Your SlideShare is downloading. ×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 19

421

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
421
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. สนทนาภาษาธรรม เลม ๑๙ จากเว็บไซตกัลยาณธรรม ตอบปญหาโดย ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร
  • 2. ชมรมกัลยาณธรรม หนังสือดีอันดับที่ ๑๔๗สนทนาภาษาธรรมเลม ๑๙ : จาก website kanlayanatam.comตอบคำถามโดย : ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไรจัดพิมพถวายเปนพุทธบูชาโดยชมรมกัลยาณธรรม ๑๐๐ ถ.ประโคนชัย ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ โทร. ๐๒-๗๐๒๙๖๒๔หรือ ชมรมกัลยาณธรรม ๘๙/๖-๗ ซอยศึกษาวิทยา ถ.สาธรเหนือ สีลม บางรัก กทม. โทร. ๐๒-๖๓๕๓๙๙๘ภาพปก : ภาพประกอบ : ดญ.กมลมาศ สมุทรรัตนกุลคติธรรมประจำฉบับ : กิจปฏิบัติของพระโพธิสัตวรูปเลม-จัดพิมพ : กอนเมฆแอนดกนยกรป โทร. ๐๘๙ ๗๘๕-๓๖๕๐   ั  ุพิมพครั้งที่ ๑ : พฤษภาคม ๒๕๕๔ จำนวน ๖,๕๐๐ เลม สัพพทานัง ธัมมทานัง ชินาติ การใหธรรมะเปนทาน ยอมชนะการใหทั้งปวง www.kanlayanatam.com
  • 3. ชมรมกัลยาณธรรม ขอนอมถวายเปนพุทธบูชา และ กราบบูชาอาจริยคุณ แดทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร
  • 4. คำนำในการจัดพิมพถวายเปนพุทธบูชา ชมรมกัลยาณธรรม ไดดำเนินกิจกรรมเผยแผธรรมและใหธรรมทานแกสาธุชนตอเนื่องเกือบทศวรรษ นอกจากการไดรับศรัทธาหนุนเนื่องจากมหาชนแลว ปจจัยสำคัญอีกประการหนึงคือ พวกเรามีครูผูประเสริฐทีเปยม ่  ่ ดวยเมตตาและความเสียสละ คือทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร เปนเหมือนรมไมใหญที่มีธรรมหยั่งรากลึก เปนศูนยรวมแหงศรัทธาและพลังใจในการสืบสานความดีงาม รักใครสามัคคีในหมูพี่นองกัลยาณธรรม และเปนที่มาแหงประโยชนแกพหูชน เพื่อพระศาสนาอยางไมมีที่สิ้นสุด คอลัมนสนทนาภาษาธรรม ยืนหยัดมาอยางยาวนาน เคียงคูกับเว็บ ไซตกัลยาณธรรมที่ไมเคยเงียบเหงา ทานอาจารย ดร.สนอง มีเมตตาตอบปญหาและขอของใจของผูใฝธรรม ชวยดับทุกขและหาทางแกทางออกแกผู มีปญหาทีถามมาไดอยางกระจางชัดถูกตรงตามธรรม และดวยเมตตา ทาน ่อาจารยทำงานอยางตรากตรำตอเนือง บางคราวตืนขึนมาตอบคำถามตอน ่ ่ ้ตีหนึ่งถึงตีสองจนรุงเชา หวังใหทุกทานที่ถามมา รวมทั้งผูอานไดคลายทุกขและมีแสงธรรมนำทางแหงชีวิต ชมรมกัลยาณธรรม ขอนอมบูชาพระคุณทานอาจารยผูเปรียบประดุจบิดาของเราทุกคน บุญกุศลใดอันเกิดจากพลังแหงความดี ที่ชมรมกัลยาณธรรมมีสวนเกื้อกูลใหเกิด และทำใหเจริญงอกงามขึ้น ขอบุญกุศลนั้นจงเปนพลังอันยิ่งใหญ มาคุมครองอภิบาลทานอาจารยผูเปนแบบอยางใหถึงยังฝงแหงความพนทุกขตามที่ทานปรารถนาทุกประการ และหวังวาทานผูอานจะไดรับประโยชนจากสนทนาปญหาธรรมเลมที่ ๑๙ ตามสมควร ทพญ.อัจฉรา กลิ่นสุวรรณ ประธานชมรมกัลยาณธรรม
  • 5. อนุโมทนากถา หนังสือสนทนาภาษาธรรม เปนการตอบปญหา โดยใชปญญาเห็นถูกตามธรรมเสนอวิธีแกปญหา ผูใดเขาถึงความจริงเชนนีได หรือปฏิบตตามคำชีแนะ ดวยการคนเหตุทีถูกตองไดแลว ้ ั ิ ้ ่ปญหายอมหมดไปอยางถาวร ผู ตอบ ปญหา ขอบคุณทุก ทาน ที่ รวม แรง กาย แรง ใจตลอดจนแรงทรัพย ทำใหหนังสือสนทนาภาษาธรรมสำเร็จเปนรูปเลม และเผยแพรใหมวลชนไดรู พรอมทั้งอางเอาอานิสงสแหงการใหปญญาเปนทานในครั้งนี้ จงเปนพลวปจจัยสงผลใหชีวิตของทุกทานดำเนินไปสะดวก ราบรื่น และมีความสุข ทั้งในชาติปจจุบันและชาติหนาถัดๆไป เทอญ. ดร.สนอง วรอุไร
  • 6. ๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m หนา๑. ชางวาดรูป ................................................................................................... ๑๐๒. โอกาสเปนคนดี ......................................................................................... ๑๓๓. เปนเรืองของเขา ........................................................................................ ๑๕ ่๔. อยูที่บานก็ทำได ........................................................................................ ๑๖๕. ลูกออด ......................................................................................................... ๑๗๖. สัตวโลกเปนไปตามกรรม ........................................................................... ๑๘๗. กลัวสัมภเวสี ................................................................................................. ๒๑๘. ผีคออะไร ..................................................................................................... ๒๓ ื๙. รูดวยปญญาเห็นแจง .............................................................................. ๒๕  ๑๐. เห็นดวยไหม ................................................................................................ ๒๖๑๑. อยากชวยคนอืน ......................................................................................... ๒๙ ่๑๒. เพศทีสาม .................................................................................................... ๓๑ ่๑๓. หักคอปลา .................................................................................................. ๓๓๑๔. คนตกงาน ..................................................................................................... ๓๗๑๕. รถแกสปะทะรถน้ำมัน ................................................................................ ๓๙๑๖. เรืองพระราหู ............................................................................................... ๔๒ ่๑๗. เขาสมาธิระดับ ๓ ไดหรือไม ................................................................. ๔๕๑๘. รับขัน .............................................................................................................. ๔๕๑๙. คนจิตฟุง ........................................................................................................... ๔๗ ๒๐. ใครวาไมดี .................................................................................................... ๔๘๒๑. มาตรวัดการปฏิบตธรรม ............................................................................ ๔๙ ั ิ๒๒. ขอภริยาไปบวช ........................................................................................ ๕๒๒๓. ตัณหาขวางกัน ................................................................................................ ๕๓ ้๒๔. กรรมตัดรอน ............................................................................................ ๕๕๒๕. กลับคืนสูธรรมชาติ ................................................................................... ๕๗ ๒๖. แทะกระดูกขาตัวเอง ................................................................................. ๕๘๒๗. วินยของพระ .................................................................................................... ๖๐ ั๒๘. สงสารคุณแม .............................................................................................. ๖๓๒๙. ไปวัดกับแม ..................................................................................................... ๖๖
  • 7. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๗๓๐. รูแตไมมี ...................................................................................................... ๖๙๓๑. อำนาจของกรรม ..................................................................................... ๗๒๓๒. บัวกำลังจะแยมบานกลีบ ........................................................................... ๗๔๓๓. ตามรอยธรรม ................................................................................................ ๗๙๓๔. ประพฤติไมถกตรง ....................................................................................... ๘๑ ู๓๕. ศีลคุมใจ ............................................................................................................. ๘๒๓๖. คนชางสงสัย .................................................................................................... ๘๔๓๗. กะจะเขาไปแอบหลับ ................................................................................ ๘๙๓๘. สังฆทานทางไกล ......................................................................................... ๙๑๓๙. ยิมไดเร็ว ......................................................................................................... ๙๒ ้๔๐. เปนการพนันหรือไม ...................................................................................... ๙๔๔๑. ไมสามารถกำจัดมาร .................................................................................... ๙๖๔๒. กึงนังกึงนอน ................................................................................................ ๙๗ ่ ่ ่๔๓. ลำบากมาก .................................................................................................. ๙๘๔๔. ทุกขเพราะเห็นผิด ..................................................................................... ๑๐๐๔๕. ปฏิบตธรรมใหถกทาง .............................................................................. ๑๐๒ ั ิ ู๔๖. ผูไมหวังเกิดอีก .......................................................................................... ๑๐๓ ๔๗. สิวบนใบหนา ............................................................................................... ๑๐๖๔๘. ชอบคิดในสิงไมดี ........................................................................................ ๑๐๘ ่๔๙. สีลพพตปรามาส ........................................................................................ ๑๐๙ ั๕๐. แมแทกับแมบุญธรรม ......................................................................... ๑๑๑๕๑. ณ ปาวาลเจดีย .............................................................................................. ๑๑๔๕๒. อินทรียยงออน ............................................................................................. ๑๑๘  ั๕๓. ควรแกไขอยางไร ................................................................................... ๑๒๐๕๔. ทำวิจยอยูที่ USA ....................................................................................... ๑๒๑ ั ๕๕. ทำงานในคาสิโน ...................................................................................... ๑๒๒๕๖. วิบตเพราะทำอาชีพเสียง ........................................................................ ๑๒๗ ั ิ ่๕๗. ยังเห็นผิด ..................................................................................................... ๑๓๓๕๘. สงบบางฟงบาง ..................................................................................... ๑๓๕ ุ๕๙. รูสกพะวักพะวน .......................................................................................... ๑๓๗  ึ๖๐. นอนสูงกวาแม .............................................................................................. ๑๔๐
  • 8. ๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๑. โงเอง .......................................................................................................... ๑๔๒๖๒. ควรเลิกกับเธอไหม ..................................................................................... ๑๔๔๖๓. เขาเปนคนขีเมา ........................................................................................... ๑๔๖ ้๖๔. ควรฝกวันละกีชวโมง ................................................................................ ๑๔๗ ่ ั่๖๕. ทำอยางไรไดอยางนัน ............................................................................... ๑๔๘ ้๖๖. ไมอยากทำแลวคะ ...................................................................................... ๑๔๙๖๗. ตามแบบหลวงพอ ....................................................................................... ๑๕๐๖๘. ตองปฏิบตอยางไร ................................................................................... ๑๕๒ ั ิ๖๙. หนูตองการชวยคุณแม ............................................................................. ๑๕๕ ๗๐. หากเปนเรืองจริง ........................................................................................ ๑๕๗ ่๗๑. ไดบญหรือไดบาป ..................................................................................... ๑๖๑ ุ๗๒. ทำงานอยูทลำพูน ....................................................................................... ๑๖๒  ี่๗๓. ขออนุญาตรบกวน ................................................................................... ๑๖๔๗๔. ผูสำนึกผิด ...................................................................................................... ๑๖๗ ๗๕. งงไปงงมา ...................................................................................................... ๑๖๙๗๖. ตกใจปนงง ๆ ............................................................................................. ๑๗๑๗๗. อยากใหเปลียนชือ ...................................................................................... ๑๗๔ ่ ่๗๘. คำถามทีคาใจมานาน ................................................................................. ๑๗๖ ่๗๙. อยากใหแมสบายใจ ................................................................................... ๑๗๗๘๐. ตองการลาพุทธภูมิ ................................................................................... ๑๘๐๘๑. อธิษฐานและขอพร .................................................................................... ๑๘๒๘๒. เพือเตรียมตัวตาย .................................................................................... ๑๘๔ ่๘๓. เหมือนกับมีสองคน .................................................................................... ๑๘๖๘๔. ฆราวาสสอนสงฆไดไหม ....................................................................... ๑๘๘๘๕. ดูใหถกตรง .................................................................................................... ๑๙๐ ู๘๖. กลัวกรรมใหผล ............................................................................................ ๑๙๔๘๗. ทำไดหรือไม .................................................................................................. ๑๙๗๘๘. เห็นตางจากสามีคะ .................................................................................... ๑๙๘ ๘๙. ทำเหตุใหตรง ............................................................................................... ๒๐๒๙๐. กรรมสนองกรรม ....................................................................................... ๒๐๔
  • 9. เสียงกระซิบสูดวงใจเมื่อพุทธศักราช ๒๕๓๒พระอานันท พุทธธัมโม ณ โฮงหลวงวัดบานปาง ต.ศรีวิชัย อ.ลี้ จ.ลำพูน ความผิดคือดาบอันคมกลา ความถูกก็คือดาบอันคมกลา สุดแตใครจะใชใหเกิดประโยชน ตัวเจาคือกระจกเงาของเจา คนอื่นก็เปนกระจกเงาของเจาดวย คนดีจะไมหลงยกยอตนเอง และจะไมตั้งตัวเปนเอก คนชั่วเปนอุทาหรณที่มีคณคายิ่ง คนดีก็เปนเยี่ยงอยางอันล้ำเลิศ ุ วาจาที่ออกมาจากใจคนดี มิใชถอยคำหวานลอมเพื่อประโยชนตน เมื่อใจเปนนาย กายเปนบาว เจาจะเปนผูขับขี่ไปบนสรรพชีวิต พุทโธ ธัมโม สังโฆ เปนที่พ่งอันประเสริฐของเจา ึ เห็นกายมิใชกาย นั่นคือ พุทธมณฑล เห็นจิตมิใชจิต นั่นคือองคพระพุทธเจา เห็นสรรพชีวิตไรตัวตน นั่นคือเห็นเหลาอริยะสาวก ขอใหดวงใจของเจาจงเปนน้ำอมตะรสหลอเลี้ยงสัตวโลก ขอใหดวงตาของเจาจงเปนแสงสวางสองทางใหชีวิตทั้งมวล ขอใหหูของเจาจงสดับสรรพสิ่งเปนธรรมสาร ขอใหปากของเจาจงเปลงวาจาอันเปนมิตรภาพและสันติภาพ ขอใหเทาของเจาจงกาวไปสูทางแหงความสรางสรรค ขอใหมือของเจาจงเชื่อมสัมพันธไมตรีผูกมิตรกับทุกผูอยารูคลาย ขอใหสายโลหิตของเจาเปนทิพยโอสถรักษาโรคาพยาธิของทุกรูปนาม ขอใหชวิตรางกายของเจาเปนตนโพธิ์แกวที่อาศัยพักรอนของสัตวโลกทั้งผอง ี
  • 10. 10 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๑. ชางวาดรูปคำถาม กราบเรียนทานอาจารยสนอง วรอุไรที่เคารพ ๑. ผมไมแนใจวาสิ่งที่ทำไปเปนบาปหรือเปลา... ดวยความที่บานภรรยาผม ที่ผมอยูนั้นมีเนื้อที่ในบานคอนขางจำกัด..คือมีชั้นเดียว แลวผมก็ไดนำโตะหมูบูชา และพระพุทธรูป พระเครื่อง(สมเด็จพระญาณสังวร หลวงปูเณรคำ ฉัตติโก ฯลฯ) ไปไวในหองนอนดวยเพือความสะดวกในการสวดมนตนังสมาธิ มัน ่ ่จะเปนบาปไหมที่ผมทำแบบนี้... เพราะหองนอนตองมีกิจของฆราวาส... แตเรื่องการวางเทาผมจะไมชี้ไปทางพระพุทธรูปเด็ดขาด ผมพยายามคิดในทางทีดีวาผมมีความจำเปน ผมไมมเจตนา ่ ีคิดและทำแบบนี้ ผมมีความศรัทธาดวยซ้ำ ถาผมจำไมผิด หลวงพอจรัญเคยบอกไวในหนังสือไววา ใครมีโตะหมูบูชาไวในหองนอน เทวดาจะไมสถิตพระพุทธรูป... ผมไมติดใจวาจะมีอะไรมาสถิตหรือไม แตที่ผมทำมันเปนบาปไหมครับ ๒. ทุกเดือน ผมจะสงเงินเลี้ยงดูพอแมตามกำลัง (ผมทำงานรับราชการเงินเดือนเพิงเริมตนไดไมนาน) ไมเคยขาดการ ่ ่สงตั้งแตรับราชการมาเกือบสามปแลว ตั้งแตเด็กจนทำงานไมเคยทำตัวใหพอแมเสียใจในเรื่องไมดี.. แตผมไมคอยไดมีโอกาสปรนนิบัติอยูใกลๆเพราะทำงานที่กรุงเทพ อยูกรุงเทพตั้งแตมาเรียนจนทำงานเกือบ ๑๓ ปแลว ยังดีที่มีพี่สาวดูแลอยู อยากถามอาจารยวา การดูแลพอแมแคสงเงินใหแตละเดือนมันเพียง
  • 11. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๑ 11พอหรือไมกับการเลี้ยงดูบิดา มารดา มันดูนอยไปไหม ขาดตรงไหน ควรเพิ่มตรงไหนครับ ๓. ขณะที่ภรรยาตั้งครรภ ถาไดฟงธรรมะเพื่อเผื่อแผถึงลูก ลูกจะไดสิงดีๆติดตัวมาตอนคลอดไหมครับ (ถาไมรวมกับ ่กรรมเกาที่ติดตัวมา) ๔. ผมเปนชางวาดรูป เคยวาดรูปพระบฏ(ผืนผายาวๆวาดรูปเรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธเจา) บางครั้งมีความจำเปนตองนั่งทับพระพักตรพระพุทธเจา เพื่อจะวาดไดถนัด แบบนี้ถือวาเปนบาปไหมครับ (แตกอนวาดก็กราบขอขมากอน) ๕. กอนผมและเพื่อนอีกคนจะสอบเขารับราชการไดไดรวมกันวาดรูปพระเจาสิบชาติจำนวน ๑๒๐ รูป เพื่อแสดงนิทรรศการในงานวันอาสาฬหบูชาที่ทองสนามหลวง ในตอนกลางคืนของวันสุดทายที่กำลังจะวาดสำเร็จ ไดมีกลิ่นโชยเขามาในหอง ผมกับเพื่อนถึงกับมองหนากัน กลิ่นที่ไดรับนั้นเหมือนกลิ่นน้ำหอมโบราณ หอมมากครับ(หอมอยูนาน) ถาผมจะคิดวาเปนกลิ่นของเทพยดามาอนุโมทนาในอานิสงสครั้งนี้ จะเปนไปไดไหมครับ เพราะไมทราบวาเทวดามีกลิ่นประจำองคดวยหรือไม หรือถาอาจารยจะกรุณา ถาอาจารยเคยไดรับรูกลิ่นเทวดาชวยอธิบายลักษณะกลิ่นไดไหมครับ (บางเรื่องที่ถามอาจไรสาระ ขอความกรุณาอาจารยชวยสงเคราะหดวยครับ เพราะติดของในใจอยูนานแลวครับ) ขอบพระคุณอยางสูงครับ
  • 12. 12 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒คำตอบ (๑). ไมมีเจตนาลบหลูสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ไมถือวาเปนบาป (๒). การเลี้ยงดูพอแมดวยการสงเงินไปให ถือวาเปนจริยธรรมที่ลูกที่ดีพึงปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีจริยธรรมของลูกที่อยูหางไกล สามารถประพฤติได เชน ดำรงวงศสกุลมิใหเสื่อมเสีย ประพฤติตนเปนทายาททีดี ไมนำความไมสบายใจไปสูพอแม ่ เมือใดทีไปทำบุญแทนทาน (บุญกิรยาวัตถุ ๑๐) ตองสือสารใหพอ ่ ่ ิ ่แมทราบ ดวยการโทรศัพทบอกใหรู เมือทานกลาวอนุโมทนา พอ ่แมยอมไดรับบุญนั้น อนึ่งการสงหนังสือธรรมะไปใหพอแมอานสงซีดีธรรมะไปใหทานฟง สงวีดีโอธรรมะไปใหทานดู ฯลฯ ยังเปนการตอบแทนคุณของพอแมไดอีกดวย (๓). ไดแนนอนครับ (๔). อิรยาบถใดที่ผูถามปญหาไดกระทำแลว หากมีจิต ิระลึกไดและทำใหไมสบายใจ อิริยาบถนั้นถือวาเปนบาป การขอขมากรรม หมายถึง กลาวคำขอโทษที่ประพฤติลวง เกิน สิ่ง ศักดิ์สิทธิ์ แลว ดวย กาย วาจา และ ใจ เพื่อ ให สิ่งศักดิ์สิทธิ์ยกโทษให ผูขอขมากรรมตองไมประพฤติลวงเกินเชนนั้นอีก การขอขมากรรมจึงจะถือวาสัมฤทธิ์ผล (๕). กลิ่นหอมที่ผูวาดรูปสัมผัสไดนั้น เปนการ แสดงความยินดีของเทวดา กลิ่นหอมอันเปน ทิพยมีลักษณะหอมทวนลม หอมไดไกลกวา กลิ่นหอมใดๆที่มีอยูในภพมนุษย
  • 13. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๓ 13๒. โอกาสเปนคนดีคำถาม กราบเรียนทาน อ.สนอง ทุกวันนีดิฉนมีความทุกขมากคะไมรวาจะแกไขอยางไรดี ้ ั ูดิฉันเปนคนที่มีโมหะมาก และก็มีอกุศลสัญญาเก็บไวในจิตเยอะมาก คือ ดิฉัน ได มี โอกาส เขา รวม ปฏิบัติ แนว ของ คุณ แม สิริมาหลายครั้งทุกครั้งก็จะเห็นความไมดี(เลว) ของตัวเองเยอะมาก คือจะคิดไมดีตอพระพุทธ พระอริยสงฆ และผูมีพระคุณแบบไมมสาเหตุ บางทีไมเคยรูจกแคไดยนชือก็พาลไมชอบ ดาวา ี ่ ั ิ ่แชง ไมเขาใจตัวเองเลย กลัวใจตัวเองมากคะ รูวามันปาบมากพยายามรักษาสติแตก็ทำใหเลิกคิดไมได บางวันที่ตั้งใจรักษาสติใหอยูกับการเดินหรือการหายใจมากๆ ความคิดอกุศสก็มีมากบางวันก็นอย ดิฉันควรจะทำอยางไรดีคะ อยากขอความกรุณาทานอาจารยชวยชี้แนะดวยคะขอพระคุณมากคะ ดวยความเคารพอยางสูงคำตอบ คนที่รูวามีความไมดีอยูในตัว คนนั้นแหละที่จะมีโอกาสพัฒนาตัวเองใหดีใหมีบุญเกิดขึ้นไดในวันขางหนา
  • 14. 14 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔ ศาสนาพุทธ เปนศาสนาที่มีเหตุผลกำกับ เปนศาสนาแหงความจริง ฉะนั้นการคิดไมดีตอพระพุทธ พระอริยสงฆและผูมีพระคุณ เหตุเปนเพราะจิตของผูคิดมีโปรแกรมติดลบเก็บบันทึกอยูภายใน คนประเภทนี้มีอัตตาสูงและมีกำลังของสติออน “อัตตา” หมายถึงตัวตน หรือความเห็นแกตัว “สติ” หมายถึงระลึกได นึกได ไมลืม เมื่อปจจัยทั้งสองทำงานรวมกัน ความคิดที่เปนอกุศลยอมเกิดขึ้นเปนธรรมดา ดังนั้นผูใดปรารถนาใหตนเองมีความคิดทีดีงาม มีความคิดทีเปนบุญเปนกุศล ผูนันตอง ่ ่ ้เอาศีลอยางนอยหาขอที่ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย มาคุมใจใหไดทุกขณะตื่น แลวนำตัวเองไปพัฒนาจิต (สมถภาวนา) ใหมีกำลังของสติกลาแข็ง จนจิตเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิจวนแนวแน (อุปจารสมาธิ) แลวนำจิตไปพัฒนา (วิปสสนาภาวนา)จนกระทั่งเขาถึงปญญาเห็นแจง ไดเมื่อใดแลวโอกาสที่อัตตาจะดับไป จึงมีไดเปนได .... พิสูจนไหมครับ ในขณะนี้ ซึ่งไดอยูในกายอันไดพบธรรมและมีโอกาสอันดี อันไดมาโดยยาก การตั้งใจฟง ตั้งใจคิดไตรตรอง และตั้งสมาธิทั้งคืนและวัน เพื่อปลดปลอยตนเองและผูอื่น ใหหลุดพนจากการเวียนวายตายเกิด คือกิจปฏิบัติของพระโพธิสัตว
  • 15. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๕ 15๓. เปนเรื่องของเขาคำถาม กราบเรียน ทานดร.สนอง ดิฉันยายบานใหม บานเลขที่ ๒๓๔/๒๖๗ หนาบานหันหนาไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต ดิฉนอยากทราบวาจะหันหนาโตะ ัหมูบูชาดานไหนของบาน เพราะตอนนี้หันโตะหมูหันหลังใหกับบานและมีคนทักวาไมดี ตอผูที่อยูอาศัย และมองดูก็ตรงตามที่เขาทักมา จึงขอใหทาน ดร.สนองแนะนำดวย ดิฉันสวดมนตนั่งสมาธิทุกวัน ขอขอบคุณคะคำตอบ การประพฤตินอบนอม หมายถึงการแสดงความเคารพอยางสูง ผูใดประพฤติแลวบุญยอมเกิดขึ้น ในครั้งพุทธกาลไมวาพระพุทธเจาสถิตอยู ณ ที่แหงใด พระสารีบุตรแสดงกิริยานอบนอม ดวย การ นอน หัน ศีรษะ ไป ทาง ที่ พระพุทธเจา ประทับฉะนั้นผูถามปญหาวางโตะหมูบูชา แลวเห็นวาเหมาะกับการแสดงความเคารพอยางสูงของตน คนอื่นที่ไมเห็นดวยจะทายทักอยางไรก็เปนเรื่องของเขา
  • 16. 16 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖๔. อยูที่บานก็ทำไดคำถาม เรียนถามเรื่องฝกการนั่งสมาธิ อยากจะเรียนถามทานอาจารยครับวา ผมอยากจะฝกนั่งสมาธิดวยตัวเองจะทำไดไหมครับ แลวมีแนวทางยังไงครับ แลวตองมีบทสวดมนตกอนหรือเปลาครับ เพราะผมทำงานอยูตางประเทศชวงนี้ ผมฟงอาจารยบรรยาย ตามเว็บไซตตางๆครับ ผมคิดวาผมทำกรรมมาเยอะพอสมควรครับ เพราะตอนเด็กๆเคยฆาสัตวตางๆเพื่อทำอาหารครับ ผมอยากจะเสริมสรางบารมีและแผสวนกุศลใหเจากรรมเผื่อจะใหบาปกรรมทุเลา เบาบางลงบางครับ ขอบคุณครับคำตอบ บุคคลสามารถฝกสติอยูที่บานได ดวยการสวดมนตสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย (อิติปโสภควา ... จนจบ, สวากขาโตฯ ..., สุปฏิปนโนฯ .... ) หลังจากสวดมนตจบแลวใหเจริญอานาปานสติ ดวยการหายใจเขากำหนดวา “พุท” หายใจออกกำหนดวา “โธ” ประมาณ ๓๐ นาที หรือนานเทาที่มีเวลาทำได หลังจากนันใหอุทศบุญกุศลใหเจากรรมนายเวร ทุกครังทีทำกิจกรรมแลว ้ ิ ้ ่เสร็จ
  • 17. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๗ 17๕. ลูกออดคำถาม กราบเรียนถามทานอาจารยดร.สนอง คะ กรณีทีทีบานมีสระน้ำ เนืองจากทิงไวนาน ทำใหมีคางคก ่่ ่ ้กบ ลูกออดขึนในบอมากมาย สงเสียงดังมากๆกลัววาจะเปนการ ้รบกวนเพื่อนบานขางเคียง ถาจะปลอยน้ำในสระออกก็กลัวลูกออด ไร ตางๆจะตาย ทิ้งไวก็จะเปนแหลงเพาะพันธุเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ กรณีนี้มีวิธีใดที่พอจะแกไขปญหาดังกลาวไดบางหรือไมอยางไรคะ ขอบพระคุณทานอาจารยอยางสูงที่เมตตาคำตอบ แกปญหาดวยการใชสวิงตักลูกออดทีมีอยูในบอทังหมด ่  ้ไปปลอยในแหลงน้ำอื่น แลวปลอยน้ำในสระออกใหแหง จิตของผูที่ยึดติดกับคนที่รักระส่ำระสายดุจสายน้ำ จิตของผูที่เกลียดชังศัตรูเผาไหมดั่งเชนไฟ จิตของผูที่โงเขลา หลงลืมไปวาจะรับอะไรไว และจะทิ้งอะไร เต็มไปดวยความบดบัง การไมยึดติดกับสิ่งตางๆ คือกิจปฏิบัติของพระโพธิสัตว
  • 18. 18 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘๖. สัตวโลกเปนไปตามกรรมคำถาม ถามปญหา อ.สนอง วรอุไร กราบเรียนทานอาจารยสนองที่เคารพ ผมมีปญหาซึ่งเปนความทุกขทางใจ ขอความกรุณาอาจารยชวยผมดวยครับความทุกขของผมก็คือ เมือปเศษมานีแมผมไดถึงแกความตายลง ่ ้ขณะนั้นทานอายุ ๙๑ ป หลายทานอาจเห็นวาทานอายุมากแลวคงจะหมดอายุ แตมันมีเหตุใหผมเสียใจและจิตใจเศราหมองมาตลอดวาผมทำใหแมตายหรือไม กลาวคือ กอนตายแมมีอาการเจ็บปวดจากการมีแผลกดทับ แตผมและพี่ๆไมไดเอาแมไปโรงพยาบาล เพราะผมไปเชื่อหมอที่รับมาดูและรักษาอาการวาไมตองเอาไปโรงพยาบาลหรอก เพราะแมอาการหนักคงอยูไดไมนาน และหากเอาไปโรงพยาบาลหมอจะขูดแผลกดทับทำใหเจ็บปวดมาก และจะมีการใสสายยางตางๆทำใหไดรับความทรมานแสนสาหัส ควรปลอยใหแมจากไปเองทีบาน ซึงผมก็เชือ แตแมมี ่ ่ ่อาการทรุดลงเรือยๆ พีสาวและพีสะใภจึงไปรับหมออนามัยมาดู ่ ่ ่อาการ หมอใหรีบเอาไปโรงพยาบาล พี่สาวและพี่สะใภจะเอาไปโรงพยาบาล แตพีๆอีกหลายคนก็คัดคาน บอกวาอยากใหแมตาย ่ที่บาน ไมใชที่โรงพยาบาล ผมกลับมาบานตอนเย็น พี่สาวใหผมตัดสินใจ ผมก็ตกลงใหเอาไปโรงพยาบาล แตพี่ๆบางคนยังคงคัดคาน และแสดงความเบื่อหนายที่จะตองไปนอนเฝาแม ตาง
  • 19. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๙ 19อยากใหแมไปเสียเร็วๆ ผมเลยใจเขว ไดโทรศัพทไปถามหมอคนเดิมอีกครั้ง หมอยังคงยืนยันอยางเดิมวาไมควรเอาไป ผมเห็นวาหมอคนนีเปนแพทยทีใหญกวาหมออนามัย นาเชือถือกวา เลย ้ ่ ่ตัดสินใจไมเอาแมไปโรงพยาบาล และนึกดีใจที่จะไดไมตองขัดแยงกับพีๆอีกหลายคน แตนันเปนการตัดสินใจทีผิดพลาด เพราะ ่ ่ ่แมอาการทรุดลงเรือยๆ ผมเปดอินเตอรเน็ตดูวิธดูแลผูปวยแผล ่ ี กดทับ เขาบอกใหพลิกตัวบอยๆ เลยตกลงกับพี่สาวที่ดูแลแมวาใหพลิกตัวแมตอนเที่ยงคืน แตการณกลับเลวรายลง เพราะการพลิกตัวทำใหแมหายใจไมออก ซึ่งผมก็ไมทราบ คิดวาแมใกลจะตายเอง พี่สาวเรียกผมไปนั่งดูใจ ผมดูจนกระทั่งแมหมดลมตอหนาตอตาผม ทำใหผมรูสึกผิด และเศราหมองใจเสียใจมาโดยตลอด เพราะผมรักแมมากแตกลับไมไดปฏิบัติตอแมใหดีที่สุดผมจึงขอถามดังนี้ ๑. แมตายเพราะความผิดของผม หรือวาแมถึงคราวจะตองตายเอง แลวผมมีความผิดบาปมากนอยแคไหนครับจะไถโทษไดอยางไร (จนถึงทุกวันนี้ผมยังคงทำบุญอุทิศใหแมเสมอมา) ๒. การที่คนเราทุกคนถึงแกความตายเพราะผูนั้นถึงคราวจะตองตายหรือไม อยางกรณีของแม ถึงผมจะพาแมไปโรงพยาบาล แมก็ยังคงถึงแกความตายอยูดี เปนเชนนั้นหรือไม ๓. ทำอยางไรจิตใจผมจึงจะหายหมนหมองครับ ขอใหอาจารยตอบและใหกำลังใจดวยครับ
  • 20. 20 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐คำตอบ กมฺมุนา วตฺตตีโลโก แปลวา สัตวโลกเปนไปตามกรรม (๑). เกิด-แก-ตาย เปนกฎธรรมชาติทีไมมใครผูใดแมแต ่ ี พระพุทธเจา ยังไมสามารถเลี่ยงกฎนี้ได ดังนั้นเมื่อพระอัญญาโกณฑัญญะ (ปฐมสาวก) พระมหาโมคคัลลานะ (อัครสาวกเบือง ้ซาย) มาทูลขออนุญาตเขานิพพาน พระพุทธเจามิไดทรงทักทวงแตทรงอนุญาตใหเขานิพพานได สวนพระมหาปชาบดีภิกษุณี (ผูเลี้ยงดูเจาชายสิทธัตถะ) มาทูลลาเขานิพพาน พระพุทธเจาตรัสวา กาลฺชานาหิ โคตมี (จงรูเวลาเถิดทานโคตมี) แลวมีบัญชาใหแสดงฤทธิใหมวลชนดู เพือเปนการบอกใหรูวา สตรีเพศสามารถ ์ ่ พัฒนาจิตจนมีฤทธิได พระสารีบุตร (อัครสาวกเบืองขวา) มาทูล ์ ้ลาเขานิพพาน พระพุทธเจามิไดทรงทักทวง แตทรงตรัสถามวาแลวเธอจะไปนิพพานที่ไหน พระสารีบุตรกลาวตอบวา “ที่บานเกิด” หลังจากนั้นพระพุทธเจาทรงอนุญาตใหเขานิพพานได (๒). เปนเชนนั้นครับ (๓). ผูใดประสงคมิใหจิตเศราหมอง พึงดูพระอริยสาวก  เปนตัวอยาง แลวพัฒนาจิตใหเขาถึงธรรมแมเพียง ขั้นตน เปน พระ โสดาบันที่ ตาย เกิด อีก ไม เกิน เจ็ดชาติ ยังมีความทุกขเหลือนอยเทาขี้ฝุนติด ปลายเล็บ เมื่อเทียบกับความทุกขที่กำจัดได แลว เหมือนขี้ฝุนที่หลงเหลืออยูในพื้นปฐพี .... พิสูจนแลวจริงครับ
  • 21. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๒๑ 21๗. กลัวสัมภเวสีคำถาม กราบเรียนอาจารย ดร. สนอง อาจารยคะ คุณพอหนู(วิคมน สิริทิพากร) ไดถูกรถชนที่หนารานดาวคะนอง จ.ลำพูน เมื่อ ๒๘ ส.ค. ๕๓ และทานไดเสียชีวิตลงที่ รพ.ลำพูน ๒๙ ส.ค. ๕๓ หนูมีคำถามมาปรึกษาอาจารยดังนี้คะ ๑. คุณพอหนู เปนสัมภเวสี ใชไหมคะ แลว หนูจะทำอยางไรที่พอจะชวยทานไดบาง แลวเราจะทราบไดอยางไร วาทานจะหมดอายุขัยเมื่อใด (ปจจุบันหนู ปฏิบัติธรรมอยูที่บานและจะลาพักรอนไปปฏิบตทีวัดตาลเอน วัดอัมพวันหรือ ยุวพุทธฯ ั ิ่ตามแตโอกาสจะเอื้ออำนวยคะ) ไมนานมานี้ รุนนองมาคางเปนเพือนทีบาน ไดเห็น ลักษณะคลายคุณพอมายืนทีหนาบานคะ นอง ่ ่ ่เขามันใจวาไมใชคนแนๆ หนูเลยอธิฐานบอกเจาทีหรือเทวดาทีปก ่ ่ ่ปกษรักษาบานหนูอยู หากเปนคุณพอจริงๆใหคุณพอเขามาอยูใน บานได จะได ไมรอน หนาวหรือเปยก หนูทำถูกไหมคะ แตแลวก็ทำใหหนู กลัว ไมกลาอยูบานคนเดียวอีกคะ ๒. นอกจากการเสียชีวตดวย อุบตเหตุแลว การเสียชีวต ิ ั ิ ิอยางใดอีกที่จะทำใหเปน สัมภเวสีคะ ๓ . ได อานที่ อาจารย ตอบ คำถาม หลาย ทาน ใน เรื่องสัมภเวสีแลว แตยังสงสัย(กลัว) วา สัมภเวสี สามารถปรากฏ
  • 22. ๒๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m22ใหเห็นหรือสื่อสารกับเราไดหรือไมคะ คือ ขณะนี้หนู กลัวจนจิตไมเปนสมาธิ ปฏิบตธรรมไดบางไมไดบาง หนูกำหนด กลัวหนอๆ ั ิๆๆ คิดหนอๆๆ ก็ยังไมนิ่งคะ จึงลืมตาแลว เดินจงกรม บางครั้งก็กังวลใจ วุนวายใจ หนูจะแกไข อยางไรดีคะ ขอบคุณอาจารยดร. สนอง ที่เมตตาตอบคำถามหนูคะคำตอบ (๑). ผูที่ตายกอนครบอายุขัย ตองเปลี่ยนสภาพจากรูปกายหยาบ ไปเปนรูปนามละเอียดที่เรียกวา สัมภเวสี ตรงกันขามผูที่ตายตามอายุขัยกำหนด ตองไปเกิดในรูปใหมเปนสัตว(รูปนาม) อยูในภพใดภพหนึ่งของวัฏฏะ ตามกรรมที่ทำไวเปนเหตุ ขออนุญาตเจาที่ใหสัมภเวสีเขาบริเวณบานได เปนการกระทำที่สมควร แตสมควรยิ่งกวา หากไดทำบุญ (บุญกิริยาวัตถุ ๑๐) แลวอุทิศบุญใหกับสัมภเวสี (๒). คำวา “อุบัติเหตุ” หมายถึง เหตุที่เกิดขึ้นโดยไมคาดคิด ซึ่งเปนผลมาจากอดีตของผูตาย ประพฤติกรรมตัดรอนมากอน เชน ฆาสัตว สรางเครื่องมือทำลายชีวิตของผูอื่น ดื่มสุรา ฯลฯ (๓). ผูใดปฏิบัติสมถภาวนา แลวปรารถนาใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิ ตองเอาศีลที่ ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย ลงคุมใหถึงใจ แลวจึงนำตัวเองเขาปฏิบัติธรรมขางตน โดยมีสัจจะ มีความเพียร และไมสงสัยในคำชี้แนะของครูบาอาจารยผูเขาถึง
  • 23. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๒๓ 23ธรรมมากอน โอกาสจิตตั้งมั่นเปนสมาธิและเกิดความรูแจงในสรรพสิ่ง เชน กลัวผี กลัวตาย กลัวยากจน กลัวไมสบาย ฯลฯจะไมเกิดขึ้น .... พิสูจนไหม?๘. ผีคืออะไรคำถาม กราบเรียนอาจารยสนองที่คารพยิ่ง ผี คือ อะไร หนูมีอวิชชาอยูมากคะเกี่ยวกับความเขาใจเรื่องผี คือเมื่อใดถาหนูตองอยูในที่มืดแลว จะมีมโนภาพเห็นแตสิ่งนากลัวคนตาย หนูอยากถามวา ผี ที่แทคืออะไร (ความหมายทางธรรม) หนูอยากเขาใจใหถูก และจะไดเลิกกลัวหากรูวาแทจริงแลว ผี คืออะไร มีความสามารถแคไหน และเราควรทำอยางไรหากเผชิญในขณะที่สติยังไมเขมแข็งพอ หนูปฏิบัติแนวอานาปานสติ ของทานพุทธทาสทานไมเอยถึงเรื่องแนวนี้เลยเราเลยไมไดคำตอบที่แท เลยจัดการกับใจไมถูกบอกความจริงใหจิตรูในสิ่งแทจริงไมไดเลย ยังกลัวมาก อยากรบกวนถามเปนขอนะคะเพื่อจะไดตอบงาย ๑. ผี มีจริง หรือไม
  • 24. 24 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๔ ๒. ถามี ผีทำรายคนไดหรือไม ๓. ถาเราเผชิญหนากับผีเราจะตองทำอยางไร หากสติเรายังออนอยู ๔. มีวิธีฝกใหเลิกกลัวไดหรือไม หนูไมอยากกลัว เพราะดูเหมือนเรืองไรสาระทีไมเกียวกับการปฏิบติ แตจิตมันฝงใจมาก ่ ่ ่ ัเมื่ออยูในที่มืดแลวเปนทุกครั้ง ฝกสูกับความรูสึกนี้แลวนอนคนเดียวตอนไปปฏิบตธรรม ยังไมมคำตอบใหจิตเลยยังกลัวอยูมาก ั ิ ี คะ ดวยความเคารพอยางยิ่งคะคำตอบ คำวา “ผี” หมายถึง สภาวะของจิตวิญญาณที่มองไมเห็น แตเชื่อกันวาอาจปรากฏเปนรูปนามหยาบใหระบบประสาทสัมผัสได และใหคุณใหโทษกับมนุษยได ในทางธรรม “ผี” หมายถึง สัมภเวสี ที่ยังไมไปเกิดเปนสัตวอยูในภพใดๆของวัฏฏะ เมื่อใดที่ผูถามปญหาพัฒนาจิตใหมีกำลังของสติกลาแข็ง และมีปญญาเห็นถูกตามธรรมไดแลวจะไมกลัวผีอีกตอไป (หากมีโอกาสโปรดอาน ทางสายเอก ของผูเขียน) (๑). ผี (สัมภเวสี) มีจริง ( ๒ ) . ผู ใด สติ กลา แข็ง และ รู จริง เรื่อง ผี ยอม ไม ถูก ผีทำราย
  • 25. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : 25 ๒๕ (๓). ผูมีสติออนแกปญหากลัวผี ดวยการเปดไฟฟาใหมีแสงสวางแลว ผียอมหายไป (๔). ตองฝกปฏิบัติธรรม ใหไดผลตามแบบที่ผูตอบปญหาเขียนไวในหนังสือ ทางสายเอก๙. รูดวยปญญาเห็นแจงคำถาม เรียน อาจารยสนองที่เคารพ ขอเรียนถามปญหาดังนี้ ทุกวันนีไดพัฒนาจิต ดวยการปฏิบตวิปสสนา ตามทีไดรับ ้ ั ิ ่การอบรมสังสอน จากพระอาจารยวีระนนท วีระนันโท เจาอาวาส ่วัดปาเจริญราช คลอง ๑๑ ปทุมธานี ดวยการเดินและนั่งสลับกันตามเวลาและโอกาสจะอำนวย แตพยายามรักษาสมดุลของการนั่งและการเดิน ถานั่งจะนั่งขัดเพชรสูงสุดได ๑ ชั่วโมง มองเห็นพองยุบชัดเจน ถาเผลอก็จะสามารถเรียกสติกลับมาไดเร็วขึน ้เวลาเดินสติก็จะอยูทีเทามองเห็นการยก การยาง การเหยียบ ถา  ่เผลอก็จะเรียกสติกลับมาไดเชนกัน แตมีปญหาวาบางครังรูสกได ้ ึวาจิตเกิดดับๆๆ เร็วและมากมาย ตลอดเวลา จึงอยากจะทราบวามีวิธตรวจสอบไดอยางไรวาสิงทีเรารูเกิดจากปญญา หรือเกิด ี ่ ่ จากความรูที่ไดยินไดฟงครูบาอาจารยสอนมากันแน ขอกราบขอบพระคุณในความเมตตา
  • 26. 26 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๖คำตอบ ผูใดปฏิบตสมถภาวนา แลวจิตตังมันเปนสมาธิจวนแนว  ั ิ ้ ่แน (อุปจารสมาธิ) แลวนำจิตไปพัฒนา (วิปสสนาภาวนา) จนเกิดปญญาเห็นแจงไดแลว ยอมรูเห็นเขาคำสอนของผูอื่นไดวาถูกหรือผิดไปจากธรรมวินัยในพุทธศาสนา .... สัจธรรมพิสูจนไดตามแนวนี้๑๐. เห็นดวยไหมคำถาม กราบเรียนทานอาจารยสนอง วรอุไร ผม ขอก ราบ เรียนขออภัย ทาน อาจารย กอนที่จะ ถามคำถามนี้ เพราะผมไมเคยเห็นมีใครจะสนใจถามคำถามนี้ในที่อื่นใดเลย ผมเกรงวาผมจะเปนเหมือนคนโงหรือคนที่มาลองภูมิทานอาจารย แตหามิไดผมไมเคยคิดจะลบหลูทานอาจารยแตประการใดเลย หากเปนคำถามทีไรสาระทานอาจารยงดทีจะไม ่ ่ตอบก็ไดนะครับ ผมไดยนชือเสียงทานอาจารยมากอนแตเพืงจะ ิ ่ ่ไปฟงการบรรยายธรรมของทาน เมื่อเสารที่ ๑๘ กันยายน นี้ ที่โรงปูนซิเมนทไทย บางซื่อ ผมก็นึกอยากจะถามคำถามนี้กับอาจารย ณ ที่ประชุมนั้น แตผมไมกลา ผมจึงแอบเก็บมาถามในวันนี้ คำถามของผม
  • 27. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๒๗ 27มีอยูวา อันวาดวงวิญญาณทีอยูในกายมนุษยและสรรพสัตวทัง  ่  ้หลายนี้ เกิดมาแตไหน และเกิดมาไดอยางไร ? และผมเคยไดยน ิหรืออานพบมาวา มนุษยทุกคนในทีสดก็จะไดเขานิพพานหมดทุก ุ่คน อาจารยพอจะเห็นดวยไหมครับ ผมขอขอบพระคุณเปนอยางสูง มา ณ ที่นี้ดวย ขอใหทานอาจารยจงมีสุขภาพรางกายแข็งแรงและอายุยืนยาวที่ชวยเหลือตนเอง ไดตลอดไปนะครับ ขอแสดงความเคารพอยางสูงคำตอบ สิ่งที่ไมควรคิด (อจินไตย) ที่พระพุทธโคดมไมทรงตอบสี่อยาง ไดแก ๑. วิสัยของพระพุทธเจาทั้งหลาย (พุทธวิสัย) ๒. วิสัยแหงฌาน (ฌานวิสัย) ๓. วิบากของกรรม (กรรมวิบาก) ๔. ความคิดเรื่องโลก (โลกจินตา) ดังนันสิงทีถามไป คือ ดวงวิญญาณของมนุษยและสัตว ้ ่ ่เกิดมาแตไหน เปนอจินไตย ขออภัยไมตอบ ที่ถามไปวา เกิดไดอยางไร ตอบวา : เกิดไดเพราะแรงผลักของกรรมที่ทำสั่งสมไวในดวงจิตเปนตนเหตุ อาทิ ความหลง เปนเหตุผลักดันจิตวิญญาณใหไปเกิดเปน สัตวเดรัจฉาน
  • 28. 28 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๘ ความโลภ เปนเหตุผลักดันจิตวิญญาณใหไปเกิดเปนสัตวเปรต สัตวอสุรกาย ความโกรธ เปนเหตุผลักดันจิตวิญญาณใหไปเกิดเปนสัตวนรก ศีล ๕ เปนเหตุผลักดันจิตวิญญาณใหไปเกิดเปน สัตวมนุษย ทานและศีล หรือ กุศลกรรมบท ๑๐ เปนเหตุผลักดันจิตวิญญาณใหไปเกิดเปน สัตวเทวดาในสวรรค ฌาน เปนเหตุผลักดันจิตวิญญาณใหไปเกิดเปน สัตวพรหม อยูในพรหมโลก อานหนังสือแลวพบวา “มนุษยทุกคน ในที่สุดจะไดเขานิพพานทุกคน” เปนความเห็นของผูเขียนหนังสือ แตผูทรงความ  สัพพัญูรูวา มนุษยเปรียบไดกับบัว ๔ เหลา บัวเหลาที่ ๑-๓เทานันทีสามารถพัฒนาจิตจนเขาถึงพระนิพพานได ผูตอบปญหา ้ ่ มิไดปลงใจเชื่อตามหลักกาลามสูตร แตไดไปพัฒนาจิตตามแนว สติปฏฐาน ๔ จึงรูวา มนุษยทุกคนไมสามารถเขา นิพพานได เวนไวแตบัวเหลาที่ ๑-๓ เทานั้น ที่ พัฒนาจิตแลวสามารถเขาสูพระนิพพานได
  • 29. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๒๙ 29๑๑. อยากชวยคนอื่นคำถาม กราบสวัสดีคุณพอสนองที่เคารพ ดวยความเคารพเลื่อมใสในตัวของคุณพอ ในคำสอนของคุณพอลูกจึงขอเรียกแทนตัวเองวาลูกนะครับ คุณพอครับตอนนีลูกอายุ ๒๓ ปมีหนาทีการงานดี ชีวตทีผานมาของลูก เต็ม ้ ่ ิ ่ไปดวยบาป ลูกไมมีหิริโอตตัปปะ เพราะลูกสงสัยในโลกหลังความตาย กลาวคือลูกไมแนใจวามีจริงหรือไม ลูกจึงนึกถึงแตความสุขที่อยูตรงหนาเทานั้น (แตก็ไมไดเปนคนเลวเสียทีเดียว) แตตอนนี้ จากคำสอนของคุณพอ ทำใหลูกเชื่อวาโลกหลังความตายมีจริง และ ลูกกำลังจะหาทางพิสูจนใหเห็นจริงดวยตัวของลูกเอง ผานคำสอนของคุณพอ และการบรรยายของคุณพอ คุณพอครับ ลูกทำผิดศีลขอ กาเมฯ กับหญิงคนหนึ่งเธอมีสามี และ ลูกแลว เพราะสามีของเธอทำเหมือนไมไดรักเธอแลว คือเขาไปมีหญิงอื่น ลูกไมเคยกลัวบาป เพราะคิดวาไดทำใหเธอมีความสุข จนกระทั่งตอนนี้เธอเสียชีวิตแลว ลูกจึงไดเขาใจหัวใจของตนเองวา แทที่จริงแลว ลูกรักเธอเพียงใด การสูญเสียครั้งนี้ ทำใหลูกกลัวกับการที่จะตองมีความรัก และ สูญเสียคนที่รักไปอีก ลูกไมอยากเสียใจอีกแลว ลูกอยากชวยเธอผูลวงลับใหพนทุกข จะเปนไปไดหรือไมครับ
  • 30. 30 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๐ ทุกวันนี้ จากทีไมเคยสวดมนตกอนนอน ลูกทำทุกวัน จาก ่ที่ไมเคยทำบุญ ลูกทำเมื่อมีโอกาสเสมอ เพราะเปนหวงเธอ คุณแมของเธอก็แนะนำใหลูกหาการบรรยายของคุณพอมาฟงจนลูกพบกับ www.kanlayanatam.com ที่แหงนี้ไขขอของใจใหลูกไดมากมาย แตลูกอยากถามในกรณีสวนตัวของลูกดวยครับ ๑. กรรมของเธอที่ลูกเปนผูรวมกอ ลูกขอรับไวเองทั้งหมดไดหรือไม ถาไดตองทำอยางไรครับ ๒. เรื่องปดอบายภูมิ ถาหากลูกมีบุญพอที่จะทำได ลูกจะชวยใหเธอ บิดา มารดาของลูก และคนอื่นๆ ปดอบายภูมิไดหรือไม อยางไรครับ (ทั้งที่ไดลวงลับไปแลว และ ยังมีชีวิตอยู) ลูกพอมีคำตอบในใจบางแลว แตอยากกราบขอคุณพอชวยไขขอของใจเพือใหลูกสินสงสัยดวยครับ ยิงลูกศึกษาจากคำ ่ ้ ่สอนผานการสนทนาธรรมของคุณพอเทาไหร ลูกยิ่งเห็นวาสิ่งที่ลูกพึงกระทำคือ ปลอยวาง และเขาใจวาสัตวโลกเปนไปตามกรรม ลูกจึงมาคิดตอวา นีคงไมใชเรืองบังเอิญทีชีวตของลูก ได ่ ่ ่ ิเขามาพยายามศึกษาธรรมะ ทั้งที่ ตลอดชีวิตที่ผานมา ไมมีเคยมีความคิดเหลานี้เลย สุดทายนี้ ขอคุณพอ และ ทีมงานกัลยาณธรรม จงมีแตความสุขความเจริญ มีสุขภาพแข็งแรง เพื่อจะไดชวยใหผูที่หลงทางไดพบกับสิ่งที่ เปนความสุข ความสงบอยางแทจริง ดวยความเคารพ
  • 31. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๓๑ 31คำตอบ ผูใดปฏิบัติสมถภาวนา จนจิตเขาถึงความทรงฌานไดแลว เมือถอนจิตออกจากความทรงฌาน ปุพเพนิวาสานุสติญาณ ่ยอมรู เห็น เขาใจวาชีวตดำเนินเวียนตาย-เวียนเกิด มานับภพชาติ ิไมรูจบ ผูที่อยูหลัง ประพฤติตนใหมีบุญ แลวอุทิศบุญใหผูลวงลับ หากเขามาอนุโมทนาบุญได เขายอมไดรับบุญนั้น (๑). เปนกรรมที่สองคนตองรับผลของกรรมรวมกัน ( ๒ ) . ไมมี ใคร ชวย ใคร ได เขา ตอง ชวย ตัว เอง ดัง ที่พระพุทธ โค ดม ได ทำให ดู เปนตัวอยาง พระ พุทธะ ไม สามารถชวยพระเทวฑัต (พี่ภรรยา) ไมสามารถชวยพระเจาสุปปพุทธะ(พอตา) ใหพนจากนรกได จึงปลอยวางเปนอุเบกขา๑๒. เพศที่สามคำถาม กราบสวัสดีทานอาจารยสนอง วรอุไรนะครับ วันนี้ผมมีคำถามจะมาถามทานอาจารยครับ ผมยังคางคาใจเรื่องเพศที่สามครับ จึงอยากถามคำถามดังนี้ครับ ๑. ที่อาจารยบอกวา ไมสามารถบรรลุโลกุตรธรรมไดแตการทีตองไดเกิดมาเปนเพศทีสาม ก็เพราะทุศลขอทีสาม แลว ่ ่ ี ่
  • 32. 32 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๒ถากรณีเชนนี้ บุคคลที่เคยทุศีลขออื่นๆ ก็ตองไมสามารถบรรลุโลกุตรธรรมไดเชนกันสิครับ ๒. ทีอาจารยบอกวา สามารถบรรลุไดแตโลกิยธรรมนัน ่ ้หมายถึง ยังสามารถเขาฌานได ยังสามารถมีคุณวิเศษหาอยางได รวมไปถึงไปเกิดสูงสุดในพรหมได ใชไหมครับ ๓. แลวการที่คนเพศที่สาม อยางเกย กระเทย จะไปปฏิบตธรรมดวยการบวชเปนพระ จะสมควรไหมครับ หรือทำได ั ิมากแคบวชพราหมณ นุงขาวหมขาว ๔ . เรา ไมมี วิธี อื่นๆ ที่ จะ แกไข ขอ ที่ ไม สามารถ บรรลุโลกุตรธรรมไดจริงเหรอครับ หากบุคคลเพศที่สามไมปรารถนาจะมารับทุกขอีก อยางการเกิดมาเปนมนุษยอีกแลว กรณีศึกษาในสมัยพุทธกาลยังจะพอมีไหมครับ ๕. แลวกรณีที่เพศที่สาม ที่เขารับการบำบัดรักษาทางจิตวิทยาใหหายแลว สามารถกลับมาบรรลุโลกุตรธรรมไดไหมครับ รบกวนอาจารยดวยนะครับ ตอนนีรูสกทุกขใจมาก ไมรู ้ึจะทำเชนไรดี ขอบคุณลวงหนาครับคำตอบ (๑). ผูใดประพฤติทุศีล และชดใชหนี้เวรกรรมจนหมดแลวเมือใด ผูนันจึงจะสามารถพัฒนาจิตจนเขาถึงโลกุตตรธรรม ่  ้ได
  • 33. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๓๓ 33 (๒). บรรลุโลกิยธรรมเบื้องตนได แตไมสามารถพัฒนาจิตใหเขาถึงความทรงฌานได (๓). ถาถือเครงครัดตามวินยทีพระพุทธโคดมบัญญัตไว ั ่ ิกระเทยไมสามารถบวชเปนภิกษุได (๔). สิริมาและอัมพปาลี หยุดประกอบอาชีพโสเภณีอยางเด็ดขาด แลวหันมาประพฤติทาน ศีล ภาวนา ยังสามารถพัฒนาจิตใหเขาถึงความเปนอริยบุคคลได (๕). ผูที่บำบัดอาการวิปริตทางจิตจนหายเด็ดขาดแลวสามารถพัฒนาจิตใหเขาถึงอริยธรรมได๑๓. หักคอปลาคำถาม กราบเรียนทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ผมเพิ่งเริ่มสนใจปฏิบัติธรรม เชน สวดมนต นั่งสมาธิเดินจงกรม ฟงธรรมจาก ผูรูธรรม จากพระสงฆ แตสวนใหญจะฟงจาก ซีดี เพราะฟงขณะขับรถ ผมมีความเชือวา บุญ บาป ่มีจริง เวร กรรมมีจริง ผมไดตั้งปณิธานไวกับตัวเองและเพื่อนรวมงาน วา ผมจะนำ ศีล หา มาปฏิบัติในชีวิตประจำวันใหครบจากการฟงธรรม ทราบวาถารักษาศีล หา ไมบกพรอง ไปจนถึงวาระสุดทายของชีวิต มีโอกาสจะไดกลับมาเกิดเปนมนุษย
  • 34. 34 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๔ อาจารยฯครับถึงแมความทุกขจะมีมากเหลือเกินในโลกมนุษย แตผมก็อยากเกิดมาเปนมนุษย และตองการบวชเรียนตั้งแตเปนเณร ศึกษาพระธรรม ตามหลักพระพุทธศาสนา เพื่อถายทอดใหกับเพือนมนุษย อาจารยฯครับชาติหนาผมก็ไมแนใจ ่วาจะไดเกิดมาเปนมนุษยอีก ผมก็เลยตองรีบทำบุญ ทำทานถือศีล ภาวนา เพราะผมเคยทำให แม และ พอ เสียใจ เมื่อครั้งที่ผมเปนวัยรุน แมผมรองไหเสียใจเพราะผมแสดงพฤติกรรมกาวราว เชน โยนถวยจานขาวทิ้งตอหนาแม โยนวิทยุทิ้งตอหนาแม ตั้งแตผมเรียนจบปริญญาตรีจนถึงปจจุบน ผมปฏิบัติตัวเปน ัลูกที่ดีมีความกตัญู มาตลอด ผมมีความรูสึกไดวา แมและพอ มีความภูมิใจในตัวผมพอสมควร ที่ไมเกเร มีหนาที่การงานที่มั่นคง แตพอผมเสียชีวิตแลวตั้งแตวันที่ ๒๕ พ.ย ๔๙ ขออภัยนะครับอาจารยฯทีเลายาวไปหนอย ผมมีคำถาม ่ดังนี้ครับ ๑ . อายุ ประมาณชั้น ประ ถมฯ ผม เคย เห็น วิญญาณและเห็นพรอมกับนองสาว เวลากลางคืน ลักษณะคือไมมีเทาเคลื่อนไหวลักษณะลอย ไมไดเดินเหมือนมนุษยเรา รูปรางการแตงกายเห็นชัดเจน เวลานั้น ผมและนอง ตะโกนเรียกพอวามีคนเขามาในหอง ผมและนองเลาลักษณะการแตงกาย คนที่เราเห็นใหพอฟง พอก็นิ่งไปชั่วขณะ แลวก็บอก ผมกับนอง วาเปนการแตงกายของยา (แมของพอ) แลวพอก็มองขึ้นไปที่ขื่อบาน บนขื่อมีกระดูกของยาที่พอไปนำมาจากวัดเก็บไว เพื่อรอ
  • 35. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๓๕ 35วันจะทำบุญใหยา ลักษณะเชนนี้ยาผมนาจะรับผลบุญไดแลวใชไหมครับ ๒. หลังจากพอผมเสียชีวตเดือน พ.ย .๔๙ เดือน ธ.ค. ๔๙ ิผมจุดธูปกลางแจงเวลากลางคืน บอกพอวา คืนนีผมจะสวดมนต ้ใหพอมานังสวดมนตดวยกัน ประมาณเทียงคืนผมมีความรูสกวา ่ ่ ึมีคนมานั่งอยูขางๆผม ทางขวา แตก็ไมกลาหันไปมอง ชวงนั้นผมขนหัวลุก ขนลุกไปทังตัว ผมกลัวก็เลยตองสวดมนตเสียงดังๆ ้สวดจนเกือบหมดเลม ประมาณตีสอง ผมเหนื่อย และงวง ผมลมตัวนอนตรงที่สวดมนต แตไมกลาปดไฟ ไมถึง หานาที บานไหว เหมือนคนเดินดวยปลายเทา เดินสองรอบ ตอจากนั้นผมไดยนเสียงการปูเสื่อ สองครั้ง ในหองนอนของพอ ซึ่งไมมีใคร ินอน ผมรูเลยวาพอมาจริง ผมนอนไมหลับ เลยตองนอนนับหนึ่ง สอง...ไปเรื่อยๆ แตก็ไมรูวาหลับไปชวงใด บานผมเปนบานไมสองชั้น ผมนั่งสวดมนตอยูชั้นสองคนเดียว พอผมเคยสอนวาเดินบนบานอยาเดินลงสนทาว และการเดินของพอผมบนพืนบาน ้ทุกครั้ง เมื่อครั้งมีชีวิต บานก็จะไหว เวลากลางคืน วันทำบุญครบ ๑๐๐ วัน ผมตั้งกองผาปาไดเงินถวายวัด แสนกวาบาท และสรางพระพุทธรูปปางประทานพร หนาตัก ๔๙ นิ้ว ถวายวัด มีคนเห็นพอผมยืนยิ้มอยูบนบานหันหนามายังบริเวณงาน ลักษณะเชนนี้พอผมไดรับผลบุญแลวหรือไมครับอาจารย ๓. ชวงวัยรุนผมเคยไป หาปลา จับกบจับเขียด การจับเขียดผมจะมีความชำนาญมากไมคอยพลาด จับไดผมก็จะ
  • 36. 36 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๖หักขาใสของไว ทุกวันนี้ผมมีปญหาที่ขอทาวและขอเขา วิ่งไมได การหาปลาครั้งหนึ่งผมกับพอชวยกัน คือ พอผมทอดแห ในลำคลอง ผมกับพอดำน้ำลงไปกดตีนแหไว ปองกันไมใหปลาออก และก็คลำๆหาปลา ถาจับปลาไดก็หักคอ แลวก็โยนขึ้นบนบก จำไดวาประมาณ ๑๐๐ ตัว ที่ผมหักคอ อาจารยครับ ทุกวันนี้ผมมีอาการปวดคอ ปวดหัว ปวดไหล ปวดเอว ไปหาหมอรักษาก็ไมหาย เวลาปวดที่ไรนึกเห็นภาพที่ผมหักคอปลาทุกทีกรรมตามทันใชไหมครับ ผมจะชดใชกรรมไปอีกนานไหมครับอาจารย อาจารยจะตอบหรือไมก็ไมเปนไร ผมก็จะฟงธรรมที่อาจารยบรรยาย จากซีดีกราบขอบพระคุณอาจารยมากครับคำตอบ (๑). ยาจะรับผลบุญได ตองมีผูอุทศบุญให และทานตอง  ิมาอนุโมทนาบุญ (๒). พอไดรับผลบุญแลว เมื่อมีญาติอุทิศบุญใหทาน (๓). ผูใดประพฤติเหตุทีเปนอกุศลกรรมไวกอน เมือกรรม  ่ ่ใหผลเปนอกุศลวิบาก ผูทำเหตุไวกอนตองเสวยอาการปวดตางๆ เหลานัน จนกวาเจากรรมนายเวรเลิกจองเวร ผูใดประสงคใหหนี้ ้ เวรกรรมหมดไป ตองประพฤติบุญใหญ (ปฏิบตธรรม) แลวอุทศ ั ิ ิบุญใหญใชหนี้ เมือเขาเลิกจองเวร อาการปวดดังกลาวจึงจะหาย ่ไปได
  • 37. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๓๗ 37๑๔. คนตกงานคำถาม เรียนทานอาจารย ดร สนอง วรอุไร กระผมไดติดตามผลงานของทาน ดร สนอง มาตั้งแตป พศ ๒๕๔๙ ทั้งทางหนังสือ และทางเว็บไซตชื่นชอบและมีความศรัทธามากครับ กอนอื่นผมขอแนะนำตัวเองกอนครับ ชื่อ นายไกรสีห อายุ ๔๔ ป สถานะ หยา (ภรรยาผมติดเชื้อ เอช ไอ วี แตผมกับลูกไมติดครับ) การศึกษา ปริญญาตรี สงเสริมการเกษตร ปริญญาโท รัฐประศาสนศาสตร (เรียนไมจบเพราะเรียนไปดวย และตองเลี้ยงดูบุตรและแมดวยครับ)อาชีพ วางงาน (กอนหนานี้เคยเปนผูจัดการทรัพยากรบุคคลของโรงแรมแหงหนึ่งในจังหวัดภูเก็ต) หลังจากที่ถูกเลิกจาง ในวันที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๕๓ และไดกลายสถานะเปนผูตกงานทันที ลำบากมากครับ มีภาระตองเลี้ยงดูบุตรชาย อายุ ๖ ขวบหนึ่งคนและแมอายุ ๗๐ ป บานก็ตองเชาเพราะไมมีทรัพยสินอะไรครับ พยายามหางานใหมก็หายากมากครับเพราะอายุมากแลว มีหลายที่เรียกไปสัมภาษณแตก็เงียบไปหลังสัมภาษณ คิดจะลงทุนคาขายแตก็ตองคิดหนักและตองคิดหลายรอบมากเพราะของขายยากมาก และถาลงทุนไปแลวขายไมได เงินเก็บก็หมด ยิ่งทำใหยากลำบากกวาเดิม เห็นตัวอยางหองที่อยูติดกันเขาขายของกิน ชากาแฟ
  • 38. 38 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๘ขายยากมากครับไดวันละไมเกิน ๕๐๐ บาท คาเชาตึกเดือนละ๘,๐๐๐ บาทเลยทีเดียว ผมมีคำถามอยากถามทาน อาจารย ดร.สนอง ดังนี้ครับ ๑) ชาติกอนกระผมคงไมไดทำบุญสะสมมามากเทาไหรใชไหมครับ ชาตินี้จึงตองลำบากมากขาดเงินทองที่จะเลี้ยงกายแถมตองทำใหคนทีเรารักพลอยลำบากไปอีกดวยอีก รวมถึงการ ่ศึกษาดวยครับพยายามแลวแตเจอแตอุปสรรคมากครับ กระผมจะตองทำอยางไรบางครับจึงพอจะเพิมบุญและลดความทุกขลง ่ไปไดบางครับ ๒) ถาผมจะบวชไดไหมครับ (ผมเคยบวชมาแลวตอนอายุ ยี่สิบสอง)โดยสงลูกชายกลับไปอยูกับแมเขา ซึ่งแตงงานใหมไปแลว (เขามีทรัพยสมบัติรวมทั้งสวนยางพาราพอสมควรและผมแนใจไดวาลูกไมอดแน) และสงแมกลับไปอยูกับนองสาว โดยกระผมจะเอาเงินเก็บที่มีอยูบางไมมากให เขาไวใช สวนตัวผมไมจำเปนตองมีก็ได แตก็อดเปนหวงลูกชายซึ่งตองไปอยูกับพอเลี้ยงไมได ๓ ) ข อ สุ ด ท า ย ครั บ ท า น อาจารย พอ จะ แนะนำ อะไร ไห ผม ได บ า ง ครั บ เพื่ อ ให ทุ ก อยางมีทางออกโดยแมและลูกชายไมตอง พลัดพรากจากกันครับ ขอแสดงความนับถืออยางสูง
  • 39. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๓๙ 39คำตอบ (๑). คนรวยทรัพยได ตองใหทรัพยเปนทาน คนมีศีล ๕คุมใจยอมมีโภคทรัพย คนมีดวงดีไมตกงาน ตองประพฤติทานศีล ภาวนา อยูเสมอ คนมีเงินเก็บตองบริโภคใชสอยมักนอยบริโภคใชสอยแตสิ่งที่เปนสาระกับชีวิต (๒). สัตวโลกเปนไปตามกรรม บุคคลมีชีวิตเปนของตัวเอง ผูรูไมมีสิทธิ์เขาไปกาวลวง ฉะนั้นผูถามปญหาตองตัดสินใจดวยตัวเอง (๓) ประพฤติบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ อยูเสมอแลวทุกอยางยอมมีทางออกที่ดี๑๕. รถแกสปะทะรถน้ำมันคำถาม กราบเรียนทานอาจารย ดร สนอง วรอุไร ขอ อนุญาต ใช เรียก แทนตัว เอง วา หนู นะ คะ ในความเกรียวกราดทีตองเลียงลูกคนเดียว ทำไหลูกฝงใจ และปฎิกริยา ้ ่ ้ที่ทำกลับมามันชางรุนแรงในจิตใจ และอยากจะตาย เพื่อใหลูกของหนูไดพนทุกขที่มีแมแบบนี้ที่ผานมา ณ ปจจุบันหนูพยามแกไข แตไมรูวา ทำกรรมอะไรไวกับลูกรุนแรงขนาดไหน ดูแลวมันชางยากที่จะประสานรอยราวระหวางแมกับลูก ลูกหนูเปนคนดีนะคะ สวนตัวหนูก็เปนคนดีคะ แตไมรูทำไมหนูกับลูกพูดคุยกันทีไร เหมือนรถแกส กับ รถน้ำมัน
  • 40. 40 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๐มาประสานงากัน แลวลุกเปนไฟเผาผลาญ จิตใจทั้งหนูและลูกลูกไมเคยบอก แตหนูก็รูวาลูกก็คงมีความรูสกไมแตกตางกัน คือ  ึไมไดอยากใหมันเปนแบบนี้ ทังหนูและลูกจิตใจกำลังย่ำแย แตหนู ้ยังมีวุฒภาวะและสภาวจิตทียังรับมือกับสภาพทีหัวใจแตกสลาย ิ ่ ่แตลูกของหนูเคาคงทุกขใจแสนสาหัสกวาหนูหลายรอยเทา ทีเคา ่ทำใหหนูรองให โดยการใชคำที่รุนแรง ซึ่งเคาเองไมไดตองการใหเปนอยางนี้ เพราะมนุษยเราในโลกนื้ มีแตแมเทานั้นที่จะเปนมิตรแท และเปนผูปกปอง คุมครองใหลูกปลอดภัย แตหนูกับลูก  กลับเปนศัตรูกันโดยไมไดเจตนา และหนูก็เชือวาลูกคงรูสกแบบนี้ ่ ึเหมือนกัน เมือหลายครังทีผานมา หนูและลูกมีโอกาสปรับสภาว ่ ้ ่จิตไดพูดคุยกันหนูไดพูดออมๆ ใหเคาไดเขามาคุยกับทานอาจารยเคาก็เคยเขามาในเว็บไซตของชมรมฯ และเคยพูดวาถาเคาไดกลับเมืองไทยเคาจะไปชวยรวมทำกิจกรรมของชมรมฯ และเคาคิดจะเรียนทางดานจิตวิทยา และถาเคามาศึกษาทางดานพุทธศาสนาควบคูไปดวย หนูคิดวา เคาคงสามารถรักษาบาดแผลในจิตใจในชาติปจจุบนไดเอง หรือหลุดพนจากกรรมเกาทีหนูและลูก ั ่ทำกันมาแตปางกอน นั้นก็คือ การดับทุกขดวยตัวเองใชไหมคะแตในขณะนี้ลูกหนูไมมีที่สิ่งนำทาง ไมมีกำลังใจ ไมมีใครที่เคาจะเปดอกคุยดวย หรือแมแตหนูก็ไมมบุญบารมีทีจะเปนกัลยาณมิตร ี ่ใหเคาได เพราะวันนี้หนูกับลูกไดประสานงากันอยางแรง หนูจึงสงขอความมา ขอทานบารมีจากทานอาจารย ใหชวยชี้แนะและวิเคราะหชี้ทางสวาง ใหสภาวจิตลูกของหนูฟนตัว กอนที่สีขาวขุนๆจะกลายเปนดำสนิทเกินกวาจะแกไข
  • 41. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๔๑ 41 เคาเคยอานหนังสือของทานอาจารย เรื่องตายแลวไปไหน และเลมอื่นๆอีกหลายเลม และเคาเคยบอกวาเคาหัดนั่งทำสมาธิดวย แตก็ทำไมเปนไมเขาใจในขั้นตอน และตอนนี้หนูไมรูเคายังพยายามทำอยูหรือเปลา หนูไมรูวาจะจบขอความนี้อยางไร ถาสวนไหนหนูเขียนไมเหมาะสม หนูกราบขออภัยดวยนะคะและรอการชี้แนะจากการวิเคาะหของทานอาจารยคะ หนูขอใหทานอาจารยมีสุขภาพแข็งแรงยิ่งๆขึ้นนะคะดวยความเคารพอยางสูงคำตอบ คนดี คือ คนทีมีศีล มีธรรม คุมครองใจ คนดีมีพฤติกรรม ่ คิด พูด ทำ ไมทำรายตนเองและผูอื่น คนดีมีอารมณสงบเย็นคือใหอภัยในทุกสิ่งที่เปนเหตุขัดใจ ฯลฯ เหลานี้เรียกวา คนดีฉะนั้นจงถามตนเองวา เรามีลักษณะดังที่กลาวไวหรือไม หากมีพฤติกรรมตรงกันขาม เมื่อรถแกสกับรถน้ำมันโคจรมาพบกันยอมมีโอกาสประสานงากัน ดังนั้นหากผูถามปญหา ปรารถนามิใหการโตแยงโตเถียงระหวางแมกับลูกเกิดขึ้น ทุกครั้งที่มีเหตุขัดใจเกิดขึ้น ตองอดทน และสงบกาย วาจา ใจ ดวยการใหอภัยเปนทาน แลวคุณธรรมตัวที่เรียกวา เมตตา จะเกิดขึ้น และถูกเก็บสั่งสมอยูในจิตวิญญาณของผูถามปญหา เปนเมตตาบารมีเมื่อใดควบคุมพฤติกรรมไดเชนนี้ ก็เปนที่หวังไดวา ชีวิตหนาไมตองลงไปเกิดในอบายภูมิ
  • 42. 42 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๒๑๖. เรื่องพระราหูคำถาม เรียนทานอาจารยสนองที่เคารพ ดิฉันขอรบกวนเรียนถามเรื่องเกี่ยวกับการรับพระราหูวาเกี่ยวของกับดวงชะตาของเราหรือไม คือมีเพื่อนที่ทำงานไดดูดวงลูกสาว แลวบอกวาตองทำพิธีรับพระราหูในเดือนเกิดถาไมทำจะมีเรืองรายๆ เขามาหาลูก( ลูกสาวนับถือคริสต) ดิฉน ่ ัก็วิตกกังวลมาก แตดิฉนไดเคยเขาปฎิบัติธรรม ที่บานคุณแมสิริ ัมาแลว ๓ ครั้ง ดิฉันไดสวดมนตและนั่งสมาธิกอนนอนทุกคืนและไดแผเมตตาใหลูกทุกครั้ง พอมีเรื่องพระราหู ดิฉันก็ตั้งจิตอธิษฐาน ขอใหบุญกุศลที่ดิฉันไดเขาปฎิบัติวิปสสนากรรมฐานจงปกปองคุมครองลูกใหแคลวคลาดจากสิงชัวราย และอันตราย  ่ ่ทังปวง ซึงดิฉนเชือวาความรัก ความปรารถนาดีของแม จะตอง ้ ่ ั ่ปกปองคุมครองลูกได ดิฉันขอเรียนถามวา ๑. พระราหูเกียวของกับพระพุทธศาสนาหรือไม ๒. ดิฉันควรจะเชื่อในเรื่องพระราหูหรือไม ๓. เราควรตองเชื่อคำทำนายทางโหราศาสตรหรือไม(ดูดวงตามตำรา) ๔. ลูกสาวเปนคนที่อัตตาสูง จนถึงดื้อรั้น(เรียนมหาวิทยาลัย ป.ตรี) เรียนเกง ทำอยางไร จะทำใหลูกมีอารมณที่ออนโยน ลดอัตตาลง
  • 43. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๔๓ 43 ๕. ดิฉันปรารถนาใหทุกคนในครอบครัวดิฉัน(สามีและบุตร)ไดเขาปฎิบัติธรรม เหมือนดิฉันเพื่อสรางบุญกุศล เปนการเตรียมเสบียงเพื่อการ เดินทางไปภพหนาที่เราไมรูวาจะไปที่ใด ขอขอบพระคุณอาจารยมากที่สุด ตั้งแตกลับจากไปปฎิบัติธรรมดิฉนจะชอบฟงธรรมะ บรรยายมาก โดยเฉพาะ ัของอาจารย เปดฟงทางอินเทอรเนต สามีและลูกๆก็ฟงดวยทีวเลิกดูแลวคะ จิตใจเยือกเย็นมากเลยคะ สามีก็ชอบฟง ีธรรมะ บางครั้งดิฉันก็จะอานหนังสือธรรมะใหฟงคิดวาสามีคงไดบุญ กุศลมากเชนกัน กราบขอบพระคุณอาจารยคะคำตอบ (๑). หากคำวา “ พระราหู ” หมายถึง เทวดาที่เปนยักษยังมีความของเกี่ยวกับพุทธศาสนาได แตไมมีอำนาจเหนือจิตของผูมีธรรมวินัยในพุทธศาสนา พระพุทธโคดมจึงไมแนะนำใหพุทธบริษัท เอาพระราหูมาเปนที่พึ่งที่เคารพกราบไหวบูชา (๒). จะเชื่อหรือไมเชื่อเรื่องพระราหู เปนสิทธิ์ของผูถามปญหา แตหากผูใดพัฒนาจิต (สมถภาวนา) จนเขาถึงสมาธิระดับฌานไดแลว ถอนจิตออกฌาน แลวอธิษฐานขอเห็นเทวดาที่มีชื่อสมมุตวาพระราหู ความสมปรารถนาจึงมีโอกาสเกิดขึ้น ิ (๓). พระพุทธโคดม มิไดสอนใหภิกษุเอาจิตเขาไปของเกียวอยูกับเดรัจฉานวิชา (โหราศาสตร) ผูใดเชือพระพุทธะ แลว ่   ่ปฏิบัติธรรมใหถูกตรง ผูนั้นมีโอกาสเขาถึงอริยธรรมได
  • 44. 44 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๔ (๔). การศึกษาเพื่อใหไดมาซึ่งความรูทางโลก (สุตมยปญญาและจินตามยปญญา) เปนเหตุใหอัตตา หรือตัวตน หรือความเห็นแกตัวเกิดขึ้น ยิ่งมีความรูทางโลกสูงขึ้น ความเห็นแกตัวยอมใหญขึ้นเปนเงาตามความรูที่เพิ่ม ผูใดประสงคลดความเห็นแกตัว ตองประพฤติจริยธรรมที่ตนเกี่ยวของ อาทิจริยธรรมการเปนลูกที่ดีของพอแม จริยธรรมการเปนศิษยที่ดีของครู จริยธรรมการเปนพลเมืองทีดีของประเทศชาติ ฯลฯ เมือ ่ ่ประพฤติไดแลว สิ่งดีงามในจริยธรรมยอมกลบฝงอัตตา หรือความเห็นแกตัวไวในจิตใตสำนึก มิใหแสดงออกเปนพฤติกรรมที่ไมพึงปรารถนาของผูอยูรอบขาง (๕). เมื่อใดที่ผูถามปญหาพัฒนาตนเอง จนกระทั่งการคิด การพูด และการกระทำ แสดงออกเปนพฤติกรรมดีงามไดแลว สมาชิกในครอบครัวยอมศรัทธา นำตัวเขาใกลพูดคุยไตถาม และขอคำชี้แนะไดกอนแลว เมื่อนั้นผูถามปญหา จึงจะสามารถสอนหรือบอกกลาวใหคนในครอบครัวประพฤติตามทีตน ่ปรารถนาได
  • 45. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๔๕ 45๑๗. เขาสมาธิระดับ ๓ ไดหรือไมคำถาม เรียนถามอาจารยดร.สนอง วรอุไร ผูใดทำผิดศีล แมเพียงขอเดียว หรือ เผลอไป มีโอกาสเขาสมาธิ ระดับ ๓ ไดหรือไมอยางไรครับ ขอบคุณครับคำตอบ เคยประพฤติทุศีล แลวระลึกไดวาเปนการกระทำไมดีควรไปสารภาพผิดตอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แลวหยุดประพฤติผิดศีลอีกตอไป จากนั้นลงมือปฏิบัติสมถภาวนา โดยมีสัจจะและความเพียรสนับสนุน จิตจึงจะมีโอกาสพัฒนาใหเขาถึงความตังมันเปน ้ ่สมาธิแนวแน (อัปปนาสมาธิ) ได๑๘. รับขันคำถาม กราบเรียน อาจารย สนอง วรอุไร สวัสดีคะ หนูชื่อ ณัฏฐนราวรรณ เจริญสกุล คะ ตอนนี้ฟาอายุ ๒๐ ป แตดวยความรูเทาไมถึงการณอยากจะใหอาจารยชวยบอกวิธีการเลิกรับขัน
  • 46. 46 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๖ ชวงวัยเด็กๆจนเติบโตมาเรื่อยๆ ก็ชอบแนวๆนี้ ชอบอานหนังสือธรรมะ ทำบุญ แตดวยความที่รูเทาไมถึงการณ มีคนแนะนำวารับขันจากเทพพระอุมา แลวจะประสบผลสำเร็จ พอ ๑๙-๒๐ ป ฟากอมานั่งสมาธิ ปฏิบัติธรรมภาวนาและอานหนังสือของอ.สนอง โลกของฟากอคอยๆเปลี่ยนไป ฟาจะเอาขันที่รับมาบูชาไปไวที่ไหน ? ตองบอกกลาวอะไร ทำอะไร กอนหลังหรือไมคะ ? เพราะบางคนบอกวาถาจูๆเอาขันไปลอยน้ำ หรือฝากไวกับเจาอาวาสทันทีที่ยังไมไดทำบุญเขา/วิญญาณจะโกรธเรามาก..จริงหรือคะ ???? ปล . เดือน หนา ( ตุลาคม ๕๓ ) ไป ปฏิบัติ ธรรม ที่ วัด ปาสุนันทวนาราม ยังไงอยากทำเรื่องนี้ใหเสร็จกอนจะไปถือศีลภาวนาคะคำตอบ เมื่อบอกรับขัน (ขันใสดอกไม) ได ก็บอกเลิกได ดวยการสวดมนตบทสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย ตอหนาสิงศักดิสทธิ์ ่ ์ิ แลว บอก ยกเลิก ขันที่ รับ มา แลว กับ เทวดา ที่ คุม รักษา สิ่ง ศักดิ์สิทธิ์ จาก นั้นนำ ขัน ไป วาง ไว ที่ โคน ไม แลว หัน มา ปฏิบัติ ธรรม ดวยการเอาศีล เอาสัจจะ มาคุมใจ เรง ความเพียรปฏิบัติธรรม โอกาส ที่จิตจะ ตั้ง มั่น เปน สมาธิ และ เกิด ปญญา เห็น แจง ยอมเกิดขึ้นได
  • 47. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๔๗ 47๑๙. คนจิตฟุงคำถาม เรียน อาจารยที่เคารพ หนูรบกวนเรียนถามดังนี้คะ หนูไดเขารับกรรมฐานจากวัดมหาธาตุฯ เมื่อวันที่ ๑พ.ค. ๒๕๕๑ และไดไปปฎิบัติธรรมเปนระยะๆ ในชวงแรก ๓-๔ครั้งตอสัปดาห ๒ ปหลังก็เริ่มลดนอยลง ปญหาก็คือ หนูไมเคยไดสัมผัสถึงสมาธิเลยสักครั้ง เพราะทุกครั้งที่ไปปฎิบัติ ไมวาจะเดินจงกรมหรือนั่งสมาธิทุกวินาทีที่หลับตาและกาวยาง ความคิดตางๆ ทั้งเรื่องครอบครัว เรื่องที่ทำงานมันพุงเขามาในความคิดหนูเหมือนลูกธนูที่ยิงมาจากกองทัพทหาร แมแตสวดมนตสมองสวนหนึ่งและปากก็สวดมนต แตสมองอีกหลายๆ สวนก็คิดอีกหลายเรื่อง อาจารยคะหนูอยากมีสมาธิ อยากมีสติ หนูควรปฎิบัติอยางไรคะ รบกวนอาจารยแนะนำหนูดวยนะคะ กราบขอบพระคุณคะคำตอบ ผูที่ศึกษามาทางโลกเขาใจวา สมองมีหนาที่คิด แตผูที่เขาถึงธรรมในพุทธศาสนา รูวาจิตเปนสิ่งที่มีหนาที่รู คิด นึกดังนั้นการพัฒนาจิตใหมีสติ เทากับเปนการจำกัดการรู คิด นึกของจิต ใหอยูกับปจจุบันขณะ เมื่อใดที่จิตจดจออยูกับอิริยาบถที่เปนปจจุบัน ขณะจิตยอมตั้งมั่นเปนสมาธิโดยอัตโนมัติ จิต
  • 48. 48 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๘จะจดจอ (สติ) อยูกับปจจุบันได ตองมีศีลบริสุทธิ์ มีศีลอยูครบคุมใจใหไดทุกขณะตื่น แลวจิตจึงจะตั้งมั่นเปนสมาธิ นี่คือสิ่งที่ผูมีประสบการณชีแนะใหทำ เมือใดผูถามปญหาเอาศีลในลักษณะ ้ ่ ดังกลาว คุมใจไดแลว สมาธิยอมเกิดขึ้นแนนอน๒๐. ใครวาไมดีคำถาม เรียน อาจารยสนอง กระผมไดติดตามเทปบรรยายและหนังสือของอาจารยมาหลายปและไดพิมพแจกเปนธรรมทานไปหลายครัง ตอนนีผม ้ ้มีปญหาอยากจะรบกวนสอบถามอาจารยดังนี้ ๑) ถาผมจะบวชในระหวางเขาพรรษานี้จะไดหรือไม(เพราะเคยไดยินไดฟงมาเขาวาไมดี) เพราะวาชวงนี้ผมมีเวลาวางพอดีนะครับ (กย.-ตค. ๕๓) ๒) จากขอ ๑ ถาบวชไดผมอยากไปบวชกับวัดที่ สอนกรรมฐานดวยและอยูบริเวณใกลๆบาน  เกิดที่ จ.เชียงราย ขอรบกวนอาจารยชวยแนะนำวัดดัง กลาว ให ดวย ครับ ขอขอบคุณ อาจารย สนองมากครับ
  • 49. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๔๙ 49คำตอบ ( ๑ ) . พุทธ ศาสนา มิได สอน ให เชื่อ ฤกษ ยาม และ การทำความดีไมขึนกับวันเวลา ฉะนันหากผูถามปญหามีโอกาสเปดให ้ ้ บวชเปนภิกษุไดเมือใด จงบวชตามวันเวลาทีสะดวกเถิด พระพุทธ ่ ่โคดมมิไดกำหนดวา บุคคลจะบวชเปนภิกษุในระหวางพรรษาไมได (๒). วัดแพรธรรมาราม อยูไมหางจากสถานีรถไฟเดนชัย เทาใดนัก ทีนันเหมาะทีจะบวชและปฏิบตธรรม ในรูปแบบของวัด ่่ ่ ั ิหนองปาพง๒๑. มาตรวัดการปฏิบัตธรรม ิคำถาม กราบเรียน ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไรคะ หนูไดมีโอกาสฟงเทปธรรมบรรยายของทานอาจารยจาก Website กัลยาณธรรมหลายๆเรื่องแลวนำไปปฏิบัติในชีวต ิทำใหหนูไดรูจุดมุงหมายในชีวตของตัวเองวาเราเกิดมาเพืออะไร   ิ ่จากคำพูดของทานอาจารยทีวา “ ไมเชือลองไปพิสจนดูสิ” หนูได ่ ่ ูลองทำตามหลังจากตัวเองฟงเรืองอธิษฐานบารมีจบ ไดอธิษฐาน ่ขอพบเจอและไดไปกราบทานอาจารยดร.สนอง วรอุไร ในใจก็คิดวาคงยากนาดู แตก็ไดพยายามปฏิบัติ ทาน ศีล ภาวนา ทำองคประกอบใหครบตามที่ทานอาจารยบอก โดยมีศีล มีสัจจะกำกับ
  • 50. 50 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๐ หลังจากนั้นแคสองอาทิตยเทานั้นเอง ไดมีโอกาสไปฟงธรรมบรรยายจากทานอาจารยตัวจริงเสียงจริง อาจารยมาเองเลย ไมตองเดินทางไปที่ไหน ที่โรงเรียนอนุบาลชัยนาท ในใจปติมากที่ไดมีโอกาสพบครูบาอาจารย ระหวางที่ฟงก็ถามปญหาในใจ เพราะรูวาอาจารยตองรูวาเราถาม(นั่งแถวหนาสุดเลยคะ)และก็ไดรับคำตอบจากอาจารยจากธรรมบรรยายนั่นเอง หลังจากทานอาจารยบรรยายจบก็ไดมีโอกาสเขาไปกราบอาจารยสาธุ ขอใหเจริญๆ นั่นเปนคำกลาวของอาจารยที่เปนกำลังใจใหหนูพยายามเรงปฏิบัติธรรมใหตรง ตามเปาหมายที่ตั้งใจไว หนูมีคำถามเรียนถามอาจารยดังนี้คะ ๑. นังสมาธิ จิตตามดูลมหายใจพอง-ยุบ จนเกิดเวทนา ่ที่ขา กำหนด ปวดหนอๆ ไปเรื่อยๆ ปวดมากทนไมไหวเหมือนเขาจะแตก จนจิตตามดูอาการปวดรูวามันปวดที่ขา ไมไดปวดที่จิตนั่งดูมันปวดเฉยๆ โดยที่จิตไมไดไปเกาะกับอาการปวดนั้น ทำไมเหมือนมีตัวรูอีกตัวดูจิตกับกายอยู แลวเราคือตัวไหนคะ จนจิตรูสึกเฉยๆอาการปวดก็หายไปเปนปลิดทิ้ง รูสึกเบาสบาย โลงเหมือนไมมลมหายใจ จิตก็จะนิงๆเหมือนหายไป เกิดเพียงชัวแวบ ี ่ ่เดียว จากนั้นก็จับพอง-ยุบไดตามเดิมจนครบเวลา หนูปฏิบัติไดถูกรึเปลาคะ ๒. มาตรวัดในการประพฤติปฏิบตธรรมของคนทีปฏิบติ ั ิ ่ ัอยูที่บานวาปฏิบัติไดถูกตรงตามคำสอนของพระพุทธะ มีอะไรบางคะ
  • 51. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๕๑ 51 ๓. หนูคิดวาหนูตองมีครูบาอาจารยอยากใหอาจารยชวยแนะนำสถานที่ปฏิบัติธรรมใหดวยคะหนูอยูจังหวัดชัยนาท สุดทายนี้หนูขอกราบขอบพระคุณอาจารยอีกครั้ง ที่ไดสละเวลาตอบคำถาม และจะพยายามปฏิบัติใหไดตามที่อาจารยสั่งสอนคะ เพื่อพิสูจนความจริงที่อาจารยไดบอกไวคำตอบ (๑). เรา คือจิตที่มีตัวรูนั่นเอง ปฏิบัติธรรมถูกทางแลวรักษาปฏิปทาเชนนี้ใหคงอยูตลอดไป ดวยการพัฒนาจิตใหมีกำลัง (พละ๕) อยูเสมอ (๒). มาตรชี้วัดการปฏิบัติธรรมที่บาน ตองปฏิบัติใหถูกตรงตามหลักตัดสินธรรมวินัย ๘ ประการ ตามที่พระพุทธโคดมไดประทานใหกับพระมหาปชาบดีภิกษุณีในครั้งพุทธกาล ดังนี้ ๑. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง ตองมีจิตคลายกำหนัด มิใชเพื่อเสริมความยึดติด หรือเสริมความติดใครในกาม ๒. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง จิตตองไมทุกข จิตหมดเครื่องผูกรัด มิใชเพื่อผูกรัดหรือประกอบดวยทุกข ๓. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง กิเลสตองลด มิใชเพื่อเพิ่มพูนกิเลส ๔. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง ตองมีจิตมักนอย มิใชเพื่อความมักมากหรืออยากใหญ ๕. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง ตองมีจิตเปนสันโดษ มิใชมีจิตไมสันโดษ
  • 52. 52 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๒ ๖. ปฏิบัตธรรมที่ถูกทาง ตองมีจิตสงัด มิใชเพื่อความ ิคลุกคลีหมูคณะ ๗. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง ตองทำใหความเพียรเพิ่ม มิใชมีความขี้เกียจเพิ่ม ๘. ปฏิบัติธรรมที่ถูกทาง ตองเปนผูเลี้ยงดูงาย มิใชเปนผูเลี้ยงดูยาก (เหลานี้เปนธรรม เปนวินัย เปนคำสอนของพระพุทธโคดม) (๓). แนะนำใหไปปฏิบัตธรรมที่ วัดมเหยงคณ จังหวัด ิอยุธยา๒๒. ขอภริยาไปบวชคำถาม กราบเรียนคุณพอสนองที่เคารพครับ ลูกขอถามดังนี้ครับ ๑. อยากจะถามวาลูกจะไดบวชแบบไมสึกไหมครับในชีวตนี้ แตเนื่องจากขอภริยาไปบวชแตเขาก็ยังไมใหไปครับ มัน ิเหมือนมีโซทีมองไมเห็นมาคอยเหนียวรังไวครับ แตอยางไรก็ตาม ่ ่ ้ลูกก็จะปฏิบตธรรมใหไดทุกวันครับเพือเตรียมตัวตายครับ เพราะ ั ิ ่ไมรวาลูกจะตายเมือไหรครับ และเวลาลูกสวดมนตนังสมาธิเสร็จ ู ่ ่ลูกก็จะแผสวนบุญสวนกุศลใหกับคุณพอดวย นะครับ
  • 53. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๕๓ 53 ๒. เวลาลูกอุทิศสวนบุญใหคนที่ยังมีชีวิตอยูลูกจะอุทิศบุญ ให กับ เทวดา และ สิ่ง ศักดิ์สิทธิ์ ที่ คุมครอง คนที่ ยัง มี ชีวิต อยูไดไหมครับ คนเราทุกคนจะมีเทวดาประจำตัวคุมครองหรือไมครับ ลูกขอกราบขอบพระคุณคุณพอที่ใหลูกมีธรรมะติดตัวครับคำตอบ สาธุ (๑). การปฏิบัติธรรมสามารถปฏิบัติไดในทุกสถานที่ที่มีความเหมาะสม (สัปปายะ) ดังนั้นเมื่อผูถามปญหายังมีภาระครอบครัว ควรทำหนาที่ครอบครัวใหสมบูรณ คือปฏิบัติธรรมอยูทีบาน แลวใชเวลาทีวางจากภารกิจของครอบครัว มาทำงาน  ่ ่ใหกับตัวเอง โอกาสเขาถึงธรรมยอมเกิดขึ้นได (๒). ไดครับ ผูมีศีลมีธรรมคุมครองใจอยูทุกขณะตื่นยอมมีเทวดาคุมรักษา๒๓. ตัณหาขวางกั้นคำถาม กราบเรียนอาจารยดร.สนองที่เคราพ ผมมีเรืองใหอาจารยชวยเหลือดังนีครับ ผมเปน นักเรียน ่ ่ ้
  • 54. 54 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๔ชั้น ม. ๔ (ฆราวาส ผูมีกิเลสตัณหา ในกามคุณ และ รูป เสียงสัมผัส จิตนาการ รสของมาร) ๑. ผมมีปญหากับการปฎิบัติธรรม คือ ผมปฎิบัติธรรมไมขึ้นเลย อยากทราบวา ผูที่ปฎิบัติธรรมขึ้นตองมีคุณสมบัติใดบางและผมมีงานที่ยังทำไมเสร็จ แตผมคิดวาผมจัดการไดไมเกี่ยวกัน ผมอยากจะเขาถึงธรรมใหไดครับ (สมาธิระดับ ๓หรือ ปญญา ระดับสาม) เคยเอาชีวตเขาแรก แตแพตลอดทำให ิผมเสียทั้งสัจจะ และ ความอดทน ครับ ผมจะพยายามตอไปอาจารยชวยผมดวยนะครับขอบคุณครับ ๒. ตองขอโทษถาจะถามวา ผูทีสำเร็จความใครจะเขาถึงธรรมไดไหม และยังพอใจในรูป รส กลิ่น เสียง อยู เขาถึงธรรมไดไหม หรือ วาผมตองมี สำรวมอินทร ถึงจะแกปญหาความพอใจเหลานี้ได ๓. ผมอยากไดสมาธิระดับสาม เพราะจะทำใหการเรียนดีขึ้น แนนอน ผมจะพยายามตอไปครับ ป.ล. ถาไดรับคำตอบนีแลว ผมหวังอยางยิงวา จะทำให ้ ่ผมเขาถึงธรรมได...สาธุคำตอบ (๑). ใจที่มีศีลไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย เปนใจที่พัฒนาใหเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิไดงาย ดังนั้นผูถามปญหาตองพัฒนาใจใหเปนดังที่กลาวใหไดกอน แลวจึงนำตัวเองเขาปฏิบัติธรรม แนะนำใหผูถามปญหาไปดู Life Museum ที่วัด
  • 55. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๕๕ 55พระบาทน้ำพุ จังหวัดลพบุรี แลวโอกาสที่จิตจะสงบระงับ ยอมเกิดขึ้นได (๒). วิสาขาโสดาบันแตงงานแลวมีลูกไดถึง ๒๐ คนแสดงวาวิสาขายังของอยูกับกามราคะ ดังนั้นสิ่งที่บอกเลาไปยังมีโอกาสเขาถึงธรรมได หากนำตัวเองเขาปฏิบัติธรรมอยางจริงจัง (๓). ตองเอาศีลตามที่กลาวไวในขอ (๑). มาคุมใจใหไดกอน แลวประพฤติเหตุใหตรง ความสมปรารถนายอมเกิดขึ้นได ตรงกันขาม สิ่งที่ปรารถนายอมเกิดขึ้นไมไดดวยความอยาก(ตัณหา)๒๔. กรรมตัดรอนคำถาม กราบเรียนทานอาจารยสนองที่เคารพอยางสูง ทำอยางไรที่จะสงบุญใหผูวายชนมไดดีที่สุด ดิฉันมีขอสงสัยวา ทำไมนองชายซึ่งปกติเปนคนที่มีสุขภาพแข็งแรงมากๆไมเคยเจ็บปวยอะไรมากมายเปนคนดี จิตใจดี ไมเคยทำรายใครมีเพื่อนและคนรักมากมาย ถึงตองจากไปเร็วแบบนี้ กลาวคือเมือวันที่ ๒๐ สิงหาคม ๕๓ ทีผานมาเขาไมสบาย ่ ่ก็ยังเดินไปเขาโรงพยาบาลเองได และภายในวันรุงขึนก็ทราบผล  ้
  • 56. 56 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๖วาเปนโรครายแรง (Acute Leukemia) ซึ่งหมอก็วางแผนการรักษา บอกวามีโอกาสหาย ๘๐ % พอวันที่ ๒๓ ส.ค. ที่เริ่มทำคีโม รุงเชาวันที่ ๒๔ ส.ค. เขามีอาการปวดหัวรุนแรง หมอยายเขาหอง ICU พบวามีเลือดออกในสมองตองผาตัด ขณะที่เตรียมผาสมอง ภายในไมกี่ชั่วโมง เลือดก็ออกมาปดกานสมองทำใหหลับและรางกายไมมีการสนองตอบใดๆ อยูไดดวยเครื่องหายใจ จนถึงวันที่ ๒๘ ส.ค. ก็จากไป กอนหนานี้ประมาณเดือนนึง ซึ่งเปนวันเกิด ก็ไดทำบุญถวายสังฆทาน และพระพุทธรูป แลวยังคุยกันวา อยากใหไปปฏิบัติธรรม กำลังหาวันวางในเดือนกันยายน ซึ่งนองชายก็รับปากจะไป ตอนนี้ดิฉันควรจะทำบุญอะไร หรือทำอยางไร ที่จะไดสงบุญกุศลไปใหเขาไดบุญและไดไปสูภพภูมิที่ดี ขอทานอาจารยชวยชี้แนะดวยคะ กราบขอบพระคุณอาจารยมา ณ ที่นี้ดวยคะคำตอบ ผูใดเคยประพฤติทุศลขอปาณาติบาตมากอน เมือกรรม  ี ่ใหผล การเจ็บปวยและมีอายุสั้นยอมเปนผลแหงกรรมนั้น หากผูถามปญหาประสงคอุทิศบุญใหผูลวงลับ ยอมทำไดดวยการประพฤติบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ เมื่อประพฤติแลวบุญยอมเกิดขึ้น
  • 57. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๕๗ 57แลวจึงจะสามารถอุทศบุญใหผูตายได สวนผูตายจะไดรับบุญนัน ิ   ้หรือไม ขึ้นอยูกับภพที่จิตวิญญาณของเขาโคจรไปสู อาทิ ภพที่เปนปรทัตตูปชีวีเปรต รวมถึงภพที่เปนอมนุษยอื่นที่สามารถรับสือการอุทศบุญ ตองการบุญจากการอุทศ และมาอนุโมทนาบุญ ่ ิ ิอมนุษยเหลานั้นยอมสามารถรับบุญได และยิ่งไปกวานี้บุญยังสามารถอุทศใหกับมนุษยทียังไมตายได ดวยมีผูอุทศ มีบุญทีอุทศ ิ ่  ิ ่ ิมีผูมาอนุโมทนาบุญ เมือปจจัยทังสามนีถึงพรอม ความสำเร็จใน  ่ ้ ้การอุทิศบุญ ยอมเกิดขึ้น๒๕. กลับคืนสูธรรมชาติคำถาม เรียนอ.สนองที่เคารพ ขาพเจามีเรื่องรบกวนอาจารยชวยแนะนำคะ ขาพเจาจะนำอัฐิ กระดูกของบิดา ไปทำอยางไรดีคะ ที่ขาพเจาคิดไวคือจะนำไปลอยอังคารสวนหนึ่ง และ จะนำไปโปรยในพื้นดินสวนหนึ่ง ทานอาจารยวาเหมาะสมหรือไมคะ มีญาติบอกวาใหนำไปไวที่วัดเพื่อที่จะได ไปทำบุญใหตามเทศกาลดวย แตขาพเจาอยากใหอัฐิ ไดกลับคืนสูธรรมชาติดังเดิมนะคะ รบกวนอ.ชวยแนะนำดวยนะคะ
  • 58. 58 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๘คำตอบ ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่มาประชุมเปนรูป (รางกาย) ใหจิตเขาอยูอาศัย ใชทำกิจกรรมของชีวิตชั่วคราว เมื่อถึงวาระที่จำเปนตองทิ้งราง ผูรูไมเอาจิตเขาไปผูกติดเปนทาสอยูกับ ดิน น้ำ ไฟลม ทีเปนสมบัตโลก ดังนันสิงทีผูถามปญหาบอกเลาไป แสดงวา ่ ิ ้ ่ ่ ผูถามปญหาเปนผูรูจึงคิดเชนนัน หากเมือใดประพฤติไดตรงตาม   ้ ่ความคิดแลว ... สาธุ๒๖. แทะกระดูกขาตัวเองคำถาม กราบเรียนทาน อาจารยดร.สนอง วรอุไร ตอนนีครอบครัวหนูกำลังมีความทุกขมาก เนืองจากสุนข ้ ่ ัพันธไทยทีขาพเจาเลียงมา อายุประมาณ ๕ ป เมือปลายปทีแลว ่ ้ ่ ่สุนัขของขาพเจาโดนทำรายโดยไมทราบสาเหตุ และตั้งแตนั้นก็เดินไมได พิการขาสองขางดานหลังใชงานไมได ควบคุมอุจาระและปสวะไมได ทุกครั้งที่กินหรือดื่มเขาไปก็ปลอยออกมาดานหลัง ตองลางทำความสะอาดวันละ ๔-๕ รอบ และ ตองใสผาออมผูใหญไวเปนประจำ เปนที่ปวดราวหัวใจแกคนในครอบครัวมาก นั้นไมใชปญหาใหญที่หนูจะ ถามทาน ปญหามันอยูที่ ตอนนี้ขาของสุนัขของขาพเจา เนา และหัก เกิดจากการที่เขากัดแทะ
  • 59. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๕๙ 59เทาเขาเอง และ เกิดการอักเสบบวม เขากัดนิ้วตัวเองขาดและแทะกระดูกขาหลังของตัวเอง มีเพื่อนหลายคนที่เขาแนะนำใหขาพเจาพาไปฉีดยาใหเขาหลับไปเสียเพราะเขาคง ทรมานมากเนื่องจากเปนปแลวแตขาพเจายังทำใจไมไดและกลัวบาปมากไมรวาถาปลอยใหเขาเปนอยางนีกับ ใหหมอฉีดยาใหเขาไป อยาง ู ้ไหนบาบปมากกวากันคะ ขอความกรุณาจากทานอาจารยดวยคะเพราะหนูทรมานมากเลยเวลาเห็นเขา พาไปหาหมอหลายครั้งแลวคะ แตไมหาย หนูจะใหเขาไป หรือตองทนดูเขาเปนอยางนี้ตอไปดีคะ ? กราบขอบคุณอาจารย มากคะคำตอบ สัตวโลกเปนไปตามกรรม สุนัขเปนสัตวโลกที่อยูในภพดิรัจฉาน สุนขมีกรรมเปนของตัวเอง หากผูเปนเจาของนำสุนข ั ัไปใหสัตวแพทยฉีดยาใหสุนัขตาย เทากับวาผูเปนเจาของเขาไปรวมกระทำอกุศลกรรมกับสุนัข ถือวาเปนบาป ตรงกันขาม ผูรูเอาสุนัขเปนครูสอนใจตัวเองวา ผูใดประพฤติชั่วไวกอนแลวเมื่อใดที่กรรมชั่วใหผล ผูทำกรรมชั่ว (สุนข) ยอมตองเสวยผล ัแหงอกุศลวิบากนั้น ผูรูจะไมประพฤติเชนเขา อยางนี้ถือวาเปนบุญ ผูไมรูหรือผูมีจิตออน (สติออน) ยอมเอาบาปของสุนขมาัเปนบาปของตัว .... ไมฉลาดเลย
  • 60. 60 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๐๒๗. วินัยของพระคำถาม เจริญพร อ.ดร.สนอง วรอุไร กอนอืนอาตมาก็ขออโหสิกรรมตออาจารย กรรมใดทีได ่ ่ลวงเกินอ.ดร.สนอง วรอุไร ดวยกาย วาจา ใจ ดวยเจตนาก็ดี ไมเจตนาก็ดี ตอหนาก็ดีลับหลังก็ดี ก็ขอใหอาจารยอโหสิกรรมดวยนะครับ อาตมามีปญหาอยากจะถามอาจารยเรืองวินยของพระ ่ ัมีดังนี้ ๑. ถาพระติดอาบัติหนักแลวปกปดไวนานจะทำยังไงดี เคยศึกษาวาตองไปอยูปริวาสกรรม แตปกปดไวนานไมรูวาจะไปเขาปริวาสที่ไหนแตก็เคยไปอยูแตก็ทำอาบัติ ซอนอีกจะทำยังไงดี ๒. ถาพระที่สวดออกกรรมติดอาบัติแลวเราไปเขาอยูกรรมจะออกไดไหม ๓. การที่เราเก็บเงินที่ตกอยูในวัดมาเปนของตัวเองจะปาราชิกไหม ๔. การที่พระโหลดหนัง หรือโปรแกรมลิขสิทธิมาใชจะเปนอาบัติปราชิกไหม ๕. เมื่อเจาอาวาสมรณะภาพ อาตมาไดรับฝากหนังสือแตอาตมาไดเอาหนังสือที่รับฝากนั้นไปแจกใหโยม เพราะเห็นวาหนังสือนั้นไมมีใครเอาจะเปนอาบัติปาราชิกไหม
  • 61. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๖๑ 61 ๖. การทีพระติดอาบัตหนักแลวรับบิณฑบาตแลวเอาของ ่ ิบิณฑบาตนั้นไปแจกใหโยมแมคนที่ไดรับของนั้นจะเปนบาปไหม ๗ . อาตมา เปนคน สติ ไม คอย ดี เคย เขา โรงพยาบาลประสาทมากอนแลว ตอนไปอยูปริวาสเคยกลาวคำสึก(คำลาสิกขา) ถือวาคำลาสิกขาเปนผลไหม ๘. คนวิกลจริตบวชเปนพระไดไหม ๙. การที่ติดหนี้แลวไปบวชจะถือวาการบวชนั้นเปนผลหรือไม (ไมไดหนีหนี้ เพราะมีคนคอยใชใหอยูหนีเปนหนีจากการ  ้ ้กูเงินเรียนหนังสือ ) ๑๐. ถาอยากจะเจอครูอาจารยที่จะสอนกรรมฐานใหตรงจริตเราควรทำยังไงดี ๑๑. อาจารยเคยบอกวาถาคนไมมศีลธรรม หรือศีลขาด ีปฎิบัติธรรมไดแตเขาไมถึงธรรม แลวคนคนนั้นควรจะปฎิบัติธรรมตอหรือไม ๑๒. พระติดอาบัติหนักสามารถรวมลงอุโบสถ (ฟงปาติโมกข)ไดไหม สุดทายนีคำถามบางคำถามอาจจะดูไรสาระ แตคำตอบ ้ที่อาจารยตอบอาตมา เปรียบเสมือนการชี้ทางสวางจะไดเปนทางออกในการปฎิบัติสืบตอไปคำตอบ อโหสิครับ
  • 62. 62 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๒ (๑). อาบัติหนัก (ปาราชิก) ที่ทำใหขาดจากความเปนภิกษุมีสี่อยางคือ เสพเมถุน ลักของเขา ฆามนุษย และอวดอุตริมนุสธรรมที่ไมมีในตน ดังนั้นการประพฤติผิดวินัยทั้งสี่อยางนี้ ไมสามารถทำใหหมดไปไดดวยการเขาปริวาสกรรม ดังนั้นผูทีเห็นทุกขโทษในนรกแลว ควรเวนไมประพฤติลวงวินย ดวยการ ่ ัลาออกจากความเปนภิกษุจะดีกวา (๒). ออกจากกรรมชั่วไมได (๓). เปนปาราชิกได ถาเงินที่เก็บไวมีคาเกินหนึ่งบาท(เกินหามาสก) (๔). การโหลดหนังหรือนำโปรแกรมที่ละเมิดลิขสิทธิ์มาใช ถือวาเปนการลักขโมยของเขา จัดเปนปาราชิกได (๕). ไมเปนปาราชิก เพราะเจาของตายไปแลว แตถือวาเปนวิสาสะ (๖). เปนบาป (๗). เคยกลาวคำลาสิกขา แลวไมเปลี่ยนมาอยูในเพศฆราวาส การกลาวเชนนั้นใหผลเปนบาป (๘). ไมวิกลจริตมาบวชเปนภิกษุได แตหากวิกลจริตแลวมาบวชเปนภิกษุ ถือวาการบวชนั้นเปนโมฆะ (๙). ในกรณีที่บอกเลาไป ยังสามารถบวชเปนภิกษุไดเพราะมีผูอื่นใชหนี้แทนให ( ๑๐ ) . ตอง อธิษฐาน เมื่อ ใด เหตุ ปจจัย ลงตัว ความสมปรารถนายอมมีโอกาสเกิดขึ้นได
  • 63. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๖๓ 63 (๑๑). จะปฏิบัติธรรมตอไปหรือไม ขึ้นอยูกับความเห็นของเขา แตผูรูแนะนำใหปฏิบัติธรรมตอไป ดวยการพัฒนาใจใหมีศีลอยูครบใหไดกอน ( ๑๒ ) . อาบัติ หนัก ที่ ไม เปน ปาราชิก สามารถ รวม ลงอุโบสถได แตบุญทีเกิดจากการฟงสวดปาฏิโมกข ยอมไมเกิดผล ่กับจิตที่ยังเสวยอกุศลวิบาก๒๘. สงสารคุณแมคำถาม กราบเรียน อาจารย ดร.สนอง ที่เคารพ ขณะ นี้ ดิฉัน มี เรื่อง ทุกข ใจ เกี่ยว กับ คุณ แม เนื่องจากเมื่อ ๒ อาทิตยกอนนี้คุณแมถูกทำรายจนเสียชีวิต หลังจากนั้นครอบครัวเราไดทำฌาปนกิจเรียบรอยแลว แตแลวในคืนนั้นเองตอนประมาณตี ๒ กวา บานตรงขามทั้งสามีและภรรยา ไดยินเสียงคนรองไห จึงเปดหนาตางดู เห็นวาเปนคุณแมมายืนรองไหอยูหนาบานเกือบ ๑ ชั่วโมง ทานไมสามารถเขาบานได คำถาม ๑. ทำไมทานถึงเขาบานไมไดคะ ทั้งๆที่เราจุดธูปขอเจาที่เจาทางใหแลว เปนไปไดไหมคะวาเนื่องจากทานเสียชีวิตนอกบาน มีคนบอกวาตองนิมนตพระทานมาทำพิธีให ๒. มีคนทีนังทางในบอกวา คุณแมไปบนวาทำไมไมใสชุด ่่
  • 64. 64 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๔สีทีทานชอบใหทาน ทำไมวันทีเก็บอัฐไมยอมทำบุญถวายสังฆทาน ่ ่ ิดวย แลวก็ไมยอมจุดธูปเรียกทานเขาบาน เราจำเปนตองทำพิธีกรรมเหลานี้ดวยหรอคะ แลวคนที่นั่งทางในยังบอกวาใหสรางพระดวยอีก ๑๐๐ วันทานถึงจะไปพรอมพระ อันนี้เชื่อถือไดขนาดไหนคะ ๓. ตอนที่คุณแมมีชีวิตอยูทานทำแตความดี ไปเรียนอภิธรรมทุกวันอาทิตย วันที่ทานโดนทำรายทานก็กำลังเดินทางไปเรียนอภิธรรมดวยคะ แลวทานก็ชอบไปทำบุญทุกๆที่ ทำไมตองเสียชีวิตอยางนี้ดวยคะ ๔. แลวตอนนี้ทานอยูในภพไหนคะ จะชวยใหทานพนทุกขไดอยางไรบางคะ การถวายสังฆทานบอยๆ ชวยทานไดไหมคะ ตอนนีดิฉนก็พยายามจะชวยทานทุกทางทีทำได ไปถวาย ้ ั ่สังฆทาน ไปบริจาคทาน นั่งสมาธิ ไดแตสงสารคุณแมมากๆคะ รบกวนอาจารยชวยดิฉนดวยคะ ขอบพระคุณอยางสูง ัคะคำตอบ (๑). เหตุที่คนตายเขาบานไมได เพราะอมนุษย (เจาที่)ไมรูจักรูปนามที่เปนทิพย จึงไมอนุญาตใหเขาบริเวณบาน หากผูถามปญหาประสงคใหแมที่ตายไปเขาบานได ตองไปบอกใหผูที่สามารถสื่อสารกับเจาที่ได มาทำพิธีขออนุญาตนำรูปนามของแมที่ตายเขาบาน
  • 65. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๖๕ 65 (๒). ใครพูดอยางไรก็เปนเรืองของผูพูด พระพุทธะสอน ่ พุทธบริษัทมิใหปลงใจเชื่อตามหลักกาลามสูตร แตใหพิสูจนดวยการพัฒนาจิตตนเองใหเขาถึงความรูสูงสุด แลวความจริงยอมปรากฏ หากผูเปนลูกประสงคแสดงความกตัญูกตเวทีตอแมผู ลวง ลับ ตองประพฤติจริยธรรมของการเปนลูกที่ดี คือทำบุญอุทิศใหเมื่อทานลวงลับ (๓). สัตวโลกเปนไปตามกรรม กรรมคือการกระทำบุคคลสามารถทำไดทังกรรมดีและกรรมไมดี เมือถึงวาระทีกรรม ้ ่ ่ไมดี (อุปฆาตกรรม) ใหผล ยอมเขามาตัดรอนกรรมดีที่ทำอยูในปจจุบันใหขาดไปหรือหยุดไป (๔). จิตวิญญาณทีทิงรางแลว มีแรงกรรมเปนพลังผลัก ่ ้ดันใหโคจรไปสูภพใหม บุคคลที่เคยมีความสัมพันธยังสัมผัสไดแสดงใหเห็นวา จิตวิญญาณโคจรไปไมไกลจากภพมนุษย ดังนั้นหากผูอยูหลังประสงคอุทิศบุญใหผูลวงลับยอมทำได เชนบุญที่เกิดจากการถวายสังฆทาน หรือบุญที่เกิดจากการปฏิบัติธรรม พระพุทธะตรัสวา ผูใดยังนำพาชีวิตเวียนวายตายเกิดอยูในวัฏสงสาร ผูนั้นยังตองประสบกับความทุกขไมสินสุด ดวยเหตุนีผูถามปญหาพึงพัฒนาตัวเอง ้ ้ใหพนไปจากทุกขใหไดกอน จึงจะสามารถชวยเหลือผูอื่น (ชี้ทาง) ใหเขาพัฒนาตนเองไปสูความพนทุกขได
  • 66. 66 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๖๒๙. ไปวัดกับแมคำถาม กราบเรียนอาจารย ดร.สนองที่เคารพอยางสูง หนู มี ปญหา สงสัย และ คอนขาง ไม สบายใจ เรื่อง หนึ่งจึง ขอ เรียน ปรึกษา ทาน อาจารย สนอง ที่ เคารพ หนู ยัง ดอยประสบการณ อาจจะทำในสิงทีรูเทาไมถึงการณไปหรือไม หนูไม ่ ่อาจทราบไดแตไมคอยมันใจหลังจากทีทำไปแลว ขอกราบปรึกษา ่ ่ทานอาจารยสนองเพือโปรดชีแนะ ถึงแนวทางทีถูกตองทีหนูควร ่ ้ ่ ่ปฏิบัติในการนี้ดวยคะ ปกติ หนู จะ ไป ทำบุญ ที่ วัด กับ แม เปน ประจำ เกือบ ทุกวันพระ ที่วัดใกลบาน หากวันใดที่มีกิจธุระไมสะดวกก็อาจจะไมไดไป เมือวันพระทีผานมาในครังทีแลว หนูไดสังเกตเห็นในโบสถ ่ ่ ้ ่วิหารของหลวงพอพุทธโสธร (จำลอง) ของวัดนี้ มีพระพุทธรูปพระแกวมรกตปางสมาธิอยูสององค แตมีองคหนึงทานเศียรหัก  ่คะ เหลือแตองคฐานทานตังอยูอยางนัน และเศียรของทานก็ตัง ้  ้ ้ไวใกลๆกันบนถาดของวัด แตอีกองคหนึ่งยังปรกติดีอยู ดวยความสงสัยหนูจึงถามแมวาทำไมทานจึงมาอยูที่ตรงนี้ แตแมของหนูก็ไมไดใหคำตอบทีชัดเจนกับหนูคะ เพียงแต ่บอกวาคงมีญาติโยมทำองคทานชำรุดแลวนำมาตังถวายวัดไวก็ ้อาจเปน ได แตในใจหนูคิดวา การนำองคพระพุทธรูปมาถวายวัด ควรจะเปนองคที่สมบูรณปรกติ ไมควรเปนลักษณะแตกหัก
  • 67. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๖๗ 67อยางนี้ แตในใจก็คิดวาหากลูกศิษยวัดมาเห็นก็คงจะประดิษฐานทานไวในทีทีเหมาะสม ตอไป แตตอมาในวันนี้ ซึงผานมาอีกหนึง ่่ ่ ่สัปดาหแลว เมือมาทีวัดก็เจอพระพุทธรูปองคดังกลาวทีชำรุดยัง ่ ่ ่ตั้งอยูที่เดิม หนูจึงแนใจวาคงจะไมมีคนสนใจ หนูจึงไปสอบถามลูกศิษยวัดคนหนึง ตรงจุดทีขายดอกไมในวัดวา ทีวัดนีมีคนดูแล ่ ่ ่ ้วิหารหลวงพอหรือไม และเลาเหตุการณพระพุทธรูปที่ชำรุด ใหลูกศิษยวัดทานนีฟงและสอบถามวามีทีทีเหมาะสมใหมหรือไม แต ้ ่่กลับไดคำตอบวาไมรู และลูกศิษยวัดทานนียังกลาวอีกวา ชอบมี ้คนเอาพระพุทธรูปชำรุดมาตังทิงไวหลายครังแลว ยายไปหลายที ้ ้ ้แลวก็มีมาตังใหม เขาบอกวาพบพระพุทธรูปนีตังอยูทีใด ก็ใหนำ ้ ้ ้ ่กลับไปตั้งตรงที่เดิมนั้นนั่นแหละ ทำใหหนูเสียความรูสึกมากคะหนูรูสกวาเพราะไมใชเรืองของตัวเอง จึงไมมคนสนใจเลยหรือไร ึ ่ ีทั้งที่วัดคือสถานที่ที่ทุกคนมากราบไหวสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ควรชวยกันดูแลเปนหูเปนตา หนูจึงเดินไปถามหลวงพอรูปหนึ่ง ที่นั่งอยูไมไกลจากจุดนั้น ทานบอกวาดานหลังเมรุมีที่ตั้งที่จัดไวอยู ใหลองเดินไปดูเอง หนูจึงตัดสินใจอัญเชิญทานเดินไปตามทีหลวงพอรูป ่นั้นบอก จึงพบวามีโตะตัวหนึ่งตั้งอยู และมีพระพุทธรูปที่ชำรุดวางอยูกอนแลวจำนวนหนึ่ง รวมถึงตุกตาศาลพระภูมิที่แตกหักชำรุดบางสวนวางอยูบนโตะนั้นรวมอยูดวย หนูจึงกราบอัญเชิญทานประดิษฐานไว ณ ที่แหงนั้น ซึ่งหนูเขาใจวาคงเปนสถานทีทีทางวัด จัดไวสำหรับการนีโดยเฉพาะ ่ ่ ้และกราบขออนุญาตอัญเชิญทานประดิษฐาน ไวทีตรงนีแทนคะ ่ ้
  • 68. 68 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๘เมื่อมาถึงบานหนูเลาเรื่องนี้ใหแมฟงภายหลัง กลับโดนแมตอวาอยางรุนแรง วาหนูไปเจากี้เจาการในเรื่องของวัด ไมกลัวพระหรือลูกศิษยวัดเกลียดหรือ ซึ่งหนูรูสึกเสียใจมากคะ เพราะหนูเจตนาดี และตองการนำทานไวในที่ที่เหมาะสมกวา ซึ่ง หนู ไม แนใจ วาการ กระทำ ของ หนู นี้ ถูก ตอง หรือ ไมเพียงคิดวาทานไมควรอยูที่วิหารของหลวงพอโสธร (จำลอง)และแมยังตอวาหนูวาใครๆที่มากราบไหวก็มองเห็นเหมือนกันทำไมเขายังไมจัดการทำอะไรเลย แลวทำไมหนูจึงไปทำแบบนี้ แตในใจของหนู หนูไมไดมีเจตนาจะไปยุงหรือเจากีเจาการ เพียงแต  ้หวังดีอยากทำใหถูกตองเทานั้น ทั้งที่ตอนที่หนูทำหนูมั่นใจวาหนูทำในสิงทีถูกตอง แตเมือโดนตอวาหนูจึงไมเหลือความมันใจแลว ่ ่ ่ ่คะ หนูรูสึกเสียใจมากคะอาจารย อาจารยสนองคะ หลังจากที่หนูโดนแมตอวาเกี่ยวกับเรื่องนี้ทำใหหนูไมสบายใจมาก ไมรูวาตกลงแลวหนูทำผิดหรือถูกตองกันแน อยากขอใหอาจารยสนองโปรดเมตตาชีแนะหนูดวยคะ วาหนูทำผิดไปหรือเปลา หากทำไม ้ถูกแลวหนูควรแกไขอยางไรคะอาจารย เพราะหนูไดนำทานไปประดิษฐานที่ใหมที่หลังเมรุแลวคะ หนูขอกราบขอบพระคุณอาจารยลวงหนา สำหรับคำตอบ ที่ ทาน อาจารย สนอง ได โปรด เมตตา ชี้แนะ ตอ หนู ผู ดอยประสบการณคนนี้ดวยนะคะคำตอบ ทำถูกหรือทำผิด ขึนอยูกับปญญาของผูกระทำ ผูใดคิดวา ้   
  • 69. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๖๙ 69ทำแลวดี (ไมผิดกฎหมาย ไมผิดศีล ไมผิดธรรม) จึงกระทำ อยางนี้ถือวาทำแลวไดบุญ ผูใดคิดวา ทำแลวไมดี (ผิดกฎหมาย ผิดศีลผิดธรรม) จึงไมกระทำ อยางนี้ถือวาไมกระทำแลวไดบุญ ตรงกันขาม ผูใดคิดวาทำแลวดี แตไมกระทำ อยางนี้ถือวาการไมกระทำใหผลเปนบาป ผูใดคิดวาทำแลวไมดี แตไดกระทำ อยางนี้ถือวาการกระทำใหผลเปนบาป ดวย เหตุ นี้ พระพุทธ โค ดม จึง ได ตรัส ในทำนอง ที่ วาบุญหรือบาป (ดีหรือชั่ว) ขึ้นอยูกับการกระทำของตัวเอง มิไดขึ้นอยูกับคำพูดของคนอื่น ดังนั้นเหตุที่ผูถามปญหามีความไมสบายใจ (บาป) เพราะผูถามปญหาไมเชื่อพระปญญาตรัสรูของพระพุทธเจา๓๐. รูแตไมมีคำถาม กราบเรียน อาจารยสนองคะ กอนอืนตองกราบขอขมากรรมตออาจารยกอนคะ หาก ่ไดรบกวนทาน หรือทำสิ่งใดไมดีตอทานไป โปรดใหอภัยดวยนะคะ ขาพเจามีขอสงสัยทางธรรม ขอรบกวนอาจารยกรุณาชวยใหความกระจางดวยคะ เนื่องจากขาพเจาไดปฎิบัติธรรมเองโดยฟงเทปธรรมะจากพระหลายทานคะ อาทิ หลวงพอเกษม
  • 70. 70 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๐เขมรังสี ทานอาจารยสนอง หลวงพอเหรียญ วรลาโภ หลวงพอชยสาโร เปนตน ขาพเจาไดทำ ทาน รักษาศีล ๕ ภาวนา ใหไดครบทุกวันคะ ขอรบกวนเรียนถามทานอาจารยดังนี้คะ ๑. ขาพเจาเขาใจวา ทุกอยางเปน อนิจจัง ทุกขัง อนันตาไมวาจะเปน รูป เวทนา สัญญา สังขาร จิตวิญญาณ และรูปเวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ก็ไมใชตัวเรา ของเรา สรุปวา เราเปนผูไมมีอะไร จริงๆ แลวจิตเดิมเราวางเปลา ไมมีักิเลสนิวรณ แตกิเลส นิวรณที่เกิดนี้ เกิดจากจิตปจจุบัน ไดปรุงแตงขึ้นมา เปนเครื่องกางกั้น ใหเราทุกข ไมทราบวาขอนี้ ขาพเจาเขาใจ ถูกตองหรือไมคะ ๒ . กาย นี้ ก็ สัก แต วา เปนธาตุ แต จิต ปรุง แตง สมมติบัญญัติมันวา เปนหญิง ชาย คน หรือสัตว จริงๆ แลวก็เปนแคสภาวะธาตุ ที่เรามาอาศัยอยูชั่วคราว ทำหนาที่ตามกรรมที่กำหนด และใชธาตุขันธนี้ ประกอบกรรมดี เมื่อหมดเวลาธาตุขันธนี้ก็คืนสูธรรมชาติ เปน ดิน น้ำ ลม ไฟ ไมทราบวาขอนี้ขาพเจาเขาใจถูกตองไหมคะ ๓. ทุกอยางบนโลกนี้ ลวนเปนสมมติบัญญัติ ตามจิตปรุงแตง อาทิ ไมวาจะเปน พอ แม พี่ นอง ญาติตางๆ หมาแมว จริงๆ แลว ทุกอยางลวนแตเปนสภาวะธาตุ ที่ลวนอาศัยอยูชั่วคราว เพื่อมาทำหนาที่ตามกรรมที่กำหนด ในแตละชาติ(เพราะบางที บางชาติ บางคนอาจเกิดมาเปนภรรยา แตชาตินี้มาเปนพอ หรือแม หรือพี่นอง) ดังนั้น จึงขึ้นอยูกับเราวา เราจะ
  • 71. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๗๑ 71อาศัยธาตุขันธนี้ ทำแตกุศลกรรมดีหรือไม ไมทราบขอนี้ขาพเจาเขาใจถูกตองไหมคะ ขอกราบขอบพระคุณมาลวงหนาคะคำตอบ (๑). จิตมีหนาที่ รู คิด นึก ผูใดใชจิตที่ตั้งมั่นเปนสมาธิจวนแนวแน ตามดูขันธ ๕ วาดำเนินไปตามกฎไตรลักษณจริงปญญาเห็นแจงในขันธทังหายอมเกิดขึน ปญหาเรืองขันธ ๕ ยอม ้ ้ ่ไมเกิดขึ้นกับจิตของผูนั้น ตรงกันขาม ผูใดใชสมองคิดวาขันธ ๕ดำเนินไปตามกฎไตรลักษณ ความสงสัยตามที่ถามไปยอมเกิดกับผูนั้น (๒). ผูใดพัฒนาจิต (วิปสสนาภาวนา) จนเกิดปญญาเห็นแจงไดแลว ยอมเห็นถูกตรงตามธรรมวา รางกายนีเปนเพียง ้ธาตุ ดิน น้ำ ไฟ ลม มาประชุมกันขึ้นเปนรูปราง ใหจิตไดเขาอยูอาศัยและใชรางนี้ทำกิจกรรมใหกับชีวิต ผูเห็นถูกตรงเชนนี้ มีพฤติกรรมไมรังเกียจรูปนามอื่น ยอมเขากันสนิทแนบแนนกับรูปนามอื่น เชน คนขอทานที่แตงกายสกปรก คนบา หมาขี้เรื้อนฯลฯ (๓). ผูใดรูเห็นเขาใจชีวตไดถูกตรงตามความเปนจริงแท   ิ(ปรมัตถสัจจะ) ไดแลว ผูนั้นยอมไมสงสัยในสิ่งที่ถามไป ตรงกันขาม ผูใดรูความรู (สุตมยปญญา และ จิตตามยปญญา) แตไมมีความรู ผูนันยอมสงสัยในธรรมวินยของพระพุทธโคดม วามีจริง ้ ัเปนจริงหรือ
  • 72. 72 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๒๓๑. อำนาจของกรรมคำถาม เรียนอาจารย ดร.สนองที่เคารพอยางสูง อาจารยคะหนูมีเรืองทุกขใจทุกขกายทีแปลกประหลาด ่ ่และนาอับอายมากจะมาขอความเมตตาจากอาจารย ชวยหาวิธีทางแกไขใหดวยคะ เมื่อ ๘ ปที่แลวมีอยูคืนหนึ่งหนูรูสึกวามีอำนาจอะไรบางอยาง มาบังคับรางกายหนูใหเคลื่อนไหวคะโดยที่หนูเองไมสามารถเห็นไดเลยวาเขา คนนั้นเปนใคร ไมไดยินเสียงและสัมผัสไมไดแตสิ่งนั้นบังคับรางกายหนูใหเคลื่อนไหวไปเอง (แรงเขาเยอะกวาหนูคะ) และทีสำคัญไมไดเคลือนไหวทำอยางอืนแต ่ ่ ่เปนการเคลื่อนไหวเพื่อขมขืนหนู คะ (หนูเปนโสด และอยูหอพักคนเดียว ไมเคยมีเพศสัมพันธกับชายใดมากอนเลยคะ) หนูตองทนอยูโดยไมเขาใจนี้มาตลอด และไดขัดขืนเขาแตไมคอยสำเร็จคะ บางคืนหนูตองดิ้นรนขัดขืนจนสวางไมไดนอนคะ หนูรูสึกทรมานมากเพราะในเวลาเชาถึงเย็นตองไปทำวิจัย (หนูกำลังเรียนปริญญาเอกอยูคะ) แตวันไหนเพลียจากการขัดขืนมาทั้งคืนมากๆ ไมไดนอนทั้งคืนตองมาหลับตอนชวงเชาก็จะไปทำวิจยไมไหวคะ หนูไดแตตองหลอกเพือนๆวานอนไม ั ่หลับ พึงจะทานยานอนหลับตอนชวงใกลเชาเลยตืนไมไหวเพราะ ่ ่ฤทธิ์ยายังอยูคะ แตระยะหลังสิ่งนั้นรุนแรงและถี่มากคะ ทำให
  • 73. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๗๓ 73หนูทรมานมากๆคะ และก็รูสึกวาการบอกเพื่อนๆอยางนั้นมันดูพร่ำเพื่อไปแลวคะ จะบอกความจริงกับใครๆไมวาจะเปนคุณแมหรือเพื่อนๆก็อับอาย และที่สำคัญใครเขาจะเชื่อวาเปนไปไดคะดวยเหตุนี้หนูจึงเขียนจดหมายมา เพื่อกราบขอความเมตตาจากอาจารย ชวยแนะนำวิธีแกไขใหหนูดวยคะ ถาเขาเปนเจากรรมนายเวรหนูหนูจะตองทำบุญอะไรไปใหเขาคะ เขาจึงจะอโหสิกรรมเพราะวาหนูพยายามเดินจงกรม และนั่งสมาธิเพื่ออุทิศบุญกุศลใหเขา (ทำที่หอพักคะ) แตเขาก็ใชกำลังดึงหนูออกมาจากทางจงกรม และการนั่งสมาธิคะทำใหปฏิบัติไมไดเลยคะ หนูจึงตองกราบขอความเมตตาจากอาจารย ชวยแนะนำวิธทีหนูจะพนจากอำนาจนีไปไดสักทีคะ (จริงๆหนูก็ตองการทราบ ี่ ้ดวยคะวาสิงนีคืออะไร แตถาทราบแลวออกไปจากสิงนีไมพนหนู ่ ้ ่ ้ก็คิดวาไมเกิดประโยชนอะไรคะ) หนูตองขอขอบพระคุณทานอาจารยอยางสูงคะ ที่เมตตาอานจดหมายฉบับนี้และเมตตาชี้แนะคะ ดวยความเคารพอยางสูงคำตอบ กัมมุนา วัตตีโลโก สัตวโลกเปนไปตามกรรม ที่บอกเลาไปเปนอกุศลวิบาก ทีเกิดจากผูถามปญหา ไดประพฤติกรรมไมดี ่ ไวกอน ปญหาใดๆจะแกไขใหลุลวงได มิไดแกที่อดีต แตตองแกที่ปจจุบัน ดวยการประพฤติบุญใหญ (ปฏิบัติธรรม) ใหเกิดขึ้น
  • 74. 74 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๔แลวอุทิศบุญใหญใชหนี้เจากรรมนายเวร เมื่อใดมีเวลาวางจากการทำวิจัย หรือเมื่อทำปริญญาจบแลว จงหาเวลาสักสิบวัน ไปปฏิบัติธรรมที่วัดมเหยงคณ จังหวัดอยุธยา แลวอุทิศบุญทุกวันเพื่อใชหนี้เจากรรมนายเวร แลวโอกาสพนจากปญหาที่บอกเลาไป ยอมเกิดขึ้นได๓๒. บัวกำลังจะแยมบานกลีบคำถาม สวัสดีครับครูสนอง ผม ได รับคำ ตอบ ที่ แจม แจง เสมือน หอง ที่ เคย มืด ถูกทดแทนดวยความสวาง ผมมีความรูสึกมีปติและนับเปนเหตุปจจัยที่ผมไดสรางมาเพื่อไดพบกับผูรูที่ผมมั่นใจ แตกอนผมคิดวาเปนความบังเอิญและดูเหมือนจะบังเอิญมากๆ เพราะผมเคยเห็นชื่อครู ในเว็บไซตมานานแตผมก็ไมเคยไดคลิ๊กเขาไปฟงเสียงบรรยายเฉกเชนพระอาจารยรูปอืนๆ จนรูสกเสียงบรรยาย ่ ึแรก ของ ครู ที่ ผม ได ฟง คือ เรื่อง สัมมา ทิฏฐิ เพราะ ผม คนหาคียเวิรดดวยใจที่อยากมีสัมมาทิฏฐิตลอดภพชาติจนถึงนิพพานผมกลัวหลงภพและชาติจะเปนเหมือนตัวอยางคนดังๆในหนาหนังสือพิมพ และไดคลิกเขาไปฟง...ผมฟงจนจบและไมมีวจีใดที่จะไมเชื่อครูเลย(ทั้งๆที่ครูมักเอยเสมอวาไมตองเชื่อผม)
  • 75. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๗๕ 75 ผมเชื่อเต็มรอย..และใจยังคิดตอไปวาผมนาจะนำเรื่องนี้ใหเพื่อนสนิทผมไดฟง แตเพื่อนผมติดในเรื่องบัญญัติมาก เขาจะชอบอานพระไตรปฎกและมีพื้นฐานดีในเรื่องพุทธศาสนา แตผมชวนเขาปฏิบัติสมถวิปสสนา เขาบอกยังไมพรอมเพราะติดครอบครัว แตเขาบอกเขาเจริญสติอิริยาบถยอยเสมอ ผมจึงคิดวาก็เปนวิธีหนึ่งของสติปฏฐาน ๔ แตชวนใหนั่งทำสมาธิ เขายังไมทำ...ผมก็ไมทราบวาทำไม ผมเปนคนที่มีชีวิตเรียบงาย จนรูสึกเหมือนงายเกินไปชีวิตการทำงานราบรื่นไมมีปญหา ถึงมีปญหาแตปญหาก็ผานไปไดดวยดีเสมอ (ผมทุกขไดไมนาน ก็หมดลง เชน ผมไปรักษารากฟนเด็ก แตพลาดเข็มที่ลางรากที่บิดงอ ๙๐ องศาไหลลงไปในคอเด็กอยางรวดเร็ว ขณะเด็กรองไห ตอนนั้นผมใจหายไปอยูตาตุมแตผมก็ทราบวาโอกาสที่จะออกมาทางอุจจาระมี ผมadmit เด็กและเฝาดูอาการ ปรากฏก็ออกมาไดจริง ในวันรุงขึ้น ทั้งๆที่ดูเหมือนจะยากเต็มที เข็มงอๆจะคุดคูเลื่อนไปมาในลำไสเล็กไดโดยไมเกียวกับผนังลำไสเลยไดอยางไร) อีกเรืองทีผม ่ ่ ่ถือวาปาฏิหาริยคือระหวางแคะรากฟนเครื่องมือที่งอยาวเกือบ๓ ซ.ม. หักเขาไปใน sinus ของคนไข ใจผมไปอยูตาตุมอีกครั้งผมรับผิดชอบในสิงทีทำผิดพลาดเสมอ พาคนไขไปหา specialist ่ ่พีหมอเขาก็เอาฟลมทีผม x-ray ลาสุด เปนแนวในการผาตัดเลย ่  ่เพราะเห็นจะๆเลยวามี แตผานไปชั่วโมง หายังไงๆก็ไมเจอ ทั้งๆที่หลังเปดเขา sinus แลวไมนานเกิน ๑๐ นาที ตองเจอแลว พี่
  • 76. 76 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๖หมอเลยไป x-ray ใหมซ้ำ ๔ ฟลม (ทั้งกะโหลกเลยครับ) ก็ไมพบเหล็กที่งอเลย... พี่หมอเขางงไมเคยเจอเคสแบบนี้ และก็ปดแผลผาตัดในปากลงและบอกใหคนไขกลับไป ครูสนองครับ ผมก็ไมเขาใจจริงๆ ตอนที่หักเขาโพรงอากาศขากรรไกรบนรูเปดในปากมีทางเดียวคือรอยแผลที่ผมแคะรากซึ่งเปนรูกลมเสนผาศูนยกลางเล็กกวา ความกวางของเครืองมือทีหักถึง ๓ เทา แลว ่ ่เหล็กที่หักนั้นไปไหนไดอยางไรภายในเวลาวันเดียว... วิทยาศาสตรพิสูจนไมไดครับครู...คนไขพอใจในตัวผมเขาใจผมไมเคยดุวาตำหนิ ออมีคนหนึ่ง ผูหญิงเขาเมามาและวาผมวาอุดปดชองวางฟนหนาไมสวยสั่งใหรื้อออก นั่นคือครั้งแรกที่ผมโดนตำหนิ แตผมไมถือสาเพราะเขาเมามาตอนทำฟนครับ...) ชวงนั้นผมขาดสติมาก จนผมกลับมาพบธรรมะของพระพุทธเจาอีกครั้ง (เนื่องจากนองคนหนึ่งที่ผมสอนหนังสือยามวางไดเสียชีวตลงกระทันหันจากอุบตเหตุรถชน จนผมโยนิโส ิ ั ิมนสิการ คิดวาเราประมาทชีวตเราไมไดแลว เขาอายุนอยกวาเรา ิเขายังไปไวกวาเราเลย) ชวงนั้นผมรูสึกตัวเองมีเวลาวางมากๆมากจนคิดไปวาทำไมเรารูสึกสบายจัง เราเปนคนโชคดีจัง เพื่อนเราจะมีโอกาสแบบเราไหมที่ไดมาวายน้ำสบายๆ วิ่งเลนกีฬาเพลิดเพลิน (คือผมไมไดคิดจะปมเงินเหมือนเพื่อนๆวัยเดียวกันผมทำงานพอเลี้ยงชีพ) คำถามของผมนะครับครู
  • 77. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๗๗ 77 ๑. เพื่อนสนิทผมคนนี้ ทำไมเขาถึงยังไมเชื่อครูแบบที่ผมเชื่อครับ (พรุงนี้ผมจะพบเขาผมจะลองโหลดไฟลเสียงของครูใหเขาฟง) ๒. ชีวิตผมมีอุปสรรค แตก็ผานไปไดเร็วมาก มีเหตุที่ทำใหเปนเชนนั้นแนๆใชไหมครับครูสนอง ๓. วงจรชีวตแตละวันของผมสันมาก ตืนนอน สวดมนต ิ ้ ่ทานขาวเชา ทำงาน ออกกำลังกาย ทานขาวเย็น สวดมนต นอนผมไมไดไปเทียวเสวนากับใครเลย บางทีผมวิงก็วิง ๑๐ กิโลเมตร ่ ่ ่คนเดียว (แตกอนมีพี่จาวิ่ง แตตอนนี้พี่เขากลุมใจเรื่องลูกเลยหยุดวิ่งไปเลย) ผมไดพูดคุยกับคนไข, ผูชวยก็จริง แตผมก็ไมไดคุยกับใครจนสนิทเปนเพือน คนทีผมคุยดวยมากสุดคือพอกับแม ่ ่ในแตละวัน ผมก็มีความสุขกับชีวตครับ ไมไดซึมเศราอะไร ผมคง ิสรางเหตุไมตรงใชไหมครับ จึงไมไดอยูใกลเพือนๆทีผมจะพูดคุย  ่ ่ดวยได อะไรทำใหผมตองทำอะไรดวยตัวคนเดียวเสมอ ปจจุบน ัผมมีธรรมะเปนเพือน...เปดฟงทุกทีทุกเวลาทีมีโอกาส แตผมกลับ ่ ่ ่ไมมีคนเปนเพื่อนที่อยูใกลที่พูดคุยหรือเสวนาเลนกีฬา ในแตละวันแบบเพื่อนสนิทของผม(พวกเขาอยูไกลจากผมหมดเลย) ผมมีมิตรนอยเพราะเหตุใด ป.ล.ผมไดฟงปฏิจจสมุปปบาทของอ.วศิน ผมเขาใจวาพระพุทธเจาไมตรัสเอยถึงกิเลสในสมุทัย เพราะเหตุวาความทุกขกายและใจมีเหตุเบื้องตนมาจากตัณหาใชไหมครับครูสนองการทำลายหวงโซทอนไหนดีนะครับเปนการเหมาะสมดีที่สุด กราบขอบพระคุณในความกรุณาที่ใหวิชาทั้งทางโลก
  • 78. 78 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๘และทางธรรม แกศิษยคนนี้ทั้งตอนที่ผมเรียนเชียงใหมและจบออกมาแลวจนถึงปจจุบันคำตอบ (๑). เหตุปจจัย คือ บุญบารมีของเขายังไมพรอม ที่จะผลักดันจิต ใหมาศรัทธาผูมีปญญาเห็นถูกตามธรรม (๒). ผูใดมีบุญบารมีถึงวาระใหผล ผูนันยอมมีสติปญญา  ้เห็นถูกตามธรรมเกิดขึ้น และทำใหผานพนอุปสรรคและปญหาทั้งปวงไดงาย ผานไดเร็ว (๓). ผูใดมีปญญาเห็นถูก ยอมเห็นไปคนละอยางกับผูมีปญญาเห็นผิด โอกาสเขามาใกลชิดและเสวนาจึงเกิดขึ้นไมไดพระพุทธโคดมตรัสวา “ธรรมเปนเครื่องจำแนกสัตวบุคคลใหดีชั่ว เลว หยาบ” และอีกครั้งหนึ่งไดตรัสกับภิกษุที่อยูแวดลอมในทำนองที่วา “ภิกษุ เธอจงมองดูโนน - ผูมีจริตชอบเลนฤทธิ์ ยอมอยูรวมกลุมกับพระมหาโมค   คัลลานะ - ผูมีจริตในทางใชปญญา ยอมอยูรวมกลุมกับพระสารีบุตร - ผูมีจริตในทางวินัย ยอมอยูรวมกลุมกับพระอุบาลี” และในปฏิจจสมุปปบาท อวิชชาเปนตนเหตุนำมาซึงทุกข่ทางกาย (ทุกข) และนำมาซึงความทุกขทางใจ (โทมนัส) อันไดแก ่ความโศก (โสกะ) ความร่ำไรรำพัน, ความคร่ำครวญ, ความบน
  • 79. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๗๙ 79เพอ (ปริเทวะ), ความคับแคนใจ, ความสิ้นหวัง (อุปายาส) ผูใดกำจัดอวิชชาใหหมดไปจากใจไดแลว ผูนั้นไมตองนำพาชีวิตมาเวียนตาย-เวียนเกิด เปนสัตว (รูปนาม) อยูในภพใดๆของวัฏสงสารอีกตอไป ผูที่มีความสามารถใชปญญาเห็นแจง กำจัดอวิชชาใหหมดไปจากใจไดแลว เรียกวา พระอรหันต ดวยเหตุนี้ผูรูไมจริง จึงใชความเห็นผิดไปตัดหวงโซปลองอื่นในปฏิจจสมุปปบาท แตผูมีความเห็นถูก กำจัดอวิชชา อันเปนตนเหตุของความ ทุกขทั้งปวงใหขาดสิ้นลงได๓๓. ตามรอยธรรมคำถาม เรียน อ.สนอง ที่เคารพ กอนอื่นตองกราบทานอาจารย ที่มีพระคุณตอชีวิต ในการใชชีวิต การปฏิบัติธรรม การมีหลักหรือแกนในการคิดตางๆใหถูกตอง ตรงตามธรรม การใหทาน การมีศีลคุมใจใหไดทุกขณะการมีความเพียรในการปฏิบติ การมีสัจจะ บุญกิรยาวัตถุ ๑๐ สิง ั ิ ่ที่ไมดีลดละเลิก ไมใหเกิด ถาเกิดแลวก็กำจัดใหหมดไปเรื่อยๆสิ่งที่ดียังไมไดทำ ใหเพียรทำและสราง สิ่งที่ดีอยูแลวใหรักษาไวการคิดพิจารณาปญหาตางๆ จากสิ่งที่กระทบใหรูเทาทัน อดทนตอสูกิเลสในใจ
  • 80. 80 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๐ ตอนนี้ทุกวันจะพยายามทำหนาที่การงาน หนาที่ทางครอบครัวใหดีที่สุด ใชเวลาใหมีคามากที่สุด มีเวลาเหลือจะพยายามปฏิบัติ ฟงธรรม สวดมนตไหวพระ ใสบาตรทำบุญสังฆทาน ชวนพอแมฟงธรรม ทำบุญและปฏิบติ ใหอานหนังสือ ัธรรมะ พูดคุยเกี่ยวกับเรื่องธรรมะ อยางที่อาจารยตอบในขอ๓๓ วาธรรมเปนเครืองจำแนก ดี ชัว ตอนนีก็รูสกเหมือนคุณหมอ ่ ่ ้ ึเหมือนกัน คอนขางโดดเดี่ยว เพื่อนนอยลง พอจะทราบคำตอบแลว แตคิดวาเราเดินมาถูกทางแลว ตองเดินตอไป จะกลับหลังไปเหมือนกอนไมได บางครั้งอยากสนุกสนานกับเพื่อน แตมีเหตุใหไมสามารถไปได หลายๆอยางเปลี่ยนไป อยากมีโอกาสทำบุญกับอาจารยมาก ๆ ขอใหอาจารยสุขภาพแข็งแรง อยูเปนหลักใหกับเพื่อนมนุษยเทาที่จะเปนไปไดฟงธรรมะจากครูบา อาจารย หลายๆ ทาน ถูกจริตกับอาจารยมากที่สุด เขาใจงายและปฏิบัติได ขอบคุณมากคะคำตอบ ชีวตทีดำเนินไปตามรอยธรรม เปนดังทีบอกเลา ิ ่ ่ ไป .... สาธุ จงเดินตอไป และไปใหสุดทางชีวิต
  • 81. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๘๑ 81๓๔. ประพฤติไมถูกตรงคำถาม เรียน อาจารยดร.สนอง วรอุไร นอง คน หนึ่ง ที่ รูจัก สวด มนต ไป ขณะ ที่ นั่ง รอ ลูกคา เขามาสอบ ถาม หรือ ขาย ของ ( เพชร ) ดิฉัน อยาก ทราบ วา จะ ผิดบาปมั๊ยคะ ที่หากมีใครบังเอิญเดินเขาไปขัดจังหวะขณะที่นองกำลังสวดมนตอยู โดยไมทราบวานองไดกระทำการดังกลาวอยู รบกวน อาจารย ชวย อธิ บาย สิง ที่ ควร และ ไม ควร ดวยคะ และการไมรูของเราที่ไปขัดจังหวะการสวดมนตของนองจะบาปมั๊ยคะ กราบขอบพระคุณอาจารยเปนอยางสูงคะคำตอบ ผู รู ไม จริ ง ชอบ เอา เวลา ของ การ ทำงาน ภายนอก(คาขายเพชร) มาทำงานใหกับตัวเอง เชน สวดมนต ซึ่งถือวาเปนงานภายใน การประพฤติทีไมถูกตรงเชนนี้ มีผลเปนบาปเกิด ่ขึนกับผูประพฤติ ดังนันการทีมีคนเขามาขัดขวางการประพฤติที่ ้  ้ ่ไมถูกตรง ไมถือวาเปนบาป
  • 82. 82 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๒๓๕. ศีลคุมใจคำถาม กราบสวัสดีทานอาจารยดร.สนองที่เคราพ ผม มี เรื่อง ไม เขา ใจ อยาก ให อาจารย ชวย ตอบ ดังนี้ . . . .ขอบคุณครับ ๑. คนธรรมคนหนึ่งตองการมี ศีลคุมใจ จะตองปฎิบัติอยางไร ใหมี ศีลคุมใจอยูทุกขณะตื่น และผมไมเขาใจคำวาศีลคุมใจ ๒. ถาคิดจะถือศีล ๘ แตวายังเรียนรองรำนาฎศิลป วิชาบังคับ เขาใหรองใหรำ แตถาเรียนเพื่อคะแนน ไมถือวาผิดศีล ๘ใชไหม ๓. ถาใหตองการได สมาธิสูงสุด มีความสุขที่จิตเปนอิสระ และไดปญญาและระดับ ๓ ตองปฎิบัติตนอยางไร ๔ . บอก ตาม ตรง วา ศีล ( คุม ใจ ) ไม ใช คุม กาย กับสัจจะนะ (สัจจะคุมใจ) ผมทำไมคอยไดเลย (ไดบาง) อยากใหอาจารยชวยแนะนำหนอย ผมจะพยายามทำใหได ไมตองตอบก็แต ที่พิมพไปเพราะพิจารณาดูตัวเองเอาที่ทำไมได เพราะ สัจจะมันตองคุมใจ และสุดทายนี้ขอขอบคุณอาจารยสนอง ในทุกสิ่งทุกอยาง (ทาน ศีล ภาวนา) ๓ สิ่งนี้ผมทำทุกวัน อาจจะมีบางวันที่ไมไดทำ ผมขอใหบุญนี้ถึง พอแม เจากรรมนายเวร และครอบ
  • 83. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๘๓ 83ครับในชาตินี้ ชาติทีแลว สถานทีทีเคยไปอยู เทวดา ครูบาอาจารย ่ ่่รวมถึงอาจารยสนองดวย และผูที่เกี่ยวของ กับ กัลยาณธรรมทุกๆคน ขอใหไดมีความสุข รวมทังคนทีอานคำถามของผม หรือ ้ ่คำตอบ ของอาจารยสนองดวย ผมขอสาธุในบุญนะครับ (ตอนนี้ผมรูสึกดีครับ) (ผมพยายาม กระทำ ทาน ศีล ภาวนา ทุกวัน)คำตอบ (๑). จิตหรือใจเปนพลังงานชนิดหนึ่ง ที่มีขนาดความถี่คลื่นเล็กมาก จนเครื่องมือทางวิทยาศาสตรไมสามารถตรวจวัดได จิตเปนพลังงานทีมีการเกิด-ดับ จึงสามารถทำหนาทีในลักษณะ ่ ่ที่เรียกวา รู คิด นึก ฉะนั้นที่บอกวา “เอาศีลคุมใจ” หมายความวา ทุกขณะที่จิตมีการเกิด-ดับ หรือทุกขณะที่จิตทำหนาที่ ตองเวนจากการคิดฆาสัตว เวนจากการคิดลักทรัพย เวนจากการคิดประพฤติผิดในกาม เวนจากการคิดพูดเท็จ และเวนจากการคิดดื่มสุราเมรัย อยางนี้เรียกวา มีศีลคุมใจอยูทุกขณะตื่น (๒). ผูใดคิดจะถือ ศีล ๘ แลวยังประพฤติละเมิดศีลขอเจ็ดที่ใหเวน ฟอนรำ ขับรอง บรรเลงดนตรี ฯลฯ แมจะประพฤติเพื่อเอาคะแนน ก็ถือไดวาผูนั้นประพฤติศีล ๘ ไมครบหากหลีกเลี่ยงไมได ถือศีลแคหาขอ (ศีล ๕) ก็พอที่จะพัฒนาจิตใหเขาถึงอริยธรรมขั้นโสดาบันและสกิทาคามีไดแลว (๓). ตองมีอยางนอยศีล ๕ ที่ไมขาด ไมทะลุ (มีครบ)ไมดาง ไมพรอย (ไมมีกิเลสปนเปอน) คุมใจใหไดทุกขณะตื่น
  • 84. 84 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๔แลวนำตัวเองเขาปฏิบัติสมถภาวนา โอกาสเขาถึงจิตตั้งมั่นเปนสมาธิยอมเกิดขึ้นได โอกาสเขาถึงปญญาเห็นแจงยอมเกิดขึ้นได และโอกาสเขาถึงความสุขที่มีจิตเปนอิสระ ยอมเกิดขึ้นไดเชนกัน (๔). ความศรัทธาในสิ่งดีงาม เกิดขึ้นไดดวยการนำตัวเขาใกลผูทรงคุณธรรมและเสวนากับทาน เมื่อใดที่ความศรัทธาเกิดขึ้นแลว ยอมมีพลังผลักดันตัวเอง ใหมีศีลและมีสัจจะคุมใจไดงาย ฉะนั้นพึงสรางศรัทธาใหเกิดขึ้นใหไดกอน๓๖. คนชางสงสัยคำถาม กราบพระอาจารยสนองที่เคารพ กระผม ได ติดตาม ผล งาน ของ อาจารย มาระ ยะ หนึ่งประทับใจกับการเสียสละของอาจารย อาจารยปรารถนา มีความ เมตตา จะ ชวย เพื่อน รวม วัฎ ฎ สงสาร ให พน จาก ภูมิ ที่ ต่ำกวา มนุษยภูมิ เพราะภูมิต่ำกวานี้ผูนั้นตองเสวยผลที่มีแตความทุกข อาจารยตองเบรคตัวเอง ซึ่ง (ผมเขาใจวา) อาจารยจึงไมอาจ เขาสูจุดหมายสูงสุดได กระผมขออนุโมทนา ผลของการกระทำของอาจารยดวย เพราะมีผลตอเพื่อน เพื่อนรวม มนุษย ตอนนี้หลายทาน
  • 85. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๘๕ 85ที่ไดรับความรูจากทานอาจารยและนำไปปฎิบัติ การไดกำลังใจจากทานอาจารย ซึ่งผมมีความเขาใจเสมอวา การกระทำของอาจารย เสมือนเปนพระโพธิสตว อยางหนึง เพราะเปนการโปรด ั ่และชวย มนุษย แตทานอาจาย เคย บรรยายวาไมใช เพราะพระโพธิสัตว ตองมีการชวย และ บำรุงพระพุทธศาสนา ใหดำรงอยูเชน สรางวัด สรางเจดีย สรางคนใหมีความรู และ เผยแผธรรมออกไป เปนกำลังทางพระพุทธศาสนนา แตผมมีความเห็นวาการกระทำของอาจารยที่เผยแพรคำบรรยาย ก็เปนการทะนุบำรุงพระศาสนา เปนทนายแกตางใหศาสนา ใหความรู เชนกัน และผมมีอาจารยเปนแบบอยาง และ มีความปรารถนา (เล็กๆ) ใหมีความสามารถ ความรู ในการเผยแผตอไป ตามกำลังที่มีอยูและพัฒนาตอไป เฉกเชนอาจารยกระทำอยู วันนี้อยากขอกราบเรียนถามปญหาจากทานอาจารยดังนี้ ๑) พระพุทธเจา มีทั้งหมดกี่พระองคแลวครับ พระปฐมพระพุทธเจามีมานานแคไหนแลว แตละพระองคทำไมจึงสะสมบารมีมาเปนกัลป ไมเทากัน กวาจะมาตรัสรูเปนพระพุทธเจาบางองคสะสมนานมากมาก ความตั้งใจแนวแนของทาน ไมรูจะบรรยายอยางไร เทาที่ทราบ พระอาริยะ บางพระองคทานในยุคของเรา ก็อธิษฐานขอลาจากพุทธภูมิ หากสะสมบารมีแตละองค มีระยะเวลากำหนดที่แนนอนแลวในการเปนพระพุทธเจาทำไมบางพระองคตองนานมากครับ
  • 86. 86 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๖ ๒) คำวาพระปจเจกพระพุทธเจา มีความแตกตางกับพระพุทธเจา เชนไร และ ตางกับ พระอรหันตอยางไรครับ บางตำราวา พระปจเจกทานไมประกาศ หรือเผยแผ ธรรมะสอนแกเวไนยสัตย ทำใหผมคิดถึงสมัยพระพุทธเจาตรัสรู ทานมีความเห็นวาธรรมะที่ทานตรัสรู ธรรมเปนเรื่องละเอียดออนมากและยากที่จะเขาใจ และไมมีเจตนาจะสอนหรือเผยแผธรรมนั้นออกไป จนตองมีพระพรหมมาอาราธนาใหพระองคทาน ไดเผยแผ และสอนธรรมที่พระองคทานตรัสรูไดมา ดังนั้นจะตางกันกับพระปจเจกพระพุทธเจาเชนไร หรือเพียงแตมีพระพรหมมาอาราธนา หรือไมมีเทานั้นครับ ๓) มีคำสอนจากอาจารยหลายทานเกี่ยวกับ นิมิต ไมใหสนใจกับ นิมิต ที่เกิดขึ้น อยากเรียนถามวา นิมต จะเกิด ิขึ้นไดอยางไร ตองมีสมาธิในระดับใด ระดับญานชั้นใดหรือไมอาจารยบางทานบอกวา ที่เห็นนะเห็นจริง แตเรื่องหรือของที่เห็นนั้นอาจจะไมใชของจริง อยาไปยึดติดมัน ดังนั้น ผมอยากเรียนถามวา แลวหากเรา เห็นเรื่องราวที่เราเขาใจวา เปนอดีตชาติของเรา หรือ กรรมที่เราทำในอดีตเกิดเปนอะไร จะรูไดไงวา ของจริง หรือ ของหลอก การที่คนเขาณานได แลวอธิษฐานขอเห็น เรื่องนั้นหรือ อื่นๆ จะรูไดไงวา เปนเรื่องจริง หรือวา จิตเรามันหลอกเราเอง ๔) การที่มีกลาวกันวา มีการนั่งทางใน เพื่อดูสิ่งตาง ๆเชนของหายอยูที่ไหน คนหายไปที่ใด ทำไดจริงหรือไม เพราะ
  • 87. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๘๗ 87มันก็ไมเกี่ยวกับตัวของเราเลย จิต หรือ สติที่ติดกับเรา จะไประลึกรูเรื่องของคนอื่นไดเชนไร ดวยความเคารพอยางสูงคำตอบ (๑). ผูตอบปญหายังเขาไมถึงสภาวะของการดับรูปและดับนาม จึงไมทราบวาพระพุทธเจามีกี่พระองค และไมทราบวาพระพุทธเจาองคปฐม อุบัติขึ้นมานานแคไหนแลว รูแตไมมีความรูวา พระปญญาธิกพุทธเจา ตองบำเพ็ญบารมีรวมทั้งสิ้น๒๐ อสงไขย กับอีกหนึ่งแสนมหากัป พระสัทธาธิกพุทธเจา ตองบำเพ็ญบารมีรวมทั้งสิ้น ๔๐อสงไขย กับอีกหนึ่งแสนมหากัป พระวิริยาธิกพุทธเจา ตองบำเพ็ญบารมีรวมทั้งสิ้น ๘๐อสงไขย กับอีกหนึ่งแสนมหากัป จึงจักไดตรัสรูเปนประเภทของพระพุทธเจาตามที่ตนปรารถนา (๒). คำวา “ปจเจกพุทธเจา” หมายถึง บุคคลผูตรัสรูเฉพาะตน ไมสามารถสั่งสอนผูอื่นใหรูตามได ตางจากพระสัมมาสัมพุทธเจาตรงที่วา เมื่อตรัสรูแลว สามารถนำธรรมวินัยออกมาเผยแพรใหผูอื่นรูตามได พระอรหันต คือ ผูที่นำเอาธรรมวินัยของพระสัมมาสัมพุทธเจา มาปฏิบัติไดอยางถูกตรง แลวจิตบรรลุอริยธรรมขั้นสูงสุดได จึงเรียกวา พระอรหันตสาวก
  • 88. 88 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๘ เรืองคิด (ดำริ) ไมเผยแพรธรรมทีทรงตรัสรู เพราะเปน ่ ่ธรรมวินยทีทวนกระแสของกิเลส ซึงมนุษยสวนใหญในโลก นำพา ั ่ ่ชีวตไปตามแนวทางนั้น พระพุทธโคดมมิไดมีเจตนาไมสอน แตมี ิดำริที่จะไมเผยแพรธรรมดวยสาเหตุดังกลาว แตมาระลึกไดวามนุษยเปรียบเหมือนบัว ๔ เหลา ดังนี้ ๑. บุคคลที่สามารถรูและเขาใจธรรมะไดอยางฉับพลันยังมีอยู ๒. บุคคลที่สามารถรูและเขาใจธรรมะไดตอเมื่อไดฟงซ้ำ หรืออธิบายขยายความ ยังมีอยู ๓. บุคคลที่สามารถสอนใหรูและมีธรรมะได ยังมีอยู ๔. บุคคลผูรูตวบทหรือถอยคำ แตไมสามารถเขาใจความ  ัหมายของธรรมะ ยังมีอยู ดวยเหตุนี้ บุคคลทีเปรียบเหมือนบัวเหลาที่ ๑-๓ สามารถ ่เขาถึงธรรมได พระพุทธโคดมจึงไดนำธรรมวินยออกเผยแพรอยู ันานถึง ๔๕ พรรษา กอนเสด็จดับขันธปรินิพพาน (๓). นิมตเกิดขึนเมือจิตตังมันเปนสมาธิระดับตน (ขณิก ิ ้ ่ ้ ่สมาธิ) ผูใดสัมผัสกับนิมิต แลวเอาจิตไปยึดติดหรือหลงอยูกับนิมต ยอมเปนเหตุใหจิตเขาไมถึงปญญาเห็นแจง ผูรูจึงไมเอาจิต ิไปหลงอยูกับนิมิตที่เกิดขึ้น (๔). ผูพัฒนาจิตใหเขาถึงความทรงฌานไดทิพพจักขุยอมรูเห็นเขาใจในสิ่งที่ตาเนื้อมองไมเห็น ... พิสูจนดูสิครับ
  • 89. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๘๙ 89๓๗. กะจะเขาไปแอบหลับคำถาม กราบสวัสดีทานอาจารยสนองครับ เมือกอนผมไมเคยสนใจธรรมะเลย จนกระทังทีทำงานมี ่ ่ ่การจัดอบรม แลวก็มีชวงบายวันสุดทายของการอบรมเปนวิชาธรรมะ กอนเขาหองก็ไดรับแจกหนังสือธรรมะมาหลายเลม หนึง ่ในนั้นคือ หนังสือเรื่อง ทางสายเอก ของทานอาจารย ตอนแรกกะจะเขาไปแอบหลับในหองซะหนอย แตพอหยิบหนังสือมาดูก็ลองเปดอานดู ไมนาเชือวาผมอานไดจบเลมในเวลารวดเร็ว (ปกติ ่ไมเคยอานหนังสือธรรมะเลย) ก็เริ่มสนใจธรรมะขึ้นมา เลยนั่งฟงการบรรยายธรรมะอยางตั้งใจ จำไดวาผูบรรยายเปนทานอาจารยทวีศักดิ์ คุรุจิตธรรม ผมก็แปลกใจตัวเองมากที่ทำไมถึงนังฟงธรรมะไดจนจบการบรรยาย หลังจากนันเปนตนมาผมก็ได ่ ้เริ่มลองฝกปฏิธรรมดวยตัวเองมาตลอด ผมขอสอบถามทานอาจารยดังนี้ครับ ขอ ๑ ผมฝกปฏิบัติดวยตัวเองจากการอานหนังสือโดยที่ไมมีครู อาจารยสอนเลย จะเปนอะไรหรือเปลาครับ ขอ ๒ มีอยูครั้งนึงไมนานนี้ ผมนอนไมหลับเลยนอนทำสมาธิแทน ใจก็คิดถึงเรื่องการตาย สงสัยในการตายวาเปนยังไง ก็เลยกึ่ง ๆ อธิษฐานอยากรูวาเปนยังไง ปรากฎวาเหมือนจะเคลิ้มไป แตเห็นเปนภาพตัวเองนอนอยูแลวรูสึกวากำลังจะ
  • 90. 90 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๐ตาย คือคอย ๆ หายใจแผวลง ๆ เริ่มเห็นวาธาตุทั้ง ๔ แตก ลมหายใจเริ่มติดขัดหายใจไมสะดวก แลวก็รูสึกเหมือนมีแรงดูดบางอยาง ทันไดนั้นก็รูสึกวาวิญญาณกำลังเคลื่อนออกจากรางพอเห็นดังนั้นก็คิดวาความตายเปนอยางนี้เอง แลวผมก็ลืมตาขึ้นมา ตอนแรกคิดวาฝนไปแตไมใช มีความรูสึกวาเหมือนเปนความจริงมากกวา ไมทราบวาผมคิดมากไปหรือวาเกิดนิมิตขึ้นมาครับ ขอ ๓ ผมเปนคนที่ไมคอยขยันฝกปฏิบัติเลย ทานอาจารยมีวิิธีอยางไรใหขยันมั่งครับ ผม กราบ ขอบพระคุณทาน อาจารย เปน อยาง สูง ที่ ใหความกรุณาครับคำตอบ (๑). การอานหนังสือแลวปฏิบัติตามไดถูกตรงตามธรรมและเมื่อเกิดปญหาจากการปฏิบัติขึ้นแลว สามารถแกปญหาไดดวยตัวเอง ก็ไมจำเปนตองแสวงหาครูบาอาจารยที่ไหน มาชวยบอกทางแกปญหาให แตหากใชปญญาแกปญหาผิดทางปญหายอมไมถูกกำจัดใหหมดไป หรือแกปญหาหนึ่งไดแลว แตไปสรางปญหาอื่นใหเกิดขึ้น อยางนี้ตองแสวงหาครูบาอาจารยผูมีประสบการณตรงและเขาถึงธรรมไดแลว มาเปนผูชี้แนะ (๒). มิไดเนื่องมาจากการคิดมาก แตเปนนิมิตของความตายที่มาปรากฏใหจิตสัมผัสได .... สาธุ
  • 91. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๙๑ 91 (๓). ผูใดทำใจใหมีศีล มีสัจจะ และพัฒนาจิตดวยการสวดมนตกอนนอน หลังสวดมนตเจริญอานาปานสติ (พุท-โธ)อยูเสมอ จนจิตเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิไดแลว ความขยันยอมเกิดขึ้นกับผูนั้น๓๘. สังฆทานทางไกลคำถาม กราบเรียนถามปญหาทานอาจารยดร. สนอง วรอุไรคะ คือ หนู อยาก ทราบ วาน อก จาก การ ที่ เรา จะ ซื้อ ของ ไปถวายเปน สังฆทานแลว เราจะสามารถสงเงินหรือเช็คไปถวายที่วัดแทนแลว แจงความจำนงวาขอใหเปนสวนสังฆทานไดหรือไมคะ เพราะบางวัดอยูไกล เชน ที่ตางประเทศไมสะดวกที่เราจะซื้อของไปถวายคะ กราบขอบพระคุณทานอาจารยดร. สนอง วรอุไรมา ณโอกาสนี้คะ ขอใหอาจารยมีสุขภาพแข็งแรงนะคะคำตอบ ทำไดครับ .... สาธุ
  • 92. 92 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๒๓๙. ยิ้มไดเร็วคำถาม กราบเรียนถามอาจารย ดร. สนอง คะ ขอ ๑. อาจารยคะ หนูมีโอกาสไดฟงธรรมบรรยายของทานหลายเรื่อง ฟงแลวรูสึกศรัทธาทานมาก อยากหันมาศึกษาธรรมะอยางจริงจัง เพื่อชำระลางจิตใจใหใสสะอาดขึ้นบาง แตดวยความที่หลงทางมานานทำใหมีภาระหนี้สินทางโลกพอสมควร จึงอยากชำระหนี้ตรงนี้กอน ถึงจะสามารถกาวไปสูเสนทางธรรมไดเต็มตัว หนูชอบคำวาที่อาจารยสอนวา “ใหเอาศีลหาคุมใจ” มากคะ เพราะมันเปนเครื่องคอยเตือนใหหนูระมัดระวัง การกระทำของตัวเองมากขึ้น และเขาใจวา ขณะนี้ ตัวเองศีลยังไมบริสุทธิ์พอ มีดางมีพรอยบาง แตก็พยายามลด ละ เลิก อยูคะ ตอนนี้หนูก็สวดมนต เดินจงกรม ประมาณ๓๐ นาที นั่งสมาธิ ประมาณ ๓๐ นาที ทุกวันไมเคยขาด แมจะมีอาการขี้เกียจและเบื่อหนายบางก็ตาม (ฝกตามแนวที่เคยบวชเนกขัมมะและเขากรรมฐานมาคะ) คิดเอาเองวาเปนการเตรียมพรอมรางกายและจิตใจ ไปพลางๆ กอน แมจะไมกาวหนาสักเทาไรก็ตาม การคิดและการปฏิบัติเชนนี้ หนูไมรูวาถูกหรือผิดรบกวนอาจารยชวยแนะนำดวยคะ ขอ ๒. เวลามีสิ่งที่มากระทบจิตใจ แบบตั้งรับไมทัน คือพอกระทบปุบเรารูสกไมพอใจกอนเปนอันดับแรก แลวคอยๆ คิด  ึพิจารณาเรื่องราวตางๆที่เกิดขึ้น จนความหงุดหงิดใจหรือไม
  • 93. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๙๓ 93พอใจนันหายไป บางเรืองใชเวลานาน บางเรืองยิมไดในไมกีนาที ้ ่ ่ ้ ่หนูอยากทราบวาตัวเองจะแกไขอารมณแบบนี้ไดอยางไรคะ และโอกาสนี้หนูขอขมาตออาจารยดวยคะ ที่ไดรบกวนเวลาอันมีคาของอาจารย ขอใหอาจารยโปรดอโหสิกรรมใหแกความไมรูของหนูดวยนะคะ ขอกราบขอบพระคุณเปนอยางยิ่งคะคำตอบ (๑). ผูรูยอมรับความจริงที่ตนเคยประพฤติเบียดเบียนผูอื่นมากอน จึงไมคิดเบี้ยวหนี้เวรกรรม แตชดใชหนี้เวรกรรมไปเรื่อยๆจนกวาจะหมด แตขณะเดียวกัน ผูรูไมประมาทประพฤติบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ เพื่อใหบุญสั่งสมอยูทุกขณะที่โอกาสของชีวิตเปดใหทำได ผูถามปญหาประพฤติมาถูกทางแลว จงทำตอไปโดยมีศีล มีสัจจะ มีความเพียรเปนแรงสนับสนุน แลวโอกาสนำจิตใหพนไปจากความหลง ยอมเกิดขึ้นได (๒). เมื่อใดมีสิ่งกระทบไมดีเขากระทบ แลวจิตรับเขาปรุงเปนอารมณไมดี พึงรูเถอะวา บาปไดเกิดขึนแลว และสังสม  ้ ่อยูในจิตของผูมีอารมณไมดี ผูใดปลอยใหอารมณไมดีเกิดขึ้นยาวนาน บาปยอมเกิดขึ้นมาก ฉะนั้นหากผูถามปญหาประสงคมิใหมีบาปเกิดขึ้น ตองพัฒนาจิต (สมถภาวนา) ใหมีกำลังของสติกลาแข็ง แลวอารมณไมดียอมหายไปได ผูใดมีสติกลาแข็งมาก จนสามารถระลึกไดทันสิ่งไมดีที่เขากระทบจิต แลวเห็นสิ่งกระทบทีไมดีดับไปตามกฎไตรลักษณไดแลว อารมณไมดียอมไม ่เกิดขึ้นกับจิต นี่เปนวิธีปองกันบาปดีที่สุด
  • 94. 94 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๔๔๐. เปนการพนันหรือไมคำถาม สวัสดีครับ ผมขอรบกวนคุณพอสนองโดยผมมีคำถามจะถามดังนี้ครับ ๑. การซื้อสลากออมสินถือเปนการเลนการพนันหรือไมครับ ๒. ผมนั่งสมาธิแลวลมหายใจคอยๆละเอียดครับ แตเหมือนมีอาการคลายๆลมหายใจจะดับ (เหมือนกับตัวเองจะกลั้นลมหายใจครับ) ก็เลยกลับมาหายใจใหมครับ ผมอุปทานไปเองหรือปลาวครับและผมตองทำยังไงดีครับ แลวนั่งสมาธิบางทีตัวก็จะโยกไปซายบาง ขวาบางครับ ควรทำยังไงตอดีครับ กระผมทำโดยตามรูครับ กระผมทำถูกไหมครับ ๓. เวลาสวดมนตหรือนั่งสมาธิเสร็จ นอกจากผมจะแผบุญกุศลใหสรรพสิ่งแลว กระผมแผสวนกุศลใหกับเทวดาประจำตัวของกระผม รวมถึงเทวดาประจำตัวของเพื่อนฝูงญาติพี่นองและผูมีพระคุณทั้งหลายไดไหมครับ ๔. ผมควรจะแกกรรมอยางไรดีครับ (ปจจุบันมีโรคประจำตัวอยูครับ) สุดทายนี้ขาพเจาขอกราบขอบพระคุณคุณพอมากครับคำตอบ (๑). ซื้อสลากออมสิน โดยมีเจตนาออมเงินไวใชในยาม
  • 95. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๙๕ 95จำเปน ไมถือวาเปนบาป แตหากซื้อสลากออมสิน ดวยมีเจตนาถูกรางวัลไดเงินตอบกลับคืนมา ถือวาเปนการพนันได (๒). นั่งสมาธิ แลวระลึกไดในลมหายใจที่แผวเบาลงผูรูใชจิตที่ตั้งมั่นเปนสมาธิ ตามดูลมหายใจไปเรื่อยๆ เมื่อใดที่ลมหายใจไมมี (ดับ) แสดงวา ลมหายใจเขาสูอนัตตาตามกฎไตรลักษณ แลวปญญาเห็นแจงในลมหายใจจะเกิดขึ้น ฉะนั้นจงตามดูลมหายใจไปจนกวาจะถึงความสินสุด แตผูรูไมจริงกลัวตาย ้ จึงกลับมาเอาลมหายใจเขาสูรางกาย ซึ่งเปนการปฏิบัติธรรมที่ผิดทาง เชนเดียวกันหากมีอาการตัวโยก ตองกำหนดวา “โยกหนอ ๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆจนกวาอาการตัวโยกจะยุติ (ดับ) แลวจึงดึงจิตกลับมาสูองคบริกรรมเดิม ที่ใชในการพัฒนาจิต (๓). ผูใดมีบุญอยูในใจ ปรารถนาแผบุญใหใครยอมทำได (๔). วิธีบริหารหนี้เวรกรรม ทำไดดังนี้ ๑. เมื่อหนี้เวรกรรมตามทัน (โรคประจำตัว) ตองยอมรับความจริงวา เคยประพฤติเบียดเบียนผูอื่นมากอน และตองชดใชหนี้เวรกรรมไปเรื่อยๆ จนกวาจะหมดสิ้น ๒. ทำบุญใหญ (ปฏิบัติธรรม) แลวอุทิศบุญใหญชดใชหนี้กรรม ๓. ทำความดีทุกขณะตื่น เพื่อหนีหนี้เวรกรรมที่ยังไมเกิด มิใหตามทัน ๔. หนีเขานิพพาน
  • 96. 96 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๖๔๑. ไมสามารถกำจัดมารคำถาม เรียน อาจารย ดร.สนอง หนู ขอ เรียน ปรึกษา อาจารย เกี่ยว กับ อาการ ที่ เกิด ขึ้นจากการ นั่งสมาธิและเดินจงกรมคะ คือ หนูเริ่มปฏิบัติไดประมาณ ๑ สัปดาหหลังจากที่กอนหนานี้เคยปฏิบัติในแนวพอง-ยุบ กับคุณแมสิริมากอนเมื่อประมาณ ๒-๓ ปที่แลว ซึ่งหนูมีอาการเวียนศีรษะ เหมือนอยูในเรือหลังปฏิบัติ เปนมา ๕-๖วันแลวคะ ทำใหตองเลิกนั่งสมาธิและเดินจงกรมในชวงนี้แลวหันมาใชวิธีดูจิตกับดูกายแทน แตอาการเวี่ยนศีรษะกับอาการอึดอัด ก็ยังไมหายไป จึงอยากเรียนปรึกษาอาจารย เกี่ยวกับวิธีการที่จะทำใหอาการที่เปนอยู ทุเลาเบาคลายลงไปคะ และหนูควรปฏิบัติในแนวใดดีคะ จึงจะเหมาะกับหนูคะ กราบขอบพระคุณอาจารยคะคำตอบ ทั้งสองแนวทางที่ผูถามปญหานำมาใชพัฒนาจิตนั้น ดีอยูแลว เพียงแตไมสามารถกำจัดมาร (เวียนศีรษะ, อึดอัด)ใหหมดไปจากใจได จึงทำใหการปฏิบัติธรรมไมกาวหนา ผูรูและมีประสบการณตรงใหกำหนดวา “เวียนศีรษะหนอ ๆๆๆๆ”จนกวาอาการเวียนศีรษะจะดับไป เมื่อรูสึกอึดอัด ใหกำหนด
  • 97. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๙๗ 97วา “อึดอัดหนอ ๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆจนกวาอาการอึดอัดจะดับไป แลวดึงจิตกลับมาสูองคภาวนาเดิม ผูใดทำตามโดยไมสงสัยคือไมประพฤติเปนน้ำชาลนถวย และเอาความเพียร เอาสัจจะมาเปนแรงสนับสนุนไดแลว ปญหาดังกลาวจึงจะหมดไปได๔๒. กึ่งนั่งกึ่งนอนคำถาม ผมยังมีขอสงสัยในคำตอบของอาจารยครับ ๑. ผมมีปญหาความสงสัยในการนั่งสมาธิครับ ผมนั่งสมาธิแลว ลำตัวผมจะเอนลงเรื่อยๆ จนตองนอนลงกับพื้นเคยฝน อดทน ใหลำตัวเอนลง แลวจับจิตที่แผนหลังวาเกิดอะไร ก็รูสึกกำลังเกร็งไมมาก และเฝาดูตอไป ลำตัวก็คางลอยๆ กึ่งนั่งนอน เหมือนจะนอนแตไมนอนลงไป เพราะ ลำตัวลอคอยู จนสักพักก็นอนลง ผมก็ไมแนใจวา ควรจะกำหนดจิตในทานั่งขัดสมาธิตอ หรือ จะนอนทาศพ เหมือนโยคะ แลวจับลมหายใจดีครับ ?คำตอบ (๑). ขณะตัวเอนลง ใหกำหนดวา “เอนหนอๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนกวาอาการเอนลงของรางกายดับไป แลวดึงจิตกลับมาสูองคบริกรรมเดิมที่ใชอยู
  • 98. 98 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๘๔๓. ลำบากมากคำถาม ๑. อาจารยครับ ผมไมเขาใจคำวา “ดึงจิต” และ “องคบริกรรมเดิม” ...... “ดึงจิตกลับมาสูองคบริกรรมเดิม”....... ผมเขาใจดังนี้ครับ เมื่อนอนไปแลวก็กำหนดจิต วาวิญญาณของเราอยากกลับมานั่ง [ผมพยายามนึงถึงขันธหา ถาใชคำผิดรบกวนอาจารยชวยแกไขใหดวยครับ] ก็กำหนดอยากนั่งหนอ อยากนั่งหนอ เมื่อนั่งแลวก็นั่งใหหลังตรงกำหนดที่ทองพองยุบเหมือนเดิมใชไหมครับ ๒. อาจารยครับ ผมไดสนทนากับนักปฏิบัติบางทานซึ่งเขาไดผานการภาวนามา สิ่งที่เขาปฏิบัติ คือ ภาวนาละเอียดมากครับ เชน จะทานขาว อยากทานหนอๆๆ มือจับชอนหนอๆๆๆ จึงจับชอน ชอนเย็นหนอๆๆๆ ยกแขนหนอ เหยียดแขนหนอ ..... อาหารถึงปาก รูรสเผ็ด[เวทนา]หนอ....[สังขาร]อาจปรุงแตงไมชอบหนอ แตฟงดูแลวนาจะคลายที่ อาจารยเคยบรรยาย ครับ[อาจารยเคยบรรยายไววาตอนอยูกับทานเจาคุณโชดก เวลาจะทานขาวคำนึง ลำบากมาก] แตอาจารยไมไดใหรายละเอียดวาลำบากมากคืออะไร ผมเขาใจวาลำบากเพราะตองฝกอยางที่นักปฏิบัติผูนั้นทำครับ สิ่งที่ผมปฏิบัตก็ทำบางถา ิ
  • 99. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : 99 ๙๙การงานไมไดรีบก็จะภาวนา แตไมทุกขั้นตอนเทานักปฏิบัติผูนั้นหรือบางครั้งก็แคกำหนดรูวาขณะนั้นเกิดอะไร กำลังทำอะไรเชน เขาปาก[ผิวกายในปากสัมผัส รับรูสัมผัส] จะเริ่มเคี้ยว[ก็รูวาใจวิญญาณ อยากเริ่มเคี้ยว] ผมควรจะทำอยางไรดีครับ จะไดมีแนวทางเหมือนเสาใหยึดเปนหลักครับ กราบขอบพระคุณครับคำตอบ (๑). ไมกำหนดตั้งทานั่งสมาธิและนอนทาศพ ขณะที่รางกายกำลังเอนลง ตองกำหนดวา “เอนหนอๆๆๆ” ไปเรื่อยๆจนกวาการเอนลงของรางกายจะดับไป เมื่อการเอนตัวลงดับไป รางกายยังคงนั่งอยูในทานั่งสมาธิเหมือนเดิม คำวา “ดึงจิต” หมายถึง เอาจิตกลับมาสูการบริกรรมดังที่ทำอยูในครั้งแรก คำวา “องคบริกรรมเดิม” หมายถึง กรรมฐานที่นำมาใชเปนองคภาวนาในครั้งแรก เชน ใชคำภาวนาวา “พุท-โธ” นั่นหมายถึง องคบริกรรมเดิม (๒). คำวา “ลำบากมาก” หมายถึง ตองเอาจิตจดจออยูกับทุกอิริยาบถที่กำลังจะเกิดขึ้น ดังนั้นผูถามปญหา ตองทำตามครูผูสอนกรรมฐาน ใหไดทุกอยางตามที่ครูสอน ผูปฏิบัติธรรมที่ไดมรรคผลกาวหนา เขาไมคิดอะไรอื่น เพียงแตทำตามที่ครูบอกเทานั้น
  • 100. 100 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๐๔๔. ทุกขเพราะเห็นผิดคำถาม กราบเรียน อาจารยสนองที่เคารพ หนูไดมีโอกาสไปปฏิบตวิปสสนากรรมฐานมาเมืออาทิตย ั ิ  ่ที่ แลว จริงๆตังใจวาปนีจะไปอยูแลวแตมีทุกขทางใจเกิดขึน จาก ้ ้  ้ความพรัดพรากในคนที่รักอยางกะทันหัน (จากเปน) จึงเรงหาเวลาไปทันทีทันใด ในขณะที่อยูที่นั่น ๗ คืน ๘ วัน ก็มีความสงบเกิดขึ้นบาง แตการปฏิบัติไมไดกาวหนาเหมือนคนอื่น เชน มีอาการฟุง คิด อยูขณะเดินจงกรมอยูเนืองๆ ขณะนังสมาธิก็ไมมี    ่สภาวะใดเกิดขึ้นเปนพิเศษ อาการเหน็บชาที่ขาก็มีบาง แตไมไดรูสึกปวดทรมานเหมือนที่คนอื่นรูสึก อาการใดๆที่แสดงวาเปนวิปสสนานุสากิเลส ก็ไมเกิด หลังจากออกจากคอรสปฏิบัติกลับมา ก็ไมไดรูสึกโปรงโลงเบาสบายอยางที่อาจารยผูสอนบอกไววาควรจะเกิด เรียกไดวากลับมาเศราโศกเหมือนเดิม เหตุแหงทุกขนี้เกิดมาเปนครั้งที่สองแลวกับคนๆเดิมอาการทรมานใจยังมีอยูไมตางจากครังแรก สถานการณทีเกิดก็  ้ ่ไมมความแตกตางกันเลย ทำใหหนูมีคำถามในใจวาหนูไปทำกรรม ีใดไวกับเขามากมายขนาดไหน ความทุกขจึงไมเบาคลายซักที ทุกบัลลังคทีนังหนูก็อุทศสวนกุศลใหเขา ทุกเชาเย็นทีสวดมนตขณะ ่ ่ ิ ่ปฏิบัติก็แผเมตตาใหดวยความตั้งใจที่จะ อโหสิกรรมตอกันทุกครั้ง หนูตั้งจิตอธิษฐานวาขอใหเกิดปญญาแกหนูเพื่อที่หนูจะได
  • 101. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : 101 ๑๐๑ประจักษเห็นการ เกิดดับของทุกสิ่ง เพื่อที่จะไดมองเห็นอนิจจังของทุกขครั้งนี้เชนกัน ทำไมหนูถึงรูสึกวาตัวเองเปนพวกชอบจมอยูกับความทุกขแหง รัก น้ำตาเออทนไดงายแคคิดถึงความทุกข ลึกๆเหมือนสงสาร สมเพชตัวเอง ทั้งๆที่ก็มีชีวิตดานอื่นๆที่ดีไมนอย ไมวาจะเปนสุขภาพ การงาน ครอบครัว พอแม พี่นองทำอยางไรจึงจะเปนผูมีจิตใจเขมแข็งเบิกบาน หนูมีโอกาสไดทำบุญเสมอในหลายรูปแบบ เมื่อมีความไมสบายใจก็อาศัยการทำบุญเปนทางออก หนูควรจะตองปฏิบัติตัวอยางไรเพิ่มเติมเพื่อใหการพนทุกขทางใจเปนไปไดเร็วขึ้น ขอขอบพระคุณในความกรุณาของอาจารยเปนอยางสูงคะคำตอบ หากผูถามปญหาประสงคทำใหปญหาหมดไป ควรนำตัวเองไปพิจารณาอสุภะ (Life Museum) ที่วัดพระบาทน้ำพุจังหวัดลพบุรี แลวจะรูวาตัวเองเห็นผิด ที่เอาจิตไปผูกติดเปนทาสอยูกับสิ่งที่ตาเห็นวางาม ซึ่งไมมีอยูจริงแท พิจารณาดูซากศพที่หอยแสดงไว จนเกิดเปนความเห็นถูกตามธรรมขึ้นแลวผูถามปญหา ยอมตาแจง เห็นความทุกขใจที่เกิดขึ้น เปนเพราะเราโงเอง ... ขออภัยพูดตรง
  • 102. 102 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๒๔๕. ปฏิบัติธรรมใหถูกทางคำถาม กราบเรียนพระอาจารย (ขออนุญาติเรียกพระอาจารยนะคะเพราะหนูถือวาทานเปนผูสอนหนูใหรูถึงธรรมะ) หนูไดมีโอกาสไปเขารวมกิจกรรมแสดง ธรรม ครั่งที่ ๑๗ ณ หอประชุม ธรรมศาสตร หลังจากกลับมาก็รูสกวาตนมีสติขึนมามาก จากทีคือทำอะไรแลวก็ยึดติด ึ ้ ่ไปกับทุกสิ่งทุกอยาง แตเดี๋ยวนี้หนูปลอยวางขึ้นเยอะ และหนูก็เคยคิดเลนๆวาถาวันนึงหนูนั่งสมาธิ กำหนดจิต แลวหนูจะมีโอกาสไดเจอกับทานทางจิตหรือไมคะ มันทำไดจริงหรือไม แลวทานมีสิ่งไดพอที่จะแนะนำหนูไดบางคะ กราบขอบพระคุณคำตอบ การปฏิบัติธรรมที่ถูกทางคือ ปฏิบัติสมถภาวนา แลว จิตตองตั้งมั่นเปนสมาธิ ปฏิบัติวิปสสนา แลวจิตตอง เกิดปญญาเห็นแจง ผูมีปญญาเห็นแจง เห็น สรรพสิ่งเกิดแลวดับ สรรพสิ่งจึงไมใชตัวตน แทจริง หรือคือไมมีอยูจริง จิตปลอยวาง สรรพสิ่ง จิตเปนอิสระจากสรรพสิ่ง อยาง นี้จึงจะเรียกไดวา ปฏิบัตธรรมถูกทาง ิ
  • 103. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๐๓ 103๔๖. ผูไมหวังเกิดอีกคำถาม กราบสวัสดีทานอาจารยคะ ๑. ใจของหนูไมหวังเกิดอีกแลวถามีบารมีพอทีจะปฎิบติ ่ ัใหถึง เพราะหนูเห็นทุกขของการเวียนวายตายเกิดแลว การผูกพันในคน ในพอ แม พี่นอง สามี ลูก มีแตหวง แตหนูโชดดีที่เกิดมาเปนเด็ก กำพรา พอ แม บุญธรรมนำมาเลี้ยง ชีวิตที่ผานมาหนักไปในทางทุกข ชวง อายุ ๓๐ ไดฝกปฎิบัติกรรมฐานและศึกษาธรรม ปที่ผานไดนั่งกรรมฐานนั่งสมาธิผานไปสักครู เห็นถึงขอที่ทำใหเราตองผูกพัน คือศีลขอ ๓ ระหวางหญิงและชายผานไปเห็นถึงการปฎิสนธิเด็กที่กำลังเกิดเปนเหมือนตัวลูกออดผานไปอีกหนอย เห็นการแก และตายจากนังพยายามพิจารณาใน ่สมาธิ ไมสามารถหยุดการรองไหได รองแบบสะอึกสะอืน มากๆ้อยากถามทานอาจารยวาสิงทีหนูเห็น และไดรับรูนัน มันเปนการ ่ ่ ่ปฎิบัติที่ถูกทางเปลาคะ ๒. การทำอานาปานสติไปสักครูในเกิดความสงบแลวคอย ภาวนา พุธโธ นี้ถูกตองใชไหมคะ เคยไปปฎิบัติวัดอัมพวันมา จะไมถนัด หยุบหนอ พองหนอ แตจะชอบเดินจงกรมมากคะชวยแนะนำหนูดวยคะ ๓. แลวถาเรารูคูของเราอยูในสถานะเปนพระปฎิบัติดีปฎิบัติชอบ ทำใหเราดวงตาเห็นธรรม แตเราไมมีจิตใจที่จะทำให
  • 104. 104 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๔ทานไมไดสรางบารมีตอ เพราะชาตินีเราไมหวังเกิดและพูกพันกับ ้ใครอีกแลว ตางคนปฎิบัติมรรคผลนิพพานไดหรือเปลา แลวทำอยางไรถึงจะกาวผานไปไดคะ ๔. ปกติจะชอบไปไหนมาไหนคนเดียว หรือทำบุญกับเพื่อนที่ปฎิบัติดวยกัน แตรูสกเสียใจมากเมื่อไมกีวันมานี้ ปกติ ึจะไปทำบุญดวยกันในกลุม มีบางที่ที่เราไปแลวเราก็มาเลาใหเคาฟง มีบางที่ที่เราชวนแลวไมมีใครไปเพราะไมอยากไป แตเวลาเคาชวนเราไป เราไมอยากไปแตตองไป เพราะวาไมอยากขัดเคา เพราะถาเราไมไปเคาก็จะไมไดไปสรางบารมีบาง ที่เราชวนเคาดวยคำพูดแบบไมไดคิดวาจะยัดเยียดใหเคา เราพูดวาเธอไปสิ ดีนะ ดีนะ แลวเราก็เลาใหเคาฟง แตเคากลับบอกเราวาบางที่เราพูดเหมือน บังคับจัง เคาก็ยกตัวอยางวา เพื่อนเคยพูดวาของดีจริงไมตองโฆษณาหรอก เคาบอกวาถาอยากไปพูดแลวไปเอง หนูรูสึกวาหนูไมไดตั้งใจที่จะพูดแบบซ้ำกันแคเลาใหฟงไมไดรูสกวา เคาตองไป แตถาไปดวยกันก็ดีจะทำบุญดวยกัน ึพูดเพราะกำลังเบิกบานในบุญทื่ไปทำมา รบกวนถามอาจารยคะ ถาเปนแบบนี้ทำอยางไรเพื่อนสนิทมากปฎิบตธรรมดี ปฎิบตธรรมชอบ แลวควรขออโหสิกรรม ั ิ ั ิใหเคาเปลาคะ เพราะเคาไมรูวาเราเสียใจมากแลวรองไห การที่ทำใหคนจิตใจกำลังเบิกบานในบุญมา เคาจะบาปหรือเปลาคะรบกวนดวยคะ
  • 105. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๐๕ 105คำตอบ (๑). สิ่งที่ผูถามไดเห็นและไดรับรู นั่นคือสิ่งที่ผูกมัดใจสัตวไมใหพนจากกามภพ ซึ่งยังตองเสวยความทุกขที่เกิดจากกาม ผูใดปรารถนานำพาชีวิตใหพนไปจากความทุกข ตองไมเอาจิตเขาไปเปนทาสของสิ่งที่เห็น ตรงกันขาม ตองพัฒนาจิต(วิปสสนาภาวนา) จนเกิดปญญาเห็นแจง แลวใชปญญาเห็นแจงกำจัดสังโยชนสามตัวแรก (สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส) ใหหมดไปจากใจไดเมื่อใดแลว จึงจะถือไดวาปฏิบัติธรรมถูกทาง (๒). การพัฒนาจิต (สมถภาวนา) ใหตั้งมั่นเปนสมาธิดวยการกำหนดลมหายใจเขาวา “พุท” กำหนดลมหายใจออกวา “โธ” เรียกการปฏิบัติเชนนี้ อานาปานัสสติ หรือนิยมเขียนวา อานาปานสติ การปฏิบัติสมถภาวนาใหจิตตั้งมั่นไดเร็วและยาวนาน ตองเลือกบทกรรมฐานที่เหมาะกับจริตของผูปฏิบัติ ( ๓ ) . ผู ใด ปฏิบัติ ธรรม จน สามารถ กำจัด สังโยชน หา(สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส กามราคะ และปฏิฆะ)ไดแลว ผูนันยอมมีจิตเปนอิสระจากใครผูใด ตรงกันขาม มีจิตมุง ้  ตรงสูความพนไปจากทุกขทั้งปวง ฉะนั้นผูปรารถนานำพาชีวิตไปในแนวนี้ ตองพัฒนาปญญาเห็นแจงใหเกิดขึ้น แลวใชปญญาเห็นแจงกำจัดสังโยชนทั้งสิบตัวใหหมดไปจากใจ โดยมีอิทธิบาท๔ เปนเครื่องสนับสนุน (๔). ปญหานี้แกไขได โดยพัฒนาตัวเองใหมีศีล มีธรรมคุมครองใจ คนทีเขามาใกลและสนทนาดวยยอมเกิดศรัทธา เมือ  ่ ่
  • 106. 106 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๖ความศรัทธาเกิดขึนแลว และเขาเปดทางใหเราชวนเขาไปทำบุญ ้ดวย เมื่อนั้นเราจึงมีสิทธิ์ชักชวนเขาไปทำบุญโดยไมตองพูดซ้ำเมื่อชวนแลว เขาจะไปหรือไมไป เปนสิทธิของเขา ผูรูจริงไมเซาซี้ หรือบังคับใจใหเขาตองไปดวย ผูใดไมสบายใจถือวาผูนั้นมีบาปเกิดขึ้น เชนเดียวกัน ผูใดเอาจิตไปคิดในเรื่องของคนอื่นแลวทำใหตัวเองไมสบายใจ ผูนั้นมีบาปเกิดขึ้น๔๗. สิวบนใบหนาคำถาม กราบเรียน อาจารย ดร. สนอง ครับ ผมมีคำถามเกี่ยวกับราคจริตที่แกไมหายครับ เดิมผมเปนคนหนาตาพอใชได ผูใหญเห็นมักเมตตา เพศตรงขามก็พอมีมาสนใจครับ แตมาวันหนึ่ง โรคสิวบนใบหนาก็เกิดขึ้นจนถึงปจจุบัน เรื้อรังมา ๔ ปแลวครับ แรก ๆ ก็รักษาโดยไปหาหมอแตผมวามันเรื้อรังมานาน จนคิดวาอาจเปนโรคเวรโรคกรรม ก็ได ผมพอจะทราบวาวิธีหนึ่งคือปลงใหไดจึงหัน มาสนใจธรรมะ แตจิตยังทุกขอยูเหลือเกิน บางวันจิตไปยึดจนนั่งสมาธิไมได ผมจึง ขอ ความ กรุณา อาจารย ชวย หา หนทาง ที่ ถูก ตอง และ ถูก ตรง ให อาการ ทุ เลา หรือ หายขาดไดก็จะขอบพระคุณอยางสูงครับ
  • 107. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๐๗ 107 ผมเองยังไมทราบดวยตนเองจริง ๆ วาสวรรคนรกมีจริงหรือไม หากมีจริงผมขอบุญที่ทำมาในอดีต ปจจุบัน และที่จะทำในอนาคตชวยสงผมไปใหไดพบกับอาจารยสักครั้งจะบนโลกมนุษยหรือสวรรคก็ตาม และหากวันนั้นราคจริตของผมยังไมหมดไป ขอใหไดฟงธรรมจากอาจารยจนจิตไมยึดกับรูปอยางนี้ดวยเทอญ สาธุ ขอกราบขอบพระคุญอยางสูงยิ่งครับคำตอบ วิธีแกปญหาไดอยางถูกตรงที่สุด คือ ปฏิบัติธรรม(วิปสสนาภาวนา) จนเกิดปญญาเห็นแจง แลวใชปญญาเห็นแจงพิจารณาขันธ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ) จนเห็นวา เปนไปตามกฎไตรลักษณจริง เมื่อขันธ ๕ ดับ รางกายไมมตัวตนไมมี ใบหนาของตัวก็ไมมี เมื่อหนาของตนไมมีอยูจริง ีสิวบนใบหนา ยอมไมมีตามไปดวย ผูใดเห็นแจงเชนนี้ ปญหาเรื่องสิวขึ้นที่ใบหนา ยอมไมเขามากวนใจ คือ หายขาดอยางสิ้นเชิง ผูใดปรารถนาเห็นนรก ปรารถนาเห็นสวรรค ผูนั้นตองพัฒนาจิต จนตั้งมั่นเปนสมาธิแนวแน (อัปปนาสมาธิ) หรือเรียกวา สมาธิระดับฌาน เมื่อถอนจิตออกจากฌาน แลวอธิษฐานขอเห็นนรก ขอเห็นสวรรค ตาทิพย (ทิพพจักขุ) ยอมสัมผัสกับสิ่งที่ปรารถนานั้นได ... พิสูจนไหมครับ
  • 108. 108 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๘ และเชนเดียวกัน ปรารถนาพบกับอาจารย ของตัวตองทำเหตุใหตรง คือ เอาศีล ๕ คุมใจ และมีสัจจะคุมใจอยูทุกขณะตื่น แลวอธิษฐานขอพบอาจารยของตัวเอง เมื่อใดที่เหตุปจจัยลงตัว ความสมปรารถนายอมเกิดเปนจริงได๔๘. ชอบคิดในสิ่งไมดีคำถาม อยากสอบถามปญหาธรรมกับ อาจารยดร.สนอง วรอุไรครับ อยากสอบถามปญหาเกี่ยวกับความคิดครับ คือผมมีความทุกขที่เกิดจากความคิด คือผมชอบปฏิบัติธรรมไหวพระสวดมนต และพยายามคุมความคิดใหคิดแตในสิ่งที่ดี ๆ แตควบคุมไมคอยไดคือ จิตชอบคิดในสิ่งที่ไมดีในสิงที่ไมอยากคิดพอคิดในสิ่งที่ไมดี จิตก็ไปพะวงกับความคิดที่ไมดีเหลานั้นเชนกลัวบาปกับความคิดนั้นทำให ฟุงซานไปใหญ กวาจะกลับมาไดก็หาวิธีแกตั้งนาน อยากถามอาจารยวา ถาเราคิดในสิ่งที่ไมดีซึ่งเราไมอยากคิดแตควบคุมไมทันทำใหคิดเลยเถิดไป เราจะบาปกับความคิด ที่ไมดีเหลานั้นมากไหม และจะมีวิธีการแกไขอยางไรใหคิดแตในสิ่งที่ดีๆ และเปนบุญ ครับผม ขอบคุณ อาจารย ดร.สนอง วรอุไร มากครับ
  • 109. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๐๙ 109คำตอบ บาป มาก หรือ บาป นอย ขึ้น อยู กับ ความ ยาวนานของความคิดไมดี ถาคิดไมดียาวนานมาก ก็บาปมาก วิธแกไขคือ ทุก ีครั้งที่ความคิดไมดีเกิดขึ้น ตองบริกรรมวา “คิดหนอๆๆๆๆ” ไปเรือยๆจนกวาความคิดไมดีจะดับไป หากผูถามปญหาไมทำตัวเปน ่ น้ำชาลนถวย มีสัจจะ มีความเพียร ทำตามคำชีแนะ ความสำเร็จ ้ในการแกปญหาคิดไมดี ยอมเกิดขึ้น๔๙. สีลัพพตปรามาสคำถาม กราบเรียนทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ทีเคารพอยาง ่สูง เรื่อง สี ลัพพต ปรามาส เทา ที่ กระผม ทราบ จาก ทานอาจารย และตามบทความทั่วไป คือความยึดมั่นถือมั่นอยูในสิ่งศักดิสทธิหรือศีลพรตภายนอกพระพุทธศาสนา ในเรืองนีกระผม ์ิ ์ ่ ้มีความไมมั่นใจในเรื่องการกราบไหวอยาง เชน การเขารวมพิธีไหวศาลหลักเมือง หรือไหวรูปปนบุคคลสำคัญตางๆ ในบานเมือง กระผมขอรบกวนใหทานอาจารยกรุณาใหความกระจางในเรืองนี้่ดวยครับ วาเราไหวอะไร ถาจำเปนตองไหว ตองทำอยางไร กระผมขอกราบขอบพระคุณ ทานอาจารย ดร.สนองเปนอยางสูงครับ
  • 110. 110 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๐คำตอบ สีลัพพตปรามาส เปนกิเลสตัวหนึงทีผูกมัดใจ (สังโยชน) ่ ่สัตวบุคคล ใหเวียนตาย-เกิดในวัฏสงสาร ซึงอริยบุคคลสามารถ ่เวนไดแลวคือ ๑. ไมประพฤติตนเหมือนอยางโค (โควัตร) คือ กินหญาแลวคิดวาเปนทางนำพาชีวิตเขาถึงวิมุตติธรรม ๒. ไมประพฤติตนเปนเหมือนอยางสุนข (กุกกุรวัตร) คือ ักินอาหารสกปรก เสพกาม และทองเที่ยวไปในที่ตางๆ แลวคิดวาเปนทางนำพาชีวิตเขาถึงวิมตติธรรม ุ ๓. ไมประพฤติตน นุงลมหมฟา (ชีเปลือย) อดอาหารมีกินบาง ไมกินบาง แลวคิดวาเปนทางนำพาชีวิตเขาถึงวิมุตติธรรม ๔. ไมประพฤติกสิณภาวนา จนสามารถเขาฌานสมาบัติไดเพียงอยางเดียว แลวคิดวาเปนทางนำพาชีวิตเขาถึงวิมุตติธรรม ๕. ไมประพฤติสวดมนต ออนวอนผูมีอำนาจยิงใหญ คือ  ่พระเจาผูสรางโลก ใหประทานความสุขที่เปนนิรันดรให ตรงกันขาม ปุถุชนที่ประกอบพิธีกรรม กราบไหวบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เชน รูปปนของบุคคล ศาลหลักเมือง ไมเรียกวาเปนสีลัพพตปรามาส เพราะมิไดปรารถนาความหลุดพน แตเรียกวาเปนการแสดงความเคารพกราบไหว บูชาผูที่ควรบูชาซึ่งถือวาเปนมงคลชีวิต (ปูชา จะ ปูชะนียานัง เอตังมัง คะละมุตตะมัง)
  • 111. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๑๑ 111๕๐. แมแทกับแมบุญธรรมคำถาม กราบเรียนอาจารยสนองที่เคารพอยางสูง เรียนถามคะ วาระหวางแมผูใหกำเนิดซึ่งเลี้ยงลูกไดแค๓-๔ เดือน แลวลูกก็ตองระหกระเหเรรอนไปตามบานญาติและไมใชญาติ มาประมาณ ๖-๗ ป แลวแมบุญธรรมซึ่งเปนพี่สาวของพอรับมาเลี้ยง สงเสียอยางดี แตระหวางที่เราเติบโตอยูกับแมบุญธรรม แมแทๆมารบกวนบีบคั้นตลอด ซึ่งหนูเกลียดแมตัวเองมากๆ และไมเคยเรียกแมจะเรียกนามาตลอด ตอนที่แมเเทๆมีหนู แกอายุแค ๑๔-๑๕ ป แมของหนูคนนี้เปนผูหญิงใจรายมากๆ เเกมีลูกของตัวเองดวย แตลูกทิ้งไมดูแล ไมสงเสียสามีตาย ชีวิตย่ำแยมากๆ พอหนูเห็นอยางนั้นก็อดที่จะสงเสียไมได แบบไมเต็มใจ แถมยังตองสงเสียลูกของนองชายคนละพออีก สวนแมบุญธรรมหนูไมเคยตองสงเสียหรือวาชวยเหลืออะไรเลย ตัวหนูเองมาทุมใหกับแมแทๆ ตัวของแมแทๆ แกทำกรรมไมดีเยอะมากๆ ชวง ๔-๕ ปมานี้ กรรมเริ่มตามสนองแลวคะ ตัวเองเปนเบาหวาน แลวตามมาหลายๆโรค ที่สำคัญพาคนและลูกสาวตัวเองไปทำแทง ๓-๔ คน สวนตัวแก ตอนนี้เปนมะเร็งมดลูกระยะที่สอง ตัดมดลูกและตอมน้ำเหลืองซึ่งแผลไมติดน้ำเหลืองไหลเต็มทอง หนูก็ไมรูจะชวยยังไง ไดแคแนะนำใหสวดมนตนั่งสมาธิ ตัวแกทรมานมาก หนูพยายามจะใหกำลังใจ
  • 112. 112 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๒ตัวเองวา เราทำบุญเพื่อสรางบารมีสรางบุญใหกับตัวเองเพื่อจะไดพาติดตัวไปชาติหนา แมบุญธรรมเราไมคอยไดชวยเหลือหรือตอบแทนบุญคุณเลย เพราะตัวหนูเองอยูเมืองนอก สวนแมแทๆหนูสงเงินไปทั้งรักษา กินอยู สงเด็กเรียน ๒ คน (คือลูกของนองชายคนละพอ เรียนม. ๒ นอกจากสงเสริมเรื่องเรียนแลว หนูใหเด็กบวชเณรตอนปดเทอม สวนชวงเรียนใหสวดมนตนั่งสมาธิ เชา-เย็น อีกคนนองสาวคนละเเมเรียนพยาบาล)สวนตัวหนูเองไมมีเหลือเทาไหร ไมมีสงใหแมบุญธรรมเลย แตทานก็ไมเคยเดือดรอนเรื่องเงิน อาจจะปหนึ่งสักครั้งสองครั้ง ปญหาของหนูทีคิดมาตลอดคือ หนูเปนคนอกตัญู คน ่ทีเลียงเรามาเราไมเคยตอบแทนบุญคุณ สวนคนทีไมเคยดีกับเรา ่ ้ ่แตเปนผูกำเนิด เราตองมาสงเสียชวยเหลือ หนูคิดบางครั้งวาทำไมเราไมเปนคนใจดำนะ นาจะมองขามไปเหมือนคนใจรายแกถูกลูกทิ้งเพราะแกเปนแมที่ใจรายมาก(เลี้ยงลูกดวยมือดวยเทา แลวอางวา รักลูก)เปนครอบครัวมิจฉาทิฐิทั้งครอบครัว อยากจะถามอาจารยคะ บางครังทีหนูสงเสียใหแมผูให ้ ่ กำเนิด ไมคอยเต็มใจนัก หนูคงไมไดบุญใชไหมคะ สงเงินที หมื่นถึงหาหมืน เงินขนาดนีบางครังทำใจไมไดคะ ตัวเองใชไมถึงหาพัน ่ ้ ้ตอเดือนเลย ทอคะ แตพอคิดบวก วาดีเหมือนกัน เขาอยูเขามาเพือใหเราสรางบารมี แตจะไมไดบุญก็ตรงไมยินดีในตอนกอนทำ ่ขณะทำ แตพอเห็นผลเปนยินดีหลังทำ ขอขอบพระคุณอยางสูงคะ
  • 113. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๑๓ 113คำตอบ แมผูใหกำเนิดชีวต แมจะไมไดเลียงดูลูกก็ถือวา เปนผูมี  ิ ้ คุณ ใหเราไดรูปนามมาใชสรางบุญสรางบารมี การดูแลแมผูใหกำเนิดดวยการสงเงินใหใช ถือวาเปนความกตัญูกตเวทีอยางหนึ่งที่ลูกสามารถทำได แตกอนที่จะสงเงินให ตองมีศรัทธาวาแมเปนผูมีบุญคุณใหชีวตแกเรา ขณะสงเงินตองสงใหดวยความ  ิตั้งใจ และเมื่อสงเงินใหแมแลวมีความสบายใจ ถาทำไดอยางที่กลาวมานี้ถือไดวา ผูถามปญหาไดสรางและสั่งสมบุญเต็มรอยใหกับตัวเองแลว สวนแมที่อุปการเลี้ยงดูเรามาจนเติบใหญ หากลูกเลี้ยงหวังความเจริญในชีวต ตองประพฤติตอบแทนคุณแมเลียง ดวย ิ ้การทำตัวเปนคนดี มีศีล มีธรรมคุมครองใจ ทำใหทานสบายใจดวยทำตัวใหมีชีวตมันคง ก็ถือไดวาเปนการตอบแทนอุปการคุณ ิ ่ทานแลว เรื่องวิบากกรรมของแมผูใหกำเนิด ทานเปนครูสอนลูกไมใหทำอยางทาน แลวเราจะไมวิบัติ เชนทาน ฉะนั้นจง ดู เรื่อง นี้ ให ออก ชวยเหลือเทาที่สามารถชวยได เรื่องใดชวยไมไดตองปลอยวาง โดยถือวาเปนผลของอกุศลกรรมทีทานทำของทานเอง ผูรูในพุทธศาสนา ่ ประพฤติเชนนี้
  • 114. 114 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๔๕๑. ณ ปาวาลเจดียคำถาม กราบสวัสดีครับครูสนอง ผมไดอานคำตอบชี้แนะของครูที่มีคามหาศาลตอการปฏิบัติธรรมของผม ผมยังมีความสงสัยตอไปวา ๑. “การยางกาวของเทา หากผูถามปญหาเอาจิตไปจดจออยูกับการกาวเดิน หรือมีจิตจดจออยูกับอิริยาบถยอยอื่นใด ถือไดวาเปนการเจริญสติ” ครูสนองหมายถึงหากผมจะเดินดวยจังหวะปกติ แตใจผมจดจอกับบทสวดระหวางเดิน ผมก็สามารถเจริญสติทำสมาธิไดใชไหมครับโดยที่ผมไมไดกำหนดอิริยาบถในการเดินเลย ถือเปนการเจริญสติหรือไมครับ ผมไมเคยเดินจงกลมเปนจริงเปนจัง ผมชอบเดินจังหวะปกติมากกวาผมเปนคนชอบเดินมากๆ เดินไดนานๆ เดินวนไปมาในที่แคบๆไดหรือแมกระทั่งเดินวนเปนวงกลมปด ผมชอบเดินเมื่อผมจะใชความคิด ผมผิดปกติจากคนอื่นไหมครับ ๒. เพราะหลังจากภาระการงานเสร็จสิ้นลง ผมจะใชเวลาวิ่งมากแมกระทั่งวายน้ำ ประมาณ ๑ ชั่วโมง โดยเฉพาะวิ่งผมวิ่งเปน ๑๐ กิโลเมตร ผมจึงสามารถทองบทสวดฯ ไดหลายจบ ผมเปนคนชอบออกกำลังกาย โดยหากผมไมโหลดไฟลเสียงมาฟงในมือถือขณะออกกำลังกาย ผมก็จะทองบทสวดระหวางกิจกรรมดังกลาวดวย เปนการทำสมาธิอยางหนึ่งไดใชไหมครับ
  • 115. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๑๕ 115 ๓. ผมไดฟงและอานเรืองอานนท พุทธอนุชา มีตอนหนึง ่ ่กลาววา พระพุทธะเจาตัดสินพระทัยวาจะปรินิพพานที่ปาวาลเจดีย เมืองไพสาลี กลาวกับพระอานนทวา “หากบุคคลใดไดเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ และบุคคลนั้นมีความสามารถใหมีอายุยืนไดถึง ๑ กัปปหรือมากกวานัน ก็จะมีชีวตยืนยาวไดสมปรารถนา” ้ ิและมีอีกครั้งหนึ่งที่พระองคทรงอาพาธหนัก หลังฉันอาหารที่นายจุนทะมาถวาย พระองคตรัสวาไดใชอิทธิบาท ๔ จึงสามารถประทังอาการอาพาธได ผมอยากทราบวา ความหมายเปนเชนไรครับ ฉันทะ วิรยะ จิตตะ วิมงสา เกียวของอยางไรกับเหตุการณ ิ ั ่ทั้งสองอยางนี้ครับ หากใชเปนเรื่องการงานผมยังพอเขาใจไดมากกวาครับ ทำไมพระพุทธเจาใชอิทธิบาท ๔ จึงมีผลตอการกำหนดชีวิตยืนยาวและการอาพาธไดครับ ๔. ผมสงสัยคำ ๒ คำ คือ กิเลสกับตัณหาครับ ๒ คำนี้มีความสัมพันธเกี่ยวของกันอยางไรครับ เห็นคนชอบพูดติดกันวากิเลสตัณหา ในบทสวดพระธัมมจักร ผมทองใจความแปลมาไดวา ตัณหาเปนเหตุใหเกิดทุกข แลว ทำไมพระพุทธะองคไมกลาวถึงกิเลสในสมุทัยครับ ป.ล. ผมจะเจริญรอยตามครูสนองครับ ผมคิดเชนครูสนองวาการเดินไมกวาดตามองสิงภายนอกอืนมากกวาการเดิน ่ ่ตามรอยทางเพื่อไปสูจุดหมายเปนการทำจิตใจใหมีสมาธิไมปรุงแตง ผมใชวิธีนี้ เพื่อลดละการปรุงแตงโดยตา จนมีวันหนึ่งผมหยิบเหรียญ ๑๐ บาทเพื่อไปจายคาวายน้ำ (ถัดจากวันที่ลืมของ
  • 116. 116 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๖ที่สระน้ำนะครับ) แตเพราะผมเตรียมแบกอาหารเม็ดสุนัขแมวไปเลี้ยงที่สระ และกระติกน้ำพรอมอุปกรณวายน้ำออกจากรถจนผมไมทราบวาทำเหรียญตกตอนไหน ใจคิดวาตกในรถ เลยไมสนใจไปหยิบเหรียญใหมมา ผานไป ๑ วัน ๑ คืน เต็มๆ เปนเพราะ ผม เดินกม หนา มอง แต พื้นนี่ แหละ ครับ ผม เจอ เหรียญของผมตกที่ๆผมจอดรถไวเมื่อวาน หลังจากวายน้ำเสร็จแลวผมแปลกใจและดีใจนึกขึ้นไดวาเปนเหรียญเราแนๆ ที่ทำตกไวเมื่อเย็นวาน ทั้งๆที่ๆตรงนั้นทหารและคนทั่วไปเดินผานไปมาขวักไขว แตเหรียญไมหายไป ผมขนลุกนิดหนึงเมือนึกขึนได และ ่ ่ ้นีคืออานิสงสของการเดินกมหนามองพืนหรือไมครับ ผมยังติดใจ ่ ้กับตัวเองไมหายทำไมผมถึงตองชอบเดินกมหนามองพื้นหนอ กราบ ขอบพระคุ ณ คุ ณครู ใน ความ กรุ ณา ธรรม ทานเสมอมาตอผมนะครับคำตอบ (๑). ผูใดกาวเดินตามปรกติ แลวเอาจิตไปจดจออยูกับบทมนตทีสวด ถือวาเปนการเจริญสติได ผูถามปญหาเปนคนชอบ ่ เดิน เมื่อใดที่เดินแลวทำใหจิตเปนสมาธิ สามารถนำกำลังสมาธิไปใชเปนฐานใหเกิดปญญา (ความคิด) ได คำวา “ผิดปรกติ” หมายถึง ไมเหมือนเดิม หรือไมเหมือนที่เคยเปน ถาผูถามปญหาเปนคนชอบเดินแลวคิด ก็ไมถือวาผิดปรกติ แตหากนำไปเปรียบเทียบกับคนอื่นที่ไมมีพฤติกรรมเชนนี้ถือวาผิดปรกติไปจากคนอื่นได
  • 117. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๑๗ 117 (๒). อิรยาบถใด เมื่อนำมาใชบริกรรมแลว ทำใหจิตตั้ง ิมั่นเปนสมาธิได การนำเอาอิริยาบถนั้นมาใชฝกสมาธิ ถือวาไมผิด (๓). พระพุทธโคดม เปนผูมีอินทรียพละกลาแข็ง เมื่อนำเอาอิทธิบาท ๔ มาปฏิบัติดวยใจที่เขมแข็งแลว ยอมสามารถทนตอการอาพาธได แตพระพุทธะรับปากกับมารวาจะนิพพานจึงตองเสด็จดับขันธปรินพพานไป เมื่อมีอายุขัยได ๘๐ ป ทั้งๆที่ ิสามารถตั้งปรารถนาใหมีอายุยืนยาวถึงหนึ่งกัปได ก็มิไดทำเชนนั้น ดวยรักษาสัจจะยิ่งชีวิต (๔). คำวา “กิเลส” หมายถึง สิ่งที่ทำใหใจเศราหมองเชน ความโลภ ความโกรธ ความหลง ฯลฯ เมื่อเกิดขึ้นกับใจของผูใดแลว ยอมทำใหใจขุนมัวเศราหมอง ซ้ำรายหากกิเลสทั้งสามตัวดังกลาว เขามามีอำนาจเหนือใจ ตายแลวจิตวิญญาณมีโอกาสถูกพลังของกิเลศทั้งสามนั้น ผลักดันใหไปเกิดเปนสัตวอยูในอบายภูมิได สวนคำวา “ตัณหา” หมายถึง ความอยาก หรือความไมอยาก เมื่อเกิดขึ้นกับใจของใครผูใดแลว ผูนั้นยอมมีจิตขุนมัวเศราหมอง ปฏิบัติธรรมแลวไมสามารถเขาถึงธรรมที่ปฏิบัติได ดังนั้นตัณหาจึงเปนกิเลสชนิดหนึ่งดวยเชนกัน ปุถุชนนิยมพูดสองคำนี้ติดกันวา กิเลสตัณหา ซึ่งหมายถึงตัณหาเปนกิเลสนั่นเอง
  • 118. 118 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๘ อนึ่ง พระพุทธะตรัสไวในเรื่องของปฏิจจสมุปปบาทวาทุกขทั้งหลายอันไดแก ทุกขประจำคือ บุคคลมีการเกิดเปนทุกขมีการแกเปนทุกข มีการตายเปนทุกข และไดตรัสถึงทุกขจร คือความโศก ความคร่ำครวญบนเพอ ความคับแคนใจ ความสิ้นหวัง ฯลฯ เหลานี้เปนทุกขจรที่เกิดขึ้นกับใจ โดยสรุปแลวกลาวไดวา บุคคลมีทุกขทางกายและมีทุกขทางใจ เกิดขึ้นดวยมีความไมรูจริง (อวิชชา) เปนตนเหตุ ฉะนั้นผูถามปญหา พึงนำเอาปฏิจจสมุปปบาท มาพิจารณาใหถองแท แลวจะทราบดวยตัวเองวา ทำไมพระพุทธองคจึงไมกลาวถึงกิเลสในสมุทัย การพบเหรียญ ๑๐ บาท ที่ทำตกหลนไว เปนอานิสงสที่เกิดจากศีล ๕ โดยเฉพาะศีลขอ ๒ ที่ผูถามปญหายังรักษาไวไดรวมกับอานิสงสที่เกิดจากจิตมีสติ๕๒. อินทรียยังออนคำถาม สวัสดีคะทานอาจารย ดิฉันไดมีความสนใจในเรื่องการปฏิบัติตน เพื่อใหพนทุกขและมีความสุขในปจจุบัน และวันหนึ่งดิฉันไดฟงเสียงธรรมของหลวงปูชา ทานกลาวคำวา “อินทรียมันยังออนก็พยามปฏิบัติกันตอไป” คำวาอินทรียออนนี้หมายถึงอะไรคะ หมาย
  • 119. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๑๙ 119รวมถึงทั้งรางกายและจิตใจ ของบุคคลนั้นทนตอสิ่งเราตาง ๆไมคอยไดตองตกเปนทาสมัน ดิฉันเขาใจถูกหรือไม เปดอานในหนังสือก็ไมเขาใจเพราะบางที่ก็กลาวถึงอินทรีย ๕ พละ ๕ เปนเรื่องเดียวกันหรือไมคะ ขอขอบพระคุณทานลวงหนา ที่จะชวยไขขอของใจใหกับผูที่เบาปญญาในเรื่องนี้คำตอบ คำวา “อินทรีย” หมายถึง สภาพเปนใหญในการทำหนาที่ เชน หูเปนใหญในการไดยิน ตาเปนใหญในการเห็น จมูกเปนใหญในการสัมผัสกลิ่น ฯลฯ ซึ่งตามที่กลาวนี้หมายถึงอายตนะภายในหกอยาง (หู ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ) อินทรีย ๕ และพละ ๕ มีความหมายเปนอยางเดียวกันคำวา “พละ” หมายถึง กำลังที่ทำใหใจเกิดเปนความเขมแข็งมั่นคง ซึ่งธรรมที่เปนฝายตรงกันขามจะครอบงำไมได เชนความไมเชื่อ ความขี้เกียจ ความประมาท ความฟุงซาน และความหลงงมงาย ไมสามารถครอบงำ หรือเขามามีอำนาจเหนือใจของผูมีศรัทธา มีวิริยา มีสติ มีสมาธิ มีปญญา (เห็นถูกตามธรรม)กลาแข็งได ฉะนั้นที่หลวงปูชาพูดวา อินทรียยังออน นั้นหมายถึง พละ ๕ ออนนั่นเอง
  • 120. 120 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒๐๕๓. ควรแกไขอยางไรคำถาม เรียน ดร.สนอง วรอุไร โปรดชี้ทางสวางใหแกชีวิตดวยคะ ทุกวันนี้หนูไดรักษาศีล ๕ และพยายามรักษา กาย วาจา ใจ ไมใหทำรายผูใด พรอมทั้ง รับใชพระครูบารูปหนึ่ง ฝากตัวเปนลูกศิษยทาน คอยอยูชวยงานวัดและทานตลอด นานหลายเดือนแลว แตชีวิตทุกวันนี้การปฏิบัติยังไมกาวหนา และ ชีวตทางโลกก็ยังไมดีขึ้น ทั้งๆที่ ิพระครูบาทานมีเมตตาจิตที่สูงมากคอยสั่งสอนดวยดีมาตลอด อยากเรียนสอบถามวาหนูควรแกไข อยางไรดีคะ เพื่อชีวิตทางโลกของหนูจะไดดีขึ้นมากกวานี้ เชน เวลาออกจากสมาธิหนูควรอธิษฐานจิต กลาวขอเจริญกาวหนาในหนาที่การงาน อยางไรดีคะ ดวยความเคารพอยางสูงคำตอบ สิ่งที่แกไขไดแลวดี คือ พัฒนาจิตตัวเองใหมีคุณธรรมเหมือนกับที่ครูบาไดทำใหดูเปนตัวอยาง เชนเดียวกันหากผูถามปญหา ประสงคความเจริญในหนาที่การงาน ตองพัฒนาตัวเองใหเปนคนเกงและดี คนเกง คือ คนที่มีความรู มีความสามารถเหนือคนอื่น คนดี คือ คนที่มีคุณธรรม สถิตอยูกับใจทุกขณะตื่นคนที่มีคุณสมบัติเชนนี้ เปนคนที่ประสบความสำเร็จของชีวิต
  • 121. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๒๑ 121๕๔. ทำวิจัยอยูท่ี USAคำถาม เรียน ดร.สนอง วรอุไร ผมนายกิตติพงษ พุฒขาว อายุ ๒๔ ป มีคำถามเกียวกับ ่เรื่องการปฏิบัติกรรมฐานรบกวนอาจารยชวยตอบดวยนะครับคือ ผมสนใจการปฏิบัติกรรมฐานครับและผมก็เริ่มปฏิบัติมาไดสักพักนึงแลว ผมนั่งสมาธิอยางเดียวนะครับไมไดเดินจงกรมแตไดทราบมาวาการปฏิบัตินั้นควรจะมีอาจารยชวยแนะนำจะไดใหผลเร็วขึ้น และไมหลงทางหรือไมเปนอันตราย แตตอนนี้ผมกำลังทำวิจัยอยูที่ USA ไมมีอาจารยคอยแนะนำ ก็เลยนั่งปฏิบตไปเรือย ไมรวาถูกหรือผิดอยางไรและจะเปนอันตรายหรือ ั ิ ่ ูเปลาครับ และระยะหลังมานี้รูสึกวาตัวเองนั่งไดไมนาน ไมมีสมาธิเหมือนตอนเริมนังใหมๆ คือ ตอนเริมนังใหมๆ ผมนังไดเปน ่ ่ ่ ่ ่ชัวโมง แตระยะหลังมานีนังไดไมกีสิบนาทีก็ฟุงซานไปหมดจนนัง ่ ้่ ่  ่ไมได ผมควรแกไขอยางไรครับ รบกวนอาจารยใหคำปรึกษาดวยนะครับ ดวยความเคารพอยางสูงคำตอบ ผู ใด หวัง ความ กาวหนา ใน การ พัฒนา จิต ผู นั้น ตองประพฤติตนใหมีศีลอยูครบและเปนศีลที่บริสุทธิ์ อยางนอยศีล๕ คุมใจอยูทุกขณะตืน แลวจึงนำตัวเองไปพัฒนาจิตใหมีสติ ดวย  ่
  • 122. ๑๒๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m122การสวดมนตกอนนอน หลังสวดมนตแลวเสร็จใหเจริญอานาปานสติ ดวยการหายใจเขากำหนดวา “พุท” หายใจออกกำหนดวา “โธ” ใหจิตจดจออยูกับลมหายใจเขา-ออก นานประมาณ ๓๐นาที หรือมากกวา หลังประพฤติแลวเสร็จ ตองอุทิศบุญกุศลใหกับเจากรรมนายเวรทุกครั้ง การประพฤติไดถูกตรง ยอมทำใหจิตเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิ ผูมีจิตเปนสมาธิ ยอมมีความถี่ของคลืนสมองเปนระเบียบ ซึงสงผลทำใหมีความจำเพิมมากขึน ่ ่ ่ ้การศึกษาเลาเรียนวิชาการทางโลกจึงเขาถึงความสำเร็จไดงาย ผูใดมีศีลทีขาด มีศีลทะลุ มีศีลดางพรอย และไมเอาศีล  ่มาคุมใจ ความฟุงซานของจิตจึงเกิดขึนเปนธรรมดากับผูนัน ผูใด  ้ ้ มีศีลในลักษณะตรงกันขาม ผูนั้นมีจิตเปนสมาธิไดงาย๕๕. ทำงานในคาสิโนคำถาม กราบสวัสดีอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ผม เคย อาน หนังสือ ของ อาจารย เลม ปก เขียว ออนๆเมื่อปที่แลว พออานหนังสือธรรมะก็จะเกิดแรงบันดาลใจ ที่จะทำความดีมากๆกลัววาตายไปจะไปในที่ไมดีนะครับ ขอเริ่มเรื่องที่ผมจะถามนะครับ ปจจุบน ผมไดเดินทางมายังสหรัฐอเมริกา และไดทำงาน ัในคาสิโนที่ รัฐแคลลิฟอร โดยทำงานใหกับบริษัทที่เปนเจามือใน
  • 123. ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๙ : ๑๒๓ 123คาสิโน หนาที่ผมก็คือ คอยดูการแจกไพของคนแจกไพ ใหเปนไปตามกฏิกา และคอยดูวาคนแจกไพ รับและจายเงินใหผูเลนไดอยางถูกตองตามจำนวนที่ แทง ผมรูสึกสับสนกับชีวิตของผม มากๆครับ คือ ที่ผมมาอเมริกานี้ ก็เพราะอยากปลีกตัวออกจากสังคมที่ประเทศไทยและก็เบืองานในอดีตทีเคยทำคือ เปนผูอำนวยการทางดานหลัก ่ ่ ทรัพย พูดภาษาชาวบานก็คือ หาคนมาเลนหุน ตามเปาหมายที่บริษัทมอบหมายมาให คราวนี้ พอลูกคาที่ผมหามา เกิดการขาดทุนจากการลงทุน ผมก็รูสึกผิด และเริ่มเบื่องานที่ทำ ทำใหเปาหมายที่บริษัทวางไวไมบรรลุ ก็เลยเหมือนโดนบีบออก ก็มีสวนที่ทำใหผมมาอยูที่อเมริกา พอมาอเมริกาก็หนีไมพนงานที่ทำใหชาวบานเดือดรอนอีกครับ เรื่องที่ผมอยากเรียนถามอาจารยก็คือ ๑. การทำงานแบบนี้บาปไหมครับ ผมไมสามารถเลือกงานที่อเมริกาได เพราะภาษาไมดี และคนที่นี่ที่มีการศึกษาสูงๆยังตกงานอีกมาก พอมาสมัครงานนี้ ทางบริษทรับเขาทำงานผม ัก็เลยตองทำไปกอนครับ ๒. ผมยังหลงในวัตถุนิยมชอบซื้อนูนซื้อนี่ เพราะคิดวาเงินทองของนอกกายมีก็ใชใชซะ ทำอยางไรจึงจะเลิกหลงในวัตถุนยมครับ เพราะทุกวันนี้ ทีอยากมีเงินมีงานก็เพราะมาสนอง ิ ่ตัณหาตัวนี้แหละครับ ๓. ใจหนึงก็คิดวารูสกเหงา อยากมีคู มาเปนเพือน พราะ ่ ึ ่อายุก็ไมนอยแลวครับ (ผมเกิดป ๔ มกราคม ๒๕๐๖) และคิดวา เผื่อจะมีลูกดวยกันที่อเมริกานี่ เพราะใจยังคิดอยูนะครับวา
  • 124. 124 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒๔คนเราตองมีคูชีวิตจะไดไมเหงาไมรูคิดถูก หรือผิด แตก็ตัดใจไมขาดสักที ทำอยางไรถึงจะตัดใจไดวาไมจำเปนตองมีคู และไมรูสึกเหงาๆดวยครับ ๔. มันเกี่ยวพันกับขอ ๓ ครับ ทำอยางไรจะตัดขาดจากความรูสึกทางกามารมณไดครับ เพราะทุกวันนี้ ถึงจะมีนอยลงไมเหมือนสมัยหนุมๆ แตก็ยังมีอยูครับ ทำอยางไรที่จะสามารถตัดขาดไมเกิดอารมณทางเพศไดเลยครับ จะไดไมตองมีคูครอง ๕. ผมเคยวาดฝนวา สักวันผมจะตองทำธุรกิจใหประสบความสำเร็จ มีเงินทองมาทำบุญมากๆๆๆๆ แบบสรางวัดไดดวยตัวเอง ทำนองนี้นะครับ แตจนปานนี้ ผมก็ยังไมประสบความสำเร