ภาษาไทย

1. วรรคทองในวรรณคดี

2. • สิ่งใดในโลกล้วน อนิจจัง
คงแต่บาปบุญยัง เที่ยงแท้
คือเงาติดตัวตรัง ตรึงแน่ อยู่นา
ตามแต่บุญบาปแล้ ก่อเกื้อรักษา
(ลิลิตพระลอ)

3. • ความรักเหมือนโรคา บันดาลตาให้มืดมน
ไม่ยินและไม่ยล อุปสรรคใดใด
ความรักเหมือนโคถึก กาลังคึกผิขังไว้
ก็โลดจากคอกไป บ ยอมอยู่ ณ ที่ขัง
ถึงหากจะผูกไว้ ก็ดึงไปด้วยกาลัง
ยิ่งห้ามก็ยิ่งคลั่ง บ หวนคิดถึงเจ็บกาย
• (มัทนะพาธา)

4. • อันนินทากาเลเหมือนเทน้า
ไม่ชอกช้าเหมือนเอามีดมากรีดหิน
แค่องค์พระปฏิมายังราคิน
คนเดินดินหรือจะสิ้นคนนินทา
(พระอภัยมณี)

5. นานาประเทศล้วน นับถือ
คนที่รู้หนังสือ แต่งได้
ใครเกลียดอักษรคือ คนป่า
ใครเยาะกวีไซร ้ แน่แท้คนดง
(พระนลคาหลวง)

6. • ปากเป็ นเอกเลขเป็ นโทโบราณว่า
หนังสือตรีมีปัญญาไม่เสียหาย
ถึงรู้มากไม่มีปากลาบากตาย
มีอุบายพูดไม่เป็ นเห็นป่วยการ
(วิวาห์พระสมุทร)

7. เจ้าของตาลรักหวานขึ้นปีนต้น
ระวังตนตีนมือระมัดมั่น
เหมือนคบคนคาหวานราคาญครัน
ถ้าพลั้งพลันเจ็บอกเหมือนตกตาล
(นิราศพระบาท)

8. • แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์
มันแสนสุดลึกล้าเหลือกาหนด
ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด
ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้าใจคน
(พระอภัยมณี)

9. • อันว่าความกรุณาปรานี
จะมีใครบังคับก็หาไม่
หลั่งมาเองเหมือนฝนอันชื่นใจ
จากฟากฟ้ าสุราลัยสู่แดนดิน
(เวนิสวาณิช)

10. • เป็นการง่ายยิ้มได้ไม่ต้องฝืน
เมื่อชีพชื่นเหมือนบรรเลงเพลงสวรรค์
แต่คนที่ควรชมนิยมกัน
ต้องใจมั่นยิ้มได้เมื่อภัยมา
(พลตรีหลวงวิจิตรวาทการ)

11. ถึงบางพูดพูดดีเป็ นศรีศักดิ์
มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต
แม้นพูดชั่วตัวตายทาลายมิตร
จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา
ฯ
(นิราศภูเขาทอง)

12. • ดอกรักบานในหัวใจใครทั้งโลก
แต่ดอกโศกบานในหัวใจฉัน
และอาจเป็นเช่นนี้ชั่วชีวัน
เมื่อรักอันแจ่มกระจ่างกลับร ้างไกล
(เฉลิมศักดิ์(ศิลาพร) รงคผลิน)

13. เปิดหนังสือเพื่ออ่านงานความคิด
เปิดชีวิตเพื่ออ่านความฝันใฝ่
เปิดทางทองเพื่ออ่านการก้าวไกล
เปิดทางชัยเพื่ออ่านสันติธรรม
(เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์)

14. พระสมุทรสุดลึกล้น คณนา
สายดิ่งทิ้งทอดมา หยั่งได้
เขาสูงอาจวัดวา กาหนด
จิตมนุษย์นี้ไซร ้ ยากแท้หยั่งถึง
(โคลงโลกนิติ)

15. ความรู้ดูยิ่งล้า สินทรัพย์
คิดค่าควรเมืองนับ ยิ่งไซร ้
เพราะเหตุจักอยู่กับ กายอาต มานา
โจรจักเบียนบ่ได้ เร่งรู้เรียนเอา
(โคลงโลกนิติ)

16. มีสองขามายืนบนผืนภพ
มีตาครบคู่สมองมาส่องหน
มีสองมือถือพิทักษ์รักค่าตน
มีกมลมาเพื่อเชื่อตนเอง
(เพื่อศักดิ์นักสู้)

17. ก้านบัวบอกลึกตื้น ชลธาร
มารยาทส่อสันดาน ชาติเชื้อ
โฉดฉลาดเพราะคาขาน ควรทราบ
หย่อมหญ้าเหี่ยวแห้งเรื้อ บอกร ้ายแสลงดิน
(โคลงโลกนิติ)

18. อันข้าไทได้พึ่งเขาจึงรัก
แม้ถอยศักดิ์สิ้นอานาจวาสนา
เขาหน่ายหนีมิได้อยู่คู่ชีวา
แต่วิชาช่วยกายจนวายปราณ
(เพลงยาวถวายโอวาท)

19. ความรู้คู่เปรียบด้วย กาลัง กายเฮย
สุจริตคือเกราะบัง ศาสตร ์พ้อง
ปัญญาประดุจดัง อาวุธ
กุมสติต่างโล่ป้อง อาจแกล้วกลางสนาม
(ประชุมโคลงสุภาษิต)

20. น้าน้อยน้อยฝอยกระเซ็นอยู่เป็นนิจ
ย่อมพังอิฐพังหินสิ้นสลาย
มดน้อยน้อยค่อยแทะแคะไม่วาย
ค่อยทาลายไม้เคร่าเสาโตโต
(คนดง)

21. ภพนี้มิใช่หล้า หงส์ทอง เดียวเอย
กาก็เจ้าของครอง ชีพด้วย
เมาสมมุติจองหอง หินชาติ
น้ามิตรแล้งโลกม้วย หมดสิ้นสุขศานต์
(วักทะเล/อังคาร กัลยาณพงศ์)

22. รวบรวมโดย
ครูกิ่งกาญจน์ สมจิตต์
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
โรงเรียนสตรีศรีน่าน