محققان گروه مشاوران مکنزی چندین خطای شناختی را که بر کاهش کیفیت تصمیمات استراتژیک موثر بوده است تحلیل کرده اند. که در این مقاله تشریح شده است

1. ‫تصمیم‬ ‫در‬ ‫شناختی‬ ‫خطاهای‬‫گیری‬‫استراتژیک‬
‫نوریان‬ ‫حسین‬–( ‫کار‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫مدیریت‬ ‫ای‬ ‫حرفه‬ ‫دکترای‬DBA)
‫درود‬ ‫کشت‬ ‫هرکه‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫رسید‬ ‫رفت‬ ‫هرکه‬ ‫نه‬ /‫است‬ ‫خوش‬ ‫امید‬ ‫همان‬ ‫نباید‬ ‫وصال‬ ‫مرا‬
ِ‫ل‬‫تحلی‬ ‫امروزه‬‫تحلیل‬ .‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫بسیار‬ ‫فروش‬ ‫و‬ ‫بازاریابی‬ ‫حتا‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫علوم‬ ‫در‬ ‫شناختی‬ ‫و‬ ‫ادراکی‬ ‫خطاهای‬
‫گر‬‫با‬ ‫بازار‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫ان‬ِ‫ر‬‫رفتا‬ ‫کوشند‬ ‫می‬ ‫اشتباهات‬ ‫این‬ ‫فهم‬‫تمرکز‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫تحلیل‬ ‫را‬ ‫کاالها‬ ‫خریداران‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫گذاران‬ ‫سرمایه‬
ِ‫ت‬‫منفع‬ ‫آنها‬ ‫بر‬‫چرا‬ ‫که‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫درک‬ ‫بهتر‬ ‫سرمایه‬ ‫بازار‬ ‫گران‬ ‫تحلیل‬ ‫امروزه‬ .‫زنند‬ ‫رقم‬ ‫خود‬ ‫شرکت‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫اقتصادی‬
‫برخی‬ ‫گذاری‬ ‫سرمایه‬ ‫رفتار‬‫افراد‬ ‫از‬‫در‬ ‫تر‬ ‫راحت‬ ‫بازار‬ ‫کنندگان‬ ‫رصد‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫آن‬ ‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫عقالیی‬ ‫مبانی‬ ‫با‬ ‫مغایر‬ ‫کامال‬ ‫بورس‬ ‫در‬
‫تمه‬ ‫و‬ ‫تبلیغات‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫یابند‬ ‫می‬ِ‫ه‬‫توج‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫بیشتر‬ ‫ترویجی‬ ‫یدات‬‫شناختی‬ ‫خطاهای‬ ‫اما‬ .‫کند‬ ‫جلب‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کننده‬ ‫مصرف‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫اشتباهات‬ ‫این‬ ‫اثرگذاری‬ ‫عمده‬ ‫بلکه‬ ‫نیست‬ ‫بازار‬ ‫و‬ ‫گذاری‬ ‫سرمایه‬ ‫های‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫محدود‬ ‫کار‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫ادراکی‬ ‫و‬
‫بی‬ ‫می‬ ‫حال‬ ‫این‬ ‫با‬ .‫نماید‬ ‫می‬ ‫رخ‬ ‫راهبردی‬ ‫تصمیمات‬ ‫و‬ ‫استراتژیک‬ ‫مدیریت‬‫بسیار‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫شناختی‬ ‫خطاهای‬ ‫بررسی‬ ‫که‬ ‫نیم‬
‫دیگر‬ ‫حوزه‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫کمتر‬‫شده‬ ‫انجام‬‫ی‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫دلیل‬ ‫که‬ ‫است‬‫باشد‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫دیگر‬ ‫شناختی‬ ‫خطای‬ ‫ک‬!‫سرمایه‬ ‫و‬ ‫بازار‬ ‫حوزه‬ ‫برخالف‬
،‫گذاری‬‫خطاها‬ ‫تحلیل‬‫در‬ ‫ادراکی‬ ‫ی‬‫استراتژیک‬ ‫تصمیم‬،‫معموال‬ ‫ما‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫خودمان‬ ‫اشتباهات‬ ‫بررسی‬‫ترجیح‬ ‫بیشتر‬
!‫خودمان‬ ‫اشتباهات‬ ‫تا‬ ‫کنیم‬ ‫تعمق‬ ‫دیگران‬ ‫خطاهای‬ ‫در‬ ‫دهیم‬ ‫می‬‫پندارند‬ ‫می‬ ‫فکر‬ ‫مدیران‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫توان‬ ‫نمی‬ ‫البته‬‫تصمیمات‬ ‫تمام‬ ‫که‬
‫درست‬ ‫شان‬ ‫راهبردی‬‫است‬‫سال‬ ‫در‬ ‫مکنزی‬ ‫مشاوران‬ ‫گروه‬ ‫تحقیقات‬ ،‫عکس‬ ‫بر‬ ،2010‫تنها‬ ‫دهد‬ ‫می‬ ‫نشان‬28‫مدیران‬ ‫از‬ ‫درصد‬
‫کی‬ ،‫بزرگ‬ ‫های‬ ‫سازمان‬ ‫ارشد‬،‫اند‬ ‫کرده‬ ‫توصیف‬ ‫بخش‬ ‫رضایت‬ ‫و‬ ‫خوب‬ ‫را‬ ‫راهبردیشان‬ ‫تصمیمات‬ ‫فیت‬60‫داشته‬ ‫اعتقاد‬ ‫دیگر‬ ‫درصد‬
ِ‫ب‬‫خو‬ ‫و‬ ‫بد‬ ‫تصمیمات‬ ‫تواتر‬ ‫اند‬‫قبول‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫و‬ ‫بد‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫کیفیت‬ ‫بقیه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫برابر‬ ‫تقریبا‬ ‫سازمانشان‬ ‫در‬ ‫استراتژیک‬‫ارزیابی‬
‫ای‬ ‫مشاوره‬ ‫شرکت‬ ‫آن‬ ‫های‬ ‫بررسی‬ ‫نتایج‬ .‫اند‬ ‫کرده‬‫د‬ ‫می‬ ‫نشان‬‫سازمان‬ ‫داخلی‬ ‫و‬ ‫محیطی‬ ‫وضعیت‬ ‫از‬ ‫شناختی‬ ‫خطاهای‬ ‫هد‬،‫مهمترین‬
‫کی‬ ‫کاهش‬ ‫عامل‬‫باه‬ ‫مدیران‬ ‫استراتژیک‬ ‫تصمیمات‬ ‫فیت‬‫مدیریت‬ ‫ای‬ ‫رشته‬ ‫میان‬ ‫پژوهشگران‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫معتبر‬ ‫های‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫وش‬
‫ب‬ ‫را‬ ‫مدیران‬ ‫مهم‬ ‫های‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫بر‬ ‫موثر‬ ‫شناختی‬ ‫خطای‬ ‫ها‬ ‫ده‬ ‫روانشناسی‬ ‫و‬ ‫استراتژیک‬‫بند‬ ‫دسته‬ ‫و‬ ‫ررسی‬‫آشنایی‬ .‫اند‬ ‫کرده‬ ‫ی‬
‫با‬‫را‬ ‫آنها‬ ‫نامطلوب‬ ‫گذاری‬ ‫تاثیر‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫خطاها‬ ‫این‬‫سازمان‬ ‫کالن‬ ‫تصمیمات‬ ‫بر‬.‫دهد‬ ‫کاهش‬‫مکنزی‬ ‫مشاوران‬ ‫گروه‬ ‫تحقیق‬ ‫نتایج‬

2. ‫خطاهای‬ ‫شامل‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‫تشریح‬ ‫و‬ ‫نمایان‬ ‫را‬ ‫استراتژیک‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫بر‬ ‫موثر‬ ‫شناختی‬ ‫خطاهای‬ ‫از‬ ‫تواتر‬ ‫پر‬ ‫نوع‬ ‫چند‬"‫تبعیت‬
‫الگوها‬ ‫از‬"،"‫اقدام‬ ‫به‬ ‫تمایل‬"،"‫ثبات‬ ‫به‬ ‫تمایل‬"،"‫ناهمراستا‬ ‫منافع‬"،"‫اجتماعی‬"،"‫ای‬ ‫هاله‬ ‫اثر‬"‫و‬"‫مطلق‬ ‫بازدهی‬".‫شود‬ ‫می‬
‫تبعیت‬ ‫خطای‬‫از‬‫الگوها‬:
‫مهم‬ ‫ابزارهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫استراتژیک‬ ‫های‬ ‫تحلیل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫روندها‬ ‫تحلیل‬ ‫قابلیت‬ ،‫ها‬ ‫انسان‬ ‫مهم‬ ‫تمایزات‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫تحلیل‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫مخصوصا‬‫رود‬ ‫می‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫صنعت‬ ‫و‬ ‫محیط‬‫الگو‬ ‫سطحی‬ ‫تحلیل‬ ‫اما‬‫ب‬ ‫توجهی‬ ‫بی‬ ‫ریسک‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫ها‬‫متغیرهای‬ ‫ه‬
‫خاص‬‫د‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫میان‬ ‫روابط‬ ‫و‬‫الگو‬ ‫از‬ ‫تبعیت‬ ‫خطای‬ .‫باشد‬ ‫اشته‬‫اشتباه‬ ‫یکی‬ ‫است‬ ‫دیگر‬ ‫شناختی‬ ‫خطای‬ ‫دو‬ ‫شامل‬ ‫خود‬ ‫ها‬
"‫توجه‬‫دهی‬ ‫وزن‬ ‫و‬‫به‬ ‫حد‬ ‫از‬ ‫بیش‬‫بی‬ ‫یا‬ ‫افتاده‬ ‫اتفاق‬ ‫تازه‬ ‫رویدادهای‬‫ب‬ ‫بقیه‬ ‫از‬ ‫ش‬‫ه‬‫مانده‬ ‫یاد‬"‫ادراکی‬ ‫خطای‬ ‫و‬"‫ذهنی‬ ‫تایید‬ ‫به‬ ‫تمایل‬"
‫است‬‫ناخودآگاه‬ ‫کوشد‬ ‫می‬ ‫که‬‫شواهد‬ ‫از‬ ‫دسته‬ ‫آن‬‫ک‬‫الگو‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫ما‬ ‫غالب‬ ‫برداشت‬ ‫موید‬ ‫ه‬.‫کند‬ ‫دور‬ ‫گر‬ ‫تحلیل‬ ‫ذهن‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫نیست‬‫طرفه‬
‫و‬ ‫تجربه‬ ‫با‬ ‫مدیران‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬ ‫خطا‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آن‬‫با‬‫تکیه‬ ‫چون‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫مشاهده‬ ‫ممتاز‬ ‫موقعیت‬‫آ‬‫شان‬ ‫تجربه‬ ‫بر‬ ‫نها‬‫مدیران‬ ‫از‬ ‫بیش‬
‫دا‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بیشتری‬ ‫رویدادهای‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫جوان‬‫نف‬ ‫به‬ ‫اعتماد‬ ‫نیز‬ ‫ارشدیتشان‬ ‫و‬ ‫رند‬‫را‬ ‫آنها‬ ‫س‬-‫آموخته‬ ‫درس‬ ‫بر‬ ‫تکیه‬ ‫و‬ ‫تاکید‬ ‫برای‬
‫تجربه‬ ‫الگوهای‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫های‬-‫برد‬ ‫می‬ ‫باال‬ ‫شده‬‫گیر‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫الگوها‬ ‫از‬ ‫تبعیت‬ ‫اشتباه‬ ‫زیرمجموعه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫دیگری‬ ‫خطای‬ .‫اشتباه‬ ،‫د‬
‫شناختی‬"‫است‬ ‫موضوع‬ ‫به‬ ‫گوینده‬ ‫تعمیم‬"‫اعتماد‬ ‫مورد‬ ‫حد‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫بیان‬ ‫موجه‬ ‫فردی‬ ‫توسط‬ ‫که‬ ‫ای‬ ‫ایده‬ ،‫موارد‬ ‫اغلب‬ ‫در‬
.‫گیرد‬ ‫می‬ ‫قرار‬‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬‫گروه‬ ‫تحقیقات‬‫مشاوران‬‫مکنزی‬‫م‬ ‫دهد‬ ‫می‬ ‫نشان‬‫قیاس‬‫ه‬‫تجربه‬ ‫موارد‬ ‫با‬ ‫جدید‬ ‫رویداد‬ ‫سازی‬ ‫برجسته‬ ‫و‬
‫قبلی‬ ‫شده‬‫است‬ )‫الفارق‬ ‫(مع‬ ‫نادرست‬ ‫قیاس‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ‫حتا‬‫م‬ ‫در‬‫است‬ ‫شده‬ ‫عادت‬ ‫بیشتر‬ ‫ارشدتر‬ ‫دیران‬.‫خطای‬ ‫با‬ ‫مقابله‬ ‫حل‬ ‫راه‬
‫شناختی‬"‫الگوها‬ ‫از‬ ‫تبعیت‬"‫سازی‬ ‫فرهنگ‬ ،"‫دیگر‬ ‫زوایای‬ ‫از‬ ‫موضوعات‬ ‫به‬ ‫توجه‬"‫اس‬ ‫سازمان‬ ‫در‬‫مانند‬ ‫اصطالحاتی‬ ‫کاربستن‬ ‫به‬ ،‫ت‬
"‫کرد‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫دیگری‬ ‫برداشت‬ ‫چه‬"‫و‬"‫روی‬ ‫این‬‫چه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫داد‬‫داد‬ ‫توضیح‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫دیگری‬ ‫شکل‬"‫جلسات‬ ‫مدیریت‬ ‫در‬ ‫تواند‬ ‫می‬
‫باشد‬ ‫موثر‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬‫انجام‬ ‫قابل‬ ‫بیشتر‬ ‫مختلف‬ ‫زوایای‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ،‫است‬ ‫گروهی‬ ‫معموال‬ ‫استراتژیک‬ ‫تحلیل‬ ‫جلسات‬ ‫که‬ ‫آنجا‬ ‫از‬ .
‫تکنیک‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫نیز‬ ‫فردی‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫برای‬ ‫اما‬ ‫است‬"‫ذهنی‬ ‫خبرگان‬ ‫گروه‬"‫بس‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫را‬‫چند‬ ‫حضور‬ ،‫مدیر‬ ‫روش‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫ت‬‫نفر‬
‫فکری‬ ‫رویکردهای‬ ‫با‬ ،‫دارد‬ ‫اطمینان‬ ‫آنها‬ ‫نگری‬ ‫ژرف‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫(که‬ ‫نظر‬ ‫صاحب‬‫آ‬ ‫آنها‬‫هرکدام‬ ‫و‬ ‫شناست‬‫آنها‬ ‫از‬‫زاویه‬ ‫از‬ ‫معموال‬
‫از‬ ‫کدام‬ ‫هر‬ ‫تاویل‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫سازی‬ ‫شبیه‬ ‫و‬ ‫مجسم‬ ‫خود‬ ‫ذهن‬ ‫در‬ ‫ای‬ ‫جلسه‬ ‫در‬ ‫را‬ )‫نگرند‬ ‫می‬ ‫موضوعات‬ ‫به‬ ‫متفاوتی‬‫موضوع‬ ‫از‬ ‫آنها‬
.‫سنجد‬ ‫می‬ ‫آنها‬ ‫دید‬ ‫زوایای‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫رویداد‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫توانست‬ ‫می‬ ‫چه‬
‫اقدام‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫خطای‬:
‫اجرایی‬ ‫مدیران‬ ‫اغلب‬)( ‫تولیدگرا‬ ‫شخصیتی‬ ‫تیپ‬ ‫با‬ ‫مدیران‬ ‫مخصوصا‬P)(‫تصمیمات‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫سریع‬ ‫اقدام‬ ‫به‬ ‫زیادی‬ ‫تمایل‬‫شان‬‫و‬ ‫دارند‬
‫معموال‬‫بینی‬ ‫خوش‬‫آینده‬ ‫وقایع‬ ‫به‬‫توانایی‬ ‫به‬ ‫اعتقادشان‬ ‫مخصوصا‬ ‫و‬‫روی‬ ‫بر‬ ‫عملشان‬ ‫سرعت‬ ‫محرک‬ ،‫ها‬ ‫موقعیت‬ ‫بر‬ ‫گذاری‬ ‫تاثیر‬ ‫در‬
‫شود‬ ‫می‬ ‫تصمیمات‬‫گویی‬ .‫از‬ ‫دسته‬ ‫آن‬‫تصمیماتی‬‫می‬ ‫توصیه‬ ‫را‬ ‫اجتناب‬ ‫که‬ ‫مواردی‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫اقدامی‬ ‫انجام‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫که‬
.‫دانند‬ ‫می‬ ‫مرجح‬ ،‫کند‬‫فر‬ ‫که‬ ‫نماید‬ ‫می‬ ‫رخ‬ ‫بیشتر‬ ‫جایی‬ ‫خطا‬ ‫این‬‫ه‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫نیز‬ ‫سازمانی‬ ‫هنگ‬‫تهور‬ ‫و‬ ‫ارزش‬ ‫ضد‬ ‫را‬ ‫ا‬
‫قاطعیت‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫هایشان‬ ‫طرح‬ ‫توجیهات‬ ‫که‬ ‫مدیران‬ ‫از‬ ‫دسته‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫می‬ ‫مشاهده‬ ‫سازمانها‬ ‫اغلب‬ ‫در‬ .‫بداند‬ ‫امتیاز‬ ‫را‬ ‫نیاز‬ ‫از‬ ‫بیش‬
‫بیشتری‬‫تصویبش‬ ‫در‬ ،‫کنند‬ ‫می‬ ‫بیان‬‫ها‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫استراتژیک‬ ‫تحلیل‬ ‫در‬ ‫مهم‬ ‫ضروریات‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ،‫ترند‬ ‫موفق‬
‫ریسک‬ ‫و‬‫است‬ ‫ها‬‫البته‬‫این‬ ‫با‬ ‫مقابله‬ ‫حل‬ ‫راه‬ .‫آنها‬ ‫با‬ ‫مواجهه‬ ‫رویکردهای‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫برای‬ ‫بلکه‬ ‫طرح‬ ‫از‬ ‫کردن‬ ‫نظر‬ ‫صرف‬ ‫برای‬ ‫نه‬
‫و‬ ‫ها‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬ ‫و‬ ‫مواجهه‬ ‫های‬ ‫ریسک‬ ‫بیان‬ ‫برای‬ ‫ارشد‬ ‫مدیر‬ ‫درخواست‬ ‫خطا‬‫آنها‬ ‫با‬ ‫مواجهه‬ ‫برای‬ ‫سناریو‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬
‫است‬.

3. ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫خطای‬:‫ثبات‬
‫خ‬ ‫مقابل‬‫شناختی‬ ‫طای‬"‫اقدام‬ ‫به‬ ‫تمایل‬"‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شایع‬ ‫اجرایی‬ ‫مدیران‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫میان‬ ‫نیز‬ ‫دیگری‬ ‫اشتباه‬ ،"‫به‬ ‫تمایل‬ ‫خطای‬
‫ثبات‬"‫شناختی‬ ‫اشتباه‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫گذاری‬ ‫نام‬،‫تم‬‫از‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫ایل‬‫ثبات‬ ‫با‬ ‫وضعیت‬ ‫از‬ ‫شدن‬ ‫جدا‬‫فعلی‬‫و‬ ‫نامعلوم‬ ‫وضعیت‬ ‫به‬‫با‬‫عدم‬
‫قطعیت‬‫آتی‬.‫دهد‬ ‫می‬ ‫کاهش‬‫اندازی‬ ‫لنگر‬‫هدر‬ ‫از‬ ‫ترس‬ ‫و‬ ‫تغییر‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫منابع‬ ‫اتالف‬ ‫از‬ ‫زیاد‬ ‫ترس‬ ،‫شده‬ ‫اجرا‬ ‫قبلی‬ ‫های‬ ‫ایده‬ ‫قدرتمند‬
(‫فعلی‬ ‫وضعیت‬ ‫برای‬ ‫شده‬ ‫هزینه‬ ‫منابع‬ ‫رفت‬Sunk Cost Fallacy‫پیش‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫شرکت‬ ‫و‬ ‫زند‬ ‫می‬ ‫دامن‬ ‫شناختی‬ ‫خطای‬ ‫این‬ ‫به‬ )
.‫دارد‬ ‫می‬ ‫باز‬ ‫جدید‬ ‫های‬ ‫موقعیت‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫روی‬‫آنکه‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫مدیران‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬‫انگیزه‬ ‫جدید‬ ‫آفرینی‬ ‫ارزش‬ ‫و‬ ‫درامد‬ ‫ایجاد‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
.‫انجامد‬ ‫می‬ ‫شجاعانه‬ ‫تصمیمات‬ ‫اتخاذ‬ ‫برای‬ ‫آنها‬ ‫عملی‬ ‫بی‬ ‫به‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫هراسانند‬ ‫قبلی‬ ‫منابع‬ ‫رفت‬ ‫هدر‬ ‫از‬ ‫باشند‬ ‫داشته‬‫بررسی‬ ‫برای‬
‫باید‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫خطا‬ ‫این‬ ‫وجود‬‫آفرینی‬ ‫ارزش‬ ‫نتایج‬ ‫به‬‫هر‬‫تو‬ ‫متمادی‬ ‫های‬ ‫دوره‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫شرکت‬ ‫های‬ ‫بخش‬ ‫از‬ ‫یک‬‫کنیم‬ ‫جه‬‫الگر‬ ،
‫است‬ ‫ممکن‬ ،‫باشد‬ ‫ثابت‬ ‫آن‬ ‫روند‬‫شناختی‬ ‫خطای‬ ‫این‬ ‫چنبره‬ ‫در‬ ‫سازمان‬‫خطای‬ ‫با‬ ‫مقابله‬ ‫حل‬ ‫راه‬ .‫باشد‬ ‫شده‬ ‫گرفتار‬"‫ثبات‬ ‫به‬ ‫تمایل‬"،
( ‫کار‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫فعلی‬ ‫روند‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫میزانی‬ ‫به‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫استراتژیک‬ ‫گذاری‬ ‫هدف‬Business as Usual)‫نباشد‬ ‫دستیابی‬ ‫قابل‬
‫ب‬ ‫انگیزه‬ ‫و‬ ‫کشش‬ ‫تا‬.‫آید‬ ‫بوجود‬ ‫رفته‬ ‫دست‬ ‫از‬ ِ‫ر‬‫تهو‬ ‫و‬ ‫تحرک‬ ‫رای‬
‫ناهمراستا‬ ‫منافع‬ ‫خطای‬:
‫واحدی‬ ‫نگرش‬ .‫است‬ ‫کالن‬ ‫های‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫در‬ ‫خطا‬ ‫ایجاد‬ ‫منابع‬ ‫ترین‬ ‫مهم‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫سازمان‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫انگیزه‬ ‫نبودن‬ ‫همراستا‬
‫نارسائی‬ ‫ترین‬ ‫فراگیر‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫است‬ ‫خود‬ ‫واحد‬ ‫منافع‬ ‫مدافع‬ ‫و‬ ‫گر‬ ‫توجیه‬ ‫مدیر‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫ای‬ ‫وظیفه‬ ‫و‬‫ها‬ ‫شرکت‬ ‫سازمانی‬ ‫فرهنگ‬ ‫در‬ ‫ها‬
‫مدیران‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫تعارف‬ ‫بی‬ .‫رود‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬،‫و‬ ‫ها‬ ‫انگیزه‬ ،‫ها‬ ‫نقش‬ ‫زیرا‬ ‫فهمند‬ ‫می‬ ‫دیگر‬ ‫ای‬ ‫گونه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫سازمان‬ ‫کالن‬ ‫اهداف‬
.‫کنند‬ ‫می‬ ‫تفسیر‬ ‫خود‬ ‫بینش‬ ‫چهارچوب‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫سازمان‬ ‫اهداف‬ ‫گویی‬ ‫دارند‬ ‫متفاوتی‬ ‫های‬ ‫شایستگی‬‫و‬ ‫محدود‬ ‫دید‬ ‫زاویه‬ ‫از‬ ‫نگرش‬
‫به‬ ‫شخصی‬‫کننده‬ ‫ایجاد‬ ،‫سازمان‬‫تصمیمات‬ ‫بازدهی‬ ‫کاهش‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ناهمراستا‬ ‫منافع‬ ‫شناختی‬ ‫خطای‬
.‫بندد‬ ‫می‬ ‫اساسی‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫نوع‬ ‫هر‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫راه‬ ‫اصوال‬ ‫یا‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫آنها‬ ‫میان‬ ‫داخلی‬ ‫تناقضات‬ ‫و‬ ‫تعارضات‬ ‫دلیل‬ ‫به‬‫اصلی‬ ‫حل‬ ‫راه‬
‫کردن‬ ‫واضح‬ ‫و‬ ‫شفاف‬ ،‫اشتباه‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫مواجه‬( ‫کردن‬ ‫خرد‬ ‫و‬ ‫سازمان‬ ‫اهداف‬Cascade.‫است‬ ‫فردی‬ ‫و‬ ‫واحدی‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫)دقیق‬
:‫اجتماعی‬ ‫خطای‬
‫مدیران‬ ‫میان‬ ‫یا‬ ‫گروه‬ ‫در‬ ‫غالب‬ ‫دیدگاه‬ ‫از‬ ‫تبعیت‬ ‫و‬ ‫افراد‬ ‫کاری‬ ‫محافظه‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫ها‬ ‫شرکت‬ ‫سازمانی‬ ‫فرهنگ‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫نارسایی‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫ب‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫ای‬ ‫هزینه‬ ‫میانی‬ ‫مدیران‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫حتا‬ ‫گویی‬ .‫است‬‫ناشی‬ ‫های‬ ‫چالش‬ ‫با‬ ‫مواجهه‬ ‫و‬ ‫غالب‬ ‫دیدگاه‬ ‫با‬ ‫مخالفت‬ ‫از‬ ،‫ندارد‬ ‫ر‬
‫مدیر‬ ‫رویکرد‬ ‫از‬ ‫تبعیت‬ ‫عدم‬ ‫از‬‫پارامتر‬ ‫دو‬ ،‫هزینه‬ ‫بدون‬ ‫تبعیت‬ ‫به‬ ‫انگیزه‬ ‫و‬ ‫متصلب‬ ‫و‬ ‫قوی‬ ‫سازمانی‬ ‫فرهنگ‬ .‫روند‬ ‫می‬ ‫طفره‬‫اصلی‬
‫تصمیم‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اجتماعی‬ ‫خطای‬ ‫کننده‬ ‫ایجاد‬‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫موثر‬ ‫استراتژیک‬ ‫کالن‬ ‫های‬ ‫گیری‬‫ن‬ .‫تصمیم‬ ‫جلسات‬ ‫در‬ ‫مخالفت‬ ‫بود‬
‫وضعیت‬ ‫از‬ ‫خطرناک‬ ‫و‬ ‫قوی‬ ‫ای‬ ‫نشانه‬ ،‫کالن‬ ‫گیری‬"‫اجتماعی‬ ‫خطای‬"‫بیشتر‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫وقتی‬ ‫خطا‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫در‬
.‫کنند‬ ‫زنی‬ ‫گمانه‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫تصمیم‬ ‫پیشاپیش‬ ‫بتوانند‬ ‫و‬ ‫کیست‬ ‫نهایی‬ ‫گیرنده‬ ‫تصمیم‬ ‫که‬ ‫بدانند‬ ‫میانی‬ ‫مدیران‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫نهادینه‬‫برای‬
‫ا‬ ‫بر‬ ‫غلبه‬‫که‬ ‫بپذیرد‬ ‫باید‬ ‫سازمان‬ ‫ارشد‬ ‫مدیر‬ .‫گردد‬ ‫حاکم‬ ‫استراتژیک‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫جلسات‬ ‫در‬ ‫چالش‬ ‫و‬ ‫مناظره‬ ‫فضای‬ ‫باید‬ ‫اشتباه‬ ‫ین‬
‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫متفاوت‬ ‫های‬ ‫دیدگاه‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫زمینه‬ ‫پیش‬ ‫با‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫دعوت‬ .‫باشد‬ ‫وی‬ ‫جانب‬ ‫از‬ ‫آخر‬ ‫حرف‬ ‫باید‬ ‫بلکه‬ ‫بزند‬ ‫او‬ ‫را‬ ‫اول‬ ‫حرف‬ ‫نباید‬
‫از‬ ،‫ها‬ ‫نظر‬ ‫ابراز‬ ‫بر‬ ‫اعتماد‬ ‫فضای‬.‫است‬ ‫اجتماعی‬ ‫خطای‬ ‫اثر‬ ‫کاهش‬ ‫راهکارهای‬
:‫ای‬ ‫هاله‬ ‫خطای‬

4. ‫سازمان‬ ‫شکست‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫موفقیت‬ ‫دالیل‬ ،‫گران‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫مدیران‬ ‫که‬ ‫نماید‬ ‫می‬ ‫رخ‬ ‫استراتژیک‬ ‫های‬ ‫تحلیل‬ ‫در‬ ‫وقتی‬ ‫شناختی‬ ‫دیگر‬ ‫خطای‬
‫موفق‬ ‫شرکتی‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫مثال‬ .‫دهند‬ ‫می‬ ‫تعمیم‬ ‫آن‬ ‫مدیریتی‬ ‫های‬ ‫مولفه‬ ‫تمامی‬ ‫به‬ ‫ای‬ ‫کلیشه‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ها‬‫باالیی‬ ‫سوددهی‬ ‫و‬ ‫است‬
،‫است‬ ‫برخوردار‬ ‫قوی‬ ‫سازمانی‬ ‫فرهنگ‬ ‫از‬ ،‫است‬ ‫اثربخش‬ ‫بسیار‬ ‫آن‬ ‫سازمانی‬ ‫رهبری‬ ‫نظام‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫این‬ ‫غالب‬ ‫برداشت‬ ،‫دارد‬
‫تحلیل‬ ‫الگو‬ ‫همان‬ ‫با‬ ‫دقیقا‬ ‫نیز‬ ‫شکست‬ ‫موارد‬ ... ‫و‬ ‫است‬ ‫ور‬ ‫بهره‬ ‫و‬ ‫چابک‬ ‫بسیار‬ ‫آن‬ ‫داخلی‬ ‫فرایندهای‬ ،‫نموده‬ ‫جلب‬ ‫را‬ ‫مشتریان‬ ‫رضایت‬
.‫شود‬ ‫می‬‫های‬ ‫محصوالت‬ ‫دهنده‬ ‫ارائه‬ ‫های‬ ‫سازمان‬ ‫سرامدترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫سیسکو‬ ‫شرکت‬ ‫مثال‬ ‫عنوان‬ ‫به‬-‫بوده‬ ‫مطرح‬ ‫تک‬
‫کاوی‬ ‫بهینه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫شرکت‬ ‫آن‬ ‫مدیریتی‬ ‫های‬ ‫مولفه‬ ،‫گران‬ ‫تحلیل‬ ‫یافت‬ ‫می‬ ‫افزایش‬ ‫شرکت‬ ‫آن‬ ‫بازار‬ ‫سهم‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫در‬ .‫است‬
‫کوت‬ ‫زمانی‬ ‫در‬ ‫البته‬ ‫و‬ ‫کردند‬ ‫می‬ ‫مطرح‬ ‫موفقیت‬ ‫های‬‫شد‬ ‫به‬ ‫شرکت‬ ‫آن‬ ‫فروش‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ‫اه‬‫آن‬ ‫علت‬ ‫یافت‬ ‫صدد‬ ‫در‬ ،‫یافت‬ ‫کاهش‬ ‫ت‬
‫افزایش‬ ‫یا‬ ‫کاهش‬ ‫دلیل‬ ‫واقع‬ ‫در‬ !‫بود‬ ‫نکرده‬ ‫تغییری‬ ‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫در‬ ‫چندان‬ ‫ها‬ ‫مولفه‬ ‫این‬ ‫وضعیت‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫بودند‬ ‫مصادیق‬ ‫همان‬ ‫در‬
‫نح‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫اقتصادی‬ ‫رونق‬ ‫یا‬ ‫رکود‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫بازار‬ ‫تقاضای‬ ‫متغیر‬ ‫میزان‬ ‫سیسکو‬ ‫بازار‬ ‫سهم‬‫شرکت‬ ‫آن‬ ‫مدیریتی‬ ‫های‬ ‫نظام‬ ‫عملکرد‬ ‫وه‬
‫صورت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫سازد‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫تصمیماتی‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫می‬ ‫باز‬ ‫ها‬ ‫پدیده‬ ‫اصلی‬ ‫دالیل‬ ‫شناخت‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫ای‬ ‫هاله‬ ‫ادراکی‬ ‫اشتباه‬ .‫نداشت‬ ‫ارتباطی‬
.‫آید‬ ‫فایق‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫چالش‬ ‫بر‬ ‫تواند‬ ‫نمی‬ ‫اجرا‬
:‫مطلق‬ ‫بازدهی‬ ‫خطای‬
‫ب‬ ‫که‬ ‫باورند‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫ها‬ ‫سازمان‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫مدیران‬‫سود‬ ‫در‬ ‫سازمان‬ ‫انتظار‬ ‫مورد‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫توان‬ ‫می‬ ،‫معین‬ ‫پیش‬ ‫از‬ ‫قدم‬ ‫چند‬ ‫برداشتن‬ ‫ا‬
‫متعددی‬ ‫های‬ ‫کتاب‬ .‫کنند‬ ‫می‬ ‫جو‬ ‫و‬ ‫جست‬ ‫مدیریتی‬ ‫مقاالت‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫کتاب‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫گام‬ ‫این‬ ‫مشخصات‬ ‫آنها‬ !‫یافت‬ ‫دست‬ ‫رشد‬ ‫و‬ ‫آوری‬
‫طبیع‬ .‫دهد‬ ‫پاسخ‬ ‫نیاز‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫آراسته‬ ‫طبع‬ ‫زینت‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬‫استراتژیک‬ ‫مدیریت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫حداقل‬ ‫منطق‬ ‫این‬ ‫تا‬
‫در‬ ‫بلکه‬ ‫نیست‬ ‫مربوط‬ ‫کنیم‬ ‫می‬ ‫اتخاذ‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫تصمیماتی‬ ‫و‬ ‫شرکت‬ ‫داخلی‬ ‫عملکرد‬ ‫به‬ ‫تنها‬ ‫کار‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫در‬ ‫موفقیت‬ ‫زیرا‬ ‫است‬ ‫نادرست‬
‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬‫آسا‬ ‫و‬ ‫نگری‬ ‫سطحی‬ ‫از‬ ‫نوعی‬ ‫مطلق‬ ‫بازدهی‬ ‫خطای‬ .‫گیرد‬ ‫می‬ ‫سرچشمه‬ ‫بازار‬ ‫و‬ ‫رقبا‬ ‫عملکرد‬‫را‬ ‫پنداری‬ ‫ن‬
‫موفقیت‬ ‫برای‬ ‫تضمینی‬ ‫و‬ ‫نماید‬ ‫می‬ ‫ریسک‬ ‫بی‬ ‫معموال‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫پیش‬ ‫از‬ ‫های‬ ‫قدم‬ .‫سازد‬ ‫می‬ ‫جاری‬ ‫سازمان‬ ‫مدیریتی‬ ‫فرهنگ‬ ‫در‬
‫فهمیده‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫باید‬ .‫است‬ ‫پذیری‬ ‫ریسک‬ ‫امروز‬ ‫آشفته‬ ‫کار‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫فضای‬ ‫در‬ ‫موفقیت‬ ‫اصلی‬ ‫عامل‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫رود‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬
‫اتفاقات‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫که‬ ‫شود‬‫و‬ ‫درست‬ ‫ای‬ ‫مواجهه‬ ‫های‬ ‫تاکتیک‬ ‫آنها‬ ‫زودهنگام‬ ‫رصد‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫ما‬ ‫کنترل‬ ‫حیطه‬ ‫در‬ ‫گذار‬ ‫تاثیر‬
.‫گردد‬ ‫معین‬ ‫پیش‬ ‫از‬ ‫تواند‬ ‫نمی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫متفاوت‬ ‫کامال‬ ‫موقعیت‬ ‫فراخور‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫تاکتیک‬ ‫این‬ ‫بندیم‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫صحیحی‬
:‫منابع‬
The Case of behavioral Strategy, Mckiensy Group 2010
The halo effect and other managerial delusions, Phil Rosenzweig
‫بد‬ ‫استراتژی‬ ،‫خوب‬ ‫استراتژی‬-‫روملت‬ ‫ریچار‬