1. นางศศิกญญา ดอนดีไพร
ั
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต ๒

2. การกลั่นอย่างง่าย (simple distillation) เป็นวิธีการแยกของเหลวออกจาก
สารละลายซึ่งมีตัวละลายที่จุดเดือดสูงกว่าตัวทาละลายมาก เช่น สารละลายจุนสี ประกอบด้วยตัวทา
ละลายคือ น้าซึ่งมีจุดเดือด 100 องศาเซลเซียส และตัวทาละลาย คือ จุนสีซึ่งมีจุดเดือด 650 องศา
เซลเซียส ละลายอยู่ด้วยกัน เมื่อให้ความร้อนแก่สารละลาย น้าซึ่งมีจุดเดือดต่ากว่าจะกลายเป็นไอไอ
น้าไปกระทบกับความเย็นจะควบแน่นเป็นของเหลว โดยที่จุนสีซึ่งมีจุดเดือด สูงยังคงละลายอยู่ใน
สาระละลาย น้าที่กลั่นได้จึงเป็นน้าบริสุทธิ์
การกลั่นใช้ในการทาให้ของเหลวบริสุทธิ์ หรือใช้แยกของเหลวชนิดหนึ่งออกจากของเหลวอื่นๆ ได้ซึ่ง
ของเหลวเหล่านั้นจะต้องมีคุณสมบัติทางกายภาพที่เรียกว่า การระเหยแตกต่างกัน โดยทั่วไปแล้วสาร
ที่ระเหยง่ายจะมีความดันไอสูงที่อุณหภูมิห้อง ส่วนสารที่ไม่ระเหยจะมีความดันไอต่า นั่นคือสารที่
ระเหยได้ง่ายจะมีความดันไอสูงกว่าแต่จุดเดือดต่ากว่าสารที่ไม่ระเหย

3. ของเหลวที่บริสุทธิ์จะมีลักษณะ ดังนี้
1. ส่วนประกอบของสารที่กลั่นได้ จะมีลักษณะเหมือนกับส่วนประกอบของของเหลว
2. ส่วนประกอบจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง
3. อุณหภูมิของจุดเดือดในขณะกลั่นจะคงที่ตลอดเวลา
4. การกลั่นจะทาให้เราทราบจุดเดือดของของเหลวบริสุทธิ์ได้
ในกรณีที่สารละลายประกอบด้วยของเหลวละลายในของเหลว แม้ว่าจะมีจุดเดือด
ต่างกันก็ไม่สามารถแยกสารจนได้สารบริสุทธิ์ เช่น สารละลายแอลกอฮอล์ในน้า สารละลายโทลูอีน
ในเบนซีน เป็นต้น สารผสมเหล่านี้ต้องใช้วิธีการกลั่นลาดับส่วน ซึ่งจะได้ศึกษาต่อไป

4. การกลั่นน้าในห้องทดลองจะมีลักษณะดังรูป โดยใส่น้าที่ต้อง การกลั่นในขวดก้นแบนแล้วให้
ความร้อนกับน้าในขวดจนกลายเป็นไอ น้าลอยไปตามท่อนาก๊าซผ่านไปในเครื่องควบแน่นที่มีน้าไหล
ผ่านเข้า ออกตลอดเวลา จนทาให้ไอน้าในท่อนาก๊าซมีอุณหภูมิลดลง จน ควบแน่นกลายเป็นหยดน้า
ไหลลง สู่บีกเกอร์ การกลั่นน้าจะได้น้าใส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส เป็นน้าที่บริสุทธิ์ แต่จะ
สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายมาก จึงเหมาะสาหรับประเทศที่ขาดแคลนน้าจืดมากๆ เท่านั้น

5. การกลั่นน้าด้วยแสงอาทิตย์ เป็น
อุปกรณ์ที่ใช้กลั่นน้าจืดโดยประกอบขึ้นได้
ง่ายๆ และมีราคาถูก สาหรับประเทศที่ขาด
แคลนน้าจืดได้ใช้ตู้กลั่นน้าชนิดนี้ช่วยกลั่น น้า ข้อควรรู้
ทะเลให้เป็นน้าจืดเพื่อนา มาใช้ในการ น้ากลั่นเป็นน้าบริสุทธิ์ที่ใช้ดื่มได้แต่การ
ดื่มน้ากลั่น ทุกวันทุกครังจะมีผลท้าให้ เกลือ
ดารงชีวิต
แร่บางชนิดที่ปนอยู่ในน้าซึ่งมีประโยชน์
ต่อการท้างานของร่างกายต้อง สูญเสียไปด้วย

6. ใบงานที่
เรื่อง การกลันอย่างง่าย
่
1. การกลั่น หมายถึง ....................................................................................................................
2. วิธีการที่ท้าน้าให้สะอาดและบริสุทธิ์จริงๆ คือ ..........................................................................
..........................................................................................................................................................
3. ประเทศในแถบอ่าวเปอร์เซียและในทวีปอเมริกาใต้ที่ขาดแคลนน้าจืด นิยมท้าน้า จืดจากน้า
ทะเลโดยใช้ วิธี..................................................................................................................................
4. น้าทุกชนิดไม่ว่าจะสกปรกเพียงไร เราสามารถท้าให้น้านันสะอาดจนใช้ดื่มกินได้ โดยใช้วิธี
..........................................................................................................................................................
5. คนไม่นิยมดื่มน้ากลั่นแต่นิยมใช้ผสมในตัวยา เพราะ .................................................................
6. ของเหลวที่บริสุทธิ์ควรมีลักษณะอย่างไร..................................................................................
...........................................................................................................................................................

7. เฉลยใบงาน
เรื่อง การกลันอย่างง่าย
่
1. การกลั่น หมายถึง เป็นวิธีการแยกของเหลวออกจากสารละลายซึ่งมีตัวละลายที่จุดเดือดสูงกว่า
ตัวท้าละลายมาก ใช้ในการท้าให้ของเหลวบริสุทธิ์ หรือใช้แยกของเหลวชนิดหนึ่งออกจากของเหลว
อื่นๆ ได้ซึ่งของเหลวเหล่านันจะต้องมีคุณสมบัติทางกายภาพที่เรียกว่า การระเหยแตกต่างกัน
2. วิธีการที่ท้าน้าให้สะอาดและบริสุทธิ์จริงๆ คือ ...การกลั่น..................................................
3. ประเทศในแถบอ่าวเปอร์เซียและในทวีปอเมริกาใต้ที่ขาดแคลนน้าจืด นิยมท้าน้าจืดจาก
น้าทะเลโดยใช้ วิธี..........การกลั่นน้าด้วยแสงอาทิตย์ .............................................................
4. น้าทุกชนิดไม่ว่าจะสกปรกเพียงไร เราสามารถท้าให้น้านันสะอาดจนใช้ดื่มกินได้
โดยใช้วิธี .............การกลั่น.......................................................................................................
5. คนไม่นิยมดื่มน้ากลั่นแต่นิยมใช้ผสมในตัวยา เพราะ .......สินเปลืองค่าใช้จ่ายมาก ..........
6. ของเหลวที่บริสุทธิ์โดยใช้วิธีการกลั่นควรมีลักษณะอย่างไร....... 1. ส่วนประกอบของสารที่
กลั่นได้ จะมีลักษณะเหมือนกับส่วนประกอบของของเหลว 2. ส่วนประกอบจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง
3. อุณหภูมิของจุดเดือดในขณะกลั่นจะคงที่ตลอดเวลา 4. การกลั่นจะท้าให้เราทราบจุดเดือดของ
ของเหลวบริสุทธิ์ได้ ……………………………………………………………………………………...

8. แบบฝึกหัด
เรื่อง การกลั่นอย่างง่าย
คาชี้แจง ให้นักเรียนท้าเครื่องหมาย  หน้าข้อความที่ถูก และท้าเครื่องหมาย ×
หน้าข้อความที่ผิด
1. การกลั่นน้าเกลือ จะได้น้าและเกลือออกมาพร้อมๆ กัน
2. ถ้าน้าน้าทะเลมากลั่นนอกจากจะได้น้ากลั่นแล้วยังได้เกลือด้วย
3. การกลั่นน้าจืดที่ประหยัดและได้ปริมาณมากคือการกลั่นด้วยแสงอาทิตย์
4. ของเหลวที่น้ามากลั่นทังตัวท้าละลายและตัวถูกละลายจะต้องมีจุดเดือด
ใกล้เคียงกัน
5. การกลั่นน้าจะได้น้าใส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส

9. เฉลยแบบฝึ กหัด
คาชี้แจง ให้นักเรียนท้าเครื่องหมาย  หน้าข้อความที่ถูก และท้าเครื่องหมาย ×
หน้าข้อความที่ผิด
× 1. การกลั่นน้าเกลือ จะได้น้าและเกลือออกมาพร้อมๆ กัน

2. ถ้าน้าน้าทะเลมากลั่นนอกจากจะได้น้ากลั่นแล้วยังได้เกลือด้วย
 3. การกลั่นน้าจืดที่ประหยัดและได้ปริมาณมากคือการกลั่น
ด้วยแสงอาทิตย์
×
4. ของเหลวที่น้ามากลั่นทังตัวท้าละลายและตัวถูกละลายจะต้องมีจุดเดือด
ใกล้เคียงกัน

5. การกลั่นน้าจะได้น้าใส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส