2011 04-21 fisser tpack kennisnet vlootschouw
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

2011 04-21 fisser tpack kennisnet vlootschouw

on

  • 1,679 views

Presentatie van Petra Fisser ten behoeve van de TPACK rondetafelbijeenkomst tijdens de Kennisnet Vlootschouw, 21 april 2011

Presentatie van Petra Fisser ten behoeve van de TPACK rondetafelbijeenkomst tijdens de Kennisnet Vlootschouw, 21 april 2011

Statistics

Views

Total Views
1,679
Views on SlideShare
1,678
Embed Views
1

Actions

Likes
3
Downloads
25
Comments
1

1 Embed 1

http://twitter.com 1

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

CC Attribution License

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
  • Hoi Petra, Mag ik dia 5 en 6 uit deze presentatie hergebruiken?
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

2011 04-21 fisser tpack kennisnet vlootschouw 2011 04-21 fisser tpack kennisnet vlootschouw Presentation Transcript

  • Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) literatuurstudie, vragenlijstonderzoek en vervolg..
      • Petra Fisser (i.s.m. Joke Voogt (UT) & Jo Tondeur en Johan van Braak UGent)
      • Kennisnet Vlootschouw
      • Utrecht, 21 april 2011
  • Ronde Tafel Bijeenkomst van vandaag
    • Wie zitten er aan tafel?
      • Naam en rol/functie
      • Ervaringen met TPACK?
    • Overzicht van het onderzoek
      • Literatuuronderzoek
      • Vragenlijstonderzoek
    • Ideeën voor het vervolg
      • De betekenis van het model en het meten van TPACK
      • Professionaliseringstrajecten voor leraren
  • Uitgangspunten TPACK
    • Leraren geven les in zeer complexe, dynamische omgevingen
    • Dit vereist verschillende soorten gespecialiseerde kennis
    • Effectief onderwijs wordt grotendeels bepaald door het hebben en kunnen toepassen van rijke, goed georganiseerde en geïntegreerde kennis op verschillende gebieden, waaronder
      • Kennis van het inhoudsdomein (Content)
      • Kennis over de student, en hoe hij/zij denkt en leert (Pedagogy)
      • Kennis over technologie die het onderwijs kan ondersteunen (Technology)
      • EN DE RELATIES TUSSEN DEZE ASPECTEN
  • Het TPACK model
    • Koehler & Mishra (2006):
      • De integratie van ICT in de onderwijspraktijk is gebaat bij een zorgvuldige afstemming tussen vakinhoud, vakdidactiek en de mogelijkheden van ICT
      • leraren die ICT willen integreren moeten daarom competent zijn op alle drie domeinen en moeten kennis hebben van de context waarin zij lesgeven
    • Content knowledge
    • Kennis van feiten, concepten, theorieën en procedures
    • Verklarende kaders
    • “ regels” voor bewijs-voering
    • Pedagogical knowledge
    • Voorkennis van leerlingen
    • Inzet van bronnen
    • Klassenmanagement
    • Ontwikkeling & implementatie van lessen
    • Evaluatie van leerprestaties
    • Technological Knowledge
    • Vaardigheden om specifieke ict-toepassingen te hanteren
    • In staat zijn om specifieke ict-toepassingen aan te leren en op waarde te schatten
    • Een functioneel begrip van ICT
  • Pedagogical Content Knowledge: Vakdidactiek, de kennis die de leraar heeft om het vak vorm te geven en aan te passen met het oog op instructie Technological Content Knowledge: Kennis over relatie tussen technologie en vakinhoud en hoe vakinhoud op nieuwe manieren gepresenteerd kan worden Technological Pedagogical Knowledge: Kennis over relatie tussen technologie en didactiek en hoe didactiek kan veranderen ten gevolge van ict
  • TPACK literatuurstudie: doel en vragen
    • Doel: stand van zaken met betrekking tot TPACK in wetenschappelijke literatuur
    • Onderzoeksvragen:
      • Wat is de wetenschappelijke basis voor TPACK?
      • Wat zijn kenmerken van TPACK voor diverse vakgebieden in het basis- en voortgezet onderwijs?
      • Hoe kunnen leraren worden ondersteund in de verwerving van TPACK?
      • Hoe meet je TPACK?
  • TPACK literatuurstudie: methode
    • Systematisch zoekproces
    • Artikelen gevonden in
      • Eric, Scopus en Web of Science, Psychinfo
      • Education, Information and Technology Library (EdITLIB van de AACE)
      • Wetenschappelijke publicaties van de TPACK wiki (http://www.tpack.org ) en TPACK nieuwsbrief
    • Zoektermen: ‘TPCK’, ‘TPACK’, ‘Technological pedagogical content knowledge’, ‘Koehler’ ‘Mishra’ ‘Harris’
  • TPACK literatuurstudie: methode
    • In totaal 121 referenties gevonden, waarvan abstract gescreend
    • Doel screening:
      • alleen die artikelen selecteren die expliciet over TPACK gaan
      • zicht krijgen op de aard van de gevonden publicaties (empirisch onderzoek, theoretische beschouwing, beschrijving van ontwerp)
      • zicht krijgen op de mate waarin verwacht kan worden dat het artikel een bijdrage kan leveren aan de beantwoording van de onderzoeksvragen
    • Van de 121 publicaties bleken er - op grond van de titel en het abstract - 76 expliciet aan het eerste criterium te voldoen
  • TPACK literatuurstudie: methode
    • Definitieve selectie
      • Alleen de artikelen uit tijdschriften met peer review (N=36)
      • Het artikel geeft op grond van het abstract naar verwachting tenminste op een van de onderzoeksvragen antwoord
      • Het artikel beschrijft empirisch onderzoek en/of het artikel geeft een theoretische beschouwing over TPACK
    • Op grond van deze criteria zijn 2 artikelen alsnog afgevallen en 2 artikelen niet vindbaar
    • Totaal 32 artikelen gelezen en geanalyseerd op basis van vooraf opgestelde vragenlijst
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Wetenschappelijke basis TPACK
      • Pedagogical Content Knowledge (“vakdidactiek”) van Shulman als uitgangspunt
      • Toevoeging: Context -> praktijkkennis, doceren is een complexe activiteit in een gesitueerde context, waarvoor precieze kennis van de doelgroep en de situatie nodig is
      • Toevoeging: Technology -> recente en snelle ontwikkeling technologie en daarmee om kunnen gaan
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • TPACK in basis- en voortgezet onderwijs
      • Onderzoek naar TPACK in vakken nog in de kinderschoenen: fragmentarisch, kleinschalig en dekt niet alle vakgebieden
      • De leraar, zijn kennis en beslissingen ten aanzien van ICT gebruik staat centraal
      • In dit opzicht onderscheidt het onderzoek zich van veel vakdidactisch onderzoek, waarin meestal de focus ligt op het leren van leerlingen met behulp van ICT
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Voorbeelden TPACK in basis- en voortgezet onderwijs
      • Geschiedenis
        • Vakspecifieke ict-toepassing (PrimaryAccess)
        • Digitale documentaires bij geschiedenis in het vo
        • Digitale video bij geschiedenis/maatschappijleer/taal in het po
      • Wiskundeonderwijs
        • Vakspecifieke ict-toepassingen (applets, videocases, grafische rekenmachine
      • Taal
        • Maken van webteksten op wiki, weblog, etc.
        • Ingaan op specifieke eigenschappen van digitale teksten
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Ondersteuning van leraren
      • TPACK ontwikkelen: ontwikkelen van kennis en vaardigheden op het gebied van ICT, didactiek, inhoud en met name de overlap en interactie tussen deze drie domeinen
      • Kant-en-klare instructie op de losse domeinen van ICT, vakdidactiek en vakinhoud weinig effectief als het uiteindelijke doel ICT-integratie is
      • De K in TPACK staat voor “knowledge”/kennis, maar bij ontwikkelen van TPACK ook vaardigheden en attitude nodig
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Ondersteuning van leraren in opleiding
      • Via geïntegreerde, actieve aanpak
      • Samenwerken aan onderzoeken van mogelijkheden ict
      • Samenwerken aan het ontwerpen en ontwikkelen van zinvolle “artifacten” (website, syllabus, opdrachten in een webgebaseerde omgeving, etc.)
      • Vanaf begin opleiding samenhang laten zien tussen kennis over specifieke ICT toepassingen en hun meerwaarde, de didactiek, de inhoud, de doelgroep (de lerenden) en de context waarin dit in praktijk gebracht moet worden
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
      • Ondersteuning van leraren in opleiding
        • leraren in opleiding willen
          • starten met luisteren naar een leraar of expert
          • daarna bezig gaan met een authentieke taak, waarbij kennis in de praktijk toegepast wordt
          • daarna ervaringen delen en bediscussiëren met medestudenten
          • en tot slot ervaringen bespreken met een expert
        • TPACK als onderwerp kan impliciet of expliciet aan bod komen in de opleiding
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Ondersteuning van leraren tijdens nascholing
      • Aandachtspunten vergelijkbaar met die in de lerarenopleiding
      • Aansluiten bij dagelijkse praktijk van leraren, zodat ze in hun eigen comfortzone kunnen werken en die uit kunnen breiden
      • Learning Technology by Design of Docentontwerpteams: TPACK ontwikkelen door werken aan authentieke vraagstukken over technologie, didactiek en vakinhoud en door de interactieve samenwerking tussen de deelnemers in de ontwerpteams
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Het meten van TPACK
      • Meten in kleine onderzoeken gericht op specifieke didactische aanpak of specifieke ICT-toepassing
        • Vragenlijsten met stellingen en open vragen over de ontwikkeling van TPACK, de specifieke didactische aanpak of de specifieke ICT-toepassing en de self-efficacy van docenten
        • Het TPACK-coderen van essays, (ontwerp)opdrachten, aantekeningen van groepsdiscussies, e-mailverkeer en interviews
        • TPACK diagram positioning
        • Expert assessment, peer assessment, self-assessment
  • TPACK literatuurstudie: resultaten
    • Het meten van TPACK
      • Instrumenten die minder gericht zijn op een specifieke didactische aanpak of specifieke ICT-toepassing
        • TPACK Survey (Schmidt, Baran, Thompson, Koehler, Shin en Mishra, 2009)
        • Online TPACK Survey (Archambault en Crippen, 2009)
        • TPACK Rubric (Harris & Hofer, 2010)
  • TPACK literatuurstudie: conclusies
    • Wetenschappelijk onderzoek naar TPACK nog maar net begonnen
    • TPACK veelbelovend, aansprekend en uitgaand van de professionaliteit van de leraar
    • Nog niet voldoende aandacht voor opvattingen van leraren
    • Uitwerking voor specifieke vakgebieden nog fragmentarisch
    • TPACK vooral voor vo- en minder voor po leraren?
    • Ontwikkelen van TPACK
      • actief en integraal, in langer traject (niet via 1 vak of cursus)
      • op basis van praktijkproblemen
      • in docentontwerpteams
    • Meten van TPACK moet verder ontwikkeld worden
  • TPACK vragenlijstonderzoek
    • Onderzoek naar het “TPACK-gehalte” van pabostudenten
    • Gebruik gemaakt van TPACK Survey van Schmidt et al (2009)
      • Vertaald en aangepast aan Nederlandse context
      • Keuze voor een specifieke C: techniekonderwijs
      • Extra vragen toegevoegd aan PCK, TCK en TPK
      • Extra vragen over self-efficacy techniekonderwijs toegevoegd
      • Extra vragen over attitude ten aanzien van ICT toegevoegd
      • Getest bij kleine groep respondenten
    • Afgenomen bij (tot nu toe, begin april) 286 pabostudenten van 2 verschillende instellingen
    • Betrouwbaarheid vragenlijst α .92
  • TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten
    • 286 respondenten: 68 man (24%), 218 vrouw (76%)
      • leerjaar 1: 170 (59,4%) leerjaar 2: 78 (27,3%) leerjaar 3: 29 (10,1%) leerjaar 4: 9 (3,1%)
      • Vooropleiding MBO: 95 (33,2%) HAVO: 169 (59,1%) VWO: 18 (6,3%) Anders: 4 (1,4%)
      • Profiel op vooropleiding N&T: 9 (3,1%) N&G: 45 (15,7%) E&M: 83 (29,0%) C&M: 77 (26,9%) Anders: 69 (24,1%)
  • TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten
    • Van de 286 respondenten:
      • 173 nog nooit een keuzeopdracht techniek gedaan
      • 217 nog nooit het vak techniek gegeven op stageschool
      • Dus let op!
        • alle resultaten m.b.t. TPACK moeten gelezen worden in de context van techniekonderwijs!
        • niet het meest populaire vak onder pabostudenten en leerkrachten basisonderwijs
  • TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten 1=volledig oneens, 2=oneens, 3=noch eens/noch oneens, 4=eens, 5=helemaal eens 3,60 3,98 3,44 3,50 3,08 3,40 3,17 3,32 3,91 3,15 3,28 2,98 3,46 2,93 3,25 3,68 3,06 3,19 3,02 3,39 3,06 3,30 3,62 3,17 3,17 3,00 3,34 3,06 3,30 3,68 3,14 3,20 3,00 3,37 3,05 TK PK CK PCK TCK TPK TPCK Gemiddelde leerjaar 4 Gemiddelde leerjaar 3 Gemiddelde leerjaar 2 Gemiddelde leerjaar 1 Gemiddelde totaal
  • TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten
    • Maar: wat betekent dit? En kunnen we TPACK wel op deze manier meten?
    • We weten dat de cirkels in het model met elkaar interacteren
    • Kunnen we wel aannemen dat bijvoorbeeld TK+CK=TCK, TK+PK=TPK of dat PCK+TK=TPCK? en is het zo dat TPK+TCK+PCK=TPCK?
  • TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten
    • Clusteranalyse (eerste resultaten) laat zien dat
      • TK vormt wel 1 schaal
      • PK vormt wel 1 schaal
      • PCK en CK worden gecombineerd
      • TCK en TPK worden gedeeltelijk gecombineerd
      • TPCK wordt uit elkaar gehaald in 2 schalen
    • Voorbeeld van een vraag uit TPCK 1: “Ik kan natuur en techniek lessen geven waarbij ICT, vakinhoud en didactiek op een juiste manier zijn geïntegreerd ”
    • Voorbeeld van een vraag uit TPCK 2: “Ik toon leiderschap door anderen binnen mijn school te helpen om vakinhoud, ICT en didactiek te combineren”
  • TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten
    • Kunnen we dan iets zeggen over de pabostudenten en hun TPACK in relatie tot techniekonderwijs?
      • Geslacht correleert met TK, PCK-CK, TCK-TPK en TPCK1 en 2  Mannen schatten zichzelf hoger in dan vrouwen als het gaat om ICT, techniek, de integratie van ICT in techniekonderwijs en zien zichzelf meer als leider dan vrouwen
      • Leerjaar correleert met PK  Hoe verder je bent in de studie hoe vertrouwder je je voelt op het gebied van algemene didactiek
      • Profiel op de vooropleiding correleert met TK en PCK-CK  Als je een N-profiel hebt gehad bij je vooropleiding schat je jezelf hoger in op het gebied van ICT, techniek en vakdidactiek van techniekonderwijs
  • TPACK: ideeën voor het vervolg
    • De betekenis van het model en het meten van TPACK
      • Meer onderzoek is nodig
        • eigen (praktijk)onderzoek
        • verder analyseren van de resultaten op de vragenlijst
        • meer aandacht voor attitude nodig
        • ontwikkelen nieuwe vragenlijst?
        • naast vragenlijst ook gebruik maken van instrumenten om lesplannen te beoordelen en observaties uit te voeren
        • longitudinaal en op meerdere momenten meten
      • Nu: op basis van resultaten op de vragenlijst en een analyse van de curricula van de pabo’s aanbevelingen doen voor een betere ict-integratie in het pabo-onderwijs
  • TPACK: ideeën voor het vervolg
    • Professionaliseringstrajecten voor leraren (in opleiding)
      • Voorbeeld: project “Twente’s got Talent” waarin leraren
        • in een team samenwerken aan de ontwikkeling van techniekonderwijs dat ondersteund wordt met ict-toepassingen
        • werken aan de hand van een duidelijke fasering (ADDIE)
        • ondersteuning krijgen van een vakdocent van de pabo en/of een onderwijskundige en/of een ict-expert
        • Voor- en achteraf de TPACK-vragenlijst invullen
      • Vergelijkbare voorbeelden uit promotieonderzoek in Ghana, Tanzania en Koeweit (en binnenkort ook in Nederland?)
  • TPACK, de volgende stappen
    • Doorlopend overleg met ontwikkelaars van het TPACK model & de TPACK vragenlijst
    • Nederlandse vertaling (en aanpassing) van verschillende TPACK meetinstrumenten
    • Inzetten van de instrumenten op pabo’s, lerarenopleidingen en op scholen (niet beperkt tot techniekonderwijs!)
    • Praktijkonderzoek rondom TPACK en docentontwerpteams in Nederland en Vlaanderen, maar ook in Koeweit, Ghana, Tanzania, ….
        • Meer informatie? http://www.tpack.nl [email_address]