1 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

                                               เรื่อง องค์ประกอบของสารละลาย
             สารละลาย หมายถึง สารที่เกิดจากสารบริสุทธ์ตั้งแต่ 2 ชนิด มารวมตัวกันจนเป็นสารเนือเดียว โดยไม่
                                                                                               ้
   เกิดปฏิกิริยาเคมี สารละลายมีได้หลายสถานะ คือ
             ของแข็ง เช่น นาก ทองเหลือง, ของเหลว เช่น น้้าเชื่อม น้้าเกลือ,         ก๊าซ เช่น อากาศ ก๊าซหุงต้ม
             สารละลายประกอบด้วยตัวถูกละลายและตัวท้าละลาย สารละลายที่มีตัวถูกละลาย 1 อย่างกับตัวท้าละลาย 1 อย่าง
   เช่น น้้าเกลือ คือ มีเกลือละลายในน้้า แต่สารละลายบางชนิดมีหลายอย่างปนกัน เช่นเกลือผสม น้้าตาลแล้วละลายในน้้า
             เกณฑ์ที่ใช้ในการบอกว่าสารใดเป็นตัวถูกละลาย สารใดเป็นตัวทาละลาย
   1. ถ้าตัวท้าละลายและตัวถูกละลายมีสถานะเดียวกัน สารที่มีปริมาณน้อยกว่าเรียกว่า ตัวถูกละลาย สารที่มีปริมาณ
        มากกว่าเรียกว่า ตัวท้าละลาย
   2. ถ้าตัวท้าละลายและตัวถูกละลายมีสถานะต่างกัน สารที่มีสถานะเหมือนกับสารละลายจัดว่าเป็นตัวท้าละลายและสารที่มี
        สถานะต่างไปจากสารละลายจัดว่าเป็นตัวถูกละลาย
        สารแต่ละชนิดละลายในตัวท้าละลายแต่ละชนิดได้ต่างกันและตัวท้าละลายชนิดเดียวกันจะละลายสารแต่ละชนิดได้ต่างกัน
        ด้วย เราจึงน้าความรู้จากสมบัติการละลายไปใช้ในชีวตประจ้าวันได้ เช่น สีน้ามันละลายได้ในน้้ามันสน เมือเสือผ้า
                                                             ิ                                            ่ ้
        เปื้อนสีน้ามันจึงต้องล้างด้วยน้้ามันสน เราเรียกปริมาณของตัวถูกละลายที่ละลายในสารละลายว่า ความเข้มข้นของ
        สารละลาย
                                                      แบบฝึกหัดที่ 1
   คาชี้แจง นักเรียนศึกษาข้อมูลในตารางที่ก้าหนดให้ แล้วบอกได้วาสารใดเป็นตัวท้าละลาย สารใดเป็นตัวละลาย
                                                              ่
     สารละลาย                      สถานะ                               ส่วนประกอบของสารละลาย                                                      ส่วนประกอบ
                                                                                                                                           ตัวทาละลาย ตัวละลาย
                                                                                                                                            (Solution)     (Solute)
       น้้าอัดลม                  ของเหลว         น้้า , สี , กลิ่น , น้้าตาลทราย , ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์(CO2)
     น้้าส้มสายชู                 ของเหลว         น้้า , กรดแอซิติก
         อากาศ                      ก๊าซ          ออกซิเจน 20% , ไนโตรเจน 79% , ก๊าซอื่นๆ 1%
           นาก                    ของแข็ง         ทองค้า 45% , ทองแดง 55%
      ก๊าซหุงต้ม                    ก๊าซ          โพรเพน 70% , บิวเทน 30%
           ฟิวส์                  ของแข็ง         ดีบุก 25% , ตะกั่ว 25% , บิสมัส 50%
        น้้าเชื่อม                ของเหลว         น้้า , น้้าตาล
 แอลกอฮอล์เช็ดแผล                 ของเหลว         แอลกอฮอล์ , น้้า
        น้้าโซดา                  ของเหลว         ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) , น้้า
     เหรียญบาท                    ของแข็ง         ทองแดง 75% , นิกเกิล 25%
      ทองเหลือง                   ของแข็ง         สังกะสี 10% , ทองแดง 90%
   ทิงเจอร์ไอโอดีน                ของเหลว         แอลกอฮอล์ , เกล็ดไอโอดีน
   1. สารละลายมีกี่สถานะ................................ ได้แก่..............................................................................................................
   2. กรณีท่น้าสารที่มีสถานะเดียวกันมาท้าเป็นสารละลาย นักเรียนจะทราบได้อย่างไรว่าสารใดเป็นตัวท้าละลายและสารใดเป็น
            ี
      ตัวละลาย.....................................................................................................................................................................
                                                                                  .                                                                      .
2 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

                                                เรื่อง ความเข้มข้นของสารละลาย
              ปริมาณของตัวถูกละลายในสารละลายเรียกว่า ความเข้มข้นของสารละลาย สารละลายเข้มข้น หมายถึง
   สารละลายทีมีตัวถูกละลายปนอยู่มาก สารละลายเจือจาง หมายถึง สารละลายทีมีตัวถูกละลายปนอยู่น้อย
                   ่
         การบอกหน่วยของความเข้มข้นของสารละลายเป็นค่าร้อยละดังนีคอ ้ ื
   1. ร้อยละโดยมวลต่อมวล
           ร้อยละโดยมวลต่อมวล หรือเปอร์เซ็นต์ต่อมวล เป็นการบอกมวลของตัวละลายในสารละลาย 100 กรัม เช่น
   สารละลายเกลือแกง ร้อยละ 10 โดยมวล หมายความว่า มีเกลือแกงละลายอยู่ 10 กรัมในสารละลาย 100 กรัม แสดงว่ามี
   น้้าเป็นตัวท้าละลาย เท่ากับ 100 - 10 = 90 กรัม
   สถานการณ์ ถ้าต้องการเตรียมสารละลายเกลือแกงที่มีความเข้มข้นร้อยละ 10 โดยมวล จ้านวน 200 กรัม จะต้องใช้เกลือ
         แกงกี่กรัม
   การคานวณ ต้องการสารละลายเกลือแกงเข้มขันร้อยละ 10 โดยมวล หมายความว่าต้องมีเกลือแกง 10 กรัมในสารละลาย
         100 กรัม
   วิธทา
       ี          10 x 200 = 20 กรัม
                     100
   สรุป ต้องใช้เกลือ 20 กรัม       ใช้น้า 200 - 20 = 180 กรัม
                                             แบบฝึกหัดที่ 2
   จงคานวณหาปริมาณตัวละลาย และตัวทาละลาย จากข้อมูลที่กาหนดให้ถูกต้อง
   1. เตรียมสารละลายเกลือแกง 10 % โดยมวล จ้านวน 100 กรัม
   .................................................................................................................... ..............................................................
   ............................................................................................................................. .....................................................
   ............................................................................................................................. .....................................................
   ......................................................................................................................................................... .........................
   2. เตรียมสารละลายเกลือแกง 10 % โดยมวล จ้านวน 400 กรัม
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   3. เตรียมสารละลายเกลือแกง 15 % โดยมวล จ้านวน 100 กรัม
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
   ..............................................................................................................................................................................................
3 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

   4. เตรียมสารละลายเกลือแกง 15 % โดยมวล จ้านวน 400 กรัม
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   .....................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                       .........................
   ................................................................................................
                                                                                                  ..............................................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   5. เตรียมสารละลายเกลือแกง 10 % โดยมวล จ้านวน 250 กรัม
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   ................................................................................................................................
                                                                                                                                  ..............................................................
   ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                          ......
   ...................................................................................................................
                                                                                                                     ...........................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   6. เตรียมสารละลายเกลือแกง 5 % โดยมวล จ้านวน 40 กรัม
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   .................................................................................................................................
                                                                                                                                   .............................................................
   .........................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                           .....
   ....................................................................................................................
                                                                                                                      ..........................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   7. เตรียมสารละลายเกลือแกง 15 % โดยมวล จ้านวน 200 กรัม
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   ................................................................................................................................
                                                                                                                                  ..............................................................
   ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                          ......
   ...................................................................................................................
                                                                                                                     ...........................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   8. เตรียมสารละลายเกลือแกง 25 % โดยมวล จ้านวน 80 กรัม
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   ................................................................................................................................
                                                                                                                                  ..............................................................
   ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                          ......
   ...................................................................................................................
                                                                                                                     ...........................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   9. เตรียมสารละลายเกลือแกง 8 % โดยมวล จ้านวน 150 กรัม
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
   ................................................................................................................................
                                                                                                                                  ..............................................................
   ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                          ......
   ...................................................................................................................
                                                                                                                     ...........................................................................
   .............................................................................................................................
                                                                                                                               .................................................................
4 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

   สูตร การหาความเข้มข้นร้อยละโดยมวล(%w/w)
                              ร้อยละโดยมวล = มวลของตัวถูกละลาย  100
                                            มวลของสารละลาย

                                                                                   แบบฝึกหัดที่ 3
   จงคานวณความเข้มข้นของสารต่อไปนี้ ในหน่วยร้อยละโดยมวล
   1. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์เข้มข้น 4 % โดยมวล หมายถึงอะไร
      ....................................................................................................................................................
                                                                                                                                                         .....................................
      ........................................................................................................................................................................................
                                                                                    .
   2. สารละลาย NaCl 15 % โดยมวล หมายความว่า
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................................
                                                                                                                                                  ............................................
   3. ผสม เกลือ 10 กรัม กับน้้า 240 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ..................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                       .......
      ............................................................................................................
                                                                                                                 .............................................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
   4. ผสม เกลือ 5 กรัม กับน้้า 295 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ...............................................................................................................................
                                                                                                                                    ..........................................................
      ......................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                           ...
      .................................................................................................................
                                                                                                                      ........................................................................
   5. ผสม เกลือ 5 กรัม กับน้้า 45 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ....................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                         .....................
      ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                    .
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
   6. ผสม เกลือ 5 กรัม กับน้้า 45 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ....................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                         .....................
      ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                    .
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
        ............................................................................................................................. .........................................................................
5 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

   7. ชั่งน้้าตาลทราย 20 กรัม ใส่ลงในบีกเกอร์ จากนั้นรินน้้าลงในบีกเกอร์จนมีปริมาตรของสารละลายเป็น 200 กรัม
      สารละลายน้้าตาลทรายที่เตรียมได้มีความเข้มข้นร้อยละโดยมวลเท่าไร
      ........................................................................................................................................................................................
                                                                                         .
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ...............................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                   ..........
        ......................................................................................................... .............................................................................................
   8. ชั่งน้้าตาลทราย 10 กรัม ใส่ลงในบีกเกอร์ จากนั้นรินน้้าลงในบีกเกอร์จนมีปริมาตรของสารละลายเป็น 500 กรัม
      สารละลายน้้าตาลทรายที่เตรียมได้มีความเข้มข้นร้อยละโดยมวลเท่าไร
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ....................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                         .....................
      ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                    .
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
        .................................................................................................................................. ....................................................................
   9. ถ้ามีน้าตาล จ้านวน 500 กรัม แล้วน้ามาละลายน้้า จ้านวน 1000 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ......................................................................................................................................
                                                                                                                                           ...................................................
      .........................................................................................................................................................................................
      ........................................................................................................................
                                                                                                                             .................................................................
        ............................................................................................................................. .........................................................................
   10. ถ้ามีน้าตาล จ้านวน 500 กรัม แล้วน้ามาละลายน้้าจนได้สารละลาย 1000 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด
       .............................................................................................................
                                                                                                                   ............................................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .................................................................................................................................................
                                                                                                                                                       ........................................
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                 .
        ............................................................................................................................. .........................................................................
   11. จงค้านวณหาความเข้มข้นเป็นร้อยละโดยมวลของสารละลายโซเดียมคลอไรด์ 50 กรัม ในน้้า 200 กรัม
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                            .
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
6 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

   ความเข้มข้นของสารละลาย : บอกปริมาณของ ตัวถูกละลาย ที่ละลายอยู่ใน สารละลาย
          ร้อยละ (Percent)
     1.1 ร้อยละโดยมวล =                                                                                100
            (%w/w)
     1.2 ร้อยละโดยปริมาตร                             =                                                              100
            (%v/v)
     1.3 ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร =                                                                                 100
            (%w/v)
   เช่น สารละลาย NaCl เข้มข้น                                            สารละลาย CH3COOH เข้มข้น                                                สารละลาย KI เข้มข้น
        ร้อยละ 10 โดยมวล                                                 ร้อยละ 15 โดยปริมาตร                                                    ร้อยละ 15 โดยมวลต่อปริมาตร
   อธิบายได้ว่า
       สารละลาย........................... g                             สารละลาย........................... cm3                  สารละลาย........................... cm3
       NaCl..................................... g                       CH3COOH.......................... cm3                    KI.......................................... g
                                                                                                                                3
       น้้า......................................... g                         น้้า......................................... cm

                                                                                    แบบฝึกหัดที่ 4
   1. น้าเอทานอลปริมาตร 30 cm3 มาผสมกับน้้าปริมาตร 470 cm3 จะได้สารละลายเอทานอลมีความเข้มข้นร้อยละเท่าไรโดย
      ปริมาตร
      .........................................................................................................................................................................................
      ........................................................................................................................
                                                                                                                             .................................................................
      ............................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                 .............................
      .......................................................................................................................................
                                                                                                                                            ..................................................
        .............................................................................................................................................................................................. ........

   2. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์จ้านวน 2 บีกเกอร์ มีความเข้มข้นและปริมาตร ดังรูป
                                                           เข้มข้น 20%w/v                                               เข้มข้น 10%w/v
                                                           จำนวน 10 cm3                                                 จำนวน 30 cm3
        ............................................................................................................................. .........................................................................
        .......................................................................................................................................
                                                                                                                                             ..................................................
        .............................................................................................................................................................................................. ........
        .......................................................................................................................................
                                                                                                                                             ..................................................
        .............................................................................................................................................................................................. ........
        .......................................................................................................................................
                                                                                                                                             ..................................................
        .............................................................................................................................................................................................. ........
        .......................................................................................................................................
                                                                                                                                             ..................................................
7 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

   3. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์จ้านวน 2 บีกเกอร์ มีความเข้มข้นและปริมาตร ดังรูป
                                                           เข้มข้น 5%w/v                                                 เข้มข้น 2%w/v
                                                           จำนวน 15 cm3                                                  จำนวน 10 cm3

                                          1                                                      2
        เมื่อน้าบีกเกอร์ทั้งสองมาเทรวมกัน จะได้สารละลายเข้มข้นกี่เปอร์เซ็นต์โดยมวลต่อปริมาตร
        ........................................................................................................................................................................................
                                                                                   .
        .............................................................................................................................
                                                                                                                                    ............................................................
        .............................................................................................................................
                                                                                                                                    ............................................................
        .............................................................................................................................
                                                                                                                                    ............................................................
        .......................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                             ..................
        ................................................................................................. .....................................................................................................
        .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
        ............................................................................................................................. .........................................................................

   4. โลหะผสมชนิดหนึ่งประกอบด้วยทองแดง 60 กรัม และดีบุก 20 กรัม โลหะผสมนีมีทองแดงอยู่ร้อยละเท่าใดโดยมวล                        ้
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ...........................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                               ..............
      .....................................................................................................
                                                                                                          ....................................................................................
        ............................................................................................................................. .........................................................................

   5. สารในข้อใดมีความเข้มข้นสูงสุด
      ก. สารละลายกลูโคส 100 cm3 มีกลูโคส 30 กรัม
      ข. สารละลายกลูโคส 250 cm3 มีกลูโคส 70 กรัม
      ค. สารละลายกลูโคส 350 cm3 มีกลูโคส 100 กรัม
      ง. สารละลายกลูโคส 450 cm3 มีกลูโคส 120 กรัม
      วิธคิด
          ี
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .....................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                          ....................
      ................................................................................................
                                                                                                     .........................................................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
        ................................................................................................................................... ...................................................................
        .............................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                   ............
8 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

            2. ความเข้มข้นหน่วยส่วนในล้านส่วน (part per million ใช้สัญลักษณ์ ppm)
            เป็นหน่วยที่บอกปริมาณตัวละลายเป็นมวลหรือปริมาตรทีละลายในสารละลาย 1 ล้านหน่วยและ 1 พันล้านหน่วย
                                                                       ่
      ตามล้าดับ ใช้ในกรณีท่สารละลายเจือจางมากๆ หรือตัวละลายมีปริมาตรน้อยมาก
                                   ี
      เช่น                สารละลาย HCl เข้มข้น 3 ppm
      หมายความว่า ในสารละลาย 1,000,000 ส่วน มี HCl ละลายอยู่ 3 ส่วน
      เขียนความสัมพันธ์ได้ดังนี้
                     ppm โดยมวล              = มวลของตัวถูกละลาย X 106
                                                 มวลของสารละลาย
                     ppm โดยปริมาตร = ปริมาตรตัวถูกละลาย X 106
                                                 ปริมาตรของสารละลาย
                     ppm โดยมวลต่อปริมาตร = มวลตัวถูกละลาย X 106
                                                       ปริมาตรของสารละลาย
      ตัวอย่าง น้้าทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมแห่งหนึ่งตรวจพบว่า ในน้้าทิ้ง 100 กรัม มีตะกั่วเจือปน 0.001 กรัม
      จงหาว่ามีตะกั่วเจือปนอยู่ในน้้าทิ้งคิดเป็นกี่ ppm
      วิธทา
          ี          ppm                    = มวลของตัวละลาย (g) X 106
                                                มวลของสารละลาย (g)
                                            = มวลตะกั่วหนัก 0.001 (g) X 106
                                                      น้้า 100 (g)
                                            = มวลของตะกั่ว 0.001 (g) X 106
                                               มวลของสารละลาย 100 (g)
                                               = 1X10-5X106
                 ดังนั้นในน้้าทิ้งมีตะกั่วเจือปนอยู่ 10 ppm
      ความรู้เพิ่มเติม 1,000,000               = 106
                          1 ลิตร (l)           = 1,000 cm3 = 103 cm3         = 1 dm3
                          1 กิโลกรัม(kg) = 1,000 g              = 103 g
                          1 มิลลิกรัม(mg) = 10-3 g
                          1 ไมโครกรัม(g)= 10-6 g
      ชวนคิด จงเปลี่ยนหน่วยต่อไปนีให้ถูกต้อง ้
1. 5 กรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                 ่                                                       2. 2.5 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                                                                                              ่
วิธีทา 5 g 
                     1 kg
                              = 5 kg = 0.005 kg = 5 10-3 kg                ……………………………………………………………………………………………
                   1,000 g 1,000                                            ……………………………………………………………………………………………
         (การเปลี่ยนหน่วยวิธนเรียกว่าการเทียบแฟคเตอร์)
                                     ี ี้
                                                                            ……………………………………………………………………………………………
3. 2 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีคาเท่ากับกี่ ลิตร่                              4. 0.1 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                                                                                            ่
……………………………………………………………………………………………                                         ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………                                         ……………………………………………………………………………………………
9 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ


   5. 0.001 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม
                        ่                                                                                   6. 5 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                                                                              ่
   ……………………………………………………………………………………………                                                                      ……………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………                                                                    ……………………………………………………………………………………………
   ………………………………………………………………………………………                                                                        ……………………………………………………………………………………………

   7. 20 ลิตร มีคาเท่ากับกี่ ลูกบาศก์เซนติเมตร
                 ่                                                                                          8. 0.1 มิลลิกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                                                                                                                                ่
   ……………………………………………………………………………………………                                                                      ……………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………                                                                    ……………………………………………………………………………………………
   ………………………………………………………………………………………                                                                        ……………………………………………………………………………………………
   9. 3 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม
                    ่                                                                                       10. 0.002 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม
                                                                                                                                      ่
   ……………………………………………………………………………………………                                                                      ……………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………                                                                    ……………………………………………………………………………………………
   ………………………………………………………………………………………                                                                        ……………………………………………………………………………………………

                                                แบบฝึกหัดที่ 5
   1. จงหาความเข้มข้นของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) ในหน่วย ppm โดยปริมาตร เมื่อพบว่าอากาศที่มีปริมาตร 2 ลิตร มี
      คาร์บอนไดออกไซด์อยู่ 0.5 cm3
                                                                     3
        วิธทา
           ี                  ปริมาตรสารละลาย(อากาศ) = 2 l  1,000 cm =2  103 cm3
                                                                                                 1          l
                                                                                            3
                           ปริมาตรตัวถูกละลาย(CO2) = 0.5 cm
              ppm โดยปริมาตร = ปริมาตรตัวถูกละลาย X 106
                                                        ปริมาตรของสารละลาย
   2. ต้องการเตรียม สารละลายคลอรีน 100 ppm ปริมาณ 10 กิโลกรัม จะต้องใช้คลอรีนกี่กรัม
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
      ..........................................................................................................................................
                                                                                                                                               ...............................................
      .........................................................................................................................................................................................
        ........................................................................................................................... ...........................................................................
   3. นมผงที่บรรจุในกระป๋องชนิดหนึ่งมีตะกั่ว(Pb) เจือปนอยู่ 2 ppm จงค้านวณหาว่าในขวดนมขนาด 460 cm3 จะมี Pb อยู่กี่
      กรัม
      ...............................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                    ..........
      ..........................................................................................................
                                                                                                               ...............................................................................
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
        ............................................................................................................................. .........................................................................
   4. ปรอท 0.01 กรัม ในเนือปลา 10 กรัม จะมีคากี่ ppm
                                           ้                                  ่
      .............................................................................................................................
                                                                                                                                 ............................................................
      ..............................................................................................................................
                                                                                                                                  ...........................................................
10 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

    5. น้าตัวอย่างชนิดหนึงมีแคดเมียมเข้มข้น 62.0 ppm ถ้าชาวบ้านน้าน้้าดังกล่าวมาดืมจ้านวน 100 ml ชาวบ้านจะได้แคดเมียม
                                    ่                                                                                         ่
       เข้าไปในร่างกายกีกรัม      ่
       ............................................................................................................................
                                                                                                                                 .............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
         ............................................................................................................................................................... .......................................
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                  .
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
    6. จากการวิเคราะห์หาโลหะหนักในเนือปลาจ้านวน 100 กรัม พบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ 0.01 ppm โลหะหนักมีมวล
                                                            ้
       กี่กรัม
       .........................................................................................................................................................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
         ............................................................................................................................. .........................................................................
       .................................................................................................................................................
                                                                                                                                                       ........................................
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                  .
    7. จงตอบค้าถามต่อไปนีในหน่วย ppm     ้
       ก. ปรอท(Hg) 2 mg ละลายน้้า 1 kg คิดเป็นหน่วยความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนัก
              .............................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                          .....................
              ..............................................................................................................
                                                                                                                           ....................................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              ..............................................................................................................................
                                                                                                                                           ....................................................
                                                                        3
       ข. ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) 0.1 cm ละลายน้้า 105 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยปริมาตร
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              ...................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                ...............................
              .................................................................................................................................................................................
                                                                                           .
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
       ค. ก๊าซออกซิเจน (O2) 10 mg ละลายน้้า 100 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนักต่อปริมาตร
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              ......................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                   ............................
              .................................................................................................................................................................................
                                                                                              .
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
11 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

                                           แบบฝึกหัดเพิ่มเติม การเปลี่ยนหน่วย
1. 2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                  ่                                        2. 2 กรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                           ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
3. 0.2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                    ่                                      4. 0.2 กรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                             ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
5. 2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม
                  ่                                        6. 2 มิลลิกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                                 ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
7. 0.2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม
                    ่                                      8. 0.2 มิลลิกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                                     ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
9. 2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม
                  ่                                        10. 2 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                                   ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
11. 0.2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม
                    ่                                      12. 0.2 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม
                                                                                       ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
13. 4 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                      ่                                    14. 4 ลิตร มีคาเท่ากับกี่ ลูกบาศก์เซนติเมตร
                                                                         ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
15. 0.04 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม
                          ่                                16. 4 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีคาเท่ากับกี่ ลิตร
                                                                                          ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
17. 0.4 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม
                        ่                                  18. 0.04 dm3 มีคาเท่ากับกี่ ลิตร
                                                                               ่
……………………………………………………………………………………………                           ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………                        ……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………                              ……………………………………………………………………………………………
12 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

                                     แบบฝึกหัดเพิ่มเติม ความเข้มข้นของสารในหน่วยส่วนในล้านส่วน (ppm)
    1. จงหาความเข้มข้นของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) ในหน่วย ppm โดยปริมาตร เมื่อพบว่าอากาศที่มีปริมาตร 2 ลิตร มี
       คาร์บอนไดออกไซด์อยู่ 0.1 cm3
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
         ................................................................................................................................................................... ...................................
         ......................................................................................................................................................................................................
    2. ต้องการเตรียม สารละลายคลอรีน 100 ppm ปริมาณ 10 กิโลกรัม จะต้องใช้คลอรีนกี่มิลลิกรัม
               .............................................................................................................................
                                                                                                                                          ....................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .......................................................................................................................................................
                                                                                                                                                            ..................................
         ......................................................................................................................................................................................................
         .......................................................................................................................... ............................................................................
    3. นมผงที่บรรจุในกระป๋องชนิดหนึ่งมีตะกั่ว(Pb) เจือปนอยู่ 2 ppm จงค้านวณหาว่าในขวดนมขนาด 500 cm3 จะมี Pb อยู่กี่
       กรัม
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
         ................................................................................................................................................................................ ......................
         ......................................................................................................................................................................................................
    4. ปรอท 0.001 มิลลิกรัม ในเนือปลา 10 กรัม จะมีคากี่ ppm
                                                     ้                                   ่
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                  ............
         ....................................................................................................... ...............................................................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                       ........................
    5. น้าตัวอย่างชนิดหนึงมีแคดเมียมเข้มข้น 2.0 ppm ถ้าชาวบ้านน้าน้้าดังกล่าวมาดืมจ้านวน 100 ml ชาวบ้านจะได้แคดเมียม
                                    ่                                                                                        ่
       เข้าไปในร่างกายกีกรัม      ่
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
         ................................................................................................................................................................ ......................................
         ........................................................................................................................................................................................
                                                                                    .
13 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

    6. จากการวิเคราะห์หาโลหะหนักในเนือปลาจ้านวน 10 กรัม พบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ 0.1 ppm โลหะหนักมีมวลกี่
                                                            ้
       กรัม
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                  ............................................................
         .................................................................................................................................................................................. ....................
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                    .
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
    7. จากการวิเคราะห์หาโลหะหนักในเนือปลาจ้านวน 10 กรัม พบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ 0.01 ppm โลหะหนักมีมวลกี่
                                                            ้
       มิลลิกรัม
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                            .
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
         ............................................................................................................................. .........................................................................
       ..................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                        .......................
       ........................................................................................................................................................................................
                                                                                                   .
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
    8. จงตอบค้าถามต่อไปนีในหน่วย ppm    ้
       ก. ปรอท(Hg) 2 g ละลายน้้า 10 kg คิดเป็นหน่วยความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนัก
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              ...........................................................................................................................................
                                                                                                                                                        .......................................
              .................................................................................................................................................................................
                                                                                    .
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
                                                                     3
       ข. ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) 1 cm ละลายน้้า 10 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยปริมาตร
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              .............................................................................................................................
                                                                                                                                          .....................................................
              ...................................................................................................................................
                                                                                                                                                ...............................................
              ..................................................................................................................................................................................
       ค. ก๊าซออกซิเจน (O2) 10 mg ละลายน้้า 100 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนักต่อปริมาตร
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       .............................................................................................................................
                                                                                                                                   ............................................................
       ....................................................................................................................................................................................
                                                                                                                                                                                          .....
14 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

    3. ความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยโมลาริตหรือโมลาร์ (molarity : M)
                                                   ี
           โมลาริตี หรือ โมลาร์ เป็นหน่วยความเข้มข้น ที่เป็นอัตราส่วนของจ้านวนโมลของตัวถูกละลายที่อยู่ในสารละลาย
    ปริมาตร 1 ลิตร (L) จะเขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ M สามารถเขียนเป็นสูตรได้ดังนี้

                            โมลาร์ มีหน่วยเป็น mol /l =

    ปริมาตรของสารละลาย โดยทั่วไปจะบอกเป็นหน่วยมิลลิลิตร (ml) ดังนั้น ความสัมพันธ์หน่วยของปริมาตร ระหว่าง มิลลิลิตร
    กับ ลิตร เป็นดังนี้ 1 l = 1000 ml

              โมล
           โมล คือ หน่วยของปริมาณสารหน่วยหนึ่ง โมลเป็นหน่วยที่ใช้ในการก้าหนดอนุภาคต่างๆ อาจเป็นโมเลกุล อะตอม
    หรือไอออน ก็ได้
           ถ้าเป็นโมล จะเป็นโมลโมเลกุล เช่น H2O H2SO4 1 โมลโมเลกุล มีมวลเท่ากับมวลโมเลกุล มีหน่วยเป็นกรัม
           ถ้าเป็นอะตอม จะเป็นโมลอะตอม เช่น Na K Ca 1 โมลอะตอม มีมวลเท่ากับมวลอะตอม มีหน่วยเป็นกรัม
           ถ้าเป็นไอออน จะเป็นโมลไอออน เช่น NH4+ K+ Ca2+ 1 โมลไอออน มีมวลเท่ากับมวลไอออน มีหน่วยเป็นกรัม

               การหามวลอะตอม 1 โมล

                                      หามวลอะตอมจากตารางธาตุ เช่น O (ออกซิเจน) 1 โมล มีมวลอะตอมเท่ากับ 16
                                                                  Ca (แคลเซียม) 1 โมล มีมวลอะตอมเท่ากับ 40

                การหามวลโมเลกุล 1 โมล
    การหามวลโมเลกุลหาได้จากการเอามวลอะตอมของธาตุทั้งหมดในสูตรโมเลกุลนั้นมารวมกัน
    ตัวอย่าง H2O มีมวลโมเลกุลเท่าใด                       H2SO4 มีมวลโมเลกุลเท่าใด
             มวลอะตอม H = 1                               มวลอะตอม H = …………..
             มวลอะตอม O = 16                              มวลอะตอม S = …………..
       ดังนั้น มวลโมเลกุล H2O = (21)+16 = 18 g/mol       มวลอะตอม O = …………..
                                                       ดังนั้น มวลโมเลกุล H2SO4 =…………………………………………
                    การหามวลไอออน 1 โมล
    การหามวลไอออน หาได้จากการเอามวลอะตอมของธาตุทั้งหมดในสูตรโมเลกุลนั้นมารวมกันกรณีที่เป็นสารประกอบ แต่ถา ้
    เป็นธาตุเดี่ยวมวลไอออน 1 โมลมีคาเท่ากับมวลอะตอมที่เปิดหาได้จากตารางธาตุ
                                    ่
    ตัวอย่าง Ca2+ มีมวลไอออน = 40 g/mol                   SO42- มีมวลไอออน = 32 + (164) =32+64 =96 g/mol
               NH4+ มีมวลไอออนเท่าใด
              มวลอะตอม N = …………..
              มวลอะตอม H = …………..
        ดังนั้น มวลไอออน NH4+ = …………..
15 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

                                                     แบบฝึกหัดที่ 6
    1. จงหามวลอะตอมของธาตุต่อไปนี้
    สัญลักษณ์    ชื่อธาตุ      ชื่อธาตุ           มวลอะตอม สัญลักษณ์    ชื่อธาตุ       ชื่อธาตุ      มวล
                                                                                                    อะตอม
        H          Hydrogen       ไฮโดรเจน                  Na            Sodium           โซเดียม
       He            Helium         ฮีเลียม                Mg          Magnesium         แมกนีเซียม
        Li          Lithium         ลิเทียม                 Al          Aluminium        อะลูมิเนียม
       Be          Beryllium      เบริลเลียม                Si            Silicon          ซิลิคอน
        B            Boron          โบรอน                   P          Phosphorus        ฟอสฟอรัส
        C            Carbon        คาร์บอน                  S              Sulfur          ซัลเฟอร์
        N           Nitrogen      ไนโตรเจน                  Cl           Chlorine          คลอรีน
        O           Oxygen        ออกซิเจน                  Ar             Argon          อาร์กอน
        F           Fluorine       ฟลูออรีน                 K           Potassium       โพแทสเซียม
       Ne             Neon          นีออน                   Ca           Calcium          แคลเซียม
    2. จงหามวลอะตอมโมเลกุลของสารต่อไปนี้
        2.1 แอสไพริน ( C9H8O4 )                            2.7 แคลเซียมไฮดรอกไซด์ ( Ca(OH)2 )
        ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
        ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
        ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
        2.2 กรดแอซีติก ( CH3COOH )                         2.8 โซดาไฟหรือโซเดียมไฮดรอกไซด์ ( NaOH )
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
        2.3 วิตามินซี ( C6H8O6 )                           2.9 ผงฟูหรือโซเซียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต ( NaHCO3 )
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
        2.4 กรดไนตริก ( HNO3 )                             2.10 น้้าตาลกลูโคส ( C6H12O6 )
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
        2.5 แก๊สมีเทน ( CH4 )                              2.11 อะลูมิเนียมซัลเฟต ( Al2(SO4)3• 24H2O )
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       2.6 ด่างทับทิมหรือโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต ( KMnO4 ) 2.12 แอมโมเนีย ( NH3 )
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
       ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………
16 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ


        จานวนโมลกับมวลของสาร

    สารใดๆ 1 โมล มีมวลเท่ากับมวลอะตอม หรือมวลโมเลกุล หน่วยเป็นกรัม เราจะได้ความสัมพันธ์ของโมล คือ


                            g
       หรือ         n=               เมื่อ n = จ้านวนโมล        g = มวลเป็นกรัม       M.W. = มวลโมเลกุลหรือมวลอะตอม
                           M .W
    ตัวอย่าง แคลเซียม ( Ca) 20 กรัม มีคาเท่ากับกี่โมล
                                       ่
                            g
    วิธทา สูตร
       ี            n=               g = 20 กรัม        M.W.(มวลอะตอมของ Ca ) = 40 กรัม/โมล
                           M .W
                    แทนค่า n= 20 g g         = 0.5 mol
                              40
                                      mol
                    ตอบ แคลเซียม ( Ca) 20 กรัม มีคาเท่ากับ 0.5 โมล
                                                  ่

    ตัวอย่าง แก๊สมีเทน ( CH4 ) 36 กรัม มีคาเท่ากับกี่โมล
                                          ่
                                    g
       วิธทา
          ี         สูตร     n=               g = 36 กรัม       M.W. (มวลโมเลกุลของ CH4) = 12 + (14) =16 กรัม/โมล
                                   M .W
                                  32 g
                    แทนค่า n=                = 2 mol
                                  16 g
                                       mol
                    ตอบ แก๊สมีเทน ( CH4 ) 36 กรัม มีคาเท่ากับ 2 โมล
                                                     ่

                                                           แบบฝึกหัดที่ 7
    คาชี้แจง จงหาจ้านวนโมลของสารที่ก้าหนดให้ต่อไปนี้
    1. ไนโตรเจน (N) 2.8 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    2. เหล็ก ( Fe ) 500 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    3. อะลูมิเนียม ( Al ) 2.6 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
17 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

    4. โพแทสเซียม 0.39 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    5. กรดซัลฟิวริก (H2SO4) 0.98 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    6. แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ( CO2 ) 396 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    7. น้้า ( H2O ) 0.36 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    8. เอทานอล ( C2H5OH ) 20 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    9. โซเดียมไฮดรอกไซด์ ( NaOH ) 25 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
    10. แก๊สแอมโมเนีย ( NH3 ) 10.25 กรัม
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........……………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
18 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ


                          การหาความเข้มข้นของสารละลายในหน่วย โมลาร์(mol/l หรือ mol/dm3)


                    สูตร โมลาร์ (mol/l หรือ mol/dm3) =

    ตัวอย่าง สารละลายเกลือแกงความเข้มข้น 1 mol/l หมายความว่าอย่างไร
            ปริมาตรสารละลาย 1 ลิตร หรือ 1,000 cm3 มีเกลือแกง (NaCl) ละลายอยู่ 1 โมล หรือ 58.5 กรัม
            สารละลายเกลือแกงความเข้มข้น 0.1 mol/l หมายความว่าอย่างไร
            ปริมาตรสารละลาย 1 ลิตร หรือ 1,000 cm3 มีเกลือแกง (NaCl) ละลายอยู่ 0.1 โมล หรือ 0.158.5 = 5.85 กรัม

                                                       แบบฝึกหัดที่ 8
         สารละลาย             ตัวถูกละลาย     จ้านวนโมลตัว     มวลโมเลกุลตัวถูกละลาย        มวลของตัวถูกละลาย
                                                ถูกละลาย
 สารละลายเกลือแกง(NaCl)         เกลือแกง         0.1 โมล           23 + 35.5 = 58.5    จาก n =    g
 0.1 mol/l                        (NaCl)                                                         M .W
                                                                                                  g
                                                                                           0.1 =
                                                                                                 58.5
                                                                                         g = 0.158.5 = 5.85 กรัม
 สารละลายกรดซัลฟิวริก
 (H2SO4) 2 mol/l




 สารละลายกรดไนตริก
 (HNO3) 0.02 mol/l

 สารละลายแคลเซียมคลอ
 ไรด์ (CaCl2) 0.5 mol/l



 สารละลายกรดแอซิติก
 (CH3COOH) 0.001 mol/dm3
19 วิทยาศาสตร์ ม.1 [สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ

         สารละลาย             ตัวถูกละลาย     จ้านวนโมลตัว   มวลโมเลกุลตัวถูกละลาย   มวลของตัวถูกละลาย
                                                ถูกละลาย
 สารละลายคอปเปอร์
 (II)ซัลเฟต (CuSO4) 0.05
 mol/dm3



 สารละลายเลด(II)ไนเตรต
 ( Pb(NO3)2 ) 2 mol/dm3




 สารละลายโพแทสเซียมเปอร์
 แมงกาเนต(KMnO4) 0.3
 mol/dm3




 สารละลายอะลูมิเนียมไฮ
 ดรอกไซด์( Al(OH)2 ) 3
 mol/dm3




 สารละลายแอมโมเนียมไน
 เตรต(NH4NO3) 2 mol/dm3




 สารละลายซิงค์ซัลเฟต
 (ZnSO4) 4 mol/dm3

สารละลาย

  • 1.
    1 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ เรื่อง องค์ประกอบของสารละลาย สารละลาย หมายถึง สารที่เกิดจากสารบริสุทธ์ตั้งแต่ 2 ชนิด มารวมตัวกันจนเป็นสารเนือเดียว โดยไม่ ้ เกิดปฏิกิริยาเคมี สารละลายมีได้หลายสถานะ คือ ของแข็ง เช่น นาก ทองเหลือง, ของเหลว เช่น น้้าเชื่อม น้้าเกลือ, ก๊าซ เช่น อากาศ ก๊าซหุงต้ม สารละลายประกอบด้วยตัวถูกละลายและตัวท้าละลาย สารละลายที่มีตัวถูกละลาย 1 อย่างกับตัวท้าละลาย 1 อย่าง เช่น น้้าเกลือ คือ มีเกลือละลายในน้้า แต่สารละลายบางชนิดมีหลายอย่างปนกัน เช่นเกลือผสม น้้าตาลแล้วละลายในน้้า เกณฑ์ที่ใช้ในการบอกว่าสารใดเป็นตัวถูกละลาย สารใดเป็นตัวทาละลาย 1. ถ้าตัวท้าละลายและตัวถูกละลายมีสถานะเดียวกัน สารที่มีปริมาณน้อยกว่าเรียกว่า ตัวถูกละลาย สารที่มีปริมาณ มากกว่าเรียกว่า ตัวท้าละลาย 2. ถ้าตัวท้าละลายและตัวถูกละลายมีสถานะต่างกัน สารที่มีสถานะเหมือนกับสารละลายจัดว่าเป็นตัวท้าละลายและสารที่มี สถานะต่างไปจากสารละลายจัดว่าเป็นตัวถูกละลาย สารแต่ละชนิดละลายในตัวท้าละลายแต่ละชนิดได้ต่างกันและตัวท้าละลายชนิดเดียวกันจะละลายสารแต่ละชนิดได้ต่างกัน ด้วย เราจึงน้าความรู้จากสมบัติการละลายไปใช้ในชีวตประจ้าวันได้ เช่น สีน้ามันละลายได้ในน้้ามันสน เมือเสือผ้า ิ ่ ้ เปื้อนสีน้ามันจึงต้องล้างด้วยน้้ามันสน เราเรียกปริมาณของตัวถูกละลายที่ละลายในสารละลายว่า ความเข้มข้นของ สารละลาย แบบฝึกหัดที่ 1 คาชี้แจง นักเรียนศึกษาข้อมูลในตารางที่ก้าหนดให้ แล้วบอกได้วาสารใดเป็นตัวท้าละลาย สารใดเป็นตัวละลาย ่ สารละลาย สถานะ ส่วนประกอบของสารละลาย ส่วนประกอบ ตัวทาละลาย ตัวละลาย (Solution) (Solute) น้้าอัดลม ของเหลว น้้า , สี , กลิ่น , น้้าตาลทราย , ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) น้้าส้มสายชู ของเหลว น้้า , กรดแอซิติก อากาศ ก๊าซ ออกซิเจน 20% , ไนโตรเจน 79% , ก๊าซอื่นๆ 1% นาก ของแข็ง ทองค้า 45% , ทองแดง 55% ก๊าซหุงต้ม ก๊าซ โพรเพน 70% , บิวเทน 30% ฟิวส์ ของแข็ง ดีบุก 25% , ตะกั่ว 25% , บิสมัส 50% น้้าเชื่อม ของเหลว น้้า , น้้าตาล แอลกอฮอล์เช็ดแผล ของเหลว แอลกอฮอล์ , น้้า น้้าโซดา ของเหลว ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) , น้้า เหรียญบาท ของแข็ง ทองแดง 75% , นิกเกิล 25% ทองเหลือง ของแข็ง สังกะสี 10% , ทองแดง 90% ทิงเจอร์ไอโอดีน ของเหลว แอลกอฮอล์ , เกล็ดไอโอดีน 1. สารละลายมีกี่สถานะ................................ ได้แก่.............................................................................................................. 2. กรณีท่น้าสารที่มีสถานะเดียวกันมาท้าเป็นสารละลาย นักเรียนจะทราบได้อย่างไรว่าสารใดเป็นตัวท้าละลายและสารใดเป็น ี ตัวละลาย..................................................................................................................................................................... . .
  • 2.
    2 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ เรื่อง ความเข้มข้นของสารละลาย ปริมาณของตัวถูกละลายในสารละลายเรียกว่า ความเข้มข้นของสารละลาย สารละลายเข้มข้น หมายถึง สารละลายทีมีตัวถูกละลายปนอยู่มาก สารละลายเจือจาง หมายถึง สารละลายทีมีตัวถูกละลายปนอยู่น้อย ่ การบอกหน่วยของความเข้มข้นของสารละลายเป็นค่าร้อยละดังนีคอ ้ ื 1. ร้อยละโดยมวลต่อมวล ร้อยละโดยมวลต่อมวล หรือเปอร์เซ็นต์ต่อมวล เป็นการบอกมวลของตัวละลายในสารละลาย 100 กรัม เช่น สารละลายเกลือแกง ร้อยละ 10 โดยมวล หมายความว่า มีเกลือแกงละลายอยู่ 10 กรัมในสารละลาย 100 กรัม แสดงว่ามี น้้าเป็นตัวท้าละลาย เท่ากับ 100 - 10 = 90 กรัม สถานการณ์ ถ้าต้องการเตรียมสารละลายเกลือแกงที่มีความเข้มข้นร้อยละ 10 โดยมวล จ้านวน 200 กรัม จะต้องใช้เกลือ แกงกี่กรัม การคานวณ ต้องการสารละลายเกลือแกงเข้มขันร้อยละ 10 โดยมวล หมายความว่าต้องมีเกลือแกง 10 กรัมในสารละลาย 100 กรัม วิธทา ี 10 x 200 = 20 กรัม 100 สรุป ต้องใช้เกลือ 20 กรัม ใช้น้า 200 - 20 = 180 กรัม แบบฝึกหัดที่ 2 จงคานวณหาปริมาณตัวละลาย และตัวทาละลาย จากข้อมูลที่กาหนดให้ถูกต้อง 1. เตรียมสารละลายเกลือแกง 10 % โดยมวล จ้านวน 100 กรัม .................................................................................................................... .............................................................. ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... ......................................................................................................................................................... ......................... 2. เตรียมสารละลายเกลือแกง 10 % โดยมวล จ้านวน 400 กรัม .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. 3. เตรียมสารละลายเกลือแกง 15 % โดยมวล จ้านวน 100 กรัม .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................................
  • 3.
    3 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 4. เตรียมสารละลายเกลือแกง 15 % โดยมวล จ้านวน 400 กรัม ............................................................................................................................. ................................................................. ............................................................................................................................. ................................................................. ..................................................................................................................................................................... ......................... ................................................................................................ .............................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................................. 5. เตรียมสารละลายเกลือแกง 10 % โดยมวล จ้านวน 250 กรัม ............................................................................................................................. ................................................................. ................................................................................................................................ .............................................................. ........................................................................................................................................................................................ ...... ................................................................................................................... ........................................................................... ............................................................................................................................. ................................................................. 6. เตรียมสารละลายเกลือแกง 5 % โดยมวล จ้านวน 40 กรัม ............................................................................................................................. ................................................................. ................................................................................................................................. ............................................................. ......................................................................................................................................................................................... ..... .................................................................................................................... .......................................................................... ............................................................................................................................. ................................................................. 7. เตรียมสารละลายเกลือแกง 15 % โดยมวล จ้านวน 200 กรัม ............................................................................................................................. ................................................................. ................................................................................................................................ .............................................................. ........................................................................................................................................................................................ ...... ................................................................................................................... ........................................................................... ............................................................................................................................. ................................................................. 8. เตรียมสารละลายเกลือแกง 25 % โดยมวล จ้านวน 80 กรัม ............................................................................................................................. ................................................................. ................................................................................................................................ .............................................................. ........................................................................................................................................................................................ ...... ................................................................................................................... ........................................................................... ............................................................................................................................. ................................................................. 9. เตรียมสารละลายเกลือแกง 8 % โดยมวล จ้านวน 150 กรัม ............................................................................................................................. ................................................................. ................................................................................................................................ .............................................................. ........................................................................................................................................................................................ ...... ................................................................................................................... ........................................................................... ............................................................................................................................. .................................................................
  • 4.
    4 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ สูตร การหาความเข้มข้นร้อยละโดยมวล(%w/w) ร้อยละโดยมวล = มวลของตัวถูกละลาย  100 มวลของสารละลาย แบบฝึกหัดที่ 3 จงคานวณความเข้มข้นของสารต่อไปนี้ ในหน่วยร้อยละโดยมวล 1. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์เข้มข้น 4 % โดยมวล หมายถึงอะไร .................................................................................................................................................... ..................................... ........................................................................................................................................................................................ . 2. สารละลาย NaCl 15 % โดยมวล หมายความว่า ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................................. ............................................ 3. ผสม เกลือ 10 กรัม กับน้้า 240 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................................................................. ....... ............................................................................................................ ............................................................................. ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ 4. ผสม เกลือ 5 กรัม กับน้้า 295 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................... .......................................................... ...................................................................................................................................................................................... ... ................................................................................................................. ........................................................................ 5. ผสม เกลือ 5 กรัม กับน้้า 45 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................................................... ..................... ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ 6. ผสม เกลือ 5 กรัม กับน้้า 45 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................................................... ..................... ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. .........................................................................
  • 5.
    5 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 7. ชั่งน้้าตาลทราย 20 กรัม ใส่ลงในบีกเกอร์ จากนั้นรินน้้าลงในบีกเกอร์จนมีปริมาตรของสารละลายเป็น 200 กรัม สารละลายน้้าตาลทรายที่เตรียมได้มีความเข้มข้นร้อยละโดยมวลเท่าไร ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................................................................... .......... ......................................................................................................... ............................................................................................. 8. ชั่งน้้าตาลทราย 10 กรัม ใส่ลงในบีกเกอร์ จากนั้นรินน้้าลงในบีกเกอร์จนมีปริมาตรของสารละลายเป็น 500 กรัม สารละลายน้้าตาลทรายที่เตรียมได้มีความเข้มข้นร้อยละโดยมวลเท่าไร ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................................................... ..................... ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................. .................................................................... 9. ถ้ามีน้าตาล จ้านวน 500 กรัม แล้วน้ามาละลายน้้า จ้านวน 1000 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ...................................................................................................................................... ................................................... ......................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................ ................................................................. ............................................................................................................................. ......................................................................... 10. ถ้ามีน้าตาล จ้านวน 500 กรัม แล้วน้ามาละลายน้้าจนได้สารละลาย 1000 กรัม สารละลายที่ได้มีความเข้มข้นเท่าใด ............................................................................................................. ............................................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ................................................................................................................................................. ........................................ ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ......................................................................... 11. จงค้านวณหาความเข้มข้นเป็นร้อยละโดยมวลของสารละลายโซเดียมคลอไรด์ 50 กรัม ในน้้า 200 กรัม ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................
  • 6.
    6 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ ความเข้มข้นของสารละลาย : บอกปริมาณของ ตัวถูกละลาย ที่ละลายอยู่ใน สารละลาย ร้อยละ (Percent) 1.1 ร้อยละโดยมวล =  100 (%w/w) 1.2 ร้อยละโดยปริมาตร =  100 (%v/v) 1.3 ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร =  100 (%w/v) เช่น สารละลาย NaCl เข้มข้น สารละลาย CH3COOH เข้มข้น สารละลาย KI เข้มข้น ร้อยละ 10 โดยมวล ร้อยละ 15 โดยปริมาตร ร้อยละ 15 โดยมวลต่อปริมาตร อธิบายได้ว่า สารละลาย........................... g สารละลาย........................... cm3 สารละลาย........................... cm3 NaCl..................................... g CH3COOH.......................... cm3 KI.......................................... g 3 น้้า......................................... g น้้า......................................... cm แบบฝึกหัดที่ 4 1. น้าเอทานอลปริมาตร 30 cm3 มาผสมกับน้้าปริมาตร 470 cm3 จะได้สารละลายเอทานอลมีความเข้มข้นร้อยละเท่าไรโดย ปริมาตร ......................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................ ................................................................. ............................................................................................................................................................ ............................. ....................................................................................................................................... .................................................. .............................................................................................................................................................................................. ........ 2. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์จ้านวน 2 บีกเกอร์ มีความเข้มข้นและปริมาตร ดังรูป เข้มข้น 20%w/v เข้มข้น 10%w/v จำนวน 10 cm3 จำนวน 30 cm3 ............................................................................................................................. ......................................................................... ....................................................................................................................................... .................................................. .............................................................................................................................................................................................. ........ ....................................................................................................................................... .................................................. .............................................................................................................................................................................................. ........ ....................................................................................................................................... .................................................. .............................................................................................................................................................................................. ........ ....................................................................................................................................... ..................................................
  • 7.
    7 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 3. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์จ้านวน 2 บีกเกอร์ มีความเข้มข้นและปริมาตร ดังรูป เข้มข้น 5%w/v เข้มข้น 2%w/v จำนวน 15 cm3 จำนวน 10 cm3 1 2 เมื่อน้าบีกเกอร์ทั้งสองมาเทรวมกัน จะได้สารละลายเข้มข้นกี่เปอร์เซ็นต์โดยมวลต่อปริมาตร ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ....................................................................................................................................................................... .................. ................................................................................................. ..................................................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ......................................................................... 4. โลหะผสมชนิดหนึ่งประกอบด้วยทองแดง 60 กรัม และดีบุก 20 กรัม โลหะผสมนีมีทองแดงอยู่ร้อยละเท่าใดโดยมวล ้ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ........................................................................................................................................................................... .............. ..................................................................................................... .................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................................................... 5. สารในข้อใดมีความเข้มข้นสูงสุด ก. สารละลายกลูโคส 100 cm3 มีกลูโคส 30 กรัม ข. สารละลายกลูโคส 250 cm3 มีกลูโคส 70 กรัม ค. สารละลายกลูโคส 350 cm3 มีกลูโคส 100 กรัม ง. สารละลายกลูโคส 450 cm3 มีกลูโคส 120 กรัม วิธคิด ี ............................................................................................................................. ............................................................ ..................................................................................................................................................................... .................... ................................................................................................ ......................................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ................................................................................................................................... ................................................................... ............................................................................................................................................................................. ............
  • 8.
    8 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 2. ความเข้มข้นหน่วยส่วนในล้านส่วน (part per million ใช้สัญลักษณ์ ppm) เป็นหน่วยที่บอกปริมาณตัวละลายเป็นมวลหรือปริมาตรทีละลายในสารละลาย 1 ล้านหน่วยและ 1 พันล้านหน่วย ่ ตามล้าดับ ใช้ในกรณีท่สารละลายเจือจางมากๆ หรือตัวละลายมีปริมาตรน้อยมาก ี เช่น สารละลาย HCl เข้มข้น 3 ppm หมายความว่า ในสารละลาย 1,000,000 ส่วน มี HCl ละลายอยู่ 3 ส่วน เขียนความสัมพันธ์ได้ดังนี้ ppm โดยมวล = มวลของตัวถูกละลาย X 106 มวลของสารละลาย ppm โดยปริมาตร = ปริมาตรตัวถูกละลาย X 106 ปริมาตรของสารละลาย ppm โดยมวลต่อปริมาตร = มวลตัวถูกละลาย X 106 ปริมาตรของสารละลาย ตัวอย่าง น้้าทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมแห่งหนึ่งตรวจพบว่า ในน้้าทิ้ง 100 กรัม มีตะกั่วเจือปน 0.001 กรัม จงหาว่ามีตะกั่วเจือปนอยู่ในน้้าทิ้งคิดเป็นกี่ ppm วิธทา ี ppm = มวลของตัวละลาย (g) X 106 มวลของสารละลาย (g) = มวลตะกั่วหนัก 0.001 (g) X 106 น้้า 100 (g) = มวลของตะกั่ว 0.001 (g) X 106 มวลของสารละลาย 100 (g) = 1X10-5X106 ดังนั้นในน้้าทิ้งมีตะกั่วเจือปนอยู่ 10 ppm ความรู้เพิ่มเติม 1,000,000 = 106 1 ลิตร (l) = 1,000 cm3 = 103 cm3 = 1 dm3 1 กิโลกรัม(kg) = 1,000 g = 103 g 1 มิลลิกรัม(mg) = 10-3 g 1 ไมโครกรัม(g)= 10-6 g ชวนคิด จงเปลี่ยนหน่วยต่อไปนีให้ถูกต้อง ้ 1. 5 กรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ 2. 2.5 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ วิธีทา 5 g  1 kg = 5 kg = 0.005 kg = 5 10-3 kg …………………………………………………………………………………………… 1,000 g 1,000 …………………………………………………………………………………………… (การเปลี่ยนหน่วยวิธนเรียกว่าการเทียบแฟคเตอร์) ี ี้ …………………………………………………………………………………………… 3. 2 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีคาเท่ากับกี่ ลิตร่ 4. 0.1 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………
  • 9.
    9 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 5. 0.001 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม ่ 6. 5 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 7. 20 ลิตร มีคาเท่ากับกี่ ลูกบาศก์เซนติเมตร ่ 8. 0.1 มิลลิกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 9. 3 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม ่ 10. 0.002 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… แบบฝึกหัดที่ 5 1. จงหาความเข้มข้นของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) ในหน่วย ppm โดยปริมาตร เมื่อพบว่าอากาศที่มีปริมาตร 2 ลิตร มี คาร์บอนไดออกไซด์อยู่ 0.5 cm3 3 วิธทา ี ปริมาตรสารละลาย(อากาศ) = 2 l  1,000 cm =2  103 cm3 1 l 3 ปริมาตรตัวถูกละลาย(CO2) = 0.5 cm ppm โดยปริมาตร = ปริมาตรตัวถูกละลาย X 106 ปริมาตรของสารละลาย 2. ต้องการเตรียม สารละลายคลอรีน 100 ppm ปริมาณ 10 กิโลกรัม จะต้องใช้คลอรีนกี่กรัม ............................................................................................................................. ............................................................ .......................................................................................................................................... ............................................... ......................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................... ........................................................................... 3. นมผงที่บรรจุในกระป๋องชนิดหนึ่งมีตะกั่ว(Pb) เจือปนอยู่ 2 ppm จงค้านวณหาว่าในขวดนมขนาด 460 cm3 จะมี Pb อยู่กี่ กรัม ............................................................................................................................................................................... .......... .......................................................................................................... ............................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ......................................................................... 4. ปรอท 0.01 กรัม ในเนือปลา 10 กรัม จะมีคากี่ ppm ้ ่ ............................................................................................................................. ............................................................ .............................................................................................................................. ...........................................................
  • 10.
    10 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 5. น้าตัวอย่างชนิดหนึงมีแคดเมียมเข้มข้น 62.0 ppm ถ้าชาวบ้านน้าน้้าดังกล่าวมาดืมจ้านวน 100 ml ชาวบ้านจะได้แคดเมียม ่ ่ เข้าไปในร่างกายกีกรัม ่ ............................................................................................................................ ............................................................. ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................................................... ....................................... ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ 6. จากการวิเคราะห์หาโลหะหนักในเนือปลาจ้านวน 100 กรัม พบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ 0.01 ppm โลหะหนักมีมวล ้ กี่กรัม ......................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ......................................................................... ................................................................................................................................................. ........................................ ........................................................................................................................................................................................ . 7. จงตอบค้าถามต่อไปนีในหน่วย ppm ้ ก. ปรอท(Hg) 2 mg ละลายน้้า 1 kg คิดเป็นหน่วยความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนัก ............................................................................................................................................................. ..................... .............................................................................................................. .................................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... .............................................................................................................................. .................................................... 3 ข. ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) 0.1 cm ละลายน้้า 105 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยปริมาตร ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... ................................................................................................................................................... ............................... ................................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ..................................................... ค. ก๊าซออกซิเจน (O2) 10 mg ละลายน้้า 100 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนักต่อปริมาตร ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... ...................................................................................................................................................... ............................ ................................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. .....................................................
  • 11.
    11 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ แบบฝึกหัดเพิ่มเติม การเปลี่ยนหน่วย 1. 2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ 2. 2 กรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 3. 0.2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ 4. 0.2 กรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 5. 2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม ่ 6. 2 มิลลิกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 7. 0.2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม ่ 8. 0.2 มิลลิกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 9. 2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม ่ 10. 2 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 11. 0.2 กิโลกรัม มีคาเท่ากับกี่ ไมโครกรัม ่ 12. 0.2 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กิโลกรัม ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 13. 4 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ 14. 4 ลิตร มีคาเท่ากับกี่ ลูกบาศก์เซนติเมตร ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 15. 0.04 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ กรัม ่ 16. 4 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีคาเท่ากับกี่ ลิตร ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… 17. 0.4 ไมโครกรัม มีคาเท่ากับกี่ มิลลิกรัม ่ 18. 0.04 dm3 มีคาเท่ากับกี่ ลิตร ่ …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………
  • 12.
    12 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ แบบฝึกหัดเพิ่มเติม ความเข้มข้นของสารในหน่วยส่วนในล้านส่วน (ppm) 1. จงหาความเข้มข้นของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์(CO2) ในหน่วย ppm โดยปริมาตร เมื่อพบว่าอากาศที่มีปริมาตร 2 ลิตร มี คาร์บอนไดออกไซด์อยู่ 0.1 cm3 ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ................................................................................................................................................................... ................................... ...................................................................................................................................................................................................... 2. ต้องการเตรียม สารละลายคลอรีน 100 ppm ปริมาณ 10 กิโลกรัม จะต้องใช้คลอรีนกี่มิลลิกรัม ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. ............................................................ ....................................................................................................................................................... .................................. ...................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................... ............................................................................ 3. นมผงที่บรรจุในกระป๋องชนิดหนึ่งมีตะกั่ว(Pb) เจือปนอยู่ 2 ppm จงค้านวณหาว่าในขวดนมขนาด 500 cm3 จะมี Pb อยู่กี่ กรัม ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ................................................................................................................................................................................ ...................... ...................................................................................................................................................................................................... 4. ปรอท 0.001 มิลลิกรัม ในเนือปลา 10 กรัม จะมีคากี่ ppm ้ ่ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................................................................. ............ ....................................................................................................... ............................................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ................................................................................................................................................................. ........................ 5. น้าตัวอย่างชนิดหนึงมีแคดเมียมเข้มข้น 2.0 ppm ถ้าชาวบ้านน้าน้้าดังกล่าวมาดืมจ้านวน 100 ml ชาวบ้านจะได้แคดเมียม ่ ่ เข้าไปในร่างกายกีกรัม ่ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ................................................................................................................................................................ ...................................... ........................................................................................................................................................................................ .
  • 13.
    13 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 6. จากการวิเคราะห์หาโลหะหนักในเนือปลาจ้านวน 10 กรัม พบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ 0.1 ppm โลหะหนักมีมวลกี่ ้ กรัม ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................................................................. .................... ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ 7. จากการวิเคราะห์หาโลหะหนักในเนือปลาจ้านวน 10 กรัม พบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ 0.01 ppm โลหะหนักมีมวลกี่ ้ มิลลิกรัม ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ......................................................................... .................................................................................................................................................................. ....................... ........................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ 8. จงตอบค้าถามต่อไปนีในหน่วย ppm ้ ก. ปรอท(Hg) 2 g ละลายน้้า 10 kg คิดเป็นหน่วยความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนัก ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... ........................................................................................................................................... ....................................... ................................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... 3 ข. ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) 1 cm ละลายน้้า 10 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยปริมาตร ............................................................................................................................. ..................................................... ............................................................................................................................. ..................................................... ................................................................................................................................... ............................................... .................................................................................................................................................................................. ค. ก๊าซออกซิเจน (O2) 10 mg ละลายน้้า 100 ลิตร คิดเป็นความเข้มข้นเท่าใดโดยน้้าหนักต่อปริมาตร ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................................ .................................................................................................................................................................................... .....
  • 14.
    14 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 3. ความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยโมลาริตหรือโมลาร์ (molarity : M) ี โมลาริตี หรือ โมลาร์ เป็นหน่วยความเข้มข้น ที่เป็นอัตราส่วนของจ้านวนโมลของตัวถูกละลายที่อยู่ในสารละลาย ปริมาตร 1 ลิตร (L) จะเขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ M สามารถเขียนเป็นสูตรได้ดังนี้ โมลาร์ มีหน่วยเป็น mol /l = ปริมาตรของสารละลาย โดยทั่วไปจะบอกเป็นหน่วยมิลลิลิตร (ml) ดังนั้น ความสัมพันธ์หน่วยของปริมาตร ระหว่าง มิลลิลิตร กับ ลิตร เป็นดังนี้ 1 l = 1000 ml โมล โมล คือ หน่วยของปริมาณสารหน่วยหนึ่ง โมลเป็นหน่วยที่ใช้ในการก้าหนดอนุภาคต่างๆ อาจเป็นโมเลกุล อะตอม หรือไอออน ก็ได้ ถ้าเป็นโมล จะเป็นโมลโมเลกุล เช่น H2O H2SO4 1 โมลโมเลกุล มีมวลเท่ากับมวลโมเลกุล มีหน่วยเป็นกรัม ถ้าเป็นอะตอม จะเป็นโมลอะตอม เช่น Na K Ca 1 โมลอะตอม มีมวลเท่ากับมวลอะตอม มีหน่วยเป็นกรัม ถ้าเป็นไอออน จะเป็นโมลไอออน เช่น NH4+ K+ Ca2+ 1 โมลไอออน มีมวลเท่ากับมวลไอออน มีหน่วยเป็นกรัม การหามวลอะตอม 1 โมล หามวลอะตอมจากตารางธาตุ เช่น O (ออกซิเจน) 1 โมล มีมวลอะตอมเท่ากับ 16 Ca (แคลเซียม) 1 โมล มีมวลอะตอมเท่ากับ 40 การหามวลโมเลกุล 1 โมล การหามวลโมเลกุลหาได้จากการเอามวลอะตอมของธาตุทั้งหมดในสูตรโมเลกุลนั้นมารวมกัน ตัวอย่าง H2O มีมวลโมเลกุลเท่าใด H2SO4 มีมวลโมเลกุลเท่าใด มวลอะตอม H = 1 มวลอะตอม H = ………….. มวลอะตอม O = 16 มวลอะตอม S = ………….. ดังนั้น มวลโมเลกุล H2O = (21)+16 = 18 g/mol มวลอะตอม O = ………….. ดังนั้น มวลโมเลกุล H2SO4 =………………………………………… การหามวลไอออน 1 โมล การหามวลไอออน หาได้จากการเอามวลอะตอมของธาตุทั้งหมดในสูตรโมเลกุลนั้นมารวมกันกรณีที่เป็นสารประกอบ แต่ถา ้ เป็นธาตุเดี่ยวมวลไอออน 1 โมลมีคาเท่ากับมวลอะตอมที่เปิดหาได้จากตารางธาตุ ่ ตัวอย่าง Ca2+ มีมวลไอออน = 40 g/mol SO42- มีมวลไอออน = 32 + (164) =32+64 =96 g/mol NH4+ มีมวลไอออนเท่าใด มวลอะตอม N = ………….. มวลอะตอม H = ………….. ดังนั้น มวลไอออน NH4+ = …………..
  • 15.
    15 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ แบบฝึกหัดที่ 6 1. จงหามวลอะตอมของธาตุต่อไปนี้ สัญลักษณ์ ชื่อธาตุ ชื่อธาตุ มวลอะตอม สัญลักษณ์ ชื่อธาตุ ชื่อธาตุ มวล อะตอม H Hydrogen ไฮโดรเจน Na Sodium โซเดียม He Helium ฮีเลียม Mg Magnesium แมกนีเซียม Li Lithium ลิเทียม Al Aluminium อะลูมิเนียม Be Beryllium เบริลเลียม Si Silicon ซิลิคอน B Boron โบรอน P Phosphorus ฟอสฟอรัส C Carbon คาร์บอน S Sulfur ซัลเฟอร์ N Nitrogen ไนโตรเจน Cl Chlorine คลอรีน O Oxygen ออกซิเจน Ar Argon อาร์กอน F Fluorine ฟลูออรีน K Potassium โพแทสเซียม Ne Neon นีออน Ca Calcium แคลเซียม 2. จงหามวลอะตอมโมเลกุลของสารต่อไปนี้ 2.1 แอสไพริน ( C9H8O4 ) 2.7 แคลเซียมไฮดรอกไซด์ ( Ca(OH)2 ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 กรดแอซีติก ( CH3COOH ) 2.8 โซดาไฟหรือโซเดียมไฮดรอกไซด์ ( NaOH ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 วิตามินซี ( C6H8O6 ) 2.9 ผงฟูหรือโซเซียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต ( NaHCO3 ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.4 กรดไนตริก ( HNO3 ) 2.10 น้้าตาลกลูโคส ( C6H12O6 ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.5 แก๊สมีเทน ( CH4 ) 2.11 อะลูมิเนียมซัลเฟต ( Al2(SO4)3• 24H2O ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.6 ด่างทับทิมหรือโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต ( KMnO4 ) 2.12 แอมโมเนีย ( NH3 ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………
  • 16.
    16 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ จานวนโมลกับมวลของสาร สารใดๆ 1 โมล มีมวลเท่ากับมวลอะตอม หรือมวลโมเลกุล หน่วยเป็นกรัม เราจะได้ความสัมพันธ์ของโมล คือ g หรือ n= เมื่อ n = จ้านวนโมล g = มวลเป็นกรัม M.W. = มวลโมเลกุลหรือมวลอะตอม M .W ตัวอย่าง แคลเซียม ( Ca) 20 กรัม มีคาเท่ากับกี่โมล ่ g วิธทา สูตร ี n= g = 20 กรัม M.W.(มวลอะตอมของ Ca ) = 40 กรัม/โมล M .W แทนค่า n= 20 g g = 0.5 mol 40 mol ตอบ แคลเซียม ( Ca) 20 กรัม มีคาเท่ากับ 0.5 โมล ่ ตัวอย่าง แก๊สมีเทน ( CH4 ) 36 กรัม มีคาเท่ากับกี่โมล ่ g วิธทา ี สูตร n= g = 36 กรัม M.W. (มวลโมเลกุลของ CH4) = 12 + (14) =16 กรัม/โมล M .W 32 g แทนค่า n= = 2 mol 16 g mol ตอบ แก๊สมีเทน ( CH4 ) 36 กรัม มีคาเท่ากับ 2 โมล ่ แบบฝึกหัดที่ 7 คาชี้แจง จงหาจ้านวนโมลของสารที่ก้าหนดให้ต่อไปนี้ 1. ไนโตรเจน (N) 2.8 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 2. เหล็ก ( Fe ) 500 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 3. อะลูมิเนียม ( Al ) 2.6 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
  • 17.
    17 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ 4. โพแทสเซียม 0.39 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 5. กรดซัลฟิวริก (H2SO4) 0.98 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 6. แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ( CO2 ) 396 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 7. น้้า ( H2O ) 0.36 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 8. เอทานอล ( C2H5OH ) 20 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 9. โซเดียมไฮดรอกไซด์ ( NaOH ) 25 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................……… 10. แก๊สแอมโมเนีย ( NH3 ) 10.25 กรัม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...........…………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....................………
  • 18.
    18 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ การหาความเข้มข้นของสารละลายในหน่วย โมลาร์(mol/l หรือ mol/dm3) สูตร โมลาร์ (mol/l หรือ mol/dm3) = ตัวอย่าง สารละลายเกลือแกงความเข้มข้น 1 mol/l หมายความว่าอย่างไร ปริมาตรสารละลาย 1 ลิตร หรือ 1,000 cm3 มีเกลือแกง (NaCl) ละลายอยู่ 1 โมล หรือ 58.5 กรัม สารละลายเกลือแกงความเข้มข้น 0.1 mol/l หมายความว่าอย่างไร ปริมาตรสารละลาย 1 ลิตร หรือ 1,000 cm3 มีเกลือแกง (NaCl) ละลายอยู่ 0.1 โมล หรือ 0.158.5 = 5.85 กรัม แบบฝึกหัดที่ 8 สารละลาย ตัวถูกละลาย จ้านวนโมลตัว มวลโมเลกุลตัวถูกละลาย มวลของตัวถูกละลาย ถูกละลาย สารละลายเกลือแกง(NaCl) เกลือแกง 0.1 โมล 23 + 35.5 = 58.5 จาก n = g 0.1 mol/l (NaCl) M .W g 0.1 = 58.5 g = 0.158.5 = 5.85 กรัม สารละลายกรดซัลฟิวริก (H2SO4) 2 mol/l สารละลายกรดไนตริก (HNO3) 0.02 mol/l สารละลายแคลเซียมคลอ ไรด์ (CaCl2) 0.5 mol/l สารละลายกรดแอซิติก (CH3COOH) 0.001 mol/dm3
  • 19.
    19 วิทยาศาสตร์ ม.1[สารละลาย].....ครูจริยา ใจยศ สารละลาย ตัวถูกละลาย จ้านวนโมลตัว มวลโมเลกุลตัวถูกละลาย มวลของตัวถูกละลาย ถูกละลาย สารละลายคอปเปอร์ (II)ซัลเฟต (CuSO4) 0.05 mol/dm3 สารละลายเลด(II)ไนเตรต ( Pb(NO3)2 ) 2 mol/dm3 สารละลายโพแทสเซียมเปอร์ แมงกาเนต(KMnO4) 0.3 mol/dm3 สารละลายอะลูมิเนียมไฮ ดรอกไซด์( Al(OH)2 ) 3 mol/dm3 สารละลายแอมโมเนียมไน เตรต(NH4NO3) 2 mol/dm3 สารละลายซิงค์ซัลเฟต (ZnSO4) 4 mol/dm3