μηχανισμοί αυτοανοσίαςφυσιολογική-παθολογική αυτοανοσίαΤσιρογιάννη ΑλεξάνδραΤμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας     Γ.Ν.Α «ο Ευαγγελισμός»
ανοσιακό σύστημακορυφαίο βιολογικό σύστημα επιβίωσης και ομοιόστασης του οργανισμούπροστασία από παράγοντες πρόκλησης νόσου (άμυνα)
αποφυγή βλαβών, επιδιόρθωση, συντήρηση (ρύθμιση)
διάκριση «ίδιου» από το «μη-ίδιο» (ανοχή)ανοσιακή απόκρισηκινητοποίηση και αρμονική συνεργασία των στοιχείων του ανοσιακού συστήματος
  μη ειδική ή φυσική ανοσία
  ειδική ή επίκτητη ανοσίαΤΤφυσική ανοσίαεπίκτητη ανοσία
μοντέλα ανοσιακής απόκρισηςμοντέλο διάκρισης «ίδιου» από το «μη-ίδιο» (SNS)Burnet 1959κάθε λ εκφράζει πολλαπλά αντίγραφα    υποδοχέα με ειδικότητα για το ξένομεταβίβαση σήματος πυροδοτεί έναρξη ανοσιακής απάντησης
αυτοαντιδρώντα λ αποπίπτουνBurnet - SNSΑρχέγονο αιμοποιητικό κύτταροΓενετικός ανασυνδυασμόςΆωρα λεμφοκύτταραΜη εαυτό AgΕνεργοποίηση Λεμφοκυττάρωναυτο-AgΑπόπτωση
μοντέλα ανοσιακής απόκρισης   διάκριση «λοιμώδους-μη ίδιου από το «μη λοιμώδες-ίδιο»(INS)Charles Janeway 1989φυσική ανοσία   –APC-
 υποδοχείς αναγνώρισης προτύπων (PRRs)
 διατηρημένες δομές παθογόνων (PAMPs)Janeway - INSPAMPsPRRsAPCβακτήριο2 σήματα για την ενεργοποίηση του λεμφοκυττάρουλεμφοκύτταρο
μοντέλα ανοσιακής απόκρισηςμοντέλο «κινδύνου»Polly Matzinger 1994φυσική ανοσία   –APC-
σήματα συναγερμού-κινδύνου από κυτταρική βλάβη
ιστοί (όχι το παθογόνο) = υπεύθυνοι για την έναρξη και την επιλογή των δραστικών κυττάρων της ανοσιακής απόκρισης Matzinger - θεωρία ΚινδύνουΚαταστροφή κυττάρουΚίνδυνοςΕνεργοποίηση APCΕνεργοποίηση ΛεμφοκυττάρουS2S1Αυτοαντιδρών κύτταροΑπόπτωσηS1
SNS-INS-Danger SNS-απάντηση στο μη ίδιοINS-απάντηση στο μολυσματικό μη ίδιοDanger-απάντηση στον κίνδυνοΜη εαυτόΕαυτόPAMPsΜη φυσιολογικά κυτταρικά συστατικάΣυμβιωτικά βακτήριαΠαθογόναΤοξίνες
ρύθμιση ανοσιακής απόκρισηςενεργοποίηση και διαφοροποίηση ανοσοϊκανών  Τ-λ
παραγωγή και ενεργοποίηση ρυθμιστικών Τ-λρύθμιση ανοσιακής απόκρισηςYYδημιουργία δικτύου ιδιοτυπικών-αντιιδιοτυπικών AbsYY
ρύθμιση ανοσιακής απόκρισηςανάπτυξη ανοσιακής ανοχής στα αυτόλογα αντιγόνα
ανοσιακή ανοχήμη απαντητικότητα στο «ίδιο»     απουσία αυτοαντιδρώντων κλώνων λκεντρική θύμος αδένας  (άωρα Τ-λεμφοκύτταρα) μυελός των οστών (άωρα Β-λεμφοκύτταρα)θετική και αρνητική επιλογή
ανοσιακή ανοχήπεριφερικήεξάλειψη κλώνων
   κλωνική ανεργία
   άγνοια
   καταστολή
διαταραχή ανοσορύθμισηςμη-ίδιο          ίδιο αυτοανοσίαδιαταραχή        	ιδιοανοχής  αλλεργίαυπέρμετρη ανοσιακή απάντησηαλλεργίαλοίμωξηελαττωμένηανοσιακή απάντησηκακοήθειαανεπάρκεια  ανοσοεπιτήρησης
μηχανισμοί αυτοανοσίαςαποτυχία στον επαγόμενο από ενεργοποίηση   κυτταρικό θάνατο
διάσπαση της ανεργίας και της άγνοιας
διαταραχή ανοσοκαταστολής-ανοσορύθμισης
πολυκλωνική ενεργοποίηση αυτοαντιδρώντων κλώνων λεμφοκυττάρων
διαταραχή ιδιοτυπικού-αντιιδιοτυπικού δικτύουαυτοανοσίαενεργοποίηση αυτοαντιδρώντων κλώνων λ
παραγωγή αυτοαντισωμάτωναπό τον Ehrlich (1900).....“horror  autotoxicus”                 (παθολογική αυτοανοσία).....τον Αβραμέα(1980)“γνώθι σαυτόν” (φυσικά αυτοαντισώματα)                                         .....
..... στους Cohen (1990); Poletaev (2000)“Homunculus”- “Immunculus”δίκτυο φυσικών αυτοαντισωμάτων σε υγιή άτομαφυσιολογική αυτοανοσίαπαθολογική αυτοανοσία
φυσικά αυτοαντισώματα Landsteiner (1930)- ομάδες αίματος              (ομάδα Α  αντι-Β συγκολλητίνες)Αβραμέας (1980) – φυσικά αντισώματα(NAAbs)αντιγόνα :διατηρημένα συστατικά ιστών (ακτίνη,μυοσίνη,κερατίνη,DNA,MBP)
μόρια-ρυθμιστές(gelectin,ubiquitin,ιντερλευκίνες,ιντερφερόνη,TNF)
πρωτεΐνες stress (HSP40,47,60,70)
πρωτεΐνεςκαι ορμόνες (αλβουμίνη,θυρεοσφαιρίνη,ινσουλίνη)φυσικά αυτοαντισώματαβασικά αυτοαντιγόνα ~40000 πρωτεΐνες πρωτεϊνικό μόριο ~ 10 διαφορετικούς επιτόπους= 400000 NAAbs διαφορετικής ειδικότητας1/3 των NAAbs ελεύθερα στον ορό
2/3 συνδεδεμένα στο ιδιοτυπικό-αντιιδιοτυπικό δίκτυο
φυσιολογική συγκέντρωση IgG 13-14 mg/ml (3-4 mg/ml NAAbs)
μέση τιμή κάθε NAAbs 1μg/ml, ύπαρξη κοινών επιτόπων= 1000-2000 NAAbs διαφορετικής ειδικότητας
φυσικά αυτοαντισώματακυρίως τάξης IgM,σπάνια IgG ή IgA
κωδικοποιούνται από γονίδια της βλαστικής σειράς
περιορισμένες ή καθόλου σωματικές μεταλλάξεις
πολυδραστικότητα, πολυειδικότητα
χαμηλή χημική συγγένεια
υψηλή απληστία
εμφανίζονται από την εμβρυική ηλικία
σταθερότητα ποσοτική και ποιοτική
σχεδόν όμοια στους υγιείς immunculusιδιοσυστασιακά NAAbs
διαπλακουντιακή μεταφορά IgG   προγενετικός προγραμματισμός ανοσιακού συστήματος“επιγενετικό μητρικό ανοσιακό εντύπωμα”απόκτηση “a priori” αντίστασης κατά παθογόνων    “κληροδότηση” παθολογίας αυτοάνοσης αιτιολογίας
Β κύτταρα και φυσικά αυτοαντισώματα Β-1 κύτταρα περιτοναϊκής κοιλότητας και σπληνός
 εμβρυικής προέλευσης κύτταρα
 Β-1α (CD5+) = έκθεση σε αυτοαντιγόνα
 απαντούν σε ΤΙ-2 αντιγόνα, φυσική ανοσίαμεταβατικό στάδιο Β2ώριμο Β2(Fo)BCR/Notchνέοσχηματισμένο Β2BCRπρογονικό Β2ώριμο Β1-bMZ Β1BCR/Notchνέοσχηματισμένο Β1προγονικό Β1μεταβατικό στάδιο Β1BCRώριμο Β1-aΜοντέλο διαφοροποίησης Β1 κυττάρωνBCR?/BAFFΕνήλικαςΈμβρυο/νεογνόBCR
φυσική ανοσία και αυτοαντισώματα
Β-1α κύτταρα και παθολογίακλωνική έκπτυξη  σωματικές μεταλλάξεις
παραγωγή IL-10;
υπερέκφραση συνδιεγερτικών μορίων   (Β7-1, Β7-2)  αντιγονοπαρουσίαση
βιολογικός ρόλοςανοσορύθμιση και ομοιόσταση :
αναγνώριση και κάθαρσηενδοκυτταρίων μορίων νεκρών κυττάρων
δέσμευση τροποποιημένων μη λειτουργικών πρωτεϊνών
αντισταθμιστική αύξηση τους σε υπερέκφραση ενεργών μορίων
προστασία ασταθών ρυθμιστικών πεπτιδίων από πρωτεόλυση
μεταφορά μορίων στην ειδική θέση σύνδεσης

μηχανισμοί αυτοανοσίας φυσιολογική παθολογική αυτοανοσία