalip at ang   Tumakbo ang tao patungo sa
pang-abay.                    liblib na lugar.

Hal.
Ang magaling na mag-aaral
ay laging una sa klase.

More Related Content

What's hot (20)

Sikolohiya hinggil sa pagkatuto ng wika, mga teorya
Sikolohiya hinggil sa pagkatuto ng wika, mga teoryaSikolohiya hinggil sa pagkatuto ng wika, mga teorya
Sikolohiya hinggil sa pagkatuto ng wika, mga teorya
 
Morpolohiya at pagbabagong morpoponemiko
Morpolohiya at pagbabagong morpoponemikoMorpolohiya at pagbabagong morpoponemiko
Morpolohiya at pagbabagong morpoponemiko
 
Asimilasyon
AsimilasyonAsimilasyon
Asimilasyon
 
Ang linggwistika at ang guro
Ang linggwistika at ang guroAng linggwistika at ang guro
Ang linggwistika at ang guro
 
Ponolohiya (FIL 101)
Ponolohiya (FIL 101)Ponolohiya (FIL 101)
Ponolohiya (FIL 101)
 
Introduksyon ng Pag aaral sa Wika/ Fonetiks
Introduksyon ng  Pag aaral sa Wika/ FonetiksIntroduksyon ng  Pag aaral sa Wika/ Fonetiks
Introduksyon ng Pag aaral sa Wika/ Fonetiks
 
ANGKAN NG WIKA
ANGKAN NG WIKAANGKAN NG WIKA
ANGKAN NG WIKA
 
Pagbabagong Morpoponemiko
Pagbabagong MorpoponemikoPagbabagong Morpoponemiko
Pagbabagong Morpoponemiko
 
Morpolohiya
MorpolohiyaMorpolohiya
Morpolohiya
 
Morpoponemiko
MorpoponemikoMorpoponemiko
Morpoponemiko
 
PANIMULANG LINGGWISTIKA : Ang Pagsasalita
PANIMULANG LINGGWISTIKA : Ang PagsasalitaPANIMULANG LINGGWISTIKA : Ang Pagsasalita
PANIMULANG LINGGWISTIKA : Ang Pagsasalita
 
Ang Paglinang ng Kurikulum
Ang Paglinang ng KurikulumAng Paglinang ng Kurikulum
Ang Paglinang ng Kurikulum
 
Pares minimal
Pares minimalPares minimal
Pares minimal
 
Ponolohiya
PonolohiyaPonolohiya
Ponolohiya
 
PONEMANG MALAYANG NAGPAPALITAN
PONEMANG MALAYANG NAGPAPALITANPONEMANG MALAYANG NAGPAPALITAN
PONEMANG MALAYANG NAGPAPALITAN
 
Ortograpiya
OrtograpiyaOrtograpiya
Ortograpiya
 
Ponolohiya
PonolohiyaPonolohiya
Ponolohiya
 
MORPOLOHIYA
MORPOLOHIYAMORPOLOHIYA
MORPOLOHIYA
 
Yunit 3 istruktura ng wika
Yunit 3  istruktura ng wikaYunit 3  istruktura ng wika
Yunit 3 istruktura ng wika
 
Kagamitang panturo
Kagamitang panturoKagamitang panturo
Kagamitang panturo
 

Viewers also liked

Referents o repirensya
Referents o repirensyaReferents o repirensya
Referents o repirensyaJenita Guinoo
 
Kaligirang kasaysayan ng noli me tangere
Kaligirang kasaysayan ng noli me tangereKaligirang kasaysayan ng noli me tangere
Kaligirang kasaysayan ng noli me tangerebordzrec
 
Kaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismo
Kaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismoKaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismo
Kaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismoEemlliuq Agalalan
 
Wastong bigkas ng mga salita
Wastong bigkas ng mga salitaWastong bigkas ng mga salita
Wastong bigkas ng mga salitaJenita Guinoo
 
Alegorya ng Yungib ni Plato
Alegorya ng Yungib ni PlatoAlegorya ng Yungib ni Plato
Alegorya ng Yungib ni PlatoJenita Guinoo
 
Kaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me Tangere
Kaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me TangereKaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me Tangere
Kaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me TangereSCPS
 
Ang Kasaysayan ng Noli Me Tangere
Ang Kasaysayan ng Noli Me TangereAng Kasaysayan ng Noli Me Tangere
Ang Kasaysayan ng Noli Me TangereEM Barrera
 
Mga panloob at panlabas na tunggalian
Mga panloob at panlabas na tunggalianMga panloob at panlabas na tunggalian
Mga panloob at panlabas na tunggalianJenita Guinoo
 
Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)
Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)
Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)Eemlliuq Agalalan
 
Ponemang suprasegmental
Ponemang suprasegmentalPonemang suprasegmental
Ponemang suprasegmentalAbbie Laudato
 
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung DalagaAng Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung DalagaMckoi M
 
Tono, Diin at Antala
Tono, Diin at AntalaTono, Diin at Antala
Tono, Diin at AntalaLuzy Nabucte
 
Mga ponemang suprasegmental
Mga ponemang suprasegmentalMga ponemang suprasegmental
Mga ponemang suprasegmentalshekainalea
 

Viewers also liked (20)

Istraktura ng wika
Istraktura ng wikaIstraktura ng wika
Istraktura ng wika
 
Referents o repirensya
Referents o repirensyaReferents o repirensya
Referents o repirensya
 
Kaligirang kasaysayan ng noli me tangere
Kaligirang kasaysayan ng noli me tangereKaligirang kasaysayan ng noli me tangere
Kaligirang kasaysayan ng noli me tangere
 
Kaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismo
Kaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismoKaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismo
Kaligirang pangkasaysayan ng el filibusterismo
 
Ponemang suprasegmental
Ponemang suprasegmentalPonemang suprasegmental
Ponemang suprasegmental
 
Estruktura
EstrukturaEstruktura
Estruktura
 
Wastong bigkas ng mga salita
Wastong bigkas ng mga salitaWastong bigkas ng mga salita
Wastong bigkas ng mga salita
 
Alegorya ng Yungib ni Plato
Alegorya ng Yungib ni PlatoAlegorya ng Yungib ni Plato
Alegorya ng Yungib ni Plato
 
Kaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me Tangere
Kaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me TangereKaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me Tangere
Kaligirang Pangkasaysayan ng Noli Me Tangere
 
Ang Kasaysayan ng Noli Me Tangere
Ang Kasaysayan ng Noli Me TangereAng Kasaysayan ng Noli Me Tangere
Ang Kasaysayan ng Noli Me Tangere
 
Thor at loki
Thor at lokiThor at loki
Thor at loki
 
Mga uri ng diin
Mga uri ng diinMga uri ng diin
Mga uri ng diin
 
Mga panloob at panlabas na tunggalian
Mga panloob at panlabas na tunggalianMga panloob at panlabas na tunggalian
Mga panloob at panlabas na tunggalian
 
Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)
Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)
Filipino Gramatika (Module 2 Aralin 2.1-2.5)
 
Parabula ng banga
Parabula ng bangaParabula ng banga
Parabula ng banga
 
Ponemang suprasegmental
Ponemang suprasegmentalPonemang suprasegmental
Ponemang suprasegmental
 
Ang parabula ng banga
Ang parabula ng bangaAng parabula ng banga
Ang parabula ng banga
 
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung DalagaAng Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
 
Tono, Diin at Antala
Tono, Diin at AntalaTono, Diin at Antala
Tono, Diin at Antala
 
Mga ponemang suprasegmental
Mga ponemang suprasegmentalMga ponemang suprasegmental
Mga ponemang suprasegmental
 

Similar to Istruktura ng wikang filipino

istruktura ng wikang filipino II-B.docx
istruktura ng wikang filipino II-B.docxistruktura ng wikang filipino II-B.docx
istruktura ng wikang filipino II-B.docxRonie Moni
 
427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf
427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf
427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdfYvonneAasco1
 
KOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.ppt
KOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.pptKOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.ppt
KOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.pptELLAMAYDECENA2
 
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.pptKABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.pptYollySamontezaCargad
 
pdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdf
pdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdfpdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdf
pdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdfAprilG6
 
Ponoloji, Morpoloji, Leksikal
Ponoloji, Morpoloji, LeksikalPonoloji, Morpoloji, Leksikal
Ponoloji, Morpoloji, LeksikalCarloPMarasigan
 
Ponema 110207003034-phpapp01
Ponema 110207003034-phpapp01Ponema 110207003034-phpapp01
Ponema 110207003034-phpapp01Noemi Morales
 
1112734 634466593814442500
1112734 6344665938144425001112734 634466593814442500
1112734 634466593814442500Tyron Ralar
 
Noeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptxNoeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptxNoelTancinco
 
Proyekto sa Instrukura ng Wikang Filipino
Proyekto sa Instrukura ng Wikang FilipinoProyekto sa Instrukura ng Wikang Filipino
Proyekto sa Instrukura ng Wikang FilipinoJorebel Billones
 
KATANGIAN NG WIKA
KATANGIAN NG WIKA KATANGIAN NG WIKA
KATANGIAN NG WIKA NorielTorre
 

Similar to Istruktura ng wikang filipino (20)

istruktura ng wikang filipino II-B.docx
istruktura ng wikang filipino II-B.docxistruktura ng wikang filipino II-B.docx
istruktura ng wikang filipino II-B.docx
 
Wika
WikaWika
Wika
 
427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf
427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf
427233070-Ponema-Morpema-at-Leksikon.pdf
 
Pangungusap(uri)
Pangungusap(uri)Pangungusap(uri)
Pangungusap(uri)
 
KOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.ppt
KOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.pptKOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.ppt
KOMUNIKASYON AT PANANALIKSIK SA WIKA AT KULTURANG PILIPINOponolohiya-ppt.ppt
 
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.pptKABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
 
pdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdf
pdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdfpdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdf
pdfcoffee.com_bahagi-ng-pananalita-pdf-free.pdf
 
Ponoloji, Morpoloji, Leksikal
Ponoloji, Morpoloji, LeksikalPonoloji, Morpoloji, Leksikal
Ponoloji, Morpoloji, Leksikal
 
PONEMA
PONEMAPONEMA
PONEMA
 
Ponema 110207003034-phpapp01
Ponema 110207003034-phpapp01Ponema 110207003034-phpapp01
Ponema 110207003034-phpapp01
 
Pandiwa
PandiwaPandiwa
Pandiwa
 
1112734 634466593814442500
1112734 6344665938144425001112734 634466593814442500
1112734 634466593814442500
 
Filipino 101
Filipino 101Filipino 101
Filipino 101
 
Ponolohiya.pptx
Ponolohiya.pptxPonolohiya.pptx
Ponolohiya.pptx
 
Retorika at Gramatika
Retorika at GramatikaRetorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
 
Noeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptxNoeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptx
 
Mga Aralin sa Grade 7
Mga Aralin sa Grade 7Mga Aralin sa Grade 7
Mga Aralin sa Grade 7
 
Filipino grace
Filipino graceFilipino grace
Filipino grace
 
Proyekto sa Instrukura ng Wikang Filipino
Proyekto sa Instrukura ng Wikang FilipinoProyekto sa Instrukura ng Wikang Filipino
Proyekto sa Instrukura ng Wikang Filipino
 
KATANGIAN NG WIKA
KATANGIAN NG WIKA KATANGIAN NG WIKA
KATANGIAN NG WIKA
 

More from Airez Mier

Our report in itec
Our report in itecOur report in itec
Our report in itecAirez Mier
 
Our report in itec
Our report in itecOur report in itec
Our report in itecAirez Mier
 
Ikalawang pangkat sa filipino i
Ikalawang pangkat sa filipino iIkalawang pangkat sa filipino i
Ikalawang pangkat sa filipino iAirez Mier
 
Airez mier itec21
Airez mier itec21Airez mier itec21
Airez mier itec21Airez Mier
 
Airez mier itec21
Airez mier itec21Airez mier itec21
Airez mier itec21Airez Mier
 

More from Airez Mier (6)

Our report in itec
Our report in itecOur report in itec
Our report in itec
 
Our report in itec
Our report in itecOur report in itec
Our report in itec
 
Ikalawang pangkat sa filipino i
Ikalawang pangkat sa filipino iIkalawang pangkat sa filipino i
Ikalawang pangkat sa filipino i
 
Airez mier itec21
Airez mier itec21Airez mier itec21
Airez mier itec21
 
Number 4 pla
Number 4 plaNumber 4 pla
Number 4 pla
 
Airez mier itec21
Airez mier itec21Airez mier itec21
Airez mier itec21
 

Istruktura ng wikang filipino

  • 1. Istruktura ng Wikang Filipino Fonema, Morfema, at bp.
  • 2. Istruktura ng Wikang Filipino Ang pangungusap ay isang sambit lang na may patapos na himig sa dulo. Ito ang nagsasaad na naipahayag na ng nagsasalitya ang isang diwa o kaisipang nais niyang ipaabot sa kausap.
  • 3. Ang wika ay isang masistemang Ponolohiya o fonoloji – pag- balangkas dahil ito ay binubuo ng aaral ng fonema o ponema; mga makabuluhang tunog ang fonema ay tawag sa (fonema) na kapag pinagsama- makabuluhang yunit ng sama sa makabuluhang sikwens binibigkas na tunog sa ay makalilikha ng mga salita isang wika. (morfema) na bumabagay sa iba Halimbawa ay ang mga pang mga salita (semantiks) fonemang upang makabuo ng mga /l/, /u/, /m/, /i/, /p/, / pangungusap. Ang pangungusap a/ at /t/ na kung pagsama- ay may istraktyur (sintaks) na samahin sa makabuluhang nagiging basehan sa ayos ay mabubuo ang pagpapakahulugan sa paggamit salitang [lumipat]. ng wika.
  • 4. Salitang-ugat = Morpolohiya o morfoloji – pag-aaral ng morfema; tao, laba, saya, bulaklak, sings ang morfema ay tawag sa ing, doktor, dentista pinamakamaliit na Panlapi = mag-, -in-, -um-, makabuluhang yunit ng -an/-han salita sa isang wika. Sa Fonema = a Filipino ang tatlong uri *tauhan, maglaba, d ng morfema ay ang oktora salitang-ugat, panlapi at fonema.
  • 5. Sintaksis – pag-aaral ng Hal. sintaks; sintaks ay ang tawag Mataas ang puno. sa formasyon ng mga Ang puno ay mataas. pangungusap sa isang wika. The tree is tall. (hindi Sa Filipino, maaaring mauna maaaring ‘Tall is the tree.’ o ang paksa sa panaguri at ‘Tall the tree.’) posible namang pagbaligtaran ito. Samantalang sa Ingles laging nauuna ang paksa.
  • 6. Hal. Semantiks – pag-aaral ng Inakyat niya ang puno. relasyon ng salita sa bawat Umakyat siya sa puno. isa sa iisang pangungusap; Makikita na nang ginamit ang ang mga salita sa pagbuo ng pandiwang [inakyat] ang panghalip ng pangungusap ay bumabagay aktor sa pangungusap ay [niya] at ang sa iba pang salita sa pantukoy sa paksa ay [ang]. Samantalang sa ikalawang pangungusap upang maging pangungusap ang pandiwa ay malinaw ang nais ipahayag. napalitan ng [umakyat] kaya nakaapekto ito sa panghalip ng aktor na dati’y [niya] ngayo’y [siya] na. Imbis na pantukoy na [ang] ay napalitan na ng pang-ukol na [sa]. Nagkaiba na ang kahulugan ng dalawang pangungusap.
  • 7. Istruktura ng Wikang Filipino Sintax
  • 8. Parirala – Ito ang tawag sa lipon ng mga salita na Sintaks – Ito ay tumutukoy walang paksa at panaguri sa set ng mga tuntunin na na ginagamit para makabuo pumapatnubay kung paano ng pangungusap. maaaring pagsama-samahin o pag-ugnay-ugnayin ang mga salita sa pagbuo ng Sugnay – Ito ay lipon din ng parirala o pangungusap. mga salita na maaring may diwa at maari ring wala. Maari rin itong magkaroon ng paksa at pang- uri at maari ring wala.
  • 9. Dalawang Uri ng Sugnay: Pantulong na Sugnay/Di – Malayang Sugnay/Sugnay Punong na di makapag – iisa. Wala Sugnay/Malayang itong diwa kung di isasama sa Sugnay/Sugnay na isang punong sugnay. Makapagiisa(Payak na Nagsisimula ito sa isang Pangungusap). Ito ang pangatnig. sugnay na may diwa. Hal. Hal. Gumagamit ng mga piling Datapwat di naman kailangan salita ang pormal na sulatin maging matalinghaga kung isang sining ang bagamat minamana, pinag – pagsusulat. aaralan din.
  • 10. Ang pangungusap ay PAYAK - nagpapahayag ng isang kaisipan lamang. maaaring mauri batay sa layon. Hal. Katakut-takot na Ito ay maaaring maging deadline ang hinahabol ng paturol, pautos o FFM1 sa midterm paper pakiusap, patanong o nila. padamdam. TAMBALAN - Nagpapahayag ng dalawang May iba’t ibang anyo ang magkaugnay na kaisipan pangungusap: Hal. Pumunta kami sa Mall of Asia at nakita naming lahat si Piolo Pascual.
  • 11. HUGNAYAN - LANGKAPAN - Isang nagpapahayag ng isang punong kaisipan o dalawa o punong kaisipan at isang higit pang pantulong na pantulong na kaisipan. kaisipan. Hal. Magiting na Hal. Nagalit sa amin si Sir ipinagtanggol ni Bob ang Hilario dahil maingay kami kanyang kakayahang at hindi nakikinig. sumayaw nang siya’y pagtawanan ng buong klase.
  • 12. Pangungusap – bahagi ng Pangungusap na Walang pananalitang nagsasaad ng Tiyak na Paksa buong diwa. 1. Pangungusap na eksistensiyal – ito ay pagpapahayag ng pagka- Simuno o Paksa- ang mayroon o wala. bahaging nagpapahayag ng Hal: May mga raliyista ngayon pinag-uusapan sa sa Edsa. pangungusap. Wala na. 2. Pangungusap na Pahanga – Panaguri – ito naman ang Ito ay nagpapahayag ng bahaging nagbibigay ng damdamin ng paghanga. kaalaman o impormasyon Hal: Kayganda talaga ng tanawin tungkol sa paksa. sa Boracay! Ang galing mo!
  • 13. 3. Maikling sambitla – mga 5. Mga Pormulasyong iisahin o dadalawahing pantig panlipunan – ito ay mga na nagpapahayag ng matinding pagbati, pagbibigay-galang at damdamin. iba pa na nakagawian na sa Hal: Ay! Wikang Filipino. Aray! Hal: Mano po. Salamat po. 4. Pangungusap na 6. Modal – Nangangahulugan Pamanahon – nagsasaad ng ng gusto/nais/ ibig. oras o uri ng panahon ang mga Hal: Nais kong makapag- ganitong pangungusap. aral. Hal: Maulan na naman. Ha’ gusto kong mahiga. Napakainit!
  • 14. 7. Penomenal – nagsasaad ng 9. Pagyaya- nagsasaad ng mga pangyayari sa pagyaya o pagyakag. kalikasan, walang simuno o Hal: Tayo na. panaguri ang mga sumusunod Halika na. na pangungusap. Hal: Babaha na naman sa 10. Ka-Pandiwa – nagsasaad ng katatapos na kilos. Maynila. Hal: Kaaalis lang niya. Niyanig ng lindol ang Japan. Kakakain ko lang. 8. Pautos – sinusundan ng 11. Panawag – panawag na panghalip na mo at o pang- pangkamag-anak. abay. Hal: Hoy! Hal: Dalian mo. Psst! Sige pa. Tena! Manang! Alis.
  • 16. a. Mga Paningit Bilang Pampalawak Mga paningit o ingkliotik ang tawag natin sa mga katagang Pagpapalawak isinasama sa pangungusap upang higit na maging malinaw ang ng kahulugan nito. Hal. Ba, na, pa, lamang, muna, Kasi, n Pangungusap aman, din, lang, sana, Kaya, nga, h o, man, tuloy, Yata
  • 17. b. Mga Panuring c. Mga Kaganapan ng Pandiwa Pampalawak Bilang Pampalawak Dalwang kategorya ang iba’t ibang uri ng na mga salita ang kaganapan ng pandiwa ay mga magagamit na panuring, ang pampalawak. pang-uri na panuring sa Hal. pangalan o panghalip at ang Tumakbo ang tao patungo sa pang-abay. liblib na lugar. Hal. Ang magaling na mag-aaral ay laging una sa klase.