SlideShare a Scribd company logo
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Gramatika sa Proseso ng Mabisang
Pagpapahayag
Ang retorika ay may tungkuling
pagandahin at patimyasin ang isang pahayag,
samantalang ang gramatika ay
pinangangalagaan ang kawastuhan para
maging malinaw ang pagpapahayag.
Tatlong (3) mahahalagang bagay ang
sinasaklaw ng wika:
 Pag-aaral ng anyo uri ng mga salita.
 Tamang paggamit ng salita
 Tamang pag-uugnayan ng mga salita sa isang pahayag
upang makabuo ng malinaw na kaisipan o ideya.
1. Pag-aaral ng anyo uri ng mga salita
 .Kung may kabatiran sa pagpapalawak ng mga
salita, nagkakaroon ng pagkakataong
makapili at makagamit ng isang angkop na
salita.
Halimbawa:
A. Siniliran niya ng mga pinamili ang bag.
(Mahina)
B. Sindlan niya ng mga pinamili ang bag.
(Pinalakas)
2. Tamang Paggamit ng Salita
 .Ang maling gamit ng salita ay maaaring makabawas sa
kalinawan ng pagpapahayag at nakapagpapamali sa isang
pahayag.mayroong salitang magkasing-anyo o magka-
uri subalit may tiyak at ibang pinaggagamitan.
Halimbawa: magkaiba ang gamit ng tingin, titig, tanaw, sulyap.
A. Tingin - mababaw na pagbibigay-pansin
B. Titig - matagal na tingin, may diwa ng pagsusuri.
C. Tanaw - pagbibigay-pansin sa isang bagay na malayo.
D. Sulyap - panakaw na tingin
3. Tamang Pag-uugnayan ng mga Salita
 Ang wastong pagkaka-ugnay ng mga salita ay
nakaktulong upang maging maayos ang
pagpapahayag.
Halimbawa: - ang gamit at katuturan ng mga salita ng
magkakasingkahulugan ay di-dapat ipagkamali sa isa’t isa.
A. Bumaba ng bahay ang mga bata.
(Mahina)
B. Nanaog ng bahay ang mga bata..
(Pinabuti)
Semantika
 May kinalaman sa interpretasyon ng mga kahulugan ng mga
salita at pangungusap.
 Denotasyon
 Konotasyon
 Sinonim
 Antonim
 Polisemi - salitang may dalawa o mahigit pang kahulugan na
magka-ugnay
Hal: marka
 Homofon
 Parapreys
 Galing sa salitang ‘’rhetor’’ na mula sa Griyego na ang
ibig sabihin ay guro o isang taong magaling na
mananalumpati o isang mahusay na orador.
 Tumutukoy sa sining at agham maging pasalita o
pasulat na pagpapahayag.
 Ayon kay Socrates, ay isang siyensa o agham ng
paghihimok o panghihikayat.
 Ayon kay Dr. Jose Villa Panganiban, ay sining
ng maayos na pagpili ng wastong salita sa
loob ng isang pahayag upang maunawaan,
makahikayat at kalugdan ng mga nakikinig o
bumabasa.
 Ayon kay Simplicio Bisa, isang sining o
agham sa pagsulat ng kathang pampanitikan.
Sangkap ng Retorika
 Kaisipang nais ipahayag.
 Pagbuo ng mga pahayag.
 Istilo ng pagpapahayag.
Saklaw ng Retorika
WIKA
SINING
LIPUNAN
PILOSOPIYA
PANAHON AT SITWASYON
Retorika at Gramatika
bahagi ng pananalita/panalita (Part of
speech), o kauriang panleksiko, ay isang
lingguwistikong kaurian ng
mga salita na pangkalahatang
binibigyang kahulugan sa pamamagitan
ng sintaktiko at morpolohikong asal ng
bahaging panleksikong tinutukoy.
May sampung bahagi ng pananalita.
Ang mga ito
ay pangngalan, panghalip, pandiwa,
pang-uri, pang-
abay, pantukoy, pangatnig, pang-
ukol, pang-
angkop at pandamdam.(Balarila ng
Wikang Pambansa (1939;1944) ni Lope K.
Santos)
1. Mga Nominal
a. Pangngalan (noun) - mga salitang nagsasaad ng
pangalan ng tao, hayop, bagay, pook, katangian, pangyayari,
atbp.
b. Panghalip (pronoun) - mga salitang panghahali sa
pangngalan
2. Pandiwa (verb) - mga salitang nagsasaad ng kilos o
nagbibigay-buhay sa isang lipon ng mga salita
3. Mga panuring (mga modifier)
a. Pang-uri (adjective) - mga salitang nagbibigay-turing o
naglalarawan sa pangngalan at panghalip
b. Pang-abay (adverb) - mga salitang nagbibigay-turing o
naglalarawan sa pandiwa, pang-uri at kapwa nito pang-abay
1. Mga Pang-ugnay (Connectives)
a. Pangatnig (conjunction) - mga salitang nag-uugnay ng
dalawang salita, parirala o sugnay
b. Pang-angkop (ligature) - mga katagang nag-uugnay sa
panuring at salitang tinuturingan
c. Pang-ukol (preposition) - mga salitang nag-uugnay sa isang
pangngalan sa iba pang salita
2. Mga Pananda (Markers)
a. Pantukoy (article/determiner) - mga salitang laging
nangunguna sa pangngalan o panghalip
b. Pangawing o Pangawil (linking o copulative) - salitang
nagkakawing ng paksa (o simuno) at panaguri
Pandamdam (interjection) mga salitang
nagsasaad ng matinding damdamin
PANG-UGNAY
ito ay mga salitang nagpapakita ng
relasyon ng dalawang yunit sa
pangungusap, maaaring salita, dalawang
parirala o ng dalawang sugnay.
PANG-UKOL (preposition)
 ito ay kataga o salitang nag-uugnay sa
pangngalan o panghalip sa ibang salita sa
pangungusap.
sa para sa ayon
para kay tungkol sa na may
Halimbawa:
Ang kanyang nilutong tinola ay para sa
kanyang asawa at mga anak.
Mga Gamit ng Pang-ukol
 Nagpapakita ng kinalalagyan o patutunguhan ng
isang bagay.
Halimbawa:
Ang pera ay nasa loob ng kuwarto ni Coby.
 Upang ipakita ang dahilan o pagmamay-ari.
Halimbawa:
Ang bagong damit ay para kay Lita.
 Ang layon ng pang-ukol ay maaaring pangngalan o
panghalip.
Halimbawa:
Ang kanyang talumpati ay para sa kababaihan.
PANGATNIG (Conjunction)
 Ito ang tawag sa mga kataga o salitang
naguugnay sa dalawang salita, parirala o
sugnay na pinagsusunod-sunod sa
pangungusap:
at pati saka o ni maging subalit
ngunit kung bago upang sana
dahil sa sapagkat
Gamit ng Pangatnig
 Dalawang salitang pinag-ugnay
Halimbawa:
Ang langis saka tubig ay hindi mapagsama.
 Dalawang pariralang pinag-ugnay
Halimbawa:
Ang paglalaba ng damit at paglilinis ng
bahay ang kanyang hanapbuhay.
Uri ng Pangatnig
1. Panimbang -Ito ay nag-uugnay ng dalawang salita, parirala, o
sugnay.
at saka pati ngunit maging datapuwat subalit
Halimbawa:
Gusto niyang bumili ng damit, ngunit wala siyang pera.
Naglinis muna si Hannah, saka siya nagluto.
2. Pantulong -Ito ay nag-uugnay ng di-magkapantay na salita,
parirala o sugnay.
kung kapag upang para nang sapagkat dahil sa
Halimbawa:
Nag-trabaho siya ng mabuti, para makabili siya ng damit.
Umasenso ang kanyang buhay, dahil sa kanyang pagsisikap.
PANG-ANGKOP (Ligatures)
Ito ay ang salitang nag-uugnay sa
panuring at salitang tinuturingan.
Tatlo ang pang-angkop na
ginagamit: na, -g, at -ng.
Wastong Paggamit ng Pang-angkop
 Inilalagay ang na sa pagitan ng salitang naglalarawan at
inilalarawan na ang nauuna'y nagtatapos sa katinig
maliban sa n.
Halimbawa:
masarap na pagkain, malinis na bahay,
masinop na tao, maayos na pamumuhay.
 Ikinakabit ang -g sa nauunang salitang nagtatapos sa
letrang n sa magkasunod na salitang naglalarawan at
inilalarawan. Halimbawa:
mahinahong pakikipag-usap, maalinsangang lugar,
 Ikinakabit ang -ng sa nauunang salitang
nagtatapos sa patinig (a, e, i, o, u) sa
magkasunod na salitang naglalarawan at
inilalarawan.
Halimbawa:
bagong bayani, mabuting anak,
masayang naglalaro.
Retorika at Gramatika
1. Nang
 ginagamit bilang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; katumbas
ng when sa Ingles.
Halimbawa:
Tulog na ang mga anak nang dumating ang kanilang ina.
 ginagamit sa gitna ng dalawang salitang-ugat na inuulit.
Halimbawa:
tapon nang tapon
 Nagmula sa na at inaangkupan ng ng at inilalagay sa pagitan ng
pandiwa at pang-abay.
Halimbawa:
Nag-aral nang mabuti si Juan.
 Bilang salitang nangangahulugan din ng “para” o “upang” .
Halimabawa:
Sumulat ka nang sumulat ng mga kuwento nang
manalo ka sa patimpalak.
 ginagamit bilang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; bilang
panimula ng katulong na sugnay o sugnay na di makapag-iisa.
Halimbawa:
Nang siya’y umalis, dumating ang panauhin.
 ginagamit bilang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; bilang
panimula ng katulong na sugnay.
Halimbawa:
Maghugas ka ng pinggan nang makakain na kayo.
2. Ng
 ginagamit bilang pananda sa tuwirang layon ng pandiwang palipat.
Halimbawa:
Nagtanim ng palay si Jesusa na isang magsasaka.
 ginagamit ang ng bilang pananda ng aktor o tagaganap ng pandiwa.
Halimbawa:
Tinulungan ng dalaga ang kanyang lola sa pagtawid.
 Ginagamit ang ng kapag nagsasaad ng pagmamay-ari ng isang bagay
o katangian.
Halimbawa:
Ang boses ng bayan ang dapat na mananaig.
 ginagamit bilang pantukoy
Halimbawa:
Maluwag ang looban ng simbahan.
 ginagamit bilang pang-ukol na ang katumbas at tamang pagkaka-
ugnay ng mga salita sa isang pahayag upang makabuo ng malinaw
na kaisipan o diwa.
Halimbawa:
Pinalo niya ng kahoy ang magnanakaw.
 ginagamit bilang pang-ukol na ang katumbas ay sa.
Halimbawa:
Ang mga mag-aaral ay nagpunta ng Baguio.
 ginagamit bilang pang-ukol na nagpapakilala ng
pangngalang paari.
Halimbawa:
Tumatanggap ng plake ang kanyang anak.
 ginagamit bilang tagatanggap ng kilos.
Halimbawa:
Ayaw siyang layuan ng agam-agam.
3. May
 ginagamit kapag sinusundan ng pangngalan.
Halimbawa:
May kasalanang ginawa sina Flor at Liza kagabi.
 ginagamit kapag sinusundan ng pandiwa.
Halimbawa:
May tumawa dahil sa nasabing balita.
 ginagamit kapag sinusundan ng pang-uri.
Halimbawa:
May magandang karanasan si Maja tungkol sa pag-ibig.
 ginagamit kapag sinusundan ng pantukoy.
Halimbawa:
May mga panoorin sa patyo ng simbahan.
 ginagamit kapag sinusundan ng pang-ukol na sa.
Halimbawa:
May sa daga ang anak mong iyan.
4. Mayroon
 ginagamit kung sinusundan ng panghalip.
Halimbawa:
Mayroon kayong libreng gamot sa baranggay.
 ginagamit kung sinusundan ng kataga.(po, pa, din, rin)
Halimbawa:
Mayroon po kaming ipagtatapat sa inyo.
 ginagamit ang mayroon bilang panagot sa isang tanong.
Halimbawa:
May pera ka ba? Mayroon.
 ginagamit kung nanganghulugan ng pagka-maykaya o mayaman.
Halimbawa:
Ang mga Malate ay mayroon sa probinsya ng Bicol.
5. Kung
 ginagamit bilang isang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap;
katumbas ng if sa Ingles.
Halimbawa:
Kung may problema ka, puntahan mo lang ako.
6. Kong
 ginagamit bilang panghalip panaog na ko at ng.
Halimbawa:
Ang tangi kong hangad ngayong taon ay ang makapasa
sa L.E.T.
7. din/daw
 ginagamit kung ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa
katinig maliban sa w at y.
Halimbawa:
Magpapatingin daw siya sa doktor ngayon.
8. rin/raw
 ginagamit kung ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa
patinig at malapatinig na w at y.
Halimbawa:
Ikaw raw ay makakasama sa bakasyon patungong Baguio.
May handa raw tayo sa darating na kaarawan ni tatay.
9. Sina
 ginagamit kapag ito ay sinusundan ng mga pangngalan na
tinutukoy sa pangungusap.
Halimbawa:
Naglilinis sina Gel at Lissette ng bahay.
10. Sila
 ginagamit bilang panghalip na panao; katumbas ng they sa
Ingles.
Halimbawa:
Umalis na sila kanina pang umaga.
11. Pinto
 ginagamit bilang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas.
Halimbawa:
Isinasara niya ang pinto upang hindi makapasok
ang magnanakaw.
12. Pintuan
 ginagamit bilang kinalalagyan ng pinto.
Halimbawa:
Hindi pa napipinturahan ang pinto sa pintuan.
13. Pahiran
 Lagyan ng isang bagay sa pamamagitan ng pamunas o sa
pamamagitan ng kamay.
Halimbawa:
Pahiran mo ng langis ang natutuyo mong balat.
14. Pahirin
 Alisin sa pamamagitan ng pamunas o sa pamamagitan ng
kamay.
15. Subukin
 may bagay na nais patunayan “to try”.
Halimbawa:
Subukin mong gumamit ng Ariel sa paglalaba.
16. Subukan
 May mga bagay na tinitingnan nang palihim.
Halimbawa:
Subukan mo kung ano ang ginagawa niya sa
aklatan.
1. Nasasalamin _____ sa mga kabataan
ang pagiging pag-asa ng bayan.
a. daw c. din
b. raw d. rin
2. Pinakiusapan ______ ng mayor ang
mga tao na huminahon.
a. din c. rin
b. raw d. daw
4. Humahagulhol ______ malakas ang
namatayan.
a. nang c. ng
b. daw d. raw
5. Nilamon siya ____ alon haang
namamangka.
a. nang c. ng
b. din d. daw
Retorika at Gramatika
Idyoma
 Ito ay may di-tuwiran o di-tahasang pagpapahayag na
may kahulugang patlinhaga.
 Ito ay di-literal kung kaya nangangailangan ng
konotatibo at mallim na pagpapakahulugan.
Halimbawa:
putok sa buho - anak sa pagkadalaga
mababaw ang luha - madaling umiyak
naglulubid ng buhangin- nagsisinungaling
hilong talilong - litung-lito
pabalat-bunga - hindi totoo
Retorika at Gramatika
Tayutay
Ito ay ang sinadyang paglayo sa
karaniwang paraan ng paggamit ng
mga salita sa layuning gawing
makulay, kaakit-akit at lalong mabisa
sa pagpapahayag.
 May iba’t ibang uri ng tayutay ito ay ang mga
sumusunod:
1. Pagtutulad (simile)
 Paggamit ng di-tuwirang pagkukumpara ng dalawang bagay na
magkaiba ng uri at gumagamit ng mga parirala tulad ng tulad ng,
kawangis ng, gaya ng, animo’y at iba pa.
Halimbawa:
Tulad ng isang ibon, tao rin ay namamatay.
2. Pagwawangis (metaphor)
 Paggamit ng mga pahayag na nagpapahaiwatig ng pagkukumpara
ng dalawang bagay na magkaiba ng uri. Hindi na ito ginagamitan
ng mga pariralang tulad ng, kawangis ng, gaya ng, animo’y at iba
pa.
Halimbawa:
Ang kanyang buhay ay isang bukas na aklat.
3. Pagbibigay-katauhan (personification)
 Pagsasalin ng mga katangian ng tao sa isang bagay. Naipahayag
ito sa pamamagitan ng paggamit ng pandiwa.
Halimbawa:
Sumasayaw ang mga alon sa karagatan.
4. Pagmamalabis (hyperbole)
 Isang pahayag na eksaherado o labis sa katotohanan.
Halimbawa:
Nagliliyab ang mga mata ng galit na galit na lalaki.
5. Pagtawag (apostrophe)
 Isang pagbulalas ng pagkausap sa isang tao (karaniwang patay o
wala sa isang tiyak na pook) o isang bagay o bahagi ng
kaligtasan na binibigyan ng katangiang pantao.
Halimbawa:
Tukso, layuan mo ako.
6. Pagpapalit-tawag (metonymy)
 Paggamit ng isang salitang panumbas o nagpapahiwatig ng
kahulugan ng di tinutukoy na salita; ang pagpapalit ng
katawagan sa bagay na tinutukoy.
Halimbawa:
Si Jessa ang tala ng kanilang nayon.
7. Pagpapalit-saklaw (synecdoche)
 Pagbanggit ng bahagi bilang pagtukoy sa kabuuan; maaari
namang nag-iisang tao ang kumakaktawan sa ibang pangkat.
Halimbawa:
Isang kayumanggi ang pinangaralan sa larangan ng
boksing.
8. Paghihimig (onomatopoeia)
 Paggamit ng tunog o himig ng salita ay nagagawang maihatid
ang kahulugan nito.
Halimbawa:
Kumabog sa matigas na lupa ang bumagsak na
kargamento mula sa trak.
9. Pagtatambis (oxymoron)
 Paglalahad ng mga bagay na magkasalungat upang higit na
magkatingkad ang bisa ng pagpapahayag. Ito ay kadalasang
mahaba.
Halimbawa:
Ang buhay sa mundo ay tunay na nakakatawa:
may lungkot ay may ligaya, mmay dilim at may liwanag, may
tawa at may luha.
10. Pagsalungat (epigram)
 Ito ay may kahawig ng pagtatambis kaya nga lamang ay maikli
at matalinhaga.
Halimbawa:
Natalo siya upang muling manalo.
11. Paglulumanay (euphemism)
 Paggamit ng mga salitang nagpapaganda ng pangit na pahayag.
Halimbawa:
Ang lalakeng naglalaro ng apoy ay humantong sa
isang makabagbag damdaming tagpo sa harap ng kapitbahay.
12. Parelelismo (parallelism)
 Isang pagpapahayag na may halos iisang istruktura.
Halimbawa:
Sama-samang nabubuhay,
Sama-samang namamatay.
13. Pagpapalit-wika (transferred epithets)
 ang pang-uring ginagamit lamang sa tao ay inililipat sa mga
bagay.
Halimbawa:
Ang mapagkandiling plato ay naghain sa kanya ng
pagkain.
14. Pag-uyam (Irony o Sarcasm)
 paggamit ng mga salitang kabaligtaran na kahulugan at taliwas sa
katotohanan.
Halimbawa:
Siya ay may magandang mukha na kung saan tanging
ina niya lang ang humahanga.
15. Pagtanggi (Litotes)
 Gumagamit ng panangging HINDI upang maipahayag ang
makabuluhang pagsang-ayon.
Halimbawa:
Hindi ko sinasabing ayaw ko sa kanya pero suklam
na suklam ako sa kanya.
16. Pagdaramdam
 Nagsasaad ng hindi pangkaraniwan damdamin.
Halimbawa:
Nakakaawa ang sinapit niya. Dahil sa pagtataksil
niya ay iniwan siya ng kanyang asawa.
17. Tambisan (Antithesis)
 Paglalahad ng mga bagay na magkakasalungatan
upang higit na mapatingkad ang bisa ng
pagpapahayag.
Halimbawa:
Siya’y isang taon napanday ng panahon.
Naranasan niya ang maghirap at yumaman, nakilala,
at di-ppansin, lapitan ng mga kaibigan sa panahong
mayroon siya at itakwil sa kawalan niya. Kaya handa
naniyang harapin ang pakikibaka sa buhay.
18. Tanong Retorikal
 Ito ay isang tanong na hindi naman talaga kakailanganin ng sagot
kundi ang layunin ay maikintal sa isipan ng nakikinig ang mensahe.
Halimbawa:
Natutulog ba ang Diyos?
18. Pag-uulit (Alliteration)
 Pag-uulit ng mga tunog-katinig o magkatulad na titik o pantig sa
inisyal na bahagi ng salita.
Halimbawa:
Makikita sa mga mata ni Maria ang mga masasayang
nangyari sa kaniya kasama ni Marco.
(makikita, mga, mata, Maria, masasayang, Marco)
19. Konsonans
 Pag-uulit ng mga tunog-katinig o magkatulad na titik o pantig
sa pinal na bahagi ng salita.
Halimbawa:
Ang aking pagmamahal para kay Rosal ay lalong
tumatatag habang tumatagal.
(pagmamahal, Rosal, tumatagal)
20. Asonans
 Pag-uulit ng mga tunog-katinig o magkatulad na titik o pantig
sa alinmang bahagi ng salita.
Halimbawa:
Ang aking alagang aso ay agad kong pinaliguan
pagdating ko sa amin.
(ang, aking, alagang, aso, agad, amin)
21. Anapora
 Pag-uulit sa unang bahagi ng pahayag o ng isang
taludtod.
Halimbawa:
Ikaw ang aking pangarap.
Ikaw ang bigay ng Maykapal.
Ikaw ang lahat sa akin.
-LET
22. Epipora
 Pag-uulit naman ito sa huling bahagi ng pahayag o ng isang taludtod.
Halimbawa:
Ang Konstitusyon ay para sa mamamayan.
Gawa ng mamamayan.
At mula sa mamamayan.
23. Anadiplosis
 Kakaiba ito sapagkat ang pag-uulit ay sa una’t huli.
Halimbawa:
Ang mahal ko ay ikaw
Ikaw ay nagbibigay ng ilaw
Ilaw sa gabi ng dilim
Dilim man o liwanag, ikaw ay mahal parin.
24. Pagsususkdol (Climax)
 Baitang-baitang na pagsasaad ng mga bagay o
pangyayari hanggang sa umabot sa pinakamahalaga.
Halimbawa:
Unang nararamdaman niya ang butil-butil
na pawis sa kanyang noo. Kasunod noon ang
panlalamig ng buo niyang katawan. Nagdilim ang
buong paligid at siya ay bumagsak.
Retorika at Gramatika
Panitikan
 Ito ay ang katipunan ng mga akdang nasusulat na
makilala sa pamamagitan ng malikhaing
pagpapahayag, aestetikong anyo, pandaigdigang
kaisipan at kawalang-maliw. (Webster, 1974)
 Ito ay katumbas ng “literatura” sa wikang kastila. Ito
ay mula sa salitang Latin na “litera” na a ng ibig
sabihin ay “letra” o “titik”. (Mateo, 1996).
 Salamin ng buhay.
Anyo ng
Panitikan
Anyong Tuluyan
Anyo ng panitikan napatala o
karaniwang takbo ng
pangungusap at gumagamit ng
payak at direktang paglalahad
ng kaisipan.
Uri ng Anyong Tuluyan
 NOBELA
-mahabang salaysay na nahahti sa
kabanata.
 MAIKLING KUWENTO
-maikling katha na nagsasalaysay ng
pang-araw-araw na buhay na may iilang tauhan
lang, pangyayari, at may isang kakintalan.
 DULA
- sinasadula at tinatangahal sa tanghalan.
 ALAMAT
- nagsasalaysay sa pinagmulan ng isang
bagay.
 PARABULA
- katha mula sa Bibliya
PABULA
- kuwentong may aral at hayop ang
pangunahing tauhan.
TALAMBUHAY
- akda ng kasaysayan ng buhay ng isang tao.
SANAYSAY
- akdang tumatalakay sa isang paksa at
naglalayong maglahad ng opinyon o pananaw.
TALUMPATI
binibigkas sa harap ng madla.
BALITA
naglalahad sa mga pang-araw-araw na mga
pangyayari sa lipunan, pamahalaan, industriya at iba
pang paksang nagaganap sa buong bansa.
ANEKDOTA
kuwento na ang pangyayari ay hango sa
tunay na karanasan, nakawiwili, at kapupulutan ng
aral.
EDITORYAL
isang sanaysay na naglalahad ng kuru-
kuro o opinyon ng isang editor.
KASAYSAYAN
ito’y tala o mga nakasulat tungkol sa
mga pangyayari ng nakaraan.
ULAT
nasusulat bunga ng isinagawang
pananaliksik, pagsusuri, pag-aaral, at iba pa.
MITOLOHIYA
kuwento hinggil sa pinagmulan ng
sansinukuban, Diyos, Diyosa, at iba pang
mga mahiwagang nilikha.
Anyong Patula
 Anyo ng panitikan na
pataludtod, may sukat at
tugma o malayang taludturan
at gumagamit ng masining at
matalinhagang.
Uri ng Anyong Patula
 TULANG LIRIKO
-tulang naglalahad ng mga masidhing
damdamin, imahinasyon at karanasan ng tao at
kadalasang inaawit.
 TULANG PASALAYSAY
-nagsasalaysay ng mga pangyayari sa
paraang pataludtod.
TULANG PADULA
tulang sinadyang isulat upang
itanghal sa entablado.
TULANG PATNIGAN
tula sa pagtatalo, pangangatuwiran,
at tagisan ng talino.
Uri ng Tulang Liriko
PASTORAL
DALIT
PASYON
ODA
ELEHIYA
SONETO
KANTA
PANUBONG
- mahabang tula ng nagpaparangal o
paghahandog sa isang taong nagdaraos ng
kaarawan o kapistahan
Uri ng Tulang Pasalaysay
EPIKO
- mahabang tula tungkol sa pakikipagsapalaran at
kabayanihan ng isang taong may pambihirang
katangian.
AWIT
- tulang romansa kung saan nakaharap sa mga
pakikipagsapalaran ng mga tauhan at hango sa tunay
na buhay. Halimbawa: Florante at Laura
KORIDO
- tulang romansa kung saan ang mga tauhan ay
may kakayahang supernatural.
Halimbawa:
Ibong Adarna
Uri ng Tulang Padula
ZARZUELA
- dulang musikal na karaniwang binubuo ng
tatlong akto tungkol sa pag-ibig, kasakiman at
poot.
MORO-MORO
- nagpapakita ng hidwaan at labanan ng Kristyano
at di-Kristyano
TIBAG
- ang paghahanap nina Reyna Elena at Constatino
sa krus na pinagpakuan ni Hesus.
PANUNULUYAN
- nagpapakita ng pagahahanap ng matutuluyan
nina Maria at Jose para doon isilang ang sanggol
na si Jesus.
SENAKULO
- pagtatanghal tungkol sa paghihirap at
kamatayan ni Hesus.
Uri ng Tulang Patnigan
DUPLO
- paligsahan sa pangangatuwiran na kadalasang
masaksihan sa paglalamay sa patay.
BALAGTASAN
- tagisan ng talino sa pamamagitan ng katwiran sa
pamamaraang patula
KARAGATAN
- dula tungkol sa isang prinsesa na sadyang
humulog sa isang singsing sa dagat. Kung
sinuman ang lalaking makakakuha ng singsing
ay pakakasalan niya.
Retorika at Gramatika
Aklat ng mga Araw
- batayan ng pananampalataya ng mga
Intsik
Aklat ng mga Patay
- naglalarawan ng mga kulto ni Osiris at
tumatalakay sa mitolohiyang Ehipto.
Awit ni Rolando
- isinasalaysay dito ang gintong panahon
ng Kristyanismo sa Pransya.
Bibliya
- ang pinakabatayan ng pananampalatayang
Kristyano.
Canterbury Tales
- naglalarawan ng pananampalataya at pag-
uugali ng mga Ingles noong unang
panahon.
Divina Comedia
nagpapahayag ng pananampalataya at
pag-uugali ng mga Italyano noong
unang panahon.
El Cid Campeador
naglalarawan sa katangian ng mga Kastila
at kasaysayan ng mga Espanya.
Illiad at Odyssey
nagsasalaysay sa mitolohiya at alamat ng
Gresya
Isang Libo at Isang Gabi
naglalarawan ito sa pamahalaan at lipunan
ng Arabia at Persia
Koran
batayan ng pananampalataya ng mga
Muslim
Mahabharata
pinakamahabang epiko ng buong daigdig
na naglalarawan sa kasaysayan ng
pananampalataya sa India.
Uncle Tom’s Cabin
nagbukas ng mga mata ng amerikano sa
kaapihan ng mga lahing itim at naging
simula ng paglaganap ng demokrasya sa
buong daigdig.
Retorika at Gramatika
Retorika at Gramatika
Panitikan Bago Dumating ang mga
Kastila
 Alibata o Baybayin ang tawag sa unag sistema ng
pagsulat ng mga sinaunang Pilipino.
 Mga Awiting Bayan:
1. An-anoy - inaawit habang ang mga magsasaka
ay gumagawa ng pilapil sa kanilang bukirin.
2. Ayoweng - inaawit sa pagkabyaw ng tubo.
3. Daeleng - awit tungkol sa mga pista o
pagdiriwang.
4. Dalit o Himno - awit sa pagpuri o pagsamba.
Ito ang isa sa pinakamatandang awit
ng pagdalangin sa Birhen.
5. Danyo - awit sa pagsasamba o pananampalataya.
6. Diona - awit sa panliligaw o kasalan
7. Dung-aw- awit sa pagpapahayag ng kalungkutan at
pagdurusa.
8. Kumintang - awit sa pakikidigma hanggang
naging awit sa pag-ibig.
9. Kundiman at Balitaw- awit sa pag-ibig
10. Oyayi - awit sa pagpapatulog sa bata o paghehele
sa sanggol
11. Sambotani - awit sa tagumpay
12. Soliranin - awit sa paggaod ng bangka
13. Umbay - awit sa paglilibing
14. Papag - inaawit sa tuwing may bayuhan ng
palay.
 Epiko Bago Dumating Ang Mga Kastila
Epiko Ng Ifugao
ALIM - kahawig ng Ramayan ng India.
HUDHUD – pakikipagsapalaran ni Aliguyon.
Epiko ng Muslim
BIDASARI
BANTUGAN
INDARAPATRA at SULAYMAN
Epiko ng Tagalog
KUMINTANG
Epiko ng Tagalog
KUMINTANG
Epiko ng mga Bisaya
HINILAWOD
LAGDA
MARAGTAS
Epiko ng Bikolano
IBALON at ASLON
Epiko ng Ilokano
BIAG NI LAM-ANG
Retorika at Gramatika
Panitikan sa Panahon ng mga
Kastila
 Akdang Panrelihiyon at Pangkagandahang
Asal:
1. Doctrina Cristiana -unang aklat na nailimbag sa
Pilipinas
2. Nuestra Señora Del Rosario – ikalawang aklat
na nailimbag sa Pilipinas
3. Urbana at Feliza - isinulat ni Padre Modesto
de Castro. Kagandhang–asal at wastong
pag-uugali.
Anyo ng Dula sa Panahon ng Kastila
1. Karagatan
2. Duplo
3. Juego de Prenda
4. Moro-moro
5. Zarzuela
Mga Tulang Romansa
1. Awit
2. Korido
Retorika at Gramatika
Panitikan sa Panahon ng
Propaganda at Himagsikan
Tatsulok ng Kilusang Propaganda:
1. JOSE P. RIZAL
Dakilang Manunulat
Iilang akda:
Sa Aking Mga Kabata
Noli Me Tangere
El Filibusterismo
Mi Ultimo Adios
2. MARCELO H. DEL PILAR
Dakilang Political Analyst
Iilang akda:
Caiingat Cayo
Dasalan at Tocsohan
Sagot sa Espanya sa Hibik ng Pilipinas
2. GRACIANO LOPEZ JAENA
Dakilang Mananalumpati
Iilang akda:
Fray Botod
El Bandolerismo sa Pilipinas
Anak ng Prayle
 Manunulat Panahon ng Himagsikan:
1. ANDRES BONIFACIO
“Ama ng Demokrasyang Pilipino”
Iilang akda:
Huling Paalam
Katapusang Hibik ng Pilipinas
Pag-ibig sa Tinubuang Lupa
2. EMILIO JACINTO
“Utak ng Katipunan”
Iilang akda:
Kartilya ng Katipunan
A La Patria
Liwanag at Dilim
3. APOLINARIO MABINI
“Utak ng Himagsikan”
Iilang akda:
Ang Himagsikang Pilipino
El Liberal
El Verdadero Decalogo
Retorika at Gramatika
Mga Kilalang Manunulat
 JOSE CORAZON DE JESUS
“Makata ng Pag-ibig” at “ Hari ng Balagtasan”
Iilang Akda:
Isang Punungkahoy
Maggagawa
Bayan Ko
 ALEJANDRO ABADILLA
Akda:
Ako ang Daigdig
 LOPE K. SANTOS
“Ama ng Balarila”
Iilang Akda:
Banaag at Sikat
Pangginggera
 AMADO HERNANDEZ
“Makata ng Manggagawa”
Akda:
Isang Dipang Langit
Bayang Malaya
Ibong Mandaragit
Luha ng Buwaya
 Ildefonso Santos
Iilang Akda:
Ang Guryon
Gabi
Tatlong Inakay
Sa Tabi ng Dagat
 DEOGRACIAS ROSARIO
“Ama ng Maikling Kuwento sa Pilipinas”
Akda:
Dahil sa Pag-ibig
Walang Panginoon
Ang Geisha
Dalawang Larawan
Bulaklak ng Inyong Panahon
 SEVERINO REYES
“Ama ng Zarzuelang Tagalog”
Iilang Akda:
Walang Sugat
Mga Bihag ni Kupido
Huling Pati
Halik ng Isang Patay
Kalupi
Retorika at Gramatika
Mga Kilalang Manunulat
 LIWAYWAY ARCEO
Iilang Akda:
Uhaw ang Tigang na Lupa
Canal dela Reina
Ang Mag-anak na Cruz
 JULIAN BALMACEDA
Iilang Akda:
Sino Ba Kayo?
Dahil sa Anak
Ang Palabas ni Suwan
 FRANCISCO RODRIGO
Iilang Akda:
Sa Pula, Sa Puti
 NARCISO REYES
Iilang Akda:
Lupang Tinubuan
N.V.M. GONZALES
Iilang Akda:
Lunsod, Nayon at Dagat-dagatan
Retorika at Gramatika
 GENONEVA EDROZA MATUTE
Iilang Akda:
Ako’y Isang Tinig
Kuwento ni Mabuti
 TEODORO AGONCILLO
Iilang Akda:
Maikling Kuwentong Tagalog
Mga Kilalang Manunulat
 ELPIDIO KAPULONG
Iilang Akda:
Planeta, Buwan, at Mga Bituin
 AMADO HERNANDEZ
Iilang Akda:
Luha ng Buwaya
 LIWAYWAY ARCEO
Iilang Akda:
Nagbabagang Paraiso
 DOMINADOR MIRASOL
Iilang Akda:
Mga Halik sa Alikabok
 LUALHATI BAUTISTA
Iilang Akda:
Bata, Bata, Paano ka Ginawa?
Gapo
Sakada
Dekada ‘70
Bulaklak ng City Jail
Retorika at Gramatika
EMILIO AGUINALDO
- Rosalia Magdalo,Magdalo
VIRGILIO ALMARIO
- Rio Alma
CECILIO APOSTOL
- Catulo, Calipso, Calypso
FRANCISCO BALTAZAR
- Balagtas
ANDRES BONIFACIO
- Agapito Bagumbayan, Maypagasa,
Magdiwang
FELIPE CALDERON
-Simoun, Elias
JOSE CORAZON DE JESUS
- Huseng Batute, Pusong Hapis,
Luksang Paroparo
JOSE DELA CRUZ
-Huseng Sisiw
EPIFANIO DELOS SANTOS
- G. Solon
NESTOR VICENTE MADALI GONZALES
- N.V.M. Gonzales
SEVERINO REYES
- Lola Basyang
MARCELO H. DEL PILAR
- Plaridel, Dolores Manapat,
Piping Dilat, Siling Labuyo, Kupang,
Haitalaga, Patos, M. Dati. Carmelo, D.A.
Murgas, L.O. Crame, D.M. Calero,
Hilario,
FERNANDO MA. GUERRERO
-Fluvio Gil, Florisel
AMADO HERNANDEZ
- Amante Ernani, Herninia de la Rivia,
Julio Abril
EMILIO JACINTO
- Dimas-ilaw, Pingkian
NICK JOAQUIN
- Quijano de Manila
GRACIANO LOPEZ JAENA
- Bolivar, Diego Laura
ANTONIO LUNA
- Taga-ilog
JUAN LUNA
- J.B. , Buan
APOLINARIO MABINI
- Bini, Paralitico, Katabay
JOSE MARIA PANGANIBAN
- Jomapa, J.M.P.
JOSE PALMA
- Ana-haw, Esteban Estebanes,
Gan Hantik
PASCUAL H. POBLETE
- Anak-Bayan
MARIANO PONCE
- Nanding, Tikbalang, Kalipulako
JOSE GARCIA VILLA
-Doveglion
LOPE K. SANTOS
- Anak-Bayan, Doktor Lukas,
Lakandalita
Dr. PIO VALENZUELA
- Madlang-Away
Dr. JOSE PROTACIO RIZAL MERCADO y
ALONZO REALONDA
- Jose Rizal, Dimas-alang, Laong-Laan,
Agno, Calambeño
Retorika at Gramatika

More Related Content

What's hot

Iba’t ibang mga matalinghagang salita
Iba’t ibang mga matalinghagang salitaIba’t ibang mga matalinghagang salita
Iba’t ibang mga matalinghagang salita
Renalyn Arias
 
Mga Halimbawa ng Tayutay
Mga Halimbawa ng TayutayMga Halimbawa ng Tayutay
Mga Halimbawa ng Tayutay
JustinJiYeon
 
Pagpapasidhi ng damdamin
Pagpapasidhi ng damdaminPagpapasidhi ng damdamin
Pagpapasidhi ng damdamin
LABNIG NATIONAL HIGH SCHOOL
 
MAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASA
MAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASAMAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASA
MAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASA
DONNA G. DELGADO-OLIVERIO, MATF, LPT
 
Mga Uri ng Paningin sa Maikling Kwento
Mga Uri ng Paningin sa Maikling KwentoMga Uri ng Paningin sa Maikling Kwento
Mga Uri ng Paningin sa Maikling Kwento
Manuel Daria
 
Filipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang Kahulugan
Filipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang KahuluganFilipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang Kahulugan
Filipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang Kahulugan
Juan Miguel Palero
 
Uri ng Sanaysay
Uri ng SanaysayUri ng Sanaysay
Uri ng Sanaysay
iaintcarlo
 
Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...
Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...
Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...
Juan Miguel Palero
 
Ponolohiya (FIL 101)
Ponolohiya (FIL 101)Ponolohiya (FIL 101)
Ponolohiya (FIL 101)
NeilStephen19
 
Mga Aralin sa Grade 7
Mga Aralin sa Grade 7Mga Aralin sa Grade 7
Mga Aralin sa Grade 7
Stephanie Feliciano
 

What's hot (20)

Iba’t ibang mga matalinghagang salita
Iba’t ibang mga matalinghagang salitaIba’t ibang mga matalinghagang salita
Iba’t ibang mga matalinghagang salita
 
Mga Halimbawa ng Tayutay
Mga Halimbawa ng TayutayMga Halimbawa ng Tayutay
Mga Halimbawa ng Tayutay
 
Tayutay
TayutayTayutay
Tayutay
 
Pagpapasidhi ng damdamin
Pagpapasidhi ng damdaminPagpapasidhi ng damdamin
Pagpapasidhi ng damdamin
 
MAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASA
MAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASAMAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASA
MAKRONG KASANAYAN SA WIKA: PAGSULAT AT PAGBASA
 
Pagsasaling wika
Pagsasaling wikaPagsasaling wika
Pagsasaling wika
 
Morpolohiya
MorpolohiyaMorpolohiya
Morpolohiya
 
Mga Uri ng Paningin sa Maikling Kwento
Mga Uri ng Paningin sa Maikling KwentoMga Uri ng Paningin sa Maikling Kwento
Mga Uri ng Paningin sa Maikling Kwento
 
Ang panitikan
Ang panitikanAng panitikan
Ang panitikan
 
Ponema
PonemaPonema
Ponema
 
Filipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang Kahulugan
Filipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang KahuluganFilipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang Kahulugan
Filipino 9 Mga Salitang na may higit sa Isang Kahulugan
 
11. pagsasalin
11. pagsasalin11. pagsasalin
11. pagsasalin
 
Idyoma
IdyomaIdyoma
Idyoma
 
Uri ng Sanaysay
Uri ng SanaysayUri ng Sanaysay
Uri ng Sanaysay
 
Teoryang Pampanitikan
Teoryang PampanitikanTeoryang Pampanitikan
Teoryang Pampanitikan
 
Panitikan sa panahon ng amerikano
Panitikan sa panahon ng amerikanoPanitikan sa panahon ng amerikano
Panitikan sa panahon ng amerikano
 
Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...
Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...
Filipino 9 Mga Pahayag na Ginagamit sa Pagbibigay ng Opinyon at Mga Wastong G...
 
Alusyon
AlusyonAlusyon
Alusyon
 
Ponolohiya (FIL 101)
Ponolohiya (FIL 101)Ponolohiya (FIL 101)
Ponolohiya (FIL 101)
 
Mga Aralin sa Grade 7
Mga Aralin sa Grade 7Mga Aralin sa Grade 7
Mga Aralin sa Grade 7
 

Similar to Retorika at Gramatika

yunit 3 gramatika vs retorika.pptx
yunit 3 gramatika vs retorika.pptxyunit 3 gramatika vs retorika.pptx
yunit 3 gramatika vs retorika.pptx
EDNACONEJOS
 
Retorikaatgramatika 180304144111
Retorikaatgramatika 180304144111Retorikaatgramatika 180304144111
Retorikaatgramatika 180304144111
jasongala
 
BAHAGI NG PANALITA.pdf
BAHAGI NG PANALITA.pdfBAHAGI NG PANALITA.pdf
BAHAGI NG PANALITA.pdf
DONNA G. DELGADO-OLIVERIO, MATF, LPT
 
pakikipagkapwa
pakikipagkapwapakikipagkapwa
pakikipagkapwa
almeron
 
Pangungusap(uri)
Pangungusap(uri)Pangungusap(uri)
Pangungusap(uri)
JezreelLindero
 
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.pptKABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
YollySamontezaCargad
 
Yunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdf
Yunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdfYunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdf
Yunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdf
QuinnEkaii
 
Noeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptxNoeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptx
NoelTancinco
 
Filipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptx
Filipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptxFilipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptx
Filipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptx
EmilJohnLatosa
 
Powerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptx
Powerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptxPowerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptx
Powerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptx
lailer1
 
FILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptx
FILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptxFILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptx
FILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptx
GelVelasquezcauzon
 
KAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptx
KAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptxKAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptx
KAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptx
merwin manucum
 
pantukoy_at_pangatnig.pptx
pantukoy_at_pangatnig.pptxpantukoy_at_pangatnig.pptx
pantukoy_at_pangatnig.pptx
JANICEGALORIO2
 
bahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa ppt
bahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa pptbahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa ppt
bahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa ppt
funagetanoledgenmee
 
FLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptx
FLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptxFLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptx
FLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptx
ReymarkPeranco2
 
Istruktura ng wikang filipino
Istruktura ng wikang filipinoIstruktura ng wikang filipino
Istruktura ng wikang filipino
Airez Mier
 
SINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINO
SINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINOSINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINO
SINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINO
MarissaMalobagoPasca
 
Bahagi ng Pananalita
Bahagi ng PananalitaBahagi ng Pananalita
Bahagi ng Pananalita
magdaluyoethel
 
Filipino retorika, tayutay at idyoma
Filipino   retorika, tayutay at idyomaFilipino   retorika, tayutay at idyoma
Filipino retorika, tayutay at idyoma
Arneyo
 

Similar to Retorika at Gramatika (20)

yunit 3 gramatika vs retorika.pptx
yunit 3 gramatika vs retorika.pptxyunit 3 gramatika vs retorika.pptx
yunit 3 gramatika vs retorika.pptx
 
Retorikaatgramatika 180304144111
Retorikaatgramatika 180304144111Retorikaatgramatika 180304144111
Retorikaatgramatika 180304144111
 
BAHAGI NG PANALITA.pdf
BAHAGI NG PANALITA.pdfBAHAGI NG PANALITA.pdf
BAHAGI NG PANALITA.pdf
 
pakikipagkapwa
pakikipagkapwapakikipagkapwa
pakikipagkapwa
 
Pangungusap(uri)
Pangungusap(uri)Pangungusap(uri)
Pangungusap(uri)
 
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.pptKABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
KABANATA 2 Gramar at Lingguwistika.ppt
 
Yunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdf
Yunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdfYunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdf
Yunit-II_Mga-Matatalinhagang-Pahayag.pdf
 
Noeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptxNoeme Silvano.pptx
Noeme Silvano.pptx
 
Filipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptx
Filipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptxFilipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptx
Filipino 5 - Ikalawang Markahan - Aralin 6 - Lektyur No. 2 (1).pptx
 
Fil101 istruktura ng wika
Fil101 istruktura ng wikaFil101 istruktura ng wika
Fil101 istruktura ng wika
 
Powerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptx
Powerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptxPowerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptx
Powerpoint presentation quarter 1 3 & 4Filipino new 2.pptx
 
FILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptx
FILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptxFILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptx
FILIPINO-10-PPT-WEEK3.pptx
 
KAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptx
KAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptxKAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptx
KAKAYAHANG_LINGGWISTIKO.pptx
 
pantukoy_at_pangatnig.pptx
pantukoy_at_pangatnig.pptxpantukoy_at_pangatnig.pptx
pantukoy_at_pangatnig.pptx
 
bahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa ppt
bahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa pptbahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa ppt
bahagi ng pananalita, pangalan, uri ng pangalan, mga halimbawa ppt
 
FLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptx
FLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptxFLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptx
FLT_705_REYMARK_PERANCO_Sintaktsis_Semantiks_Pragmatiks_.pptx
 
Istruktura ng wikang filipino
Istruktura ng wikang filipinoIstruktura ng wikang filipino
Istruktura ng wikang filipino
 
SINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINO
SINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINOSINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINO
SINTAKSIS- report fil.213.pptx, MAT FILIPINO
 
Bahagi ng Pananalita
Bahagi ng PananalitaBahagi ng Pananalita
Bahagi ng Pananalita
 
Filipino retorika, tayutay at idyoma
Filipino   retorika, tayutay at idyomaFilipino   retorika, tayutay at idyoma
Filipino retorika, tayutay at idyoma
 

Recently uploaded

DETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN
DETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNANDETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN
DETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN
jpyago
 
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong lokasy...
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong  lokasy...Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong  lokasy...
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong lokasy...
MylaValencia
 
YUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdf
YUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdfYUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdf
YUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdf
ErikaCapillo2
 
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdf
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdfNatutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdf
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdf
Myles V.
 
POWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URI
POWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URIPOWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URI
POWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URI
carmelitalamug
 
ppt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasa
ppt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasappt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasa
ppt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasa
luzviminda birung
 
Mga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptx
Mga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptxMga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptx
Mga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptx
LorenzJoyImperial2
 
LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1
LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1
LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1
DEBBIEMANAOIS2
 
MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7
MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7
MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7
Just Passing By
 
MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7
MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7
MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7
Just Passing By
 
Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.
Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.
Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.
Mack943419
 

Recently uploaded (11)

DETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN
DETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNANDETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN
DETAILED LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN
 
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong lokasy...
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong  lokasy...Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong  lokasy...
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas gamit ang tiyak at relatibong lokasy...
 
YUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdf
YUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdfYUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdf
YUNIT III KWANTITATIBONG PANANALIKSIK.pdf
 
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdf
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdfNatutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdf
Natutukoy ang kinalalagyan ng Pilipinas.pdf
 
POWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URI
POWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URIPOWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URI
POWERPOINT-PANG-URI FILIPINO 2 GRADE 2 PANG URI
 
ppt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasa
ppt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasappt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasa
ppt marungko approach- Unang hakbang sa Pagbasa
 
Mga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptx
Mga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptxMga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptx
Mga Katangian dapat taglayin ng Akademikong Pagsulat.pptx
 
LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1
LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1
LE_FILIPINO 7 matatag curriculum/ deped1
 
MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7
MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7
MATATAG LESSON PLAN IN ARALING PANLIPUNAN 7
 
MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7
MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7
MATATAG CURRICULUM UNPACKING SAMPLE IN AP 7
 
Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.
Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.
Araling Panlipunan 7 Ikalawang Markahan.
 

Retorika at Gramatika

  • 8. Gramatika sa Proseso ng Mabisang Pagpapahayag Ang retorika ay may tungkuling pagandahin at patimyasin ang isang pahayag, samantalang ang gramatika ay pinangangalagaan ang kawastuhan para maging malinaw ang pagpapahayag.
  • 9. Tatlong (3) mahahalagang bagay ang sinasaklaw ng wika:  Pag-aaral ng anyo uri ng mga salita.  Tamang paggamit ng salita  Tamang pag-uugnayan ng mga salita sa isang pahayag upang makabuo ng malinaw na kaisipan o ideya.
  • 10. 1. Pag-aaral ng anyo uri ng mga salita  .Kung may kabatiran sa pagpapalawak ng mga salita, nagkakaroon ng pagkakataong makapili at makagamit ng isang angkop na salita. Halimbawa: A. Siniliran niya ng mga pinamili ang bag. (Mahina) B. Sindlan niya ng mga pinamili ang bag. (Pinalakas)
  • 11. 2. Tamang Paggamit ng Salita  .Ang maling gamit ng salita ay maaaring makabawas sa kalinawan ng pagpapahayag at nakapagpapamali sa isang pahayag.mayroong salitang magkasing-anyo o magka- uri subalit may tiyak at ibang pinaggagamitan. Halimbawa: magkaiba ang gamit ng tingin, titig, tanaw, sulyap. A. Tingin - mababaw na pagbibigay-pansin B. Titig - matagal na tingin, may diwa ng pagsusuri. C. Tanaw - pagbibigay-pansin sa isang bagay na malayo. D. Sulyap - panakaw na tingin
  • 12. 3. Tamang Pag-uugnayan ng mga Salita  Ang wastong pagkaka-ugnay ng mga salita ay nakaktulong upang maging maayos ang pagpapahayag. Halimbawa: - ang gamit at katuturan ng mga salita ng magkakasingkahulugan ay di-dapat ipagkamali sa isa’t isa. A. Bumaba ng bahay ang mga bata. (Mahina) B. Nanaog ng bahay ang mga bata.. (Pinabuti)
  • 13. Semantika  May kinalaman sa interpretasyon ng mga kahulugan ng mga salita at pangungusap.  Denotasyon  Konotasyon  Sinonim  Antonim  Polisemi - salitang may dalawa o mahigit pang kahulugan na magka-ugnay Hal: marka  Homofon  Parapreys
  • 14.  Galing sa salitang ‘’rhetor’’ na mula sa Griyego na ang ibig sabihin ay guro o isang taong magaling na mananalumpati o isang mahusay na orador.  Tumutukoy sa sining at agham maging pasalita o pasulat na pagpapahayag.  Ayon kay Socrates, ay isang siyensa o agham ng paghihimok o panghihikayat.
  • 15.  Ayon kay Dr. Jose Villa Panganiban, ay sining ng maayos na pagpili ng wastong salita sa loob ng isang pahayag upang maunawaan, makahikayat at kalugdan ng mga nakikinig o bumabasa.  Ayon kay Simplicio Bisa, isang sining o agham sa pagsulat ng kathang pampanitikan.
  • 16. Sangkap ng Retorika  Kaisipang nais ipahayag.  Pagbuo ng mga pahayag.  Istilo ng pagpapahayag.
  • 19. bahagi ng pananalita/panalita (Part of speech), o kauriang panleksiko, ay isang lingguwistikong kaurian ng mga salita na pangkalahatang binibigyang kahulugan sa pamamagitan ng sintaktiko at morpolohikong asal ng bahaging panleksikong tinutukoy.
  • 20. May sampung bahagi ng pananalita. Ang mga ito ay pangngalan, panghalip, pandiwa, pang-uri, pang- abay, pantukoy, pangatnig, pang- ukol, pang- angkop at pandamdam.(Balarila ng Wikang Pambansa (1939;1944) ni Lope K. Santos)
  • 21. 1. Mga Nominal a. Pangngalan (noun) - mga salitang nagsasaad ng pangalan ng tao, hayop, bagay, pook, katangian, pangyayari, atbp. b. Panghalip (pronoun) - mga salitang panghahali sa pangngalan 2. Pandiwa (verb) - mga salitang nagsasaad ng kilos o nagbibigay-buhay sa isang lipon ng mga salita 3. Mga panuring (mga modifier) a. Pang-uri (adjective) - mga salitang nagbibigay-turing o naglalarawan sa pangngalan at panghalip b. Pang-abay (adverb) - mga salitang nagbibigay-turing o naglalarawan sa pandiwa, pang-uri at kapwa nito pang-abay
  • 22. 1. Mga Pang-ugnay (Connectives) a. Pangatnig (conjunction) - mga salitang nag-uugnay ng dalawang salita, parirala o sugnay b. Pang-angkop (ligature) - mga katagang nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan c. Pang-ukol (preposition) - mga salitang nag-uugnay sa isang pangngalan sa iba pang salita 2. Mga Pananda (Markers) a. Pantukoy (article/determiner) - mga salitang laging nangunguna sa pangngalan o panghalip b. Pangawing o Pangawil (linking o copulative) - salitang nagkakawing ng paksa (o simuno) at panaguri
  • 23. Pandamdam (interjection) mga salitang nagsasaad ng matinding damdamin
  • 24. PANG-UGNAY ito ay mga salitang nagpapakita ng relasyon ng dalawang yunit sa pangungusap, maaaring salita, dalawang parirala o ng dalawang sugnay.
  • 25. PANG-UKOL (preposition)  ito ay kataga o salitang nag-uugnay sa pangngalan o panghalip sa ibang salita sa pangungusap. sa para sa ayon para kay tungkol sa na may Halimbawa: Ang kanyang nilutong tinola ay para sa kanyang asawa at mga anak.
  • 26. Mga Gamit ng Pang-ukol  Nagpapakita ng kinalalagyan o patutunguhan ng isang bagay. Halimbawa: Ang pera ay nasa loob ng kuwarto ni Coby.  Upang ipakita ang dahilan o pagmamay-ari. Halimbawa: Ang bagong damit ay para kay Lita.  Ang layon ng pang-ukol ay maaaring pangngalan o panghalip. Halimbawa: Ang kanyang talumpati ay para sa kababaihan.
  • 27. PANGATNIG (Conjunction)  Ito ang tawag sa mga kataga o salitang naguugnay sa dalawang salita, parirala o sugnay na pinagsusunod-sunod sa pangungusap: at pati saka o ni maging subalit ngunit kung bago upang sana dahil sa sapagkat
  • 28. Gamit ng Pangatnig  Dalawang salitang pinag-ugnay Halimbawa: Ang langis saka tubig ay hindi mapagsama.  Dalawang pariralang pinag-ugnay Halimbawa: Ang paglalaba ng damit at paglilinis ng bahay ang kanyang hanapbuhay.
  • 29. Uri ng Pangatnig 1. Panimbang -Ito ay nag-uugnay ng dalawang salita, parirala, o sugnay. at saka pati ngunit maging datapuwat subalit Halimbawa: Gusto niyang bumili ng damit, ngunit wala siyang pera. Naglinis muna si Hannah, saka siya nagluto. 2. Pantulong -Ito ay nag-uugnay ng di-magkapantay na salita, parirala o sugnay. kung kapag upang para nang sapagkat dahil sa Halimbawa: Nag-trabaho siya ng mabuti, para makabili siya ng damit. Umasenso ang kanyang buhay, dahil sa kanyang pagsisikap.
  • 30. PANG-ANGKOP (Ligatures) Ito ay ang salitang nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan. Tatlo ang pang-angkop na ginagamit: na, -g, at -ng.
  • 31. Wastong Paggamit ng Pang-angkop  Inilalagay ang na sa pagitan ng salitang naglalarawan at inilalarawan na ang nauuna'y nagtatapos sa katinig maliban sa n. Halimbawa: masarap na pagkain, malinis na bahay, masinop na tao, maayos na pamumuhay.  Ikinakabit ang -g sa nauunang salitang nagtatapos sa letrang n sa magkasunod na salitang naglalarawan at inilalarawan. Halimbawa: mahinahong pakikipag-usap, maalinsangang lugar,
  • 32.  Ikinakabit ang -ng sa nauunang salitang nagtatapos sa patinig (a, e, i, o, u) sa magkasunod na salitang naglalarawan at inilalarawan. Halimbawa: bagong bayani, mabuting anak, masayang naglalaro.
  • 34. 1. Nang  ginagamit bilang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; katumbas ng when sa Ingles. Halimbawa: Tulog na ang mga anak nang dumating ang kanilang ina.  ginagamit sa gitna ng dalawang salitang-ugat na inuulit. Halimbawa: tapon nang tapon  Nagmula sa na at inaangkupan ng ng at inilalagay sa pagitan ng pandiwa at pang-abay. Halimbawa: Nag-aral nang mabuti si Juan.
  • 35.  Bilang salitang nangangahulugan din ng “para” o “upang” . Halimabawa: Sumulat ka nang sumulat ng mga kuwento nang manalo ka sa patimpalak.  ginagamit bilang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; bilang panimula ng katulong na sugnay o sugnay na di makapag-iisa. Halimbawa: Nang siya’y umalis, dumating ang panauhin.  ginagamit bilang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; bilang panimula ng katulong na sugnay. Halimbawa: Maghugas ka ng pinggan nang makakain na kayo.
  • 36. 2. Ng  ginagamit bilang pananda sa tuwirang layon ng pandiwang palipat. Halimbawa: Nagtanim ng palay si Jesusa na isang magsasaka.  ginagamit ang ng bilang pananda ng aktor o tagaganap ng pandiwa. Halimbawa: Tinulungan ng dalaga ang kanyang lola sa pagtawid.  Ginagamit ang ng kapag nagsasaad ng pagmamay-ari ng isang bagay o katangian. Halimbawa: Ang boses ng bayan ang dapat na mananaig.
  • 37.  ginagamit bilang pantukoy Halimbawa: Maluwag ang looban ng simbahan.  ginagamit bilang pang-ukol na ang katumbas at tamang pagkaka- ugnay ng mga salita sa isang pahayag upang makabuo ng malinaw na kaisipan o diwa. Halimbawa: Pinalo niya ng kahoy ang magnanakaw.  ginagamit bilang pang-ukol na ang katumbas ay sa. Halimbawa: Ang mga mag-aaral ay nagpunta ng Baguio.
  • 38.  ginagamit bilang pang-ukol na nagpapakilala ng pangngalang paari. Halimbawa: Tumatanggap ng plake ang kanyang anak.  ginagamit bilang tagatanggap ng kilos. Halimbawa: Ayaw siyang layuan ng agam-agam.
  • 39. 3. May  ginagamit kapag sinusundan ng pangngalan. Halimbawa: May kasalanang ginawa sina Flor at Liza kagabi.  ginagamit kapag sinusundan ng pandiwa. Halimbawa: May tumawa dahil sa nasabing balita.  ginagamit kapag sinusundan ng pang-uri. Halimbawa: May magandang karanasan si Maja tungkol sa pag-ibig.
  • 40.  ginagamit kapag sinusundan ng pantukoy. Halimbawa: May mga panoorin sa patyo ng simbahan.  ginagamit kapag sinusundan ng pang-ukol na sa. Halimbawa: May sa daga ang anak mong iyan.
  • 41. 4. Mayroon  ginagamit kung sinusundan ng panghalip. Halimbawa: Mayroon kayong libreng gamot sa baranggay.  ginagamit kung sinusundan ng kataga.(po, pa, din, rin) Halimbawa: Mayroon po kaming ipagtatapat sa inyo.  ginagamit ang mayroon bilang panagot sa isang tanong. Halimbawa: May pera ka ba? Mayroon.
  • 42.  ginagamit kung nanganghulugan ng pagka-maykaya o mayaman. Halimbawa: Ang mga Malate ay mayroon sa probinsya ng Bicol.
  • 43. 5. Kung  ginagamit bilang isang pangatnig sa mga hugnayang pangungusap; katumbas ng if sa Ingles. Halimbawa: Kung may problema ka, puntahan mo lang ako. 6. Kong  ginagamit bilang panghalip panaog na ko at ng. Halimbawa: Ang tangi kong hangad ngayong taon ay ang makapasa sa L.E.T.
  • 44. 7. din/daw  ginagamit kung ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa katinig maliban sa w at y. Halimbawa: Magpapatingin daw siya sa doktor ngayon. 8. rin/raw  ginagamit kung ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa patinig at malapatinig na w at y. Halimbawa: Ikaw raw ay makakasama sa bakasyon patungong Baguio. May handa raw tayo sa darating na kaarawan ni tatay.
  • 45. 9. Sina  ginagamit kapag ito ay sinusundan ng mga pangngalan na tinutukoy sa pangungusap. Halimbawa: Naglilinis sina Gel at Lissette ng bahay. 10. Sila  ginagamit bilang panghalip na panao; katumbas ng they sa Ingles. Halimbawa: Umalis na sila kanina pang umaga.
  • 46. 11. Pinto  ginagamit bilang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas. Halimbawa: Isinasara niya ang pinto upang hindi makapasok ang magnanakaw. 12. Pintuan  ginagamit bilang kinalalagyan ng pinto. Halimbawa: Hindi pa napipinturahan ang pinto sa pintuan.
  • 47. 13. Pahiran  Lagyan ng isang bagay sa pamamagitan ng pamunas o sa pamamagitan ng kamay. Halimbawa: Pahiran mo ng langis ang natutuyo mong balat. 14. Pahirin  Alisin sa pamamagitan ng pamunas o sa pamamagitan ng kamay.
  • 48. 15. Subukin  may bagay na nais patunayan “to try”. Halimbawa: Subukin mong gumamit ng Ariel sa paglalaba. 16. Subukan  May mga bagay na tinitingnan nang palihim. Halimbawa: Subukan mo kung ano ang ginagawa niya sa aklatan.
  • 49. 1. Nasasalamin _____ sa mga kabataan ang pagiging pag-asa ng bayan. a. daw c. din b. raw d. rin 2. Pinakiusapan ______ ng mayor ang mga tao na huminahon. a. din c. rin b. raw d. daw
  • 50. 4. Humahagulhol ______ malakas ang namatayan. a. nang c. ng b. daw d. raw 5. Nilamon siya ____ alon haang namamangka. a. nang c. ng b. din d. daw
  • 52. Idyoma  Ito ay may di-tuwiran o di-tahasang pagpapahayag na may kahulugang patlinhaga.  Ito ay di-literal kung kaya nangangailangan ng konotatibo at mallim na pagpapakahulugan. Halimbawa: putok sa buho - anak sa pagkadalaga mababaw ang luha - madaling umiyak naglulubid ng buhangin- nagsisinungaling hilong talilong - litung-lito pabalat-bunga - hindi totoo
  • 54. Tayutay Ito ay ang sinadyang paglayo sa karaniwang paraan ng paggamit ng mga salita sa layuning gawing makulay, kaakit-akit at lalong mabisa sa pagpapahayag.  May iba’t ibang uri ng tayutay ito ay ang mga sumusunod:
  • 55. 1. Pagtutulad (simile)  Paggamit ng di-tuwirang pagkukumpara ng dalawang bagay na magkaiba ng uri at gumagamit ng mga parirala tulad ng tulad ng, kawangis ng, gaya ng, animo’y at iba pa. Halimbawa: Tulad ng isang ibon, tao rin ay namamatay. 2. Pagwawangis (metaphor)  Paggamit ng mga pahayag na nagpapahaiwatig ng pagkukumpara ng dalawang bagay na magkaiba ng uri. Hindi na ito ginagamitan ng mga pariralang tulad ng, kawangis ng, gaya ng, animo’y at iba pa. Halimbawa: Ang kanyang buhay ay isang bukas na aklat.
  • 56. 3. Pagbibigay-katauhan (personification)  Pagsasalin ng mga katangian ng tao sa isang bagay. Naipahayag ito sa pamamagitan ng paggamit ng pandiwa. Halimbawa: Sumasayaw ang mga alon sa karagatan. 4. Pagmamalabis (hyperbole)  Isang pahayag na eksaherado o labis sa katotohanan. Halimbawa: Nagliliyab ang mga mata ng galit na galit na lalaki.
  • 57. 5. Pagtawag (apostrophe)  Isang pagbulalas ng pagkausap sa isang tao (karaniwang patay o wala sa isang tiyak na pook) o isang bagay o bahagi ng kaligtasan na binibigyan ng katangiang pantao. Halimbawa: Tukso, layuan mo ako. 6. Pagpapalit-tawag (metonymy)  Paggamit ng isang salitang panumbas o nagpapahiwatig ng kahulugan ng di tinutukoy na salita; ang pagpapalit ng katawagan sa bagay na tinutukoy. Halimbawa: Si Jessa ang tala ng kanilang nayon.
  • 58. 7. Pagpapalit-saklaw (synecdoche)  Pagbanggit ng bahagi bilang pagtukoy sa kabuuan; maaari namang nag-iisang tao ang kumakaktawan sa ibang pangkat. Halimbawa: Isang kayumanggi ang pinangaralan sa larangan ng boksing. 8. Paghihimig (onomatopoeia)  Paggamit ng tunog o himig ng salita ay nagagawang maihatid ang kahulugan nito. Halimbawa: Kumabog sa matigas na lupa ang bumagsak na kargamento mula sa trak.
  • 59. 9. Pagtatambis (oxymoron)  Paglalahad ng mga bagay na magkasalungat upang higit na magkatingkad ang bisa ng pagpapahayag. Ito ay kadalasang mahaba. Halimbawa: Ang buhay sa mundo ay tunay na nakakatawa: may lungkot ay may ligaya, mmay dilim at may liwanag, may tawa at may luha. 10. Pagsalungat (epigram)  Ito ay may kahawig ng pagtatambis kaya nga lamang ay maikli at matalinhaga. Halimbawa: Natalo siya upang muling manalo.
  • 60. 11. Paglulumanay (euphemism)  Paggamit ng mga salitang nagpapaganda ng pangit na pahayag. Halimbawa: Ang lalakeng naglalaro ng apoy ay humantong sa isang makabagbag damdaming tagpo sa harap ng kapitbahay. 12. Parelelismo (parallelism)  Isang pagpapahayag na may halos iisang istruktura. Halimbawa: Sama-samang nabubuhay, Sama-samang namamatay.
  • 61. 13. Pagpapalit-wika (transferred epithets)  ang pang-uring ginagamit lamang sa tao ay inililipat sa mga bagay. Halimbawa: Ang mapagkandiling plato ay naghain sa kanya ng pagkain. 14. Pag-uyam (Irony o Sarcasm)  paggamit ng mga salitang kabaligtaran na kahulugan at taliwas sa katotohanan. Halimbawa: Siya ay may magandang mukha na kung saan tanging ina niya lang ang humahanga.
  • 62. 15. Pagtanggi (Litotes)  Gumagamit ng panangging HINDI upang maipahayag ang makabuluhang pagsang-ayon. Halimbawa: Hindi ko sinasabing ayaw ko sa kanya pero suklam na suklam ako sa kanya. 16. Pagdaramdam  Nagsasaad ng hindi pangkaraniwan damdamin. Halimbawa: Nakakaawa ang sinapit niya. Dahil sa pagtataksil niya ay iniwan siya ng kanyang asawa.
  • 63. 17. Tambisan (Antithesis)  Paglalahad ng mga bagay na magkakasalungatan upang higit na mapatingkad ang bisa ng pagpapahayag. Halimbawa: Siya’y isang taon napanday ng panahon. Naranasan niya ang maghirap at yumaman, nakilala, at di-ppansin, lapitan ng mga kaibigan sa panahong mayroon siya at itakwil sa kawalan niya. Kaya handa naniyang harapin ang pakikibaka sa buhay.
  • 64. 18. Tanong Retorikal  Ito ay isang tanong na hindi naman talaga kakailanganin ng sagot kundi ang layunin ay maikintal sa isipan ng nakikinig ang mensahe. Halimbawa: Natutulog ba ang Diyos? 18. Pag-uulit (Alliteration)  Pag-uulit ng mga tunog-katinig o magkatulad na titik o pantig sa inisyal na bahagi ng salita. Halimbawa: Makikita sa mga mata ni Maria ang mga masasayang nangyari sa kaniya kasama ni Marco. (makikita, mga, mata, Maria, masasayang, Marco)
  • 65. 19. Konsonans  Pag-uulit ng mga tunog-katinig o magkatulad na titik o pantig sa pinal na bahagi ng salita. Halimbawa: Ang aking pagmamahal para kay Rosal ay lalong tumatatag habang tumatagal. (pagmamahal, Rosal, tumatagal) 20. Asonans  Pag-uulit ng mga tunog-katinig o magkatulad na titik o pantig sa alinmang bahagi ng salita. Halimbawa: Ang aking alagang aso ay agad kong pinaliguan pagdating ko sa amin. (ang, aking, alagang, aso, agad, amin)
  • 66. 21. Anapora  Pag-uulit sa unang bahagi ng pahayag o ng isang taludtod. Halimbawa: Ikaw ang aking pangarap. Ikaw ang bigay ng Maykapal. Ikaw ang lahat sa akin. -LET
  • 67. 22. Epipora  Pag-uulit naman ito sa huling bahagi ng pahayag o ng isang taludtod. Halimbawa: Ang Konstitusyon ay para sa mamamayan. Gawa ng mamamayan. At mula sa mamamayan. 23. Anadiplosis  Kakaiba ito sapagkat ang pag-uulit ay sa una’t huli. Halimbawa: Ang mahal ko ay ikaw Ikaw ay nagbibigay ng ilaw Ilaw sa gabi ng dilim Dilim man o liwanag, ikaw ay mahal parin.
  • 68. 24. Pagsususkdol (Climax)  Baitang-baitang na pagsasaad ng mga bagay o pangyayari hanggang sa umabot sa pinakamahalaga. Halimbawa: Unang nararamdaman niya ang butil-butil na pawis sa kanyang noo. Kasunod noon ang panlalamig ng buo niyang katawan. Nagdilim ang buong paligid at siya ay bumagsak.
  • 70. Panitikan  Ito ay ang katipunan ng mga akdang nasusulat na makilala sa pamamagitan ng malikhaing pagpapahayag, aestetikong anyo, pandaigdigang kaisipan at kawalang-maliw. (Webster, 1974)  Ito ay katumbas ng “literatura” sa wikang kastila. Ito ay mula sa salitang Latin na “litera” na a ng ibig sabihin ay “letra” o “titik”. (Mateo, 1996).  Salamin ng buhay.
  • 72. Anyong Tuluyan Anyo ng panitikan napatala o karaniwang takbo ng pangungusap at gumagamit ng payak at direktang paglalahad ng kaisipan.
  • 73. Uri ng Anyong Tuluyan  NOBELA -mahabang salaysay na nahahti sa kabanata.  MAIKLING KUWENTO -maikling katha na nagsasalaysay ng pang-araw-araw na buhay na may iilang tauhan lang, pangyayari, at may isang kakintalan.
  • 74.  DULA - sinasadula at tinatangahal sa tanghalan.  ALAMAT - nagsasalaysay sa pinagmulan ng isang bagay.  PARABULA - katha mula sa Bibliya
  • 75. PABULA - kuwentong may aral at hayop ang pangunahing tauhan. TALAMBUHAY - akda ng kasaysayan ng buhay ng isang tao. SANAYSAY - akdang tumatalakay sa isang paksa at naglalayong maglahad ng opinyon o pananaw.
  • 76. TALUMPATI binibigkas sa harap ng madla. BALITA naglalahad sa mga pang-araw-araw na mga pangyayari sa lipunan, pamahalaan, industriya at iba pang paksang nagaganap sa buong bansa. ANEKDOTA kuwento na ang pangyayari ay hango sa tunay na karanasan, nakawiwili, at kapupulutan ng aral.
  • 77. EDITORYAL isang sanaysay na naglalahad ng kuru- kuro o opinyon ng isang editor. KASAYSAYAN ito’y tala o mga nakasulat tungkol sa mga pangyayari ng nakaraan.
  • 78. ULAT nasusulat bunga ng isinagawang pananaliksik, pagsusuri, pag-aaral, at iba pa. MITOLOHIYA kuwento hinggil sa pinagmulan ng sansinukuban, Diyos, Diyosa, at iba pang mga mahiwagang nilikha.
  • 79. Anyong Patula  Anyo ng panitikan na pataludtod, may sukat at tugma o malayang taludturan at gumagamit ng masining at matalinhagang.
  • 80. Uri ng Anyong Patula  TULANG LIRIKO -tulang naglalahad ng mga masidhing damdamin, imahinasyon at karanasan ng tao at kadalasang inaawit.  TULANG PASALAYSAY -nagsasalaysay ng mga pangyayari sa paraang pataludtod.
  • 81. TULANG PADULA tulang sinadyang isulat upang itanghal sa entablado. TULANG PATNIGAN tula sa pagtatalo, pangangatuwiran, at tagisan ng talino.
  • 82. Uri ng Tulang Liriko PASTORAL DALIT PASYON ODA ELEHIYA SONETO KANTA
  • 83. PANUBONG - mahabang tula ng nagpaparangal o paghahandog sa isang taong nagdaraos ng kaarawan o kapistahan
  • 84. Uri ng Tulang Pasalaysay EPIKO - mahabang tula tungkol sa pakikipagsapalaran at kabayanihan ng isang taong may pambihirang katangian. AWIT - tulang romansa kung saan nakaharap sa mga pakikipagsapalaran ng mga tauhan at hango sa tunay na buhay. Halimbawa: Florante at Laura
  • 85. KORIDO - tulang romansa kung saan ang mga tauhan ay may kakayahang supernatural. Halimbawa: Ibong Adarna
  • 86. Uri ng Tulang Padula ZARZUELA - dulang musikal na karaniwang binubuo ng tatlong akto tungkol sa pag-ibig, kasakiman at poot. MORO-MORO - nagpapakita ng hidwaan at labanan ng Kristyano at di-Kristyano
  • 87. TIBAG - ang paghahanap nina Reyna Elena at Constatino sa krus na pinagpakuan ni Hesus. PANUNULUYAN - nagpapakita ng pagahahanap ng matutuluyan nina Maria at Jose para doon isilang ang sanggol na si Jesus.
  • 88. SENAKULO - pagtatanghal tungkol sa paghihirap at kamatayan ni Hesus.
  • 89. Uri ng Tulang Patnigan DUPLO - paligsahan sa pangangatuwiran na kadalasang masaksihan sa paglalamay sa patay. BALAGTASAN - tagisan ng talino sa pamamagitan ng katwiran sa pamamaraang patula
  • 90. KARAGATAN - dula tungkol sa isang prinsesa na sadyang humulog sa isang singsing sa dagat. Kung sinuman ang lalaking makakakuha ng singsing ay pakakasalan niya.
  • 92. Aklat ng mga Araw - batayan ng pananampalataya ng mga Intsik Aklat ng mga Patay - naglalarawan ng mga kulto ni Osiris at tumatalakay sa mitolohiyang Ehipto. Awit ni Rolando - isinasalaysay dito ang gintong panahon ng Kristyanismo sa Pransya.
  • 93. Bibliya - ang pinakabatayan ng pananampalatayang Kristyano. Canterbury Tales - naglalarawan ng pananampalataya at pag- uugali ng mga Ingles noong unang panahon.
  • 94. Divina Comedia nagpapahayag ng pananampalataya at pag-uugali ng mga Italyano noong unang panahon. El Cid Campeador naglalarawan sa katangian ng mga Kastila at kasaysayan ng mga Espanya.
  • 95. Illiad at Odyssey nagsasalaysay sa mitolohiya at alamat ng Gresya Isang Libo at Isang Gabi naglalarawan ito sa pamahalaan at lipunan ng Arabia at Persia
  • 96. Koran batayan ng pananampalataya ng mga Muslim Mahabharata pinakamahabang epiko ng buong daigdig na naglalarawan sa kasaysayan ng pananampalataya sa India.
  • 97. Uncle Tom’s Cabin nagbukas ng mga mata ng amerikano sa kaapihan ng mga lahing itim at naging simula ng paglaganap ng demokrasya sa buong daigdig.
  • 100. Panitikan Bago Dumating ang mga Kastila  Alibata o Baybayin ang tawag sa unag sistema ng pagsulat ng mga sinaunang Pilipino.  Mga Awiting Bayan: 1. An-anoy - inaawit habang ang mga magsasaka ay gumagawa ng pilapil sa kanilang bukirin. 2. Ayoweng - inaawit sa pagkabyaw ng tubo. 3. Daeleng - awit tungkol sa mga pista o pagdiriwang.
  • 101. 4. Dalit o Himno - awit sa pagpuri o pagsamba. Ito ang isa sa pinakamatandang awit ng pagdalangin sa Birhen. 5. Danyo - awit sa pagsasamba o pananampalataya. 6. Diona - awit sa panliligaw o kasalan 7. Dung-aw- awit sa pagpapahayag ng kalungkutan at pagdurusa. 8. Kumintang - awit sa pakikidigma hanggang naging awit sa pag-ibig. 9. Kundiman at Balitaw- awit sa pag-ibig 10. Oyayi - awit sa pagpapatulog sa bata o paghehele sa sanggol
  • 102. 11. Sambotani - awit sa tagumpay 12. Soliranin - awit sa paggaod ng bangka 13. Umbay - awit sa paglilibing 14. Papag - inaawit sa tuwing may bayuhan ng palay.
  • 103.  Epiko Bago Dumating Ang Mga Kastila Epiko Ng Ifugao ALIM - kahawig ng Ramayan ng India. HUDHUD – pakikipagsapalaran ni Aliguyon. Epiko ng Muslim BIDASARI BANTUGAN INDARAPATRA at SULAYMAN Epiko ng Tagalog KUMINTANG
  • 104. Epiko ng Tagalog KUMINTANG Epiko ng mga Bisaya HINILAWOD LAGDA MARAGTAS Epiko ng Bikolano IBALON at ASLON Epiko ng Ilokano BIAG NI LAM-ANG
  • 106. Panitikan sa Panahon ng mga Kastila  Akdang Panrelihiyon at Pangkagandahang Asal: 1. Doctrina Cristiana -unang aklat na nailimbag sa Pilipinas 2. Nuestra Señora Del Rosario – ikalawang aklat na nailimbag sa Pilipinas 3. Urbana at Feliza - isinulat ni Padre Modesto de Castro. Kagandhang–asal at wastong pag-uugali.
  • 107. Anyo ng Dula sa Panahon ng Kastila 1. Karagatan 2. Duplo 3. Juego de Prenda 4. Moro-moro 5. Zarzuela
  • 108. Mga Tulang Romansa 1. Awit 2. Korido
  • 110. Panitikan sa Panahon ng Propaganda at Himagsikan Tatsulok ng Kilusang Propaganda: 1. JOSE P. RIZAL Dakilang Manunulat Iilang akda: Sa Aking Mga Kabata Noli Me Tangere El Filibusterismo Mi Ultimo Adios
  • 111. 2. MARCELO H. DEL PILAR Dakilang Political Analyst Iilang akda: Caiingat Cayo Dasalan at Tocsohan Sagot sa Espanya sa Hibik ng Pilipinas
  • 112. 2. GRACIANO LOPEZ JAENA Dakilang Mananalumpati Iilang akda: Fray Botod El Bandolerismo sa Pilipinas Anak ng Prayle
  • 113.  Manunulat Panahon ng Himagsikan: 1. ANDRES BONIFACIO “Ama ng Demokrasyang Pilipino” Iilang akda: Huling Paalam Katapusang Hibik ng Pilipinas Pag-ibig sa Tinubuang Lupa
  • 114. 2. EMILIO JACINTO “Utak ng Katipunan” Iilang akda: Kartilya ng Katipunan A La Patria Liwanag at Dilim
  • 115. 3. APOLINARIO MABINI “Utak ng Himagsikan” Iilang akda: Ang Himagsikang Pilipino El Liberal El Verdadero Decalogo
  • 117. Mga Kilalang Manunulat  JOSE CORAZON DE JESUS “Makata ng Pag-ibig” at “ Hari ng Balagtasan” Iilang Akda: Isang Punungkahoy Maggagawa Bayan Ko
  • 118.  ALEJANDRO ABADILLA Akda: Ako ang Daigdig  LOPE K. SANTOS “Ama ng Balarila” Iilang Akda: Banaag at Sikat Pangginggera
  • 119.  AMADO HERNANDEZ “Makata ng Manggagawa” Akda: Isang Dipang Langit Bayang Malaya Ibong Mandaragit Luha ng Buwaya
  • 120.  Ildefonso Santos Iilang Akda: Ang Guryon Gabi Tatlong Inakay Sa Tabi ng Dagat
  • 121.  DEOGRACIAS ROSARIO “Ama ng Maikling Kuwento sa Pilipinas” Akda: Dahil sa Pag-ibig Walang Panginoon Ang Geisha Dalawang Larawan Bulaklak ng Inyong Panahon
  • 122.  SEVERINO REYES “Ama ng Zarzuelang Tagalog” Iilang Akda: Walang Sugat Mga Bihag ni Kupido Huling Pati Halik ng Isang Patay Kalupi
  • 124. Mga Kilalang Manunulat  LIWAYWAY ARCEO Iilang Akda: Uhaw ang Tigang na Lupa Canal dela Reina Ang Mag-anak na Cruz
  • 125.  JULIAN BALMACEDA Iilang Akda: Sino Ba Kayo? Dahil sa Anak Ang Palabas ni Suwan
  • 126.  FRANCISCO RODRIGO Iilang Akda: Sa Pula, Sa Puti  NARCISO REYES Iilang Akda: Lupang Tinubuan
  • 127. N.V.M. GONZALES Iilang Akda: Lunsod, Nayon at Dagat-dagatan
  • 129.  GENONEVA EDROZA MATUTE Iilang Akda: Ako’y Isang Tinig Kuwento ni Mabuti  TEODORO AGONCILLO Iilang Akda: Maikling Kuwentong Tagalog Mga Kilalang Manunulat
  • 130.  ELPIDIO KAPULONG Iilang Akda: Planeta, Buwan, at Mga Bituin  AMADO HERNANDEZ Iilang Akda: Luha ng Buwaya
  • 131.  LIWAYWAY ARCEO Iilang Akda: Nagbabagang Paraiso  DOMINADOR MIRASOL Iilang Akda: Mga Halik sa Alikabok
  • 132.  LUALHATI BAUTISTA Iilang Akda: Bata, Bata, Paano ka Ginawa? Gapo Sakada Dekada ‘70 Bulaklak ng City Jail
  • 134. EMILIO AGUINALDO - Rosalia Magdalo,Magdalo VIRGILIO ALMARIO - Rio Alma CECILIO APOSTOL - Catulo, Calipso, Calypso FRANCISCO BALTAZAR - Balagtas
  • 135. ANDRES BONIFACIO - Agapito Bagumbayan, Maypagasa, Magdiwang FELIPE CALDERON -Simoun, Elias JOSE CORAZON DE JESUS - Huseng Batute, Pusong Hapis, Luksang Paroparo
  • 136. JOSE DELA CRUZ -Huseng Sisiw EPIFANIO DELOS SANTOS - G. Solon NESTOR VICENTE MADALI GONZALES - N.V.M. Gonzales SEVERINO REYES - Lola Basyang
  • 137. MARCELO H. DEL PILAR - Plaridel, Dolores Manapat, Piping Dilat, Siling Labuyo, Kupang, Haitalaga, Patos, M. Dati. Carmelo, D.A. Murgas, L.O. Crame, D.M. Calero, Hilario, FERNANDO MA. GUERRERO -Fluvio Gil, Florisel
  • 138. AMADO HERNANDEZ - Amante Ernani, Herninia de la Rivia, Julio Abril EMILIO JACINTO - Dimas-ilaw, Pingkian NICK JOAQUIN - Quijano de Manila GRACIANO LOPEZ JAENA - Bolivar, Diego Laura
  • 139. ANTONIO LUNA - Taga-ilog JUAN LUNA - J.B. , Buan APOLINARIO MABINI - Bini, Paralitico, Katabay JOSE MARIA PANGANIBAN - Jomapa, J.M.P.
  • 140. JOSE PALMA - Ana-haw, Esteban Estebanes, Gan Hantik PASCUAL H. POBLETE - Anak-Bayan MARIANO PONCE - Nanding, Tikbalang, Kalipulako JOSE GARCIA VILLA -Doveglion
  • 141. LOPE K. SANTOS - Anak-Bayan, Doktor Lukas, Lakandalita Dr. PIO VALENZUELA - Madlang-Away Dr. JOSE PROTACIO RIZAL MERCADO y ALONZO REALONDA - Jose Rizal, Dimas-alang, Laong-Laan, Agno, Calambeño