Τι είναι τααντισώματα
Τα αντισώματα (Αb) ή αλλιώς ανοσοσφαιρίνες (Ig) είναι
πρωτεΐνες που παράγονται από τα Β-λεμφοκύτταρα ή τα
πλασματοκύτταρα ως αντίδραση του ανοσολογικού
συστήματος στην είσοδο ενός αντιγόνου και προορίζονται
για να αντιδράσουν ειδικά με το συγκεκριμένο αντιγόνο.
Λέγονται και ανοσοσφαιρίνες, γιατί είναι πρωτεΐνες με
σφαιρικό σχήμα που οφείλεται στην αναδίπλωση των
πολυπεπτιδικών αλυσίδων τους
3.
Τάξεις αντισωµάτων
• •Τααντισώματα διακρίνονται σε πέντε διάφορες τάξεις
(ισότυποι) και υποτάξεις με βάση τον τύπο της βαριάς
αλυσίδας:
• – IgD: μόνο μεμβρανική έκφραση
• – IgM: μεμβρανική & εκκριτική μορφή σχηματίζει
πενταμερή
• 2 υποτάξεις IgA1 & IgA2, σχηματίζει διμερή, εκφράζεται
κυρίως στους βλεννογόνους,
• IgG (IgG1-2-3-4): κυρίως σε διαλυτή μορφή
• IgE: κυρίως διαλυτή σε ιχνοποσότητες (αλλεργία)
4.
Η δομή τωναντισωμάτων
• Το μόριο του αντισώματος αποτελείται από τέσσερις
πολυπεπτιδικές αλυσίδες, δύο μεγάλες και δύο μικρές. Οι
μεγάλες πολυπεπτιδικές αλυσίδες ονομάζονται βαριές και οι
μικρές ελαφριές.
• Οι αλυσίδες συνδέονται μεταξύ τους με ομοιοπολικούς
δεσμούς και σχηματίζουν μια δομή που μοιάζει με σφεντόνα
ή με το γράμμαΥ.
• Η περιοχή του μορίου του αντισώματος που συνδέεται με το
αντιγόνο ονομάζεται μεταβλητή περιοχή. Η μεταβλητή
περιοχή, ανάλογα με το σχήμα της, που οφείλεται στην
αλληλουχία των αμινοξέων της, καθιστά ικανό το αντίσωμα
να συνδέεται με ένα συγκεκριμένο αντιγόνο. Αντίθετα, το
υπόλοιπο τμήμα του είναι ίδιο σε όλα τα αντισώματα και
αποτελεί τη σταθερή περιοχή του αντισώματος.
Έκφραση Ιg
• Αναλόγωςτου τύπου της βαριάς αλυσίδας,
διακρίνονται σε 5 τάξεις:
• Ώριμα Β κύτταρα εκφράζουν μεμβρανικές IgM και
IgD ιδίας ειδικότητας (ίδιεςV περιοχές).
• Μετά από ενεργοποίηση τα θυγατρικά κύτταρα
μπορεί να παράγουν αντισώματα διαφορετικών
τάξεων (ισοτυπική μεταστροφή) αλλά ίδιας
ειδικότητας.
• • Αντισώματα που προέρχονται από τον ίδιο κλώνο Β
κύτταρου διαθέτουν την ίδια τάξη ελαφριάς αλυσίδας
που είχε το αρχικό μητρικό κύτταρο.
Λειτουργία των αντισωμάτων
•Τααντισώματα συνδέονται με τα αντιγόνα και
προκαλούν την καταστροφή τους, με τους ακόλουθους
μηχανισμούς:
• Ενίσχυση της μη ειδικής ανοσίας
• Συγκόλληση
• Εξουδετέρωση - αδρανοποίηση
12.
Ενίσχυση της μηειδικής ανοσίας
• Στόχευση και ενίσχυση της μη ειδικής ανοσίας (IgG,
IgM)
• Βοηθούν στη σύνδεση των φαγοκυττάρων στα
αντιγόνα
• Ενεργοποίηση του συμπληρώματος. Το Fc συνδέεται
με το C1.
• Βοηθούν στη λύση των βακτηριδίων και τη
φαγοκυττάρωση
• Συνεργασία με το συμπλήρωμα για την κάθαρση των
ανοσοσυμπλεγμάτων. Το C3b συνδέεται με σύμπλοκα
αντιγόνου-αντισώματος και παράλληλα με θέσεις
σύνδεσης του C3b πάνω στα ερυθρά. Ετσι
μεταφέρονται στον σπλήνα ή το ήπαρ.
13.
Συγκόλληση
• Είναι ηδημιουργία συσσωμάτων βακτηριδίων ή ξένων
κυττάρων τα οποία συγκρατούνται με δεσμούς
αντισωμάτων. Αυτό συμβαίνει όταν τα αντισώματα
έχουν περισσότερες από μια περιοχές σύνδεσης (IgM).
• Ετσι μειώνεται η διασπορά των παθογόνων και
αυξάνεται η πιθανότητα φαγοκυττάρωσης.
• Οι αντιδράσεις συγκόλλησης χρησιμοποιούνται για τον
έλεγχο των ομάδων αίματος
14.
Εξουδετέρωση & αδρανοποίηση
ιών
•Η αδρανοποίηση επιτυγχάνεται με την επένδυση των
βιολογικά δραστικών περιοχών μιας τοξίνης ή ενός ιού
από ανοσοσφαιρίνες.
• Έτσι παρασκευάζονται οι αντιοροί για τα δηλητήρια
φιδιών και εντόμων.
15.
Αλλεργία
• Η αλλεργία είναι μιαλάθος αντίδραση του οργανισμού,
που εκλαμβάνει "από παρεξήγηση" ως εχθρό του κάποιες
άλλες πρωτεϊνες που ονομάζονται αλλεργιογόνα.
• Κατασκευάζει λοιπόν ειδικά αντισώματα για να
καταστρέψει τα αλλεργιογόνα και στην προσπάθεια αυτή
παράγει τα συμπτώματα της αλλεργίας.
• Τα αντισώματα που είναι υπεύθυνα για την αλλεργία
ανήκουν στην κατηγορία Ε (IgE). Ο οργανισμός
κατασκευάζει ξεχωριστά αντισώματα IgE για κάθε
διαφορετική ουσία στην οποία είναι αλλεργικός.
• Τα αντισώματα αυτά ανιχνεύονται στον ορό (αίμα) του
ασθενούς με την ειδική εξέταση RAST ή CAP.