Download as PDF, PPTX
สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์-pdf
- 1. ส 23106 ประวัตศาสตร์ 6 ิ ชันมัธยมศึกษาปีที่ 3 ้ ภาคเรี ยนที่ 2 ปี การศึกษา 2556 นายรัฐศักดิ์ มณีเนตร
- 2. คาอธิบายรายวิชา ศึกษา วิเคราะห์ สรุป พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ด้านต่างๆ ที่สงผลต่อความมันคงและความเจริญรุ่งเรื อง ่ ่ รวมทังภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยและ ้ การรับวัฒนธรรมตะวันตก รวมทังอิทธิพลของชาติ ้ ตะวันตกที่มีตอพัฒนาการด้ านต่างๆของไทย ่ บทบาทของไทยในสมัยประชาธิปไตย
- 3. คาอธิบายรายวิชา (ต่ อ) และเห็นคุณค่าในความเป็นไทย รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ สุจริต มีวินย ั ใฝ่ เรี ยนรู้ มุ่งมันในการทางาน ่ อยูพอเพียงและจิตสาธารณะ ่
- 4. เนือหาที่เรี ยน ้ พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ การสถาปนากรุ งรัตนโกสินทร์ พัฒนาการด้ านต่ างๆ - การเมืองการปกครอง - สังคม - เศรษฐกิจ - ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
- 5. แบ่งเป็ น 3ช่วงสมัย รัชกาลที่ 1 – 3 = ยุคของการฟื้นฟู รัชกาลที่ 4 – 6 = ยุคของการปรับปรุง รัชกาลที่ 7 = ยุคของการเปลียนแปลง ่
- 6. เนือหาที่เรี ยน ้ ภูมปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ิ ภูมปัญญา ิ (ความหมาย /การนาไปใช้ / การอนุรักษ์ ) วัฒนธรรมไทย (ขนบธรรมเนียม / วรรณกรรม / ทัศนศิลป / ดนตรี ) ์
- 7. วิธีการเรี ยนการสอน 1. บรรยายและร่วมแสดงความคิดเห็น 2. ดูสื่อวีดิทศน์ (ภาพยนตร์ /สารคดี/เพลง) ั 3. กิจกรรมกลุม ่ 4. รายงานผลการค้ นคว้ า 5. ยกตัวอย่างข้ อสอบเก่าๆ
- 8. สัดส่ วนคะแนน 1. คะแนนเก็บ - แบบฝึกหัด - การมีสวนร่วมในชันเรี ยน ่ ้ - รายงานกลุม ่ - ทดสอบย่อย 60 คะแนน 2. การประเมินความรู้ทางวิชาการ (กลางภาค+ปลายภาค) 40 คะแนน
- 9.
- 10. เกณฑ์ การเช็คชื่อเข้ าห้องเรี ยน ไม่ ตังใจเรี ยน ้ = มาสาย 1 ครั ง ้ มาสาย 2 ครั ง ้ = ขาดเรี ยน 1 ครั ง ้ ขาดเรี ยน 4 ครั งขึนไป = หมดสิทธิ์สอบ (มส) ้ ้
- 11. ... ถ้ าสมมตินกเรียนย้ อนเวลาไปสมัยต้ นรั ตนโกสินทร์ ั แล้ วช่วงนันกาลังเกิดสงคราม ้ เพื่อหนีศกสงครามที่จะเกิดขึ ้นไปที่ใดที่หนึง ึ ่ 1. สถานที่นันคือที่ไหน ้ 2. ให้ เลือกเพื่อนร่ วมทางไปด้ วย 3 คนจะเลือกชวนใครไปบ้ าง คนที่ 1 ......................... คนที่ 2 ......................... คนที่ 3 .........................
- 12. 3. ที่ท่ นักเรียนเลือกพักอาศัยเป็นเช่ นไร ี ให้ วาดสิ่งนีท่ กาหนดให้ ดังนี ้ ้ ี 1. บ้ าน 3. ก้ อนเมฆ 5. พระอาทิตย์ 2. รัวบ้ าน ้ 4. ภูเขา 6. ต้ นไม้ (วาดเพียงต้ นเดียว) โดยทัง 6 สิ่งนี ้ ต้ องอยู่ในภาพเดียวกันและเป็ นเรื่องราว ้ ที่สัมพันธ์ กัน จัดองค์ ประกอบให้ สวยงามตามใจชอบ
- 13. เพื่อนร่ วมทาง คือ คนสามคนที่มีอิทธิพลกับคุณต่างกัน คนแรกที่นึกถึง คือคนที่คณรู้สกอบอุนปลอดภัยเมื่อมีเขา อาจเป็ นคนรัก เพื่อนแท้ พ่อแม่ หรื อ ุ ึ ่ ใครก็ตามที่ทาให้ คณรู้สกมันคง ุ ึ ่ คนที่สองที่นึกถึง คือคนที่สนิทสนม ประมาณเพื่อนสนิทหรื อบัดดี ้ ชอบไปไหนด้ วยกัน ช่วยเหลือ กัน ปรึกษา พึงพาอาศัยกันและกัน ่ คนที่สามที่นึกถึง คือคนที่คณรู้สกผูกพัน ห่วงใย และต้ องดูแลเขา มากกว่าเขาดูแลคุณ ุ ึ
- 14. บ้ าน คือ สัญลักษณ์ที่แทนความเป็ นตัวของนักเรียน ไม่ขึ ้นอยูกบขนาด จะวาดใหญ่หรื อเล็กก็ได้ ่ ั บ้ านมีหน้ าต่ างหลายบาน แสดงว่าเป็ นคนมีมนุษยสัมพันธ์ สนุกสนาน ร่าเริ ง มีเพื่อนเยอะ ประตูบ้านมีลูกบิดประตู เป็ นคนช่างพูด ช่างเจรจา บ้ านมีปล่ องไฟ แสดงว่าชอบทาอาหาร วาดทางเข้ าบ้ านไว้ ด้วย เป็ นคนชอบทาอะไรถูกต้ องตามระเบียบ ไม่ชอบ ฝ่ าฝื น
- 15. รัวบ้ าน ้ คือ ความรอบคอบของนักเรียน วาดรัวไว้ รอบตัวบ้ านและมีประตูปิดเรียบร้ อย ้ แสดงว่าเป็ นคนรอบคอบ ทาอะไรจะคิดหน้ าคิดหลัง วาดรัวเพียงแค่ หน้ าบ้ าน เปิ ดประตูไว้ ้ แสดงว่าเป็ นคนไม่รอบคอบ วูวาม ใจร้ อน ่ และทาอะไรตามใจตนเอง
- 16. ภูเขา คือ สัญลักษณ์ของความหนักแน่น อดทน จริงจัง วาดภูเขาเป็ นทิวยาว สูงใหญ่ เมื่อเปรี ยบเทียบกับขนาดของบ้ าน หรื อกินเนือที่ในกระดาษมาก ้ แสดงว่าเป็ นคนหนักแน่นมันคง ทาอะไรจริงจัง ่ เป็ นทิวยาว สูงไม่ มากนัก แสดงว่าไม่คอยมีความอดทน ทาตัวขึ ้นอยูกบสภาพแวดล้ อมเป็ นส่วนใหญ่ ่ ่ ั วาดภูเขาเพียงลูกสองลูก ค่ อนข้ างสูง เป็ นคนหนักแน่นจริ งจัง แต่ไม่คอยมีความอดทน ่
- 17. ต้ นไม้ คือ ทังพ่อและแม่ ้ ถ้าไม่ได้ อยูกบพ่อแม่ก็หมายถึงผู้ที่อปการะเลี ้ยงดู ่ ั ุ วาดต้ นไม้ ใกล้ บ้านมาก แสดงว่ายึดท่านเป็ นร่มโพธิ์ร่มไทร เป็ นที่พงทางใจ ึ่ วาดต้ นไม้ ตดตัวบ้ านให้ ก่ งก้ านคลุมหลังคาบ้ าน ิ ิ แสดงว่าเป็ นคนรักพ่อแม่มาก หากมีเรื่ องเดือดร้ อนอะไรก็นกถึงท่าน ึ เป็ นคนแรก ถ้ าวาดให้ ห่าง แสดงว่าไม่ชอบพึงพาพ่อแม่ ชอบตัดสินใจอะไรด้ วยตนเอง ่
- 18. ั ก้ อนเมฆ คือสองอย่างนี ้มีความสัมพันธ์กน แสดงถึงลักษณะนิสยใจคอ ั พระอาทิตย์ พระอาทิตย์ ดวงโตมาก มีความร่าเริ งแจ่มใส มีมนุษย์สมพันธ์และเปิ ดเผย ั วาดพระอาทิตย์ โดยไม่ มีก้อนเมฆมาบดบัง เป็ นคนเปิ ดเผยและไม่ชอบมีความลับกับผู้อื่น วาดโดยมีก้อนเมฆมาบดบังส่ วนหนึ่ง มีความลับลมคมในและไม่ชอบคุยเรื่ องส่วนตัวกับใคร
- 19. การสถาปนา กรุ งรัตนโกสินทร์ เป็ นราชธานี รัชกาลที่ โปรดให้ย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรี ไปยังที่แห่งใหม่ซงอยูคนละฝั่ งของแม่น ้าเจ้ าพระยา ึ่ ่ เมื่อพ.ศ.2325 ต่อมาได้ พระราชทานนามว่า กรุ งรั ตนโกสินทร์ หรื อ กรุ งเทพฯ ในปั จจุบัน
- 20. ความหมายของกรุ งเทพ ยุคกรุ งศรีอยุธยา กรุ งเทพมหานคร บวรทวารวดีศรี อยุธยามหาดิลก นพรัตนราชธานี บุรีรมย์ ยุคกรุ งธนบุรี ยังคงเรี ยกราชธานีวา ่ " กรุ งเทพมหานคร“ ตามมา
- 21. ยุครั ตนโกสินทร์ เมื่อรัชกาลที่ 1 ได้สถาปนาเมืองหลวงใหม่ จึงได้ เปลี่ยนนามจาก "อยุธยา" เป็ น "กรุ งรัตนโกสินทร์ อินอโยธยา"
- 22. ในการก่ อสร้ างพระราชวังโปรดเกล้าฯ ให้ พระยาธรรมาธิบดี กับพระยาวิจตรนาวีเป็ นแม่ กองคุมการก่ อสร้ าง ิ ตังพิธียกเสาหลักเมือง ้ เมื่อวันอาทิตย์ 21 เมษายน 2325 ย่ารุ่ งแล้ ว 54 นาที
- 23. ได้ ทรงแก้ เป็น กรุ งเทพมหานคร บวรรั ตนโกสินทร์ มหินทราอยุธยา รัชกาลที่ 3 บวร >> อมร มหินทอยุธยา >> มหินทรายุธยา สินท์ >> สินทร์ เติมสร้ อยนามต่ อ รั ชกาลที่ 4
- 24. กรุ งเทพมหานคร = มหานครอันกว้ างใหญ่ดจเทพนคร ุ อมรรัตนโกสินทร์ = เป็ นที่สถิตของพระแก้ วมรกต มหินทรายุธยา = เป็ นมหานครที่ไม่มีใครรบชนะได้ มหาดิลกภพ = มีความงามอันมันคงและเจริญยิ่ง ่ นพรั ตน์ ราชธานีบุรีรมย์ = เป็ นเมืองหลวงที่บริบรณ์ดว้ ยแก้ วเก้ าประการ ู อุดมราชนิเวศน์ มหาสถาน = อมรพิมานอวตารสถิต = มีพระราชนิเวศใหญ่โตมากมาย เป็ นวิมานเทพที่ประทับของพระราชาผู้อวตารลงมา สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์ = ซึงท้ าวสักกะเทวราชพระราชทานให้ ่ พระวิษณุกรรมลงมาเนรมิตไว้
- 25. รวมจังหวัดธนบุรีเข้ าไว้ ด้วยกันกับ กรุงเทพฯแล้ วเปลี่ยนชื่อเป็ น กรุ งเทพมหานคร (14 ธันวาคม พ.ศ. 2515) จอมพลถนอม กิตติขจร
- 26. ชื่อทางการของกรุงเทพมหานครเมื่อถอดเป็ นอักษรโรมัน Krung ThepMaha Nakhon แต่คนทัวไปนิยมทับศัพท์ตามชื่อที่ผ้ พดภาษาอังกฤษ ่ ู ู เรี ยกเมืองนี ้ว่า Bangkok บางกอก (ชื่อเดิมของกรุ งเทพมหานคร )
- 27. ที่มาของชื่อเมืองบางกอก ข้ อสันนิษฐานแรก บริ เวณนี้เป็ นป่ ามะกอก จึงเรี ยกว่า บางกอก บาง = หมู่บ้าน กอก = มะกอก
- 28. ที่มาของชื่อเมืองบางกอก ข้ อสันนิษฐานที่สอง จดหมายเหตุรายวันของบาทหลวง เดอชวาสี (เชอวาลิเอร์ เดอ โชมองต์ : Chevalier de Chaumont) แปลและเรี ยบเรี ยงโดยหลวงสันธานวิยาสิทธิ์(กาจาย พลางกูร) บางกอก = จังหวัดธนบุรี
- 29. บาง = บึง กอก: นา(กลายเป็ นแข็ง) หรื อนากลับเป็ น ้ ้ ดินหรื อที่ล่ ุมเป็ นที่ดอน จากข้ อสันนิษฐานนี ้อาจเป็ นไปได้ วา ่ บางกอกจากเดิมที่เป็ นที่ล่ ุมได้ มีการสะสมตะกอนมาอย่ างยาวนาน จนกลายเป็ นที่ดอนขึนมาก็เป็ นได้ ้
- 30. ที่มาของชื่อเมืองบางกอก ข้ อสันนิษฐานที่สาม หนังสือ“เล่าเรื่ องบางกอก”โดย ส.พลายน้ อย(เล่ม 1) มาจากคาว่า Benkok (ภาษามลายู) คดโค้ ง หรือ งอ แม่น ้าในบางกอกสมัยก่อนคดโค้ งอ้ อมมาก
- 31. ที่มาของชื่อเมืองบางกอก ข้ อสันนิษฐานที่ส่ ี หนังสือ“เล่าเรื่องบางกอก” โดย ส.พลายน้ อย(เล่ ม 1) มีการออกชื่อปรากฏอยูใน ่ “จดหมายของท้ าวเทพสตรีท่ มีไปถึงกัปตันไลน์ หรือพระยาราชกัปตัน” ี Bangkok ฝรั่งแต่โบราณเขียนเป็ น Bangkoh บางเกาะ
- 32.
- 33.
- 34. ขุนนาง ข้ าราชการ พระสงฆ์ อัญเชิญขึนครองราชย์ (6เม.ย. 2325) ้ แก้ ไขวิกฤตการณ์ในกรุงธนบุรี ตอนแรก จนสงบ ประทับอยูในพระราชวังเดิมก่อนชัวคราว ่ ่
- 35. สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2325 การเสด็จขึ้นครองราชย์ครังนัน ้ ้ เรี ยกว่า รัชกาลที่ 1 ปราบดาภิเษก เมื่อทรงสร้ างพระบรมมหาราชวัง 1. รวบรวมรูปแบบการพระราชพิธี 2. สร้ างเครื่ องราชกกุธภัณฑ์ 3. พระมหาเศวตฉัตร 4. เครื่ องราชูปโภค 5. พระแสงอัษฎาวุธ
- 36. เมือปราบดาภิเษกใหม่ ๆ ยังมิได้พระราชทานชื่อต่อเมือจัดการบ้านเมือง ่ ่ กรุงธนบุรทเี่ กิดความวุนวายจนสงบราบคาบลงแล้ว รัชกาลที่ ๑ ก็เสด็จขึนเสวย ี ่ ้ ราชสมบัตเป็ นปฐมบรมราชจักรีวงศ์ ซึงขณะนันยังประทับอยูฝงตะวันตก ิ ่ ้ ่ ั่ พระราชนิพนธ์สามกรุงของ น.ม.ส. พรรณนาไว้วา ่ แจร่มจรัสภาคพืน ้ เริมรัชกาลพระพุทธ ่ ยุ่งเหยิงดุจเพลิงจุด ปลังประเคราะห์เหมาะหม้า ่ ภูพศทธ์ ิุ ยอดฟ้า พลันขจัด ใหม่เลียงเวียงอมรฯ ้
- 37. ราชาภิเษก พระราชพิธีที่แสดงความสมบูรณ์แห่งพระมหากษัตริย์ ตามที่กาหนดในโบราณราชประเพณี พิธีที่จดขึ ้นเพื่อรับรองฐานะความเป็ นประมุขของรัฐอย่างเป็นทางการ ั พระมหากษัตริย์พระองค์ใดที่ยงมิได้ ทรงประกอบ ั ทรงพระนามว่ า : พระราชพิธีบรมราชาภิเษก จะไม่ใช้ คาว่า บดี พระบาทสมเด็จบรมราชาธิราชรามาธิ (สมัยรัชกาลทีพระบาท ่ 3 ถวายพระนามว่าาหน้ าคาว่า จสมเด็จทธยอดฟาจุฬาโลก) ้่ ั น พระบาทสมเด็ พระพุพระเจ้ าอยูหว
- 38. อินทราภิเษก เป็ นพระเจ้ าแผ่นดินโดยการเสี่ยงทายเช่น ราชรถไปเกย โภคาภิเษก ผู้มีทรัพย์สินมังคัง รู้ราชธรรมขึ ้นเป็ นกษัตริย์ ่ ่ อุภเษก ิ 1. สมเด็จพระบิดามารดาเอาชาติตระกูลเสมอกัน มามงคลวิวาหะ 2. กษัตริย์อนมาแต่ตางประเทศมาราชาภิเษกด้ วยพระญาติพระวงศ์ ั ่ อเนกนิกรสโมสรภิเษก คือ ขุนนางปรึกษาหารื อว่าผู้ใดสมควรจะรับราชสมบัติต่อจากพระองค์ เช่น สมัยรัชกาลที่ 3
- 39. ทวิธาภิเษก คือ งานเฉลิมปี รัชกาลที่พระเจ้ าแผ่นดินเสวยราชสมบัติได้2 เท่าของพระ เจ้ าแผ่นดินองค์ก่อนที่ครองราชย์สมบัติมาแล้ ว รัชมังคลาภิเษก ในวาระที่พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยูหวองค์ปัจจุบน ได้ ดารงสิริราชสมบัติมายาว ่ ั ั นานยิ่งกว่าพระมหากษัตริย์ทกพระองค์ในอดีต เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2531 ุ อยุธยา = สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ 40 ปี ( พ.ศ. 1991-2031) รัตนโกสินทร์ = รัชกาลที่ 5 42 ปี (พ.ศ. 2411-2453)
- 40. รัชดาภิเษก ทาเมื่อเสวยราชย์ได้ 25 ปี สุวรรณาภิเษกทาเมื่อเสวยราชย์ได้ 50 ปี ***พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี วชิราภิเษก ทาเมื่อเสวยราชย์ได้ 75 ปี
- 41. การขนานพระนาม ...เมื่อวันพฤหัสบดี เดือน ๘ขึ ้น ๔ ค่า ตรงกับวันที่ ๑๓ มิถนายน พุทธศักราช ๒๓๒๕ สมเด็จพระสังฆราช ครังนัน ุ ้ ้ คือ สมเด็จพระสังฆราช (สี) และพระราชาคณะผู้ใหญ่ประชุม พร้ อมกันได้ คิดขนานพระนามถวายจารึก ลงในพระราช สุพรรณบัฏเวลานันเลยว่า ้ (จุลลดา ภักดีภมินทร์ ) ู
- 42. พระบาทสมเด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดีศรี สนธรบรมมหาจักรพรรดิ์ ิ ราชธิบดินทร์ ธรณินทราธิราชรัตนากาศภาสกรวงศ์ องค์ปรมาธิเบศร ตรี ภวเนตรวรนายก ู ดิลกรัตนราชชาติอาชวศัย สมุทยตโนมนต์ สกลจักวาฬาธิเบนทร์ สุริเยนทราธิบดินทร์ ั หริหรินทราธาดาธิบดี ศรี วิบลยคุณอักนิษฐ์ ฤทธิราเมศวรมหันต์ บรมธรรมิกราชาธิราช ุ เดโชทัย พรหมเทพาดิเทพนฤบดินทร์ ภูมินทรบรมาธิเบศร์ โลกเชษฐวิสทธิ รัตนมงกุฏ ุ ประเทศคตามหาพุทธางกร บรมบพิตร พระพุทธเจ้ าอยูหว ณ กรุ งเทพมหานคร ่ ั บวรทวาราวดี ศรี อยุธยา มหาดิลกภพนพรัตน ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศ มหาสถาน
- 43. ตังใจจะอุปถัมภก ้ ป้องกันขอบขัณฑสีมา ยอยกพระพุทธศาสนา รักษาประชาชนและมนตรี (พระราชนิพนธ์นิราศท่าดินแดง) (พ.ณ. ประมวลมารค, สิบสองกวี,สานักพิมพ์แพร่พิทยา, 2510, หน้ า 103)
- 44. ...ทุกวันนี้ตงพระทัยแต่ทจะทานุ บารุงพระพุทธศาสนา ั้ ่ี ่ ั้ ่ ้ ไพร่ฟ้าประชากรให้อยูเย็นเป็นสุข ให้ตงอยูในคติธรรมทัง 4 ดารงจิตจตุรส บาเพ็ญศีลทาน จะได้สคติภม ิ มนุษยสมบัติ ั ุ ู สวรรคสมบัติ นิพพานสมบัตเป็ นประโยชน์แก่ตน... ิ (กฎหมายตราสามดวง, กรมศิลปากร, 2521, หน้า 769)
- 45. ความไม่ เหมาะสมเป็ นราชธานีของกรุงธนบุรี (ฝั่ งตะวันตกของแม่ นาเจ้ าพระยา) ้ 1 ความคับแคบของเขตพระราชวัง วัดอรุณราชวราราม วัดโมฬีโลกธาราม
- 46. 2 สภาพภมประเทศ ู ิ อาจถูกน้าและคลื่นกัดเซาะตลิงพังง่าย ่ เกิดก.ทับถม 2 1 4 3 ถูกกัดเซาะ เกิดก.ทับถม 6 5
- 47. 3 ทาเลที่ตังทางยุทธศาสตร์ ้ กรุงธนบุรีมีปอมปราการไว้ ปองกันข้ าศึกทังสองฝั่งแม่น ้า โดยมีแม่น ้าเจ้ าพระยาไหล ้ ้ ้ ผ่านเปรี ยบเสมือนเป็ นเมืองอกแตก
- 50. สาเหตุการย้ ายราชธานี จากกรุงธนบุรีมาตังที่กรุงรัตนโกสินทร์ ้ ฝั่ งตะวันออกเป็นพืนที่ใหม่ ้ สันนิษฐานว่าชุมชนใหญ่ ในขณะนันคงจะมีแต่ชาวจีนที่รวมกลุมกันอยู่จง ้ ่ ึ สามารถขยายออกไปได้ อย่างกว้ างขวาง และขยายเมืองได้ เรื่ อยๆ
- 51. สาเหตุการย้ ายราชธานี จากกรุงธนบุรีมาตังที่กรุงรัตนโกสินทร์ ้ ทางฝั่ งกรุงเทพฯเป็นที่ชยภูมิเหมาะสม ั เป็ นหัวแหลมถ้ าสร้ างเมืองแต่เพียงฟากเดียว จะได้ แม่ นาใหญ่ เป็ นคูเมืองทัง้ ้ ด้ านตะวันตกและด้ านใต้ เพียงแต่ขดคลองเป็ นคูเมืองแต่ ุ ด้ านเหนือและด้ านตะวันออกเท่านัน ้ ถึงแม้ วาข้ าศึกจะเข้ ามาโจมตีก็พอต่อสู้ได้ ่
- 52. สาเหตุการย้ ายราชธานี จากกรุงธนบุรีมาตังที่กรุงรัตนโกสินทร์ ้ ทางฝั่ งตะวันออกนี้ พื ้นที่นอกคูเมือง เดิมเป็ นพื ้นที่ลมที่เกิดจากการตื ้นเขิน ุ่ ของทะเล ข้ าศึกจะยกทัพมาทางนี ้คง ทาได้ ยาก ฉะนันการปองกันพระนคร ้ ้ จะได้ มงปองกันเพียง ฝั่ งตะวันตกแต่ ุ่ ้ เพียงด้ านเดียว
- 53. โอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปีรัฐบาลสมัยพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ จึงมีมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2525 ให้ เรี ยกชื่อคลองให้ ถกต้ องตาม ู หลักฐานทางประวัติศาสตร์ วา ่ คลองคูเมืองเดิม
- 55. สาเหตุการย้ ายราชธานี จากกรุ งธนบุรีมาตังที่กรุงรั ตนโกสินทร์ ้ สามารถขยายเมืองออกไปได้ กว้ างขวาง อุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่ การทานา มีแม่ นาไหลผ่ าน - - > อ่ าวไทย (ติดต่ อค้ าขายสะดวก) ้
- 56. การสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ ๑ได้ สอดคล้ องกับการตังทัพที่ ้ เรี ยกว่า นาคนาม - แม่น ้าโอบล้ อมภูเขา / มีเฉพาะแต่แม่น ้าก็ได้
- 57. วังหลวง = ค่ายหลวง วังหน้ า+วังต่ าง ๆ (สร้ างขึ ้นพระราชทานพระประยูรญาติ และเป็ นบาเหน็จรางวัลแก่ข้าราชสานักที่มีความชอบ) = ค่ ายต่ าง ๆ ที่รายล้ อมค่ ายหลวง แม้ บางแห่ งอาจไม่ ตรงกับตามตาราเสียทีเดียว แต่ กเพื่อความเหมาะสม ็ ทังนียังแสดงถึงบทบาทหน้ าที่ สาคัญในการรั กษาวังหลวงไว้ อย่ างชัดเจน ้ ้
- 58. เขาว่ ากันว่ า... การย้ายเมืองหลวงมากรุงเทพ สถาปนาอานาจใหม่ สร้ างบารมีใหม่ ปองกันจุดอ่ อนต่ างๆ ้ (กลัวซารอยเดิม) ้ ขยายไม่ ได้ ฟื ้ นฟูแบบอยุธยา
- 59. กาหนดผังเมืองเลียนแบบกรุ งศรี อยุธยา 1.ส่วนที่เป็ นบริ เวณ - พระบรมมหาราชวัง, วังหน้ า - วัดพระศรีรัตนศาสดา , ทุงพระเมรุ ่ มีอาณาบริ เวณตังแต่ริมฝั่ งแม่น ้าเจ้ าพระยามาจนถึงคูเมืองเดิม ้
- 60. กาหนดผังเมืองเลียนแบบกรุ งศรี อยุธยา 2. บริเวณที่อยู่อาศัยภายในกาแพงเมือง คูเมืองเดิม(ตะวันออก) - - > คูเมืองที่ขดใหม่ (คลองรอบกรุง) ุ เชื่อมคูเมืองเก่ากับคูเมืองใหม่ติดต่อถึงกัน ตามแนวคลองรอบกรุงนี ้ ทรงสร้ างกาแพงเมือง ประตูเมือง และ ปอมปราการขึ ้นโดยรอบ ้ นอกจากนี ้ยังโปรดให้ สร้ างถนนสะพาน และสถานที่อื่น ๆที่จาเป็ น ราษฎรที่อาศัยอยูในส่วนนี ้ประกอบอาชีพค้ าขายเป็ นหลัก ่
- 62. พระเจ้ าราชวรวงษเธอ กรมหมื่นภูวไนยนฤเบนทราธิบาลได้ ทรงเรี ยบเรี ยง ชื่อปอมรอบพระบรมมหาราชวัง แลรอบพระนครไว้ เพื่อข้ าราชการ เมื่อกราบบังคมทูล ้ พระกรุณา จะได้ เรี ยกให้ ถกต้ องตามนี ้ ปอมรอบพระบรมมหาราชวัง คือ ู ้ ๑. ๓. ๕. ๗. ๙. ๑๑. ๑๓. ๑๕. ปอมอินทรังสรรค์ ้ ปอมเผดจดัษกร ้ ปอมสิงฃรฃันท์ ้ ปอมฤทธิรุธโรมรัน ้ ปอมมณีปราการ ้ ปอมภูผาสุทศน ้ ั ปอมโสฬศสีลา ้ ปอมพรหมประสาทสิลป ้ ๒. ๔. ๖. ๘. ๑๐. ๑๒. ๑๔. ๑๖. ปอมขันเขื่อนเพชร ้ ปอมสัญจรใจวิง ้ ปอมขยันยิ่งยุทธ ้ ปอมอนันตคีรี ้ ปอมพิศาลเสมา ้ ปอมสัตตบรรพต ้ ปอมมหาสัตตะโลหะ ้ ปอมอินทประสาทศร ้ (คัดลอกอักขรวิธีตามต้ นฉบับเป็ นส่วนใหญ่)
- 63. ปอมรอบกาแพงพระนคร ้ ส่วนใหญ่ได้ รือออกไปหมดแล้ วคงเหลือเพียง ๒ ปอม คือ ้ ้ ปอมพระสุเมรุ และปอมมหากาฬ มีชื่อและที่ตง้ั ดังต่อไปนี ้ ้ ้ ๑. ปอมพระสุเมรุ ้ ๒. ปอมยุคนธร ้ ๓. ปอมมหาปราบ ้ ๔. ปอมมหากาฬ ้ ๕. ปอมหมูทลวง ้ ๖. ปอมเสือทะยาน ้ ๗. ปอมมหาไชย ้ ๘. ปอมจักรเพชร ้ ๙. ปอมผีเสื ้อ ้ ๑๐. ปอมมหาฤกษ์ ้ ๑๑. ปอมมหายักษ์ ้ ๑๒. ปอมพระจันทร์ ้ ๑๓. ปอมพระอาทิตย์ ้ ๑๔. ปอมอิสินธร ้
- 64. ปอมที่อยู่นอกกาแพงเมือง ้ สร้ างขึ ้นภายหลังเมื่อได้ขดคลองผดุงกรุงเกษมแล้ ว บางปอม ุ ้ อยูทาง ฝั่ งตะวันตกของแม่น ้าเจ้ าพระยา มีอยู่ ๗ ปอมด้ วยกัน คือ ่ ้ ๑. ๓. ๕. ๗. ปอมปราบปั จจามิตร ้ ปอมผลาญศัตรูราบ ้ ปอมทาลายแรงปรปั กษ์ ้ ปอมวิชยประสิทธิ์ ้ ั ๒. ๔. ๖. ปอมปิ ดปั จจานึก ้ ปอมปราบศัตรูพาย ้ ่ ปอมหักกาลังดัสกร ้
- 65. กาหนดผังเมืองเลียนแบบกรุ งศรี อยุธยา 3. บริเวณที่อยู่อาศัยนอกกาแพงเมือง -บ้ านเรื อนตังอยูริมคลองรอบกรุง กระจายกันออกไป ้ ่ - คลองสาคัญที่โปรดให้ ขดขึ ้น คือ คลองมหานาค ุ (ราษฎร = การเกษตร + สินค้ าอุตสาหกรรมทางช่าง)
- 66. ปั จจัยที่ส่งผลต่ อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง 1. เป็ นศูนย์กลางเส้ นทางออกสูทะเลได้ สะดวก ่ ทาให้ ติดต่อค้ าขายกับพ่อค้ าต่างชาติได้ ง่าย
- 67. ปั จจัยที่ส่งผลต่ อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง 2. อิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงใต้ ทาให้ มีฝนตกชุก ช่วยเอื ้อานวยต่อ การเพาะปลูก
- 68. ปั จจัยที่ส่งผลต่ อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง 3. การมีแม่น ้าหลายสายไหลผ่าน เช่น แม่น ้าเจ้ าพระยา / ท่าจีน / แม่กลอง จึงเหมาะแก่การเพาะปลูกและใช้ อปโภคบริ โภค ุ
- 69. ปั จจัยที่ส่งผลต่ อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง 4. การเป็ นศูนย์กลางทางวัฒนธรรม เนื่องจากอยูในเส้ นการค้ าระหว่างโลกตะวันตกและ ตะวันออก ่
- 70. งานชิ้นที่ 1 สร้างแผนที่โมเดลกรุงรัตนโกสินทร์ คาชี้แจง 1. ให้นกเรียนแบ่งกลุม กลุ่มละ4 - 5 คน ั ่ 2. สร้างแผนทีโมเดลกรุงรัตนโกสินทร์ลงบนฟิวเจอร์บอร์ด ่ ตามขนาดทีกาหนด คือ เท่ากระดาษ A3 (29.7 x 42 เซนติเมตร) ่ 3. กาหนดส่งภายในวันศุกร์ที่ 22 พ.ย. 2556 ก่อนเวลา 16.30 น.
- 72.