Download as PDF, PPTX
การตกผลึก
- 1. นางศศิกญญา ดอนดีไพร ั สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต ๒
- 2. การตกผลึก (Crystallization) คือการแยกของแข็งออกจากสารละลายอิ่มตัว ที่อุณหภูมิสูง เมื่ออุณหภูมิลดลงความสามารถในการละลายก็ลดลง ส่วนของตัวละลายที่มีมาก เกินพอ จะแยกตัวออกจากสารละลายเป็นของแข็งที่มีรูปทรงเลขาคณิต เรียกว่า ผลึก (Crystal) เมื่อเกิดการตกผลึก ในภาชนะจะประกอบด้วยสารละลายอิ่มตัวและผลึก ผลึก หมายถึง ของแข็งที่เป็นเนื้อเดียว ผิวมัน มีรูปทรงเรขาคณิต มีเหลี่ยมมุม ชัดเจน ผลึกเกิดจากสารละลายอิ่มตัวยวดยิ่งที่อุณหภูมิลดลง สารละลายอิ่มตัว หมายถึง สารละลายที่ไม่สามารถละลายตัวถูกละลายได้อีกเนื่องจากมีตัวถูก ละลายอยู่มากที่สุดที่อุณหภูมิห้อง สารละลายอิ่มตัวยวดยิ่ง หมายถึง สารละลายที่มีตัวถูกละลายอยู่ในปริมาณที่เกินกว่าอัตราที่ ละลายได้ที่อุณหภูมิห้อง
- 3. สารละลาย หมายถึง สารเนื้อเดียวที่เกิดจากสารบริสุทธิ์ตั้งแต่2 ชนิดขึ้นไปผสมกัน สารละลายมีองค์ประกอบ 2 ส่วน คือ ตัวทาละลาย และตัวถูกละลาย วิธีพิจารณาตัวทะละลายและตัวถูกละลายในสารละลาย 1. ถ้าตัวทาละลายและตัวถูกละลายมีสถานะต่างกัน - สารที่มีสถานะเดียวกันกับสารละลายจะเป็นตัวทาละลาย - สารที่มีสถานะต่างจากสารละลายจะเป็นตัวถูกละลาย สารละลาย สถานะ องค์ประกอบ ตัวทาละลาย ตัวถูกละลาย น้าเชื่อม ของเหลว น้า + น้าตาล น้า น้าตาล น้าเกลือ ของเหลว น้า + เกลือ น้า เกลือ น้าโซดา ของเหลว น้า + CO2 น้า CO2 ยาทิงเจอร์ฯ ของเหลว ไอโอดีน + เอทานอล เอทานอล ไอโอดีน ไอน้าในอากาศ ก๊าซ ไอน้า + อากาศ อากาศ ไอน้า
- 4. 2. ถ้าตัวทาละลายและตัวถูกละลายมีสถานะเดียวกัน - สารที่มีปริมาณมากกว่าจะเป็นตัวทาละลาย - สารที่มีปริมาณน้อยกว่าจะเป็นตัวถูกละลาย สารละลาย สถานะ องค์ประกอบ ตัวทาละลาย ตัวถูกละลาย นาก ของแข็ง ทองแดง 90% + ทองคา 10% ทองแดง 90% ทองคา 10% เหรียญห้าบาท ของแข็ง ทองแดง 75% + นิกเกิล25% ทองแดง 75% นิกเกิล25% ทองสัมฤทธิ์ ของแข็ง ทองแดง 80% + ดีบุก 20% ทองแดง 80% ดีบุก 20% ในชีวิตประจาวันการพูดถึงความเข้มข้นของสารละลายมักจะไม่ระบุเป็นค่าตัวเลขแต่จะระบุเป็น สารละลายเข้มข้นหรือสารละลายเจือจาง สารละลายเข้มข้น หมายถึง สารละลายที่มีปริมาณตัวถูกละลายมาก สารละลายเจือจาง หมายถึง สารละลายที่มีปริมาณตัวถูกละลายน้อย ความสามารถในการละลายของสารขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ซึ่งสารส่วนใหญ่ที่อุณหภูมิสูงจะละลายได้มากกว่าที่ อุณหภูมิต่า
- 5. ตัวอย่างผลึก ผลึกกามะถัน รูปร่างแปดเหลี่ยมหรือปิรามิด ผลึกกามะถัน ฐานสี่เหลี่ยม 2 อันประกบกัน รูปร่างสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ผลึกโซเดียมคลอไรด์ ผลึกจุนสี รูปร่างสี่เหลี่ยมลูกบาศก์ รูปร่างสี่เหลี่ยม
- 6. ใบงานเรือง การตกผลึก ่ 1. ผลึก คือ................................................................................................................................................ .................................................................................................................................................................... 2. สารต่างชนิดกัน จะมีรูปร่างของผลึกเหมือนกันหรือไม่..................................................................... .................................................................................................................................................................... 3. การตกผลึก หมายถึง .......................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... 4. ผลึกของสารต่อไปนี้มีรูปร่างอย่างไร โซเดียมคลอไรด์ รูปร่าง ........................................................................................................................... สารส้ม รูปร่าง ............................................................................................................................. จุนสี รูปร่าง ............................................................................................................................... 5. สารละลายอิ่มตัว หมายถึง................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... 6. สารละลายอิ่มตัวยวดยิ่ง หมายถึง....................................................................................................... ....................................................................................................................................................................
- 7. เฉลยใบงาน เรื่อง การตกผลึก 1. ผลึก คือ ของแข็งที่มีรปทรงเรขาคณิต มีเหลี่ยมมุม มีรปร่างเฉพาะ ผิวเรียบ แยกตัวออกจากสารละลายอิ่มตัว ู ู 2. สารต่างชนิดกัน จะมีรปร่างของผลึกเหมือนกันหรือไม่...........ไม่เหมือนกัน........................................................................ ู 3. การตกผลึก หมายถึง .....ปรากฎการณ์ที่ของแข็งที่เป็ นตัวถูกละลายแยกตัวออกจากสารละลายอิ่มตัว 4. ผลึกของสารต่อไปนีมีรปร่างอย่างไร ้ ู โซเดียมคลอไรด์ รูปร่าง ........สี่เปลี่ยมลูกบาศก์....................................................................................................................................... สารส้ม รูปร่าง .........แปดเหลี่ยมหรือปิรามิดฐานสี่เหลี่ยม 2 อันประกบกัน.................................................................................... จุนสี รูปร่าง .....รูปร่างสี่เหลี่ยม.......................................................................................................................................................... 5. สารละลายอิ่มตัว หมายถึง..สารละลายที่ไม่สามารถละลายตัวถูกละลายได้อีกเนื่องจากมีตัวถูกละลายอยู่มากที่สุดที่ อุณหภูมิห้อง......................................................................................................................................................................................................... 6. สารละลายอิ่มตัวยวดยิ่ง หมายถึง......สารละลายที่มีตัวถูกละลายอยู่ในปริมาณที่เกินกว่าอัตราที่ละลายได้ที่อุณหภูมิห้อง
- 8. แบบฝึกหัด เรื่อง การตกผลึก คาชี้แจง ให้นักเรียนเขียนตัวทาละลายและตัวถูกละลายของสารละลายต่อไปนี้ สารละลาย สถานะ องค์ประกอบ ตัวทาละลาย ตัวถูกละลาย น้าเชื่อม ของเหลว น้า + น้าตาล นาก ของแข็ง ทองแดง 90% + ทองคา 10% น้าเกลือ ของเหลว น้า + เกลือ เหรียญห้าบาท ของแข็ง ทองแดง 75% + นิกเกิล25% น้าโซดา ของเหลว น้า + CO2 ทองสัมฤทธิ์ ของแข็ง ทองแดง 80% + ดีบุก 20% ยาทิงเจอร์ฯ ของเหลว ไอโอดีน + เอทานอล ไอน้าในอากาศ ก๊าซ ไอน้า + อากาศ
- 9. เฉลยแบบฝึกหัด สารละลาย สถานะ องค์ประกอบ ตัวทาละลาย ตัวถูกละลาย น้าเชื่อม ของเหลว น้า + น้าตาล น้า น้าตาล นาก ของแข็ง ทองแดง 90% + ทองคา 10% ทองแดง 90% ทองคา 10% น้าเกลือ ของเหลว น้า + เกลือ น้า เกลือ เหรียญห้าบาท ของแข็ง ทองแดง 75% + นิกเกิล25% ทองแดง 75% นิกเกิล25% น้าโซดา ของเหลว น้า + CO2 น้า CO2 ทองสัมฤทธิ์ ของแข็ง ทองแดง 80% + ดีบุก 20% ทองแดง 80% ดีบุก 20% ยาทิงเจอร์ฯ ของเหลว ไอโอดีน + เอทานอล เอทานอล ไอโอดีน ไอน้าในอากาศ ก๊าซ ไอน้า + อากาศ อากาศ ไอน้า