Ένα διδακτικό σενάριο στη θεματική ενότητα Τα Φύλα στη Λογοτεχνία

1. Είναι
γυναίκα, είναι
όνειρο, είναι
και τα δύο…

2. ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΤΗ
ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: ΜΠΑΛΛΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

3. Ταυτότητα σεναρίου
Χρονική Διάρκεια: 28 διδακτικές
ώρες (ένα τετράμηνο)
Εμπλεκόμενα μαθήματα:
Νεοελληνική Γλώσσα,
Πληροφορική, Κοινωνιολογία ,
Αισθητική Αγωγή
Εξεταζόμενα κείμενα:
Προέρχονται από τα σχολικά
βιβλία των ΚΝΛ του Γυμνασίου
και του Λυκείου

4. Σύνδεση με τα ισχύοντα στο
σχολείο /Συμβατότητα με το ΑΠΣ :
Συμβατό με το ΑΠΣ και με τη
συλλογιστική του ΕΠΠΣ και του
ΦΕΚ. 1562/27-06-2011 καθώς:

5.  Ο βασικός σκοπός της διδασκαλίας του
μαθήματος της Λογοτεχνίας ορίζεται ως «η
κριτική στο σύγχρονο πολιτισμό» στο ΦΕΚ
1562/27-06-2011
 Προσφέρεται για την εφαρμογή σύγχρονων
τεχνικών διδασκαλίας

6. Σύμφωνα με το Ενιαίο Πλαίσιο
Προγράμματος Σπουδών, το
μάθημα της Λογοτεχνίας συνιστά
μορφωτικό αγαθό που
αποσκοπεί στη διαμόρφωση
στάσεων και αξιών

7. Προϋποθέσεις υλοποίησης:
 εξοικείωση με τη χρήση
λογισμικών
 εμπειρία σε ομαδοσυνεργατικές
δραστηριότητες και
διαθεματική αντίληψη της
λογοτεχνίας

8. Στόχοι – Σκεπτικό:
Γενικός Σκοπός :
 Βίωση του λογοτεχνικού λόγου
και
 Συγκρότηση ταυτότητας

9. Μαθησιακοί/ γνωστικοί
Γνώσεις
Επιδιώκεται οι μαθητές:
Να συνειδητοποιήσουν ότι οι ρόλοι
των φύλων καθορίζονται από το
ιστορικό, κοινωνικό, πολιτισμικό
πλαίσιο
 Να διερευνήσουν τα κοινωνικά
στερεότυπα περί φύλου
Να κατανοήσουν ότι το
λογοτεχνικό κείμενο αναπαράγει,
τροποποιεί ή ανατρέπει
στερεότυπα.

10.  Να γνωρίσουν μια εποχή ή μια
κοινωνία
Να ανιχνεύουν τις αφηγηματικές
τεχνικές
Να συγκρίνουν δύο και
περισσότερα κείμενα
Να συσχετίζουν θέματα, αξίες
και συμπεριφορές

11. Δεξιότητες
Επιδιώκεται οι μαθητές:
Να αυτενεργήσουν.
Να οξύνουν την κριτική τους
ικανότητα
Να αναπτύξουν δεξιότητες
συνεργατικής μάθησης
Να διαμορφώσουν εθνική,
κοινωνική και διαπολιτισμική
συνείδηση

12. Στάσεις
Επιδιώκεται οι μαθητές:
Να εξοικειωθούν με την
ανάγνωση
Να αγαπήσουν το λογοτεχνικό
βιβλίο
Να διευρύνουν την εμπειρία τους

13. Παιδαγωγικοί στόχοι
Να αναλάβουν ενεργητικό ρόλο
στη μαθησιακή διδασκαλία
Να αναπτύξουν συνεργατικές
δραστηριότητες και να
καλλιεργήσουν γλωσσικές,
αισθητικές και κοινωνικές
δεξιότητες
Να εξοικειωθούν με νέους
τρόπους παρουσίασης της
γνώσης

14. Τεχνολογικοί
Επιδιώκεται οι μαθητές:
Να ανταποκρίνονται σε
επικοινωνιακές ανάγκες των
ΤΠΕ
Να αξιοποιήσουν τις
διαδικτυακές πηγές
Να αναπτύξουν κριτική στάση
απέναντι στο διαδίκτυο
Να έρθουν σε επαφή με τις
εφαρμογές Web 2.0

15. Θεωρητικό πλαίσιο/
Διδακτικές πρακτικές

16. Χρήση ΤΠΕ
Οι ΤΠΕ δεν αποτελούν απλά ένα
εργαλείο μάθησης. Αντίθετα, ο
ρόλος τους είναι πολυδιάστατος.
Αποτελεί « θύρα» προς τον
ψηφιακό κόσμο της εποχής

17. Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία
Οικοδόμηση της γνώσης μέσα
από την αλληλεπίδραση των
μαθητών.

18. Οφέλη:
- Μείωση του σχολικού άγχους
- Ενίσχυση αυτοεκτίμησης
- Καλλιέργεια αυτονομίας και
ενεργητικής συμμετοχής

19. - Διαμόρφωση ισότιμων σχέσεων
στην ομάδα
- Προαγωγή κοινωνικοποίησης
των μαθητών

20. Διαθεματική Διδασκαλία
 Γνώση : ενιαία και αδιαίρετη.

21. Φύλλα Εργασίας
Ενεργοποίηση μαθητικού
ενδιαφέροντος
Πλαίσιο συνάντησης της
επιστημονικής γνώσης με την
βιωματική γνώση

22. Άλλες μέθοδοι
Κατευθυνόμενος διάλογος
 Διερευνητική / ανακαλυπτική
μάθηση

23. Ρόλος διδάσκοντα
Συντονιστής
 Σύμβουλος
Εμψυχωτής
Βοηθός της έρευνας

24. Οι τεχνολογίες και τα εποπτικά
μέσα που θα χρησιμοποιηθούν:

25. Λογισμικά και προγράμματα που
χρησιμοποιούνται:
Movie maker
Powerpoint
Padlet
Tagxedo
Storybird
Toondoo
Thinklink
Diagramdesigner

26. Εποπτικά μέσα :
Επιλεγμένοι ιστότοποι (Ανοιχτά
ηλεκτρονικά περιβάλλοντα)
Μελοποίηση ποιημάτων
Σχολικό εγχειρίδιο
Μουσική και βίντεο από youtube
Ταινία με το πρόγραμμα movie
maker

27. Λεπτομερής παρουσίαση της
πρότασης:
Πορεία υλοποίησης του
σεναρίου

28. Προετοιμασία μαθητών:
Πρώτη φάση :
Χωρισμός σε 3 ομάδες
 Ανάθεση θέματος
 Ονοματοθεσία ομάδων
Γνωριμία με τεχνολογικά
εργαλεία (4 ώρες)

29.  Πρώτη ομάδα: πατριαρχική
οικογένεια - μητρική αγάπη
Δεύτερη ομάδα: προξενιό/ προίκα -
αγάπη/ έρωτα και
 Τρίτη ομάδα: βασανισμένες
γυναικείες μορφές - γυναίκες που
αντιδρούν στις κοινωνικές
συμβάσεις.

30. Προαναγνωστικό στάδιο
Κίνητρα για την ανάγνωση
Χτίζονται γέφυρες μεταξύ του
κειμένου και των μαθητών
Ανάκληση προηγούμενων
γνώσεων/ βιωμάτων( 2 ώρες)

31. Χρονογραμμή με τους βασικούς
σταθμούς στην ιστορία του
φεμινιστικού κινήματος (office
timeline free)

32. Φεμινιστικό κίνημα: Οι βασικοί
σταθμοί

33. Το φεμινιστικό κίνημα σε Ευρώπη
και ΗΠΑ

34. 1791 19771791 1808 1825 1842 1859 1876 1893 1910 1927 1944 1961
Διακήρυξη δικαιωμάτων γυναικών
6/2/1791
Γέννηση φεμινιστικού κινήματος
6/16/1848
LADIES HOME JOURNAL.Η πρώτη
γυναικεία εφημερίδα
6/30/1883
Οι Αγγλίδες αποκτούν δικαίωμα ψήφου
7/7/1918
Η
Μάρκαρετ
Θάτσερ
γίνεται η
πρώτη
γυναίκα
αρχηγός
πολιτικού
κόμματος
στη
Βρετανία.
7/28/1975
Η πρώτη γυναίκα γιατρός στις; ΗΠΑ
6/9/1821
Πρώτη απεργία εργαζόμενων γυναικών
3/8/1857
Καθιέρωση παγκόσμιας ημέρας γυναίκας
7/14/1910
Εκλέγεται η πρώτη Γυναίκα κυβερνήτης
στις Η.Π.Α. η Νέλυ Τέιλορ Ρος
7/21/1925

35. Το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα

36. 1840 19751840 1857 1874 1891 1908 1925 1942 1959
Η πρώτη Ελληνίδα ηθοποιός Αικατερίνη
Παναγιώτου
6/3/1840
Ελένη Μπούκουρα Η πρώτη γυναίκα
ζωγράφος στην μετεπαναστατική Ελλάδα
6/10/1848
Η Σεβαστή κΚαλησπέρη υποβάλλει αίτηση
για ν δώσει εξετάσεις για τη φιλοσοφική
σχολή
6/17/1884
Η Καλλιρρόη Παρρέν δημοσιεύει το πρώτο
φύλοο της Εφημερίδος των Κυριών
3/8/1887
Απαγορεύεται στη Σταματία Ρεβύθη να
τρέξει στο Μαραθώνιο
3/22/1896
Καθιερώνεται η ισοπολιτεία των
γυναικών ως προς το εκλέγειν
και εκλέγεσθαι
4/26/1952
Η πρώτη Ελληνίδα
καπετάνισσα, Άννα
Σαρίδου
5/10/1964
Ξεκινά το
δεύτερο
κύμα
φεμινισμο
ύ στην
Ελλάδα
5/24/1975
Η Ιωάννα Στεφανοπούλου γίνεται η πρώτη
Ελληνίδα φοιτήτρια
3/15/1890
Η Καλλιρρόη Παρρέν πρωτοστατεί στη
ίδρυση του Λυκείου Ελληνίδων
3/29/1911
Η πρώτη γυναίκα δήμαρχος Μαρίκα
Μπότση Τσαπαλίρα
4/19/1944
Οι γυναίκες ψηφίζουν για
πρώτη φορά. Πρώτη γυναίκα
βουλευτής η Ελένη Σκούρα
5/3/1953
Ζωζώ
Χριστοδούλ
ου, η πρώτη
γυναίκα
που έτρεξε
στο
μαραθώνιο
5/17/1974

37. Αποχαιρετισμός, Ερωτόκριτος, Ν
Ξυλούρη (μελοποίηση ποιήματος,
youtube)

38. Μήδεια, Ευριπίδη, στ 230- 267
Εργασία
Πώς περιγράφει η Μήδεια τη ζωή
μιας γυναίκας στην αρχαία
Ελλάδα;

39. Αν θα ήμουνα γυναίκα, Ν Ξύδης

40. Αγριόκυκνοι, της Γιουνγκ Τσανγκ
Εργασία:
Ταυτιστείτε με το μικρό κορίτσι
που υπέστη το βασανιστήριο του
δεσίματος των ποδιών και
γράψτε στο ημερολόγιό σας τις
σκέψεις και τα συναισθήματά
σας

41. Γυναικείες προσωπικότητες από τον
χώρο πολιτικής, ιστορίας,
επιστημών, τεχνών (movie maker)

42. Κατά την ανάγνωση
Επεξεργασία λογοτεχνικών
κειμένων (13 ώρες)

43. Θα διδαχθούν τα παρακάτω
κείμενα:
Η μάνα, Περλ Μπακ
Αργώ, (Θέλω γράμματα), Γ
Θεοτοκάς
Τα ρέστα, Κ. Ταχτσής
Γιούγκερμαν,Μ Καραγάτσης
Η προίκα, Ανδρ. Λασκαράτος

44. Γιατί μ’ αγάπησες, Μ Πολυδούρη
Πατέρα στο σπίτι, Αλ
Παπαδιαμάντη
Η Αποσώστρα, Αλ Παπαδιαμάντη
Στέλλα Βιολάντη, Γρ Ξενόπουλου

45. Φύλλα εργασίας
Συμπλήρωση των φύλλων
εργασίας ανά ομάδες(7 ώρες)

46. Φύλλο εργασίας 1
ΘΕΜΑ : Πατριαρχική Οικογένεια
– Μητρική Αγάπη
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ:
Η μάνα, Περλ Μπακ
Αργώ, (Θέλω γράμματα), Γ
Θεοτοκάς
Τα ρέστα, Κ. Ταχτσής

47. Εργασίες
Να δημιουργήσετε έναν
εννοιολογικό χάρτη με το λογισμικό
diagram designer
( https://www.draw.io/ ) με θέμα
τη θέση της γυναίκας στην
οικογένεια διαχρονικά, αφού
πρώτα περιηγηθείτε στη σελίδα
http://egpaid.blogspot.com/2008/1
1/blog-post_13.html

48.  Να δημιουργήσετε μια πολυμεσική
αφίσα με το thinklink αφιερωμένη στη
μητέρα, αφού επισκεφθείτε τις σελίδες
www.youtube.com ,
www.youmagazine.gr και www.lifo.gr
 Με το πρόγραμμα toondoo
(www.toondoo.com) να δημιουργήσετε
κόμικ για την ισότητα των φύλων

50. https://www.thinglink.com/scene/
659697355888525312

51. Ισότητα φύλων

52. Φύλλο εργασίας 2
ΘΕΜΑ: Προξενιό/ Προίκα –
Αγάπη/ Έρωτας
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ:
Γιούγκερμαν,Μ Καραγάτσης
Η προίκα, Ανδρ. Λασκαράτος
Γιατί μ’ αγάπησες, Μ Πολυδούρη

53. Εργασίες
 Με το λογισμικό toondoo
(www.toondoo.com) να δημιουργήσετε
κόμικ με θέμα την προίκα
 Να δημιουργήσετε αφιερωματικό βίντεο
με το πρόγραμμα movie maker για την
αγάπη και τον έρωτα με στίχους ποιητών
που θα αναζητήσετε στη μηχανή
αναζήτησης www.google.gr και
προσθέτοντας μουσική από το
www.youtube.com

54. Αφού περιηγηθείτε στη μηχανή
αναζήτηση www.google.gr και
αναζητήσετε διάσημα έργα τέχνης
με θέμα τη γυναίκα, να επιλέξετε
εικόνες με γυναικείες μορφές
τέχνης και στη συνέχεια να
δημιουργήσετε ηλεκτρονική αφίσα
με το padlet https://padlet.com/

55. Προίκα

56. Αγάπη/ Έρωτας

57. http://el.padlet.com/ballastaur/pd
knygaslcvf

58. Φύλλο εργασίας 3
ΘΕΜΑ: Βασανισμένες γυναικείες
μορφές - Γυναίκα επαναστάτρια
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ:
Η Φόνισσα, Αλ Παπαδιαμάντη
Πατέρα στο σπίτι, Αλ
Παπαδιαμάντη
Στέλλα Βιολάντη, Γρ Ξενόπουλου

59. Εργασίες
Να δημιουργήσετε ηλεκτρονική
αφίσα με το padlet
(https://padlet.com/) για την
κακοποίηση των γυναικών, αφού
αναζητήσετε στην σελίδα
www.google.gr πληροφορίες για το
θέμα αυτό ,καθώς και στο
www.youtube.com κάποιο σχετικό
βίντεο

60.  Να δημιουργήσετε ψηφιακή
αφήγηση γυναίκας από παλαιότερη
εποχή με το πρόγραμμα storybird
(https://storybird.com/)
 Να δημιουργήσετε συννεφόλεξο με
το πρόγραμμα www.tagxedo.com
με λέξεις που εκφράζουν τη θέση της
γυναίκας στην κοινωνία διαχρονικά

61. http://el.padlet.com/ballastaur/kcf2va4x
baq6

62. http://storybird.com/chapters/388
464/edit/

63. Συννεφόλεξο

64. Μετά την ανάγνωση
Προβληματισμός και συζήτηση
για θέματα όπως:
Διαφοροποίηση της θέσης της
γυναίκας στις ανατολικές και τις
δυτικές κοινωνίες

65. Οι ρόλοι που έχει αποδώσει η
κοινωνία στον άνδρα και στη
γυναίκα
Μορφές ρατσισμού σχετικές με
το φύλο στη σύγχρονη Ελληνική
κοινωνία (2 ώρες)

66. Τέλος:
Παρουσίαση των εργασιών των
ομάδων στην ολομέλεια της
τάξης και
Απολογισμός της όλης
διαδικασίας.
(3 ώρες)

67. Αξιολόγηση:
ατομική / ομαδική. Κριτήρια :
α)το περιεχόμενο/η οργάνωση
της εργασίας
β) η έκφραση
γ) η παρουσίαση
δ) η συνεργασία της ομάδας.
Αξιολόγηση της όλης διαδικασίας

68. Κριτική
Θετικά στοιχεία σεναρίου:
 Ενδιαφέρον για φιλολογικά
μαθήματα
 Συμμετοχή μαθητών με χαμηλές
σχολικές επιδόσεις
 Ευχάριστη η μαθησιακή διαδικασία
 Αφόρμηση για επέκταση γνώσης και
προβληματισμό

69. Δυσκολίες σεναρίου:
Ελλιπής υλικοτεχνική υποδομή
Τεχνικά προβλήματα δικτύου
Συνεργασία ομάδων
ανομοιογενών

70. Προεκτάσεις
Προβολή της ταινίας «Η τιμή της
αγάπης» της Τόνιας Μαρκετάκη

71.  Εναλλακτικές εργασίες χωρίς χρήση
ΤΠΕ:
 Εννοιολογικός χάρτης VS Δύο
πίνακες με θέση γυναίκας άλλοτε
και σήμερα
 Ηλεκτρονική/Πολυμεσική αφίσα VS
Κολάζ φωτογραφιών με γυναικεία
έργα τέχνης και μητρική αγάπη

72.  Κόμικ VS Δραματοποίηση με θέμα
ισότητα φύλων και προίκα
 Συννεφόλεξο VS Καταγραφή σε χαρτόνι
σκέψεων για τη θέση της γυναίκας στην
κοινωνία (Καταιγισμός ιδεών)
 Βίντεο/ Ψηφιακή αφήγηση VS
Δημιουργική γραφή (σύνθεση
ποιήματος μ ε θέμα την αγάπη –
ημερολόγιο με αναμνήσεις μιας γυναίκας)

73. Βιβλιογραφία
 Ματσαγγούρας Γ.Η., Ομαδοσυνεργατική
Διδασκαλία και Μάθηση, Γρηγόρης,
Αθήνα, 2000
 Μικρόπουλος, Α. (2011) «Αξιοποίηση των
ΤΠΕ στην εκπαίδευση», Βασικό
Επιμορφωτικό Υλικό, Τόμος Α, Γενικό
Μέρος, Αθήνα: ΜΠΕ.
 Νικολαΐδου, Σ. 2009. Λογοτεχνία και Νέες
Τεχνολογίες: Από τη θεωρία στη
διδακτική πράξη. Αθήνα. Κέδρος.

74.  Κουτσογιάννης, Δ. 2011β. “Σενάρια: δομή και
αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων”. Στο
Επιμορφωτικό υλικό για την εκπαίδευση των
Επιμορφωτών στα Πανεπιστημιακά Κέντρα
Επιμόρφωσης. Τεύχος 3: Κλάδος ΠΕ02. 2011. Πάτρα.
Ι.Τ.Υ. & Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης &
Θρησκευμάτων, 360-404.
 Βακαλούδη, Α. 2003. Διδάσκοντας και Μαθαίνοντας με
τις Νέες Τεχνολογίες: Θεωρία και Πράξη. Αθήνα.
Πατάκης.
 Οδηγίες για τη διδασκαλία των φιλολογικών
μαθημάτων στο ενιαίο Λύκειο, ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό
Ινστιτούτο, Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ΟΕΔΒ

75. Ηλεκτρονικές Πηγές
 https://padlet.com/
 www.toondoo.com/
 www.tagxedo.com/
 https://www.thinglink.com
 https://storybird.com
 https://www.draw.io
 https://www.youtube.com/?gl=GR
 https://www.google.gr/

76.  http://www.meganisitimes.gr/2011/
 https://www.youtube.com/watch?v=U
wDomxyoFgU
 https://www.youtube.com/watch?v=H
Qcs-54YHVk
 http://egpaid.blogspot.com/2008/11/bl
og-post_13.html