Uploaded bybatnasanb
969 views

С. Оюун-Эрдэнэ Г.Цэрэннадмид Г. Цэнд-Аюуш - Зэсийн үнэ болон долларын ханшийн хэлбэлзлийн давхцах үеийн шинжилгээ

Embed presentation

САНХҮҮ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ДЭЭД СУРГУУЛЬĊ ЭКОНОМИКСĖĊЭКОНОМЕТРИКСИЙН ТЭНХИМĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊ хэлбэлзлийн давхцах үеийнĊ шинжилгээĊ “Бизнесийн удирдлагын онолĖĊпрактикийн орчин үеийн хандлагаžĊ сэдэвт Эрдмийн шувуу оюутны эрдэм шинжилгээний хуралд зориулавĘĊ Ċ Ċ Ċ БоловсруулсанĤĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊСĘĊОюун-ЭрдэнэĊĊĊĊĊĊ СЭЗДСĖĊБизнесийн Эдийн ЗасагчƀĞĊ ŒŋŞşŕŋʼněĚģĪţŋŒřřĘōřŗĊĖĊģģĜģĠġĚĜĊ Г.ЦэрэннадмидĊ СЭЗДСĖĊБизнесийн Эдийн ЗасагчƀĞĊ ĊĊĊĊĊŞŝŏŜŏŘŘŋŎŗœŎőĪţŋŒřřĘōřŗĊĖĊģģĜĜĞğğĚĊ ГĘĊЦэнд-АюушĊ СЭЗДСĖĊБизнесийн Эдийн ЗасагчƀĞĊ ŞŝŏŘŏĚĞěĜĪţŋŒřřĘōřŗĊĖĊģğģĠğĚģĚĊ Ċ Улаанбаатар хотĊ ĜĚěĜĊоныĊĚĝĊдугаар сарĊěğĊ
Ċ Ċ ХураангуйĊĊ Монгол улс жижиг нээлттэй эдийн засаг болохынхоо хувьд Экспорт болонĊ Импортын бүтээгдэхүүний үнээс шууд хамааралтай байдагĘĊТэр тусмаа экспортынĊ ихэнх хувийг эзэлдэг зэсийн үнээс ихээхэн хамаарч байдагĘĊ Иймээс дэлхийн захĊ зээл дээрх зэсийн үнэ болон долларын ханшийн хэлбэлзлийг тогтоож боломжийгĊ ашиглан эрсдлээс зайлсхийх нь чухал асуудал учраас энэхүү судалгаагаар тусĊ хэлбэлзлийг судалж үзэхийг зорилооĘĊМанай улсын зэсийн үйлдвэрлэл тогтвортойĊ явагддагч зэсийн үнийн хэлбэлзлээс ашигт ажиллагаа буурах хандлагатай байдагĊ байнаĘĊЗэсийн үнэ дэлхийн зах зээл дээр өсөхөд долларын ханш чангарах нөлөөтэйĊ байдагĘĊ Долларын ханшийн өөрчлөлт болон зэсийн үнийн өөрчлөлт ньĊ ğĊ дугаарĊ сард хоёулаа буурч байгаа нь тухайн сард манай улс зэсийн худалдаанаас ихээхэнĊ алдагдал хүлээж болзошгүй байгааг харуулж байнаĘĊĊĊ Түлхүүр үгсĤĊДолларын ханшийн хэлбэлзэлĖĊЗэсийн үнийн хэлбэлзэлĖĊŀŋļĊаргаĖĊ ЕСМ загварĊĊ ijĘ ОРШИЛĊ ěģģĚĊ оноос эхлэн Монгол улс даяарчлагдаж буй дэлхийн эдийн засгийн нэгэнĊ гишүүн болсноор олон улсын худалдаанд чөлөөтэй оролцох болсонĘĊ Монгол улсĊ жижиг нээлттэй эдийн засаг болохынхоо хувьд Экспорт болон ИмпортынĊ бүтээгдэхүүний үнээс шууд хамааралтай байдагĘĊ Манай улсын гол экспортынĊ бүтээгдэхүүн бол зэс юмĘĊ Энэ ч үүднээсээ зэсийн баяжмалын орлого бол манайĊ улсын гол орлого болж байдагĘ ĊХарин бид нэгэнт зэсийн үнийг хүлээн авагч тулĊ зэсийн үнийн хэлбэлзлийн эрсдлийг бага байхууцаар хамгаалалтын арга хэмжээĊ авах нь чухалĘĊЗэсийг дэлхийн зах зээл дээр доллараар арилждаг тул мөн долларынĊ ханшийн хэлбэлзлийг давхар тооцох нь зүйтэйĘĊИймээс энэхүү судалгааны ажлаарĊ долларын ханш болон зэсийн үнийн хэлбэлзлийгĊ ŀŋļĊ аргаар хамгийн багаĊ хязгаарлалтыг тогтоожĖĊ īļijķīĊ загвараар хугацааны цувааг загварчилжĖĊ АлдааĊ засварлах загвараарĊĒįĭķēĊбогино хугацааны нөлөөллийг харуулсан болноĘĊҮүнээсĊ гарах гол үр дүн бол долларын ханш болон зэсийн үнийн хэлбэлзэлийн хүрээндĊ зэсийн экспортоос бага эрсдэл хүлээхĖĊ долларын ханш болон зэсийн үнийн нэгэнĊ зэрэг уналтын нөлөө байгаа эсэхийг тогтооход оршиноĘĊ ШинжилгээндĊ ěģģġĊ оныĊ нэг сараасĊĜĚěěĊоныĊěĊсар хүртэлх нийтĊěĠģĊсарын өгөгдлийг ашигласанĘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĊ Ċ
Ċ Ċ ГАРЧИГĊ ijĘĊ ОршилĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĜĊ ijijĘĊ Судлагдсан байдалĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ ijijĘěĊ “Зэсийн үйлдвэрлэлĖĊашигт ажиллагааžĊМонгол банкны СХ-ийн эдийнĊ засагч Н.БатсайханĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ ijijĘĜĊ (Н.БатсайханĖĊĜĚĚěėĜĚĚĜēŽТөгрөгийн ханш суларч байна ууĖĊчангарч байнаĊ ууĩžĊМонгол банкны ВГ-ийн эдийн засагч Ч.ЛхагвадуламĖĊСХ-ийн эдийн засагчĊ Б.ЛхагвадуламĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ ijijĘĝĊ “Монголын барааны экспортын үнийн эрсдлийг зах зээлд үндэслэсэнĊ эрсдлийн менежментийн аргаар бууруулах ньžĊĵристиан ЗилисĖĊĊВиландштрасĊ ěěġĖĊĞĢěĠğĊМюнстерĖĊĊГерман улсĖĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ Ę ijijĘĞĊ “Валютын ханшийн хэлбэлзэл болон экспортын хэмжээžĊПал БоугĊ (Норвейгийн статистикийн газарĖĊсудалгааны хэлтэсēĊболон Эндрейс ПагеренĊ (Европын их сургуульēĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊğĊ ijijĘğĊ Зэсийн үнэ болон валютын ханшийн судалгаа Чили болон Замби улсынĊ жишээĤĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊğĊ Ę ijijijĘĊ Онолын хэсэгĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĠĊ ijijijĘěĊ Стационарь хугацааны цуваан дээрĊīļķīĊзагвар үнэлэхĤĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĠĊ Ę ijijijĘĜĊ ŀŋļĊĒŀŋŖşŏĊŋŞĊŜœŝŕēĊзагварĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĠĊ ijijijĘĜĘěĊ ŀŋļėг үнэлэх параметрт аргачлалуудĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊġĊ Шаталсан дундажын,*Oy/"x ,c/|c +,загварĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊġĊ Жигнэсэн шаталсан дундажын экспоненциал,*QcOM+,загварĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĢĊ ijŀĘĊ Судалгааны хэсэгĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĢĊ Ę ijŀĘěĊ Монгол улсын гадаад худалдааны тоймĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĢĊ ijŀĘĜĊ Үзүүлэлтүүдийн учир шалтгааныг тайлбарлахĊĊГранжирын тестийн үрĊ дүнĤ ĊģĊ ijŀĘĜĘěĊ Долларын ханш ба зэсийн үнийн урт хугацааны хамааралĤĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊģĊ Ę ijŀĘĜĘĜĊ Алдааг засварлах загварĊĒįŜŜřŜĊĭřŜŜŏōŞœřŘĊķřŎŏŖēĤĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĚĊ ijŀĘĜĘĝĊ Долларын ханшийнĊīļijķīĊзагварĤĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěěĊ ijŀĘĜĘĞĊ Зэсийн үнийнĊīļijķīĊзагварĤĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĜĊ Ę ijŀĘĜĘğĊ Зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊŀŋļĊхязгаарлалтĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĜĊ ŀĘĊ ДүгнэлтĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĞĊ ŀijĘĊ Ашигласан материалын эх сурвалжĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěğĊ ŀijijĘĊ ХавсралтĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĠĊ Ę Ċ ĝĊ Ċ
Ċ Ċ ijijĘ СУДЛАГДСАН БАЙДАЛĊ ijijĘě ĊŽЗэсийн үйлдвэрлэлĖĊ ашигт ажиллагааžĊ Монгол банкны СХ-ийн эдийнĊ засагч Н.БатсайханĊ Энэхүү судалгааны ажлын үр дүнд зэсийн үйлдвэрийн ашигт ажиллагаа ньĊ дэлхийн зах дээрх зэсийн үнээс хамааралтай болохыг илрүүлсэнĘĊМөн дэлхийн захĊ зээл дээрх зэсийн үнэ нь цэвэршүүлсэн катодын нөөцөөс хамаардаг байнаĘĊ Энэ чĊ утгаараа манай улс дэлхийн зах зээл дээр тогтсон зэсийн үнийг хүлээн авагчĊ байдаг билээĘĊ Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд дэлхийн зах зээл дээрх үнийнĊ өөрчлөлтөөс үл хамааран үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулдаг боловч үнийнĊ өөрчлөлтөөс шалтгаалан ашигт ажиллагаа их хэмжээгээр буурдаг билээĘĊ Мөн Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ буурсан нөхцөлдĊ ажилчдаа цомхотгожĖĊ зардлаа хэмнэх зэргээр үйл ажиллагааны доголдлооĊ залруулахыг хичээдэг байнаĘĊĊ ijijĘĜ (Н.БатсайханĖĊ ĜĚĚěėĜĚĚĜēŽТөгрөгийн ханш суларч байна ууĖĊ чангарчĊ байна ууĩžĊМонгол банкны ВГ-ийн эдийн засагч Ч.ЛхагвадуламĖĊСХ-ийнĊ эдийн засагч Б.ЛхагвадуламĊ Монгол улс жижиг нээлттэй эдийн засагтай орны хувьд гадаад худалдаагĊ дэлхийн олон улс оронтой хийж байнаĘĊИймээс гадаад худалдааны түнш орнуудынĊ инфляцийн түвшинĖĊ валютын ханш Монгол улсын эдийн засагт үлэмж нөлөөтэйĊ юмĘĊ Тооцоо шинжилгээнд зөвхөн төгрөгийн нэрлэсэн үйлчилж буй ханшийг авчĊ үзэх нь учир дутагдалтайĘĊ Ийм учраас төгрөгийн ханш чухам яаж өөрчлөгдөжĊ байгааг тогтоохын тулд гадаад улс орнуудын инфляци болон валютын ханшийгĊ харгалзан үздэг төгрөгийн бодит үйлчилж буй ханшийг тодорхойлохоор энэхүүĊ судалгааг хийжээĘĊСудалгааны үр дүнд хэд хэдэн дүгнэлтийг гаргасан байнаĘĊ · · · · Монгол улсын төгрөгийн бодит үйлчилж буй ханшийн өөрчлөлтөд эдийн засгийнĊ гол хоёр харилцагчид болох ОХУ болон БНХАУė Ċн валютын ханш болон үнийнĊ хэлбэлзэл ихээхэн нөлөөлж байнаĘĊ Төгрөгийн бодит ханш сүүлийн жилүүдэд чангарах хандлагатай байгааĊĊ Дотоодын хэрэглээний үнийн индексийн өсөлт нь төгрөгийн ханшийнĊ чангаралтыг тодорхойлж байнаĘĊĊ Энэ нь манай улсын гадаад худалдааны тэнцэл тогтмол алдагдалтай явж ирэхĊ үндэс болж байнаĊĒэкспорт урамшихгүйĖĊимпорт өсч байнаēĘĊ ijijĘĝ “Монголын барааны экспортын үнийн эрсдлийг зах зээлд үндэслэсэнĊ эрсдлийн менежментийн аргаар бууруулах ньžĊ ĵристиан ЗилисĖĊ Ċ ВиландштрасĊěěġĖĊĞĢěĠğĊМюнстерĖĊĊГерман улсĖĊ НоёнĊĵристиан Зилис өөрийн судалгааны ажлын хүрээнд хөгжиж буй болонĊ буурай хөгжилтэй орнуудын эдийн засаг нь экспортын ямар нэг эсвэл цөөн хэдэнĊ бүтээгдэхүүнээс хамааралтай байдаг бөгөөд эдгээр улс орнуудын экспортын голĊ ĞĊ Ċ
Ċ Ċ бүтээгдэхүүний үнэ өөрчлөгдсөнөөр учирч болох эрсдлийг бууруулахĊ боломжуудын тухай судалсан байнаĘĊ Монгол улсын хувьд уул уурхайн салбараасĊ зэсĖĊ алт ба молибден бөгөөд ноосны салбараас ноолуур зэрэг нь экспортын голĊ бараа болдог байнаĘĊĊ Тэрээр Монгол улс барааны үнээс хамаарах эрсдэлийг эрсдэлийн менежментийнĊ арга болон үнийн даатгалын бүдүүвчүүдийг нэвтрүүлснээр экспортын салбарынĊ үндэс суурийг үр ашигтайгаар бэхжүүлэх нэгэн боломж бий болох болно гэжĊ үзжээĘĊĊ Тэрээр зэсийн салбарт эрсдэлийн даатгалынĊĜĊгол бүдүүвчийг богино хугацаагаарĊ нэвтрүүлж болох юм гэж үзсэнĘ ĊОпционд үндэслэсэн даатгалын бүдүүвч ньĊ уламжлалт ба зах зээлд үндэслэсэн бүх аргуудыг бодвол хэд хэдэн давуу талтайĊ байдагĘĊĊ ijijĘĞ “Валютын ханшийн хэлбэлзэл болон экспортын хэмжээžĊПал БоугĊ (Норвейгийн статистикийн газарĖĊсудалгааны хэлтэсēĊболон ЭндрейсĊ ПагеренĊĒЕвропын их сургуульēĊ Энэхүү судалгааны ажлын хүрээнд Мөнгөний бодлогын ялгаатай зорилттойĊ үеүдэд валютын ханшийн хэлбэлзэл болон Экспортын хэмжээ хоёрын хоорондынĊ холбоо хамаарлыг коинтегретэдĊŀīļĊзагвараар авч үзсэн байнаĘĊТогтмол валютынĊ ханшийн системтэй үеээс хөвөгч валютын ханшийн дэглэмрүү шилжсэн үеийнĊ хэлбэлзлийн өөрчлөлтийг дамми хувьсагчаар оруулж үнэлгээг хийсэн бөгөөдĊ Азийн санхүүгийн хямралын үе буюуĊ ěģģĚėээд оны турш экспортын өсөлтөндĊ динамик загвар оруулсан бөгөөд харьцангуй үнийн түвшин болон дэлхийн захĊ зээлийн эрэлт нь экспортын хэмжээтэй коинтегреци хамааралтай байнаĘĊВалютынĊ ханшийн хөвөгч системтэй буюу инфляцийг онилох мөнгөний бодлогын үедĊ валютын ханшийн хэлбэлзэл нь экспортод нөлөөлдөг гэсэн дүгнэлтэд хүрсэнĊ байнаĘĊĊ ijijĘğ Зэсийн үнэ болон валютын ханшийн судалгаа Чили болон Замби улсынĊ жишээĤĊ ĜĚěěĊ оныĊ ĠĊ сард Дэлхийх хөгжлийн хамтын нийгэмлэгийнĊ ĒıŖřŌŋŖĊ ĮŏŠŏŖřŚŗŏŘŞĊĸŏŞšřŜŕēĊсудлаачĊĺŋŞŜœōœřĊķŏŖŖŏŜĊболонĊīŘŞŒřŘţĊķĘĊĽœŗŚŋŝŋĊнар ЧилиĊ болон Замби улсын жишээн дээр долларын ханш болон зэсийн үнийн хоорондынĊ хамаарлын талаар судалгаа хийсэн байдагĘĊĒĽœŗŚŋŝŋĖĊĜĚěěĊēĊ ჟსႛ ႜ Ⴐ ႞ ∗ ႞ ∗ ႛ ႜ႞ ∗ ∗ ჟსႛ ႜ ႞ ∗ ჟსႛ Шинжилгээгээр дараах тэгшитгэлийг үнэлсэнĊĤĊĊ ႜ႞ Ċ ЭндĤĊ ньĊŞėр жилийн бодит валютын ханшĖĊŽŚžнь зэсийн үнийг авсан болноĘĊ Энэхүү тэгшитгэлийг Чилийн өгөгдөл дээр үнэлэхэд дараах үр дүнг гарсан байнаĤĊĊ ğĊ Ċ
Ċ ႛ ჟსႛ ႜ = −ႣႡႧႪႬႪ ႞ ႤႡႣႦႫႨ ∗ ႞ Ⴁ ႤႧႨႨ ∗ ჟს ႜĊ Ċ Үр дүнд нь дэлхийн зах зээл дээрх зэсийн үнэ өсөхөд дотоодын валютын ханшĊ сулардаг байнаĘĊ Мөн Чилийн эдийн засгийн хувьд голланд өвчний шинж тэмдэгĊ илрэхгүй байгааг харуулсанĘĊ Замби улсын хувьд ижил үр дүн өгсөн бөгөөдĊ дэлхийн зах зээл дээрх зэсийн үнэ өсөхөд дотоодын валютын ханш сулардаг байнаĘĊ Энэ нь компаниудын хувьд зэсийн үнийн өсөлтөөс олсон орлого тухайн улсынĊ мөнгөн тэмдэгтрүү шилжүүлэхэд илүү их орлого боломжтойг харуулнаĘĊ НөгөөĊ талаар экспортыг дэмжих эерэгт талтай байнаĘĊĊ ijijijĘ ОНОЛЫН ХЭСЭГĊ Ċ ijijijĘě Стационарь хугацааны цуваан дээрĊīļķīĊзагвар үнэлэхĤĊ Стационарь хугацааны цувааны трэнд болон улирлын нөлөөг загварчилсны дараахĊ үлдсэн хэсэг буюу мөчлөг болон шокыгĊ īļķīĊ загвараар загварчилдагĘĊ īļķīĊ загварын математик тавилыг дараах байдлаар илэрхийлнэĤĊĊ Ⴐ ∗ − ∗ ∗ , −⋯ࠄࠄࠄႡ− ∗ ႞ ႞ ∗ +⋯ࠄࠄࠄႡ႞ Дээрх процессийгĊīļķīĒŚĥśēĊ процесс гэх ба ямар ч стационарь хугацааны цувааĊ өөрийнхөөĊ ŚĊ үеийн хожимдол харин шокынĊ Ēцагаан шуугианыĊ ēĊ śĊ үеийнĊ хожимдлоос хамраанаĘĊĊ Ċ ijijijĘĜ ŀŋļĊĒŀŋŖşŏĊŋŞĊŜœŝŕēĊзагварĊĊ Санхүүгийн хэрэгслийнĊ Şėр жилээс хамаарсан үзүүлэлтийн үнийгĊ e- гэеĘ ĊЭнэĊ үзүүлэлтийн үнээс логарифм авсан өөрчлөлт буюуĊĊхарьцангуй өөрчлөлтийгĊ 2- гэжĊ тэмдэглээдĊ {2 - }- =ě хүртлэх хугацааны интервалд авсан гэж үзье.Энэхүү хугацааныĊ ` интервалд өгөгдсөн хугацааны цувааны хэлбэлзлийгĊ a итгэх магадлалтайгаарĊ хязгаарланĊĖĊболомжит стандарт хазайлтыг нь тогтоох аргачлалыгĊŀŋļĊзагвар гэнэĘĊ ŀŋļĊ загвар ньĊ W - -ě хугацааны өгөгдлүүд дээр тулгуурлах бөгөөдĊ a итгэхĊ магадлалыг дараах байдлаар тодорхойлдогĤĊĊ ĺŜ( 2 - £ bcT- Ēa ē W - -ě ) = a ЭндĊ ĺŜ( 2 - £ bcT- Ēa ē W - -ě ) ньĊ 2- хугацааныĊ цувааны тархалтыг илэрхийлэх бөгөөд тус тархалтын доод хязгаарынĊ a Ċ квантилыгĤĊ { } bcT- (a ) = - œŘŐ 2 - ĺŜ ( 2 - £ bcT- (a ) W - -ě ) ³ a Ċ ĠĊ Ċ
Ċ Ċ гэж байгуулнаĘĊ {2- }`=- ě хүртлэх хугацааны цувааны стохастик процессийгĤĊ 2 - = m - + e - Гэвэл үлдэгдэл санамсаргүй хэмжигдэхүүн ньĊ W - -ě хугацааныĊ өгөгдлийн хувьд нөхцөлт дундаж ньĊ Q (e - W - -ě ) = Ě ĖĊ харин нөхцөлт вариац ньĊ ( ) Q e - W - -ě = s -Ĝ байнаĘĊ Ĝ ĒĜĘěĘĝēĊтэгшитгэлийн хоёр талыг стандарт хазайлтад нь хуваавалĤĊ 2- - m - e = = 3 - W - -ě ® Ф--ě ĒĚĖěē Ċ ssБолох буюуĊ 3 - -ньĊ ĒĚĖěē Ċƀн хооронд байршсан нормчлогдсон тархалттай болжĊ байнаĘĊ НормчлогдсонĊ Фэ-ě ĒĚĖěē тархалтыг хэвийн тархалттайĖĊ ŝŞşŎŏŘŞėŞĊ тархалттайĖĊ ıįŀĊ тархалттай гэх мэтээр тохирох тархалтаар төлөөлүүлэн авч үздэгĘĊ 2- хугацааны цуваагĊ a итгэх магадлалтайгаар хязгаарлалтын тэгшитгэлийгĊ тодорхойлъёĘĊҮүний тулдĊĒĜĘěĘĞēėгĊĒĜĘěĘĜēėт орлуулбалĤĊ { ( ) } болох баĊ ) + Ф Ēa ē × s ĘĊ ЭндĊ bcT- (a ) = - œŘŐ m - + Ф--ě Ēa ē × s - + ĺŜ m - + Ф--ě (a ) × s - £ bcT- (a ) W - -ě ³ a эндээсĊ ŀīļėг дараах байдлаар сонгоноĘĊ Ċ bcT- (a ) = Q ( 2 - W - -ě m - = Q ( 2 - W - -ě ) буюуĊ {2 } ` - -= ě хугацааны цувааны харьцангуй -ě э - өөрчлөлтийнĊ математик дундаж нь ойролцоогоор тэгтэй тэнцүү байна.ТиймээсĊ ŀŋļėг тооцохĊ ерөнхий загвар ньĤĊ bcT- (a ) = Ф--ě (a ) × s - Ċ байнаĘĊ ŀŋļĊ загварын хувьдĊ s болонĊ a -г оновчтой тодорхойлох нь нилээнĊ хүндрэлтэй асуудал юм.Энэхүү асуудлыгĊ s -г тодорхойлох чиглэлээрĊ ŠŋŜœŋŘōŏė ōřŠŋŜœŋŘōŏĊ арга энэ нь дотроо МА загварĊ ıīļĭIJĊ зэрэг олон загваруудĖĊ ŀŋļėĊ гĊ шууд тодорхойлох чиглэлээрĊ ŒœŝŞřŜœōŋŖėŝœŗşŖŋŞœřŘĖĊ ķřŘŞŏėĭŋŜŖřĊ ŝœŗşŖŋŞœřŘĖĊ įŢŞŜŏŗŏĊ ŠŋŖşŏĊонол гэсэн аргачлалуудаар шийддэгĘĊĒĭşŖŖŏŜĖĊĜĚĚěĊēĊ Ċ ijijijĘĜĘě ŀŋļėг үнэлэх параметрт аргачлалуудĊĊ Шаталсан дундажынĊĒķřŠœŘőĊŋŠŏŜŋőŏēĊзагварĊ Стандарт хазайлт хугацааны бүхий л момент бүрд тогтмол байна гэсэн нөхцлийгĊ өөрчлөн тодорхой хугацааны интервалын хувьд стандарт хазайлт нь тотгмолĊ байдаг гэсэн нөхцлийн хүрээнд тооцдог аргачлалыг шаталсан дунджынĊ ĒķīēĊ загвар гэдэгĘĊТус загвараар стандарт хазайлтыг дараах байдлаар тооцдогĘĊ ġĊ Ċ
Ċ Ċ Ĝ s- = -w ö ě w æ ě w ç 2 - - # - 2 -w ÷ Энд түүврийн дундаж ньĊ 2 - = å 2 - - # байнаĘĊ å ÷ w - ě # =ě ç w # =ě è ø Жигнэсэн шаталсан дундажын экспоненциалĊĒįŁķīēĊзагварĊ Стандарт хазайлт нь хугацааны бүхий л моментод ялгаатай тодорхойлогдох бөгөөдĊ дунжаасаа хазайх хазайлт болон вариацаас тодорхой хувиар хамаардаг гэсэнĊ нөхцлийн хүрээнд тооцдог аргачлалыг жигнэсэн шаталсан дунджийнĊ экспоненциалĊ ĒįŁķīēĊ загвар гэдэгĘĊ Тус аргачлал нь хугацааны өнгөрсөн үеийнĊ ажиглалтуудыг тэнцүү биш байдлаарĖĊ өөрөөр хэлбэл хугацааны сүүлчийн үедĊ хазайх хазайлтуудад өндөрĖĊ өмнөх үед харгалзах хазайлтуудад бага жин оноодогĘĊ Тус загвараар стандарт хазайлтыгĊĊ s- = - гэж тодорхойлдогĘĊЭндĊ 2 - = l ×s Ĝ - -ě Ĝ ö æ + (ě - l )ç 2 - -ě - 2 - ÷ Ċ - è ø ě - -ě å 2- - # байнаĘĊ l -н үнэлэлтийг хамгийн их үнэнийĊ ě - - # =ě хувь бүхий аргаар олдог бөгөөдĊ ĴĺĊ ķřŜőŋŘĊ банк зэргээс тодорхой стандартĊ тоонуудыг санал болгосон байдагĘĊĒšššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĖĊĜĚěěēĊ Ċ ijŀĘ СУДАЛГААНЫ ХЭСЭГĊ ijŀĘě Монгол улсын гадаад худалдааны тоймĊĊ ĜĚěěĊоныĊĢėр сарын байдлаар гадаад худалдааны нийт эргэлтĊġĚĢĚĘěĊсая ам доллартĊ хүрч өнгөрсөн онын мөн үеэсĊĢĢĘĞďėиар өсчээĘĊНийт бараа эргэлтийнĊğĞĘģďĊбуюуĊ ĝĢĢġĘĝĊсая ам долларын худалдааг Хятад улстайĖĊěğĘĞďĊбуюуĊěĚģĚĘģĊсая долларынĊ худалдааг ОХУ-тай хийсэн байнаĘĊТайлант хугацаанд нийт экспорт өнгөрсөн оныĊ мөн үетэй харьцуулахадĊĠěĘěďėиар өсчĊĜĢĢģĘĚĊсая ам.доллартĖĊимпортĊěěĝĘĝďėиарĊ өсөнĊ ĞěģěĘěĊ сая амĘĊ долĊ ėларт тус тус хүрчээĘĊ Импортын өсөлтийн хурдĊ экспортынхоосĊ ěĘĢĊ дахин илүү байснаар гадаад худалдааны алдагдалĊ ěĝĚĜĘěĊ саяĊ ам.долларт хүрчээĘĊ Үүнээс валютын төлбөртэй барааны алдагдалĊ ĞĝġĘğĊ саяĊ ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үеэсĊĜĞĘĝĊдахин өсөөд байнаĘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĢĊ Ċ
Ċ Ċ ЗурагĊijŀėěĊХудалдааны ашигĖĊалдагдал болон эскпортĖĊимпротĊ Ċ Эх сурвалжĊĤĊМонгол банкĊĊ ĒšššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘēĊ ХүснэгтĊěĤĊГадаад худалдааны үзүүлэлтүүдĊĊ Ċ ЭхнийĊĢĊсарĊ Ċ ĜĚěĚĊ Гадаад худалдааны нийт барааĊ ĝĊġğĢĖĢĊ эргэлтĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ĝĊğġğĖĚĊ ЭкспортĊ ěĊġģĝĖĠĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ěĊġġĢĖğĊ ИмпортĊ ěĊģĠğĖĜĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ěĊġģĠĖğĊ Гадаад худалдааны тэнцэлĊ ėěġěĖĠĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ėěĢĖĚĊ ДďĊ ĜĚěěĊ Ċ Ċ ġĊĚĢĚĖěĊ ĢĢĖĞďĊ ĠĊĜĚġĖĜĊ ĜĊĢĢģĖĚĊ ĜĊĢĢĞĖģĊ ĞĊěģěĖěĊ ĝĊĝĜĜĖĝĊ ėěĊĝĚĜĖěĊ ėĞĝġĖğĊ ġĝĖĠďĊ ĠěĖěďĊ ĠĜĖĜďĊ ěěĝĖĝďĊ ĢĞĖģďĊ ġĘĠхĊ ĜĞĘĝхĊ Ċ Ċ Ċ Эх сурвалжĊĤĊМонгол банкĊĒšššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘēĊ ijŀĘĜ Үзүүлэлтүүдийн учир шалтгааныг тайлбарлахĊ Ċ Гранжирын тестийн үрĊ дүнĤĊ Дэлхийн зах зээл дээр тогтож байгаа зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊ хоорондын хамраарлыг тодорхойлсон загварыг зохиохын өмнө эдгээрĊ үзүүлэлтүүдийн харилцан бие биенийхээ учир шалтгааны хамаарлыг тогтоохĊ шаардлагатай юмĘĊ Гранжирын тестийн үр дүнгээс зэсийн үнэ нь долларынĊ ханшийн учир шалтгаан болж байсан бол долларын ханш нь зэсийн үнийн учирĊ шалтгаан болохгүй гэдэг нь харагдсанĘĊ Тиймээс долларын ханш нь зэсийн үнээсĊ хамаарсан нэг тэгшитгэлт загварыг зохиож болноĘĊĊĊ Ċ ijŀĘĜĘě Долларын ханш ба зэсийн үнийн урт хугацааны хамааралĤĊĊ Долларын ханшийг зэсийн үнээс хамааруулан энгийн регресс хийхэд дараахĊ тэгшитгэл гарсанĤĊĊ Ċ ģĊ Ċ
Ċ Ċ Ċ ХүснэгтĊĜĤĊДолларын ханш ба зэсийн үнийн урт хугацааны хамааралĤĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĿĽĮěĊ ПараметрĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĭĹĺěĊ ĚĘĚĚģĜĊ ėĜĘĚğĞĊ ĮĿķʼnĿĽĮĊ СĊ ěĘĚĝĝğĊ ĝĘĝĠĜĞĊ ĚĘĚĜğĊ ĜĘĜěĞĊ ĝĘġğğĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘĞĞĢĚġĞĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ · ĿĽĮěĊнь долларын монгол төгрөгтэй харьцах ханшийн өөрчлөлтĊĊĊ · ĭĹĺĊзэсийн үнийн өөрчлөлтĊĊ · ĮĿķʼnĿĽĮĊ ньĊ ĜĚĚĢĊ оны дэлхийн эдийн засгийн хямралын нөлөөг тусгасан даммиĊ Ċ хувьсагчĊĊĊ Дээрх тэгшитгэлийг тайлбарлавал зэсийн үнэ нэг доллараар нэмэгдэхэд долларынĊ төгрөгтэй харьцах ханшĊ ĚĘĚĚģĜĝĜĊ нэгжээр буурах нөлөөтэй байнаĘĊ ДолларынĊ ханшийн өөрчлөлтийнĊ Ĝďėийг зэсийн үнэ тайлбарладаг бол бусад хүчин зүйлсĊ ģĢďėийг тайлбарланаĘĊ ijŀĘĜĘĜ Алдааг засварлах загварĊĒįŜŜřŜĊĭřŜŜŏōŞœřŘĊķřŎŏŖēĤĊĊ ХүснэгтĊěĤĊАлдааг засварлах загварĊĮĒĿĽĮēĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчĊĊĮĒĿĽĮēĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĶīĽľĒėěēĊ ėĚĘěěğĊ ėĠĘğěĠĊ ĮĒĭĹĺēĊ ėĚĘĚĚģĠĊ ėĝĘĜĝěĊ īļĒěěēĊ ĚĘĜĚġĊ ğĘĝĝĚĊ īļĒěĝēĊ ėĚĘĞĚěĊ ėġĘģĞĠĊ īļĒĜēĊ ĚĘěĠĜĊ ĜĘģěěĊ ķīĒěēĊ ķīĒğēĊ ĚĘĝĝěĊ ĚĘĜĝĜĊ ĚĘĜĚěĊ ğĘĜģĝĊ ĝĘěğĠĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘġġĝĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ ЭндĤĊ ŎĒşŝŎēĊ нь долларын өөрчлөлтĖĊ Ċ ŖŋŝŞĒėěēĊ нь доллар болон зэсийн үнийнĊ регрессийн үлдэгдэлийн нэг удаа ухраасан утга буюу лагийн оновчтой утгаĖĊŎĒōřŚēĊ нь зэсийн үнийн өөрчлөлт болноĘĊĊĊ Алдааг засварлах загвараар долларын өөрчлөлтийг регрессийн үлдэгдэлийн нэгĊ үеэр ухраасан утгууд болон зэсийн үнийн өөрчлөлтөөс хамааруулан үнэлэхэдĊ регрессийн загварын алдаа хугацаа ихсэх тусам багасаж байгаа нь харагдсанĘĊ ěĚĊ Ċ
Ċ Ċ Тиймээс долларын ханш болон зэсийн үнийн хамаарлын богино хугацааныĊ хамаарал нь урт хугацааны хамааралдаа хугацаа ихсэх тусам дөхнөĘĊ ДолларынĊ өөрчлөлтөд зэсийн үнийн өөрчлөлт сөрөгөөр нөлөөлдөг ба долларын ханшийнĊ өөрчлөлт нь мөн өмнөхĊ ĜĖĊ ěěĊ үеэсээ эерэг харинĊ ěĝėр үеэсээ сөрөг хамааранĊ тодорхойлогддогĘĊ Ċ ЦаашлаадĖĊ долларын ханшийн өөрчлөлт ньĊ ěĊ болонĊ ğėр үеийнĊ шокоос эерэг хамаардаг байнаĘĊĊĊĊĊĊ ХүснэгтĊĞĤĊАлдааг засварлах загварĊĮĒĿĽĮēĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĊıīļĭIJĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĭĊ ĜĞĞĘģĠĠĚĊ ĚĘĢĝġĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ĚĘĞĚĞĞģĠĊ ĝĘğĞğĊ ļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ĚĘěěĝĚĝĚĊ ĚĘěĢĚĊ ļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ĚĘĚĚĜĝĢěĊ ĚĘĚĜĝĊ ıīļĭIJĒėěēĊ ėĚĘĝġğġĞĢĊ ĚĘĜĚěĊ ėĚĘĜĞĠĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘġġĝĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Алдаа засварлах загварыг үнэлсний дараа түүний үлдэгдэл санамсаргүйĊ хэмжигдэхүүны вариац хетероскадастик нөхцлийг хангаж байсан тул түүнийгĊ ıīļĭIJĊ Ċ загвараар дахин үнэлсэн болноĘĊ Ингэхэд долларын дундаж утгаасааĊ хазайх вариац нь дундаж утгийн тэгшитгэлийн үлдэгдлийнĊěĖĊĜĊболон гуравдугаарĊ үеийн утгаас хамаарч эерэг тодорхойлогддог бол өөрийнхөө нэг үеийн өмнөхĊ утгаасаа сөрөг хамаарч тодорхойлогддог байнаĘĊĊĊ Ċ ijŀĘĜĘĝ Долларын ханшийнĊīļijķīĊзагварĤĊĊ Долларын ханшийг загварчилахад дараах тэгшитгэл гарч байсанĤĊĊ ХүснэгтĊğĤĊДолларын ханшийнĊīļijķīĊзагварĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĊĿĽĮěĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĪĽįīĽĒğēĊ ėěĘģĞĞĊ ėěĘġĚĝĊ īļĒěēĊ ĚĘĝĜěĊ ĚĘĚĢĝěĊ ĞĘġĞġĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘģĠĞĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ ĿĽĮěĊħĊėěĘģĞĔĪĽįīĽĒğēĊĕĊŅīļĒěēħĚĘĝĜěěĠŇĊĊ Ċ ıīļĭIJħěĠĜĘģĝĕĊ ĞĘĢĚġĔļįĽijĮĒėěēňĜĊ ĕĊ ĜĘěģģĔļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ĕĊ ĚĘģěěĔļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ėĊ ĚĘěĞĚĠĔļįĽijĮĒėĞēňĜĊ ėĊ ĚĘĜĚěĝĔıīļĭIJĒėěēĊėĊĚĘěĜģĔıīļĭIJĒėĜēĊĕĊĚĘĜĚěěġĔıīļĭIJĒėĝēĊėĊĚĘĚĞĞĢĔıīļĭIJĒėĞēĊ ěěĊ Ċ
Ċ Ċ Долларын ханшийн өөрчлөлт нь сарын нөлөөтэй бөгөөдĊğĊ дугаар сард трендээсээĊ буурдаг нь тэгшитгэлээс харагдаж байнаĘĊМөн долларын ханш нь өөрийнхөө өмнөхĊ нэг үеийн утгаас эерэгээр хамааран тодорхойлогддогĘĊĊ ijŀĘĜĘĞ Зэсийн үнийнĊīļijķīĊзагварĤĊĊ Зэсийн үнийг загварчилахад дараах тэгшитгэл гарч байсанĤĊĊ ХүснэгтĠĤĊЗэсийн үнийнĊīļijķīĊзагварĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĊĭĹĺěĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĪĽįīĽĒğēĊ ėğĢĘĠğğĊ ėĜĘĞĠĞĊ ĪĽįīĽĒěĜēĊ ĞģĘġģġĊ ĜĘĞġġĊ īļĒěēĊ ĚĘĞĞğĊ ĠĘĝĞğĊ īļĒěěēĊ ĚĘěĜĠĊ ěĘĢģĚĊ īļĒĜěēĊ ĚĘĜĜĠĊ ĝĘğģğĊ ķīĒĝēĊ ĚĘěĜğĊ ĚĘěģğğĊ ěĘğěĝĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ĜĘěğğĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ ıīļĭIJĊħĊěĠğĢĢġĘġğĊĕĊěĚġĘģĜĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĚĘĢġġğĔıīļĭIJĒėěēĊėĊĚĘĚġģğĔıīļĭIJĒėĜēĊ Дээрхээс зэсийн үнийн өөрчлөлт нь тавдугаар сард трендээсээĊ ğĢĘĠğĊ доллараарĊ буурдаг ба харинĊ ěĜėр сардĊ ĞģĘġģĊ доллараар өсдөг байнаĘĊ Зэсийн үнэ нь өөрийнĊ өмнөх нэг болон хорин нэг дүгээр үеийн утгаасаа эерэг хамаардаг ба өмнөх гурванĊ үеийн шок мөн эерэгээр нөлөөлдөг байнаĘĊĊĊĊ Эндээс долларын ханшийн өөрчлөлт болон зэсийн үнийн өөрчлөлт ньĊ ğĊ дугаарĊ сард хоёулаа буурч байгаа нь тухайн сард манай улс зэсийн худалдаанаас ихээхэнĊ алдагдал хүлээж болзошгүй байгааг харуулж байнаĘĊĊĊ ijŀĘĜĘğ Зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊŀŋļĊхязгаарлалтĊĊ Зэсийн үнийн хэлбэлзлээс алдаж болох хамгийн их хязгаарыгĊ ĝĊ төрлийнĊ ŀŋļĊ аргачлалаар олсонĘĊҮүнийг буцаан тестлэх аргаар тестелж тохирох аргыг сонгоходĊ įŁķīĊ арга илүү тохирч байсанĘĊ Тус шинжилгээний үр дүнг сарын дундажĊ хязгаарлалтруу шилжүүлэн дараахи графикийг зурсан болноĘĊ ěĜĊ Ċ
Ċ Ċ ЗурагĊijŀėĜĊ ėĚĘĚġĞ ėĚĘĚġĠ ėĚĘĚġĢ ėĚĘĚĢ ėĚĘĚĢĜ ėĚĘĚĢĞ ėĚĘĚĢĠ ėĚĘĚĢĢ ėĚĘĚģ ėĚĘĚģĜ ě Ĝ ĝ Ğ ğ Ġ ġ Ģ ģ ěĚ ěě ěĜ Дээрх графикаас Зэсийн үнэĊ ĞĊ сард хамгийн их унадаг гэсэн үрĊ дүн гарч байнаĘĊ Энэ үед ЗэсийгĊ экспортолбол үнийн уналтаасĊ болж хамгийн их эрсдэл хүлээхĊ магадлалтай байнаĘĊ Ċ ЗэсĊįŁķī Эх СурвалжĤĊěĊĊĊСудлаачийн тооцоолсноорĤĊ Ċ ЗурагĊijŀėĝĊ ėĚĘěĜĠ ėĚĘěĜĢ ě Ĝ ĝ Ğ ğ Ġ ġ Ģ ģ ěĚ ěě ěĜ Дээрх графикаас ДолларынĊ ханшийн хэлбэлзлээсĊ ğĊ сардĊ хамгийн их эрсдэл хүлээх буюуĊ манай төгрөг хамгийн ихĊ чангардаг гэсэн үг юмĘĊ Энэ үедĊ Зэсийг экспортолж зарвалĊ Долларын ханш бага байх буюуĊ үүнээс алдагдал хүлээнэĘĊ ėĚĘěĝ ėĚĘěĝĜ ėĚĘěĝĞ ėĚĘěĝĠ ėĚĘěĝĢ ėĚĘěĞ ДолларĊįŁķī Эх СурвалжĤĊĜĊСудлаачийн тооцоолсноорĊ ĊĊ ЗурагĊijŀėĞĊ ėĚĘĜ ėĚĘĜĚğ ě Ĝ ĝ Ğ ğ Ġ ġ Ģ ėĚĘĜě ėĚĘĜěğ ėĚĘĜĜ ėĚĘĜĜğ ėĚĘĜĝ НийлбэрĊįŁķī ģ ěĚ ěě ěĜ Хэрэв ЗэсийнĊүнэ унах мөнĊДолларынĊ ханшийн үнэ нэгэн зэрэг унах ньĊ хамгийн их эрсдэл бий болгохĊ аюултайĘĊ Энэ эрсдлийг Дээрх зэсийнĊ үнэ болон долларын ханшийнĊ ŀŋļĊ хязгааралтын нийлбэр бөгөөд дээрхĊ графикаар илэрхийлнэĘĊ ğĊсард зэсийнĊ үнэ болон долларын ханшийн эрсдэлĊ хамгийн их мөн нэгэн зэрэг болжĊ байгаагаас манай зэсийн экспортондĊ хамгийн их эрсдэл учирч байгаа юмĘĊ Энэ үед аль болох зэсийгĊ экспортлохгүй байх нь алдагдал багаĊ хүлээх юмĘĊ Эх СурвалжĤĊĝĊСудлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĝĊ Ċ
Ċ Ċ ŀĘ ДҮГНЭЛТĊ · Монгол улс дахь зэсийн үйлдвэрлэл тогтмол байдаг хэдий ч дэлхийн захĊ зээл дээрх зэсийнĊ Ċ үнийн өөрчлөлтөөс шалтгаалан зэсийн үйлдвэрлэлийнĊ ашигт ажиллагаа тогтворгүй байдагĘĊ · Зэсийн үнэ нэг доллараар нэмэгдэхэд долларын төгрөгтэй харьцах ханшĊĚĘĚĚģĜĝĜĊ нэгжээр буурдагĘĊĊ Долларын ханшийн өөрчлөлт нь сарын нөлөөтэй бөгөөдĊğĊ дугаар сард трендээсээĊ буурдаг нь тэгшитгэлээс харагдаж байнаĘĊМөн долларын ханш нь өөрийнхөө өмнөхĊ нэг үеийн утгаас эерэгээр хамааран тодорхойлогддогĘĊĊ Зэсийн үнийн өөрчлөлт нь тавдугаар сард трендээсээĊ ğĢĘĠğĊ доллараар буурдаг баĊ харинĊ ěĜėр сардĊ ĞģĘġģĊ доллараар өсдөг байнаĘĊ Зэсийн үнэ нь өөрийн өмнөх нэгĊ болон хорин нэг дүгээр үеийн утгаасаа эерэг хамаардаг ба өмнөх гурван үеийн шокĊ мөн эерэгээр нөлөөлдөг байнаĘĊĊĊĊ Долларын ханшийн өөрчлөлт болон зэсийн үнийн өөрчлөлт ньĊ ğĊ дугаар сардĊ хоёулаа буурч байгаа нь тухайн сард манай улс зэсийн худалдаанаас ихээхэнĊ алдагдал хүлээж болзошгүй байгааг харуулж байнаĘĊĊĊ · · · Санал зөвлөмжĤĊĊ · · · ğĊдугаар сард зэсийн баяжмал экспортлох гэрээ хэлэлцээрийг урьдчилсан байдлаарĊ хийх хэрэгтэйĘĊӨөрөөр хэлбэл худалдааны фючюрс болон форвард гэрээ хийснээрĊ бидĊ ğĊ дугаар сард зэсийн үнийн бууралт болонĖĊ валютын ханшийн чангаралтаасĊ бий болох алдагдлыг бууруулах боломжтой болох юмĘĊ Шинжилгээний үр дүнд дэлхийн зах зээл дээрх зэсийн үнэĊ ěĜėр сард трендээсээĊ өсдөг гэсэн үр дүн гарсан тул энэ үеэр Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийгĊ потенциал хэмжээнд нь хүртэл ажиллуулах хэрэгтэйĘĊĊ ХаринĊğĊ дугаар сард зэс үйлдвэрлэлийн хэмжээг багасгаж үйлдвэрт урсгал засварĊ хийх эсвэл ажилчдыг амраах зэрэг арга хэмжээ авах нь зохистой юм ĘĊĊ Судалгааны ажлын дутагдалтай талĤĊĊ · Энгийн регрессийн загварыг үнэлэхдээ долларын ханшийг зөвхөн зэсийн үнээсĊ хамааруулан үнэлсэн нь ханшийг хэлбэлзлийг бүрэн тайлбарлаж чадаагүйĘĊ Тиймээс шинжилгээг долларын ханшинд үзүүлэх бусад үзүүлэлтүүдийн нөлөөгĊ тооцоолон дахин өргөтгөх шаардлагатайĘĊĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĞĊ Ċ
Ċ Ċ ŀijĘ АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛЫН ЭХ СУРВАЛЖĊ ěĘ īŚŚŖœŏŎĊįōřŘřŗŏŞŜœōŝĖĊŀŋŖşŏĊŋŞĊļœŝŕĊŗŋŘŋőŏŗŏŘŞĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊĭşŖŖŏŜĊ ĽŋŘŎŜŋĘĊėĊĬřŝŞřŘĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚĚěĊĘĊ ĜĘ ļřŖŏĊřŐĊĭřŚŚŏŜĊœŘĊŞŒŏĊĭŒœŖŏŋŘĊŋŘŎĊńŋŗŌœŋŘĢĊįōřŘřŗœŏŝĤĊķŋœŘĊįōřŘřŗœōĊ ŋŘŎĊĺřŖœōţĊijŝŝşŏŝĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊĽœŗŚŋŝŋĊĺŋŞŜœōœřĊķŏŖŖŏŜĊŋŘŎĊīŘŞŒřŘţĊķĘĘĊėĊ īŗŏŜœōŋĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚěěĊĘĊ ĝĘ Бизнесийн статистикĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊНаранчимэг ГанзоригĘĊėĊ УлаанбаатарĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚĚġĊĘĊ ĞĘ Зэсийн үйлдвэрлэлĖĊашигт ажиллагааĊęĊзохиолчĘĊН.БатсайханĘĊėĊ УлаанбаатарĊĤĊСХ МонголбанкĖĊĜĚĚěėĜĚĚĜĊоныĘĊ ğĘ Хугацааны цувааны шинжилгээĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊБатсүх ЦĘĘĊėĊ УлаанбаатарĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚĚġĊ ĠĘ Орлогын тэгш бус хувиарлалтанд худалдааны нөхцлийн нөлөөĤĊ Галхүүгийн ЧулуундоржęĊСЭЗДС-нĊĜĚěĚĊоны төгсөгчĊĊ ġĘ šššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŝŞŋŞŝœŞœōŝĘŗŘĊ[ХолбогдсонŇĊęĊзохиолчĘĊ šššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘĊęęĊšššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘĊĘĊ ĢĘ šššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĊ[ХолбогдсонŇĊęĊзохиолчĘĊšššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĊęęĊ šššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĊĘĊėĊĜĚěěĊоныĊğĊĜĘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ěğĊ Ċ
Ċ Ċ ŀijijĘ ХАВСРАЛТĊ ěĘ Гранжирын учир шалтгааны тестийн үр дүнĤĊ Ċ ĺŋœŜšœŝŏĊıŜŋŘőŏŜĊĭŋşŝŋŖœŞţĊľŏŝŞŝĊ Ċ ĽŋŗŚŖŏĤĊěģģġķĚěĊĜĚěěķĚěĊ ĶŋőŝĤĊĜĊ Ċ Ċ ĊĸşŖŖĊIJţŚřŞŒŏŝœŝĤĊ Ċ Ċ ĊĿĽĮěĊŎřŏŝĊŘřŞĊıŜŋŘőŏŜĊĭŋşŝŏĊĭĹĺěĊ ĊĭĹĺěĊŎřŏŝĊŘřŞĊıŜŋŘőŏŜĊĭŋşŝŏĊĿĽĮěĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ĹŌŝĊ Ċ Ċ ĊěĠğĊ Ċ Ċ Ċ ĜĘ Ċ Ċ Ċ İėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ ĊĚĘĞġěĝĝĊ ĊĢĘĢĢģĝģĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĺŜřŌĘĊĊ Ċ Ċ ĚĘĠĜğĚĊ ĚĘĚĚĚĜĊ Ċ Ċ Долларын ханшин өөрчлөлт зэсийн үнийн өөрчлөлтөөс хамаарууланĊ үнэлсэн регрессийн үр дүнĤĊĊĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĿĽĮěĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊĶŏŋŝŞĊĽśşŋŜŏŝĊ Ċ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģġķĚĝĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěĠġĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŞėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ĝĘĝĠĜĞěĠĊ ěĘģěğğĢĚĊ ĝĘġğğĜģģĊ ĭĹĺěĊ ėĚĘĚĚģĜĝĝĊ ĚĘĚĚĞĞģĠĊ ėĜĘĚğĝġĚĢĊ ĮĿķʼnĿĽĮĊ ěĘĚĝĝğĞĠĊ ĞĘĢĝġěěĞĊ ĜĘĜěĝĠġĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ ĚĘĚĜğĜğĜĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĚĘĚěĝĝĠğĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĜĜĘĠğģğĚĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ ĢĞĜĚĠĘĜĠĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ėġğĠĘğĢğĢĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ İėŝŞŋŞœŝŞœōĊ ĜĘěĜĞĝĚĠĊĊĊĊĊĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ ĺŜřŌĒİėŝŞŋŞœŝŞœōēĊ ĚĘěĜĜġģĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚĢěěĊ ĚĘĚĞěĠĊ ĚĘĢĝěěĊ Ċ Ċ ĝĘěğěĞģġĊ ĜĜĘĢěĜĞğĊ ģĘĚģĠĢĝĠĊ ģĘěğĜĢĞĢĊ ģĘěěģğġĚĊ ěĘĞĞĢĚġĞĊ Ċ Ċ Ċ ĝĘ Долларын ханшийн загварчлалĤĊĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĿĽĮěĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊķĶĊėĊīļĭIJĊĒķŋŜśşŋŜŎŞēĊėĊĽŞşŎŏŘŞđŝĊŞĊŎœŝŞŜœŌşŞœřŘĊ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģġķĚĞĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěĠĠĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ İŋœŖşŜŏĊŞřĊœŗŚŜřŠŏĊĶœŕŏŖœŒřřŎĊŋŐŞŏŜĊĠĠĊœŞŏŜŋŞœřŘŝĊ ĺŜŏŝŋŗŚŖŏĊŠŋŜœŋŘōŏĤĊŌŋōŕōŋŝŞĊĒŚŋŜŋŗŏŞŏŜĊħĊĚĘġēĊ ıīļĭIJĊħĊĭĒĝēĊĕĊĭĒĞēĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĭĒğēĔļįĽijĮĒėĜēňĜĊĕĊĭĒĠēĔļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ĊĊĊĊĊĊĊĊĕĊĭĒġēĔļįĽijĮĒėĞēňĜĊĕĊĭĒĢēĔıīļĭIJĒėěēĊĕĊĭĒģēĔıīļĭIJĒėĜēĊĕĊĭĒěĚēĊ ĊĊĊĊĊĊĊĊĔıīļĭIJĒėĝēĊĕĊĭĒěěēĔıīļĭIJĒėĞēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŤėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĪĽįīĽĒğēĊ ėěĘģĞĞğĜĢĊ ěĘěĞěĞģĝĊ ėěĘġĚĝĞģğĊ īļĒěēĊ Ċ Ċ ĚĘĝĜěěĠĢĊ Ċ Ċ ĚĘĚĠġĠĞģĊ Ċ Ċ ĞĘġĞġğĝģĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚĢĢğĊ ĚĘĚĚĚĚĊ Ċ Ċ ěĠĊ Ċ
Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ļįĽijĮĒėĞēňĜĊ ıīļĭIJĒėěēĊ ıīļĭIJĒėĜēĊ ıīļĭIJĒėĝēĊ ıīļĭIJĒėĞēĊ Ċ Ċ ľėĮijĽľĘĊĮĹİĊ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ Ċ ijŘŠŏŜŞŏŎĊīļĊļřřŞŝĊ Ċ Ċ Ċ ĞĘ ŀŋŜœŋŘōŏĊįśşŋŞœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĠĜĘģĝĢĢĊ ğĝġĘĝģģĝĊ Ċ Ċ Ċ ĚĘĝĚĝěģģĊ Ċ Ċ Ċ ĚĘġĠěġĊ ĞĘĢĚġěģĜĊ ěĠĘĠĚğĢġĊ ĚĘĜĢģĞĢĢĊ ĜĘěģģĚĢĚĊ ġĘĝĜěěĞĚĊ ĚĘĝĚĚĝġĞĊ ĚĘģěěĚĠěĊ ĝĘĚĠĝģğġĊ ĚĘĜģġĝĞĢĊ ėĚĘěĞĚĠěĠĊ ěĘġĝĞĠĢġĊ ėĚĘĚĢěĚĠěĊ ėĚĘĜĚěĝĜĝĊ ĚĘĞģĜğĠģĊ ėĚĘĞĚĢġĜěĊ ėĚĘěĜģģġģĊ ĚĘĜĠěĚĞĠĊ ėĚĘĞģġģěğĊ ĚĘĜĚěěġĚĊ ĚĘěĢĚğģğĊ ěĘěěĝģĜġĊ ėĚĘĚĞĞĢĚĠĊ ĚĘĚģğĠğĚĊ ėĚĘĞĠĢĞĝğĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĘěĚĢĚěĢĊ ĚĘĞĚĠģĞġĊ ğĘěĢĚĚġĠĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĚĢĝěĜĢĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ ĚĘĚġġğĝġĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĜěĘģġĚěĞĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ġģěĠĚĘĠģĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ėĠěğĘģĞĢĠĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ ěĘģĠĞğĞĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĊĊĊĊĊĘĝĜĊ Ċ Ċ ĚĘġġĜĜĊ ĚĘġĠĝģĊ ĚĘġĠĠĜĊ ĚĘģĝğĞĊ ĚĘĠĢĜġĊ ĚĘĠěĢğĊ ĚĘĜĠğĝĊ ĚĘĠĝģğĊ Ċ Ċ ĚĘĚĚĚĚĊ Ċ Ċ ĝĘěĚģĚĝĠĊ ĜĜĘĢġĞĢĠĊ ġĘğĠğĠĞĠĊ ġĘġģĚĠĚģĊ ġĘĠğĠģĠĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Зэсийн үнийн загварчлалĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĭĹĺěĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊķĶĊėĊīļĭIJĊĒķŋŜśşŋŜŎŞēĊėĊĽŞşŎŏŘŞđŝĊŞĊŎœŝŞŜœŌşŞœřŘĊ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģĢķěĜĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěĞĠĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ ĭřŘŠŏŜőŏŘōŏĊŋōŒœŏŠŏŎĊŋŐŞŏŜĊĞĢĊœŞŏŜŋŞœřŘŝĊ ķīĊĬŋōŕōŋŝŞĤĊěģģĢķĚģĊěģģĢķěěĊ Ċ ĺŜŏŝŋŗŚŖŏĊŠŋŜœŋŘōŏĤĊŌŋōŕōŋŝŞĊĒŚŋŜŋŗŏŞŏŜĊħĊĚĘġēĊ ıīļĭIJĊħĊĭĒġēĊĕĊĭĒĢēĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĭĒģēĔıīļĭIJĒėěēĊĕĊĭĒěĚēĔıīļĭIJĒėĜēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŤėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ ĪĽįīĽĒğēĊ ĪĽįīĽĒěĜēĊ īļĒěēĊ īļĒěěēĊ īļĒĜěēĊ ķīĒĝēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ıīļĭIJĒėěēĊ ıīļĭIJĒėĜēĊ Ċ Ċ ľėĮijĽľĘĊĮĹİĊ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ėğĢĘĠğğěģĊ ĜĝĘĢĚĝĞěĊ ĞģĘġģġĢĚĊ ĜĚĘĚģĢĠĜĊ ĚĘĞĞğģĢğĊ ĚĘĚġĚĜģĝĊ ĚĘěĜĠĞĜĝĊ ĚĘĚĠĠĢġĚĊ ĚĘĜĜĠĚġġĊ ĚĘĚĠĜĢĢģĊ ĚĘěĜğĝěěĊ ĚĘĚĢĜĢĜĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŘōŏĊįśşŋŞœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĠğĢĢġĘĢĊ ĞĚġġĚġĜĚĊ ěĚġĘģĜĞġĊ ĜĠĞģģĘğĞĊ ĚĘĢġġğĞĚĊ ĚĘĢĝĜğĝĝĊ ėĚĘĚġģğĠģĊ ĚĘġĚĠġĝĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĘĚĚěġĝĠĊ ĚĘĞĜĠğĠĝĊ Ċ Ċ ėĜĘĞĠĞěğĚĊ ĜĘĞġġĠġĜĊ ĠĘĝĞĞĠĞğĊ ěĘĢģĚğĢěĊ ĝĘğģĞĢĝģĊ ěĘğěĝĚĚĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĚĚĞĚĠģĊ ĚĘĚĚĞĚġĝĊ ěĘĚğĞĚĠěĊ ėĚĘěěĜğĢĢĊ Ċ Ċ ĞĘĠģĜġěĜĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘěģğğĢĢĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ ĚĘěĠĠĢğģĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĝġģĘġġĞģĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĜĚěģĜĚğěĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚěĝġĊ ĚĘĚěĝĜĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚğĢġĊ ĚĘĚĚĚĝĊ ĚĘěĝĚĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘģģĠĢĊ ĚĘģģĠĢĊ ĚĘĜģěģĊ ĚĘģěĚĞĊ Ċ Ċ ĚĘĚĚĚĚĊ Ċ Ċ ğěĘĢĝěĜĝĊ ĞěĠĘĚġĚğĊ ěĝĘĞĢĜĚģĊ ěĝĘġĚĠĢĢĊ ěġĊ Ċ
Ċ Ċ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ėģġĝĘěģĜĜĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ ĜĘěğğģġĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĝĘğġĝĞĜĊ Ċ Ċ Ċ ğĘ Алдааг засварлах загварын шинжилгээний үр дүнĊĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĮĒĿĽĮēĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊķĶĊėĊīļĭIJĊĒķŋŜśşŋŜŎŞēĊėĊĸřŜŗŋŖĊŎœŝŞŜœŌşŞœřŘĊ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģĢķĚĝĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěğğĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ ĭřŘŠŏŜőŏŘōŏĊŋōŒœŏŠŏŎĊŋŐŞŏŜĊěĜĊœŞŏŜŋŞœřŘŝĊ ķīĊĬŋōŕōŋŝŞĤĊěģģġķěĚĊěģģĢķĚĜĊ Ċ ĺŜŏŝŋŗŚŖŏĊŠŋŜœŋŘōŏĤĊŌŋōŕōŋŝŞĊĒŚŋŜŋŗŏŞŏŜĊħĊĚĘġēĊ ıīļĭIJĊħĊĭĒĢēĊĕĊĭĒģēĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĭĒěĚēĔļįĽijĮĒėĜēňĜĊĕĊĭĒěěēĔļįĽijĮĒĊ ĊĊĊĊĊĊĊĊėĝēňĜĊĕĊĭĒěĜēĔıīļĭIJĒėěēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŤėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ ĶīĽľĒėěēĊ ĮĒĭĹĺēĊ īļĒěěēĊ īļĒěĝēĊ īļĒĜēĊ ķīĒěēĊ ķīĒğēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ıīļĭIJĒėěēĊ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ Ċ ijŘŠŏŜŞŏŎĊīļĊļřřŞŝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ėĚĘěěĞĠģĜĊ ĚĘĚěġĠĚĝĊ ėĠĘğěğğĜĝĊ ėĚĘĚĚģĠĝġĊ ĚĘĚĚĜģĢĝĊ ėĝĘĜĝěěěĚĊ ĚĘĜĚġěĞěĊ ĚĘĚĝĢĢğģĊ ğĘĝĝĚğğěĊ ėĚĘĞĚěğĝěĊ ĚĘĚğĚğĝğĊ ėġĘģĞğĠğğĊ ĚĘěĠĜĚĠĢĊ ĚĘĚğğĠĢĚĊ ĜĘģěĚĠĢĚĊ ĚĘĝĝěĜĠĢĊ ĚĘĚĠĜğġġĊ ğĘĜģĝĢĚġĊ ĚĘĜĝĜĜĠģĊ ĚĘĚġĝğģģĊ ĝĘěğğĢğĠĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŘōŏĊįśşŋŞœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĞĞĘģĠĠĚĊ ĜģĜĘġğĢĝĊ ĚĘĢĝĠġğĜĊ ĚĘĞĚĞĞģĠĊ ĚĘěěĞĚģĠĊ ĝĘğĞğĜĝĜĊ ĚĘěěĝĚĝĚĊ ĚĘĠĜğĝĢğĊ ĚĘěĢĚġĝĠĊ ĚĘĚĚĜĝĢěĊ ĚĘĚģģģģěĊ ĚĘĚĜĝĢěĝĊ ėĚĘĝġğġĞĢĊ ěĘğĜĠěĚĞĊ ėĚĘĜĞĠĜěĞĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĜĚěěĜġĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ ĚĘěĠĢġĞěĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĜĚĘĞĞĝĞĢĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĠěĢğĞĘĞģĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ėĠĞĢĘĜģĞěĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ ěĘġġĝĢĞģĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĘĢģĕĘěģœĊ ĊĊĊĊĊĘĢģėĘěģœĊ ĊĊĊĘġĝėĘğĢœĊ ĊĘĝĠėĘĢġœĊ ĊĊĊĊĊĘĝĠĕĘĢġœĊ ĊĊėĘěĜėĘģĞœĊ ėĘğġĕĘġğœĊ ĊĊĊĊėĘğġėĘġğœĊ ĊĊėĘĢĞėĘĝģœĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚěĜĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚĝĠĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚěĠĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĞĚĜġĊ ĚĘĚĚĚĞĊ ĚĘĢğĠĠĊ ĚĘģĢěĚĊ ĚĘĢĚğğĊ Ċ Ċ ĜĘĢĞěģĝğĊ ĜĜĘĞĜĜĠĝĊ ĢĘğěģģĜĞĊ ĢĘġğğğĞĞĊ ĢĘĠěğĠĜĢĊ Ċ Ċ Ċ ĊĘġĝĕĘğĢœĊ ėĘěĜĕĘģĞœĊ ėĘĢĞĕĘĝģœĊ Ċ ěĢĊ Ċ

More Related Content

PDF
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
bybatnasanb
 
DOC
А.Анхбаяр - Алтны үнийн хэтийн төлөв хандлага
bybatnasanb
 
PPTX
Undsen ba uusmel ongo
bymoogii102
 
PPTX
меркантилизм
byyivo1004
 
PDF
Гөлтгөнө, Gypsum
byErdembileg L. Ganbaatar
 
PPTX
Butlalt, shigshilt iltgel ambt
byЭстраад Бямбаа
 
PDF
уул уурхайн төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлд
byE-Gazarchin Online University
 
PDF
валютын ханш ба төлбөрийн тэнцэл
byTuru Turuu
 
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
bybatnasanb
 
А.Анхбаяр - Алтны үнийн хэтийн төлөв хандлага
bybatnasanb
 
Undsen ba uusmel ongo
bymoogii102
 
меркантилизм
byyivo1004
 
Гөлтгөнө, Gypsum
byErdembileg L. Ganbaatar
 
Butlalt, shigshilt iltgel ambt
byЭстраад Бямбаа
 
уул уурхайн төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлд
byE-Gazarchin Online University
 
валютын ханш ба төлбөрийн тэнцэл
byTuru Turuu
 

What's hot

PPTX
хөрс судлал
byotgooPhh
 
PPTX
Металл ба металл бишийн хими шинж чанар
byAriunbolorChimedOchi1
 
PPTX
Явган аялал
bybadamsurenbatsuuri
 
PPTX
8-р анги газар зүйн зураг
byshine shine
 
PPT
нийт нийлүүлэлт ба нийт эрэлт
byTuru Turuu
 
PPTX
азотын бордоо
byDemberelnym Purevdorj
 
PPTX
Олон улсын валют, санхүү
byЭнхтамир Ш
 
PPTX
Lekts1
byPurev
 
PDF
strategic management 1
byГончигжавын Болдбаатар
 
PPTX
8 r angi-mo-ny_gazryn_zurgiin_tusgag
byenkhsaruulsukhochir
 
DOCX
уул уурхайн салбарын
byE-Gazarchin Online University
 
PPT
101 15-metalliin shinj chanar
byXaz Bit
 
PDF
Лекц 9
byEtugen
 
PPT
Lecture.13
byTj Crew
 
ODT
зөвлөгөө 1
byXoroloo
 
PDF
Мөнгөний бодлого
byAdilbishiin Gelegjamts
 
PDF
Уул уурхайн төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлд
byE-Gazarchin Online University
 
DOCX
Б.Цэрэндулам, Б.Пүрэвдаваа-Сангийн бодлогын инфляцид үзүүлэх нөлөө
byerdmiinshuvuu
 
DOC
цахилгаан хими 8
bydavaa627
 
DOC
Өнөржаргал - Бүтээгдэхүүний шинэчлэл нь байгууллагын хөгжлийн түлхүүр
bybatnasanb
 
хөрс судлал
byotgooPhh
 
Металл ба металл бишийн хими шинж чанар
byAriunbolorChimedOchi1
 
Явган аялал
bybadamsurenbatsuuri
 
8-р анги газар зүйн зураг
byshine shine
 
нийт нийлүүлэлт ба нийт эрэлт
byTuru Turuu
 
азотын бордоо
byDemberelnym Purevdorj
 
Олон улсын валют, санхүү
byЭнхтамир Ш
 
Lekts1
byPurev
 
strategic management 1
byГончигжавын Болдбаатар
 
8 r angi-mo-ny_gazryn_zurgiin_tusgag
byenkhsaruulsukhochir
 
уул уурхайн салбарын
byE-Gazarchin Online University
 
101 15-metalliin shinj chanar
byXaz Bit
 
Лекц 9
byEtugen
 
Lecture.13
byTj Crew
 
зөвлөгөө 1
byXoroloo
 
Мөнгөний бодлого
byAdilbishiin Gelegjamts
 
Уул уурхайн төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлд
byE-Gazarchin Online University
 
Б.Цэрэндулам, Б.Пүрэвдаваа-Сангийн бодлогын инфляцид үзүүлэх нөлөө
byerdmiinshuvuu
 
цахилгаан хими 8
bydavaa627
 
Өнөржаргал - Бүтээгдэхүүний шинэчлэл нь байгууллагын хөгжлийн түлхүүр
bybatnasanb
 

Viewers also liked

DOCX
ХҮРЭЛБААТАРЫН НЯМДОЛГОР, РАДНААСАМБУУГИЙН УЯНГАТӨГС - ВАЛЮТЫН ХАНШНЫ ЭРСДЭЛД ...
bybatnasanb
 
DOC
О.Батгэрэл - Ус хуримтлуурт цахилгаан станц нь ТБЭХС-д тохируулагч болох нь
bybatnasanb
 
DOC
үүрээ, бүтээмж
bybatnasanb
 
DOC
Batbayar маркетингийн хөгжлийн шинэ хандлага...
bybatnasanb
 
PDF
LLDC things to know
bybatnasanb
 
DOCX
М.Цэвэлмаа - НИЙЛҮҮЛЭЛТИЙН ГИНЖИН ХЭЛХЭЭНИЙ УДИРДЛАГЫН СИСТЕМ
bybatnasanb
 
PDF
Л. Энх-Орчлон А. Ундрал Ч. Алтан-Өлзий Г. Батзориг - СОНГУУЛИЙН ДҮРЭМ БА НӨӨЦ...
bybatnasanb
 
DOC
Ц. Бямба - Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд хөлс төлөлтийн шинэ систем нэвтрүүлэ...
bybatnasanb
 
DOC
В.Даваадорж, Б,Анхбаясгалан - БАНКНЫ КАРТЫН СИСТЕМИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ НЬ
bybatnasanb
 
DOC
З.Итгэл - ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ БАЙГУУЛЛАГА ДАХЬ ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГАД ГАРЧ БУЙ ЗАР...
bybatnasanb
 
DOCX
Г.Энхмаа - Орчин үеийн сэтгэлгээний онолыг Буддагийн сургаальтай харьцуулан с...
bybatnasanb
 
DOC
Н.Төрмөнх Э.Нямсүрэн - Аудитын компаниудын үйлчилгээнд чанарын стандартын 5 х...
bybatnasanb
 
DOC
Б.Болортулга Б.Мөнхөө - СТРАТЕГИЙН АЧ ХОЛБОГДОЛТОЙ ТЭЭВЭР ЛОГИСТИКИЙН СҮЛЖЭЭ...
bybatnasanb
 
DOCX
Б.Батхишиг Б.Номун - Нийслэлийн махны эрэлтийг хэсэгчилэн засварласан загвар ...
bybatnasanb
 
DOC
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
bybatnasanb
 
DOC
Г.Мөнхзул, М.Болорзаяа - Дээд боловсролын байгууллага дахь шинэчлэлт
bybatnasanb
 
DOCX
E-Solution - ЦАХИМ КОМПАНИ БИЙ БОЛОХ ҮЗЭГДЭЛ
bybatnasanb
 
DOCX
Ц.Анхбаяр - ИНТЕРНЕТ МАРКЕТИНГ: ЭМЭЙЛ МАРКЕТИНГИЙН ХЭРЭГЛЭЭ, МОНГОЛЫН НӨХЦӨЛД...
bybatnasanb
 
PDF
Almaty
bybatnasanb
 
DOCX
Мотовын Нямцэрэн - Монгол улсын үүрэн холбооны салбарын өрсөлдөөний шинжилгээ...
bybatnasanb
 
ХҮРЭЛБААТАРЫН НЯМДОЛГОР, РАДНААСАМБУУГИЙН УЯНГАТӨГС - ВАЛЮТЫН ХАНШНЫ ЭРСДЭЛД ...
bybatnasanb
 
О.Батгэрэл - Ус хуримтлуурт цахилгаан станц нь ТБЭХС-д тохируулагч болох нь
bybatnasanb
 
үүрээ, бүтээмж
bybatnasanb
 
Batbayar маркетингийн хөгжлийн шинэ хандлага...
bybatnasanb
 
LLDC things to know
bybatnasanb
 
М.Цэвэлмаа - НИЙЛҮҮЛЭЛТИЙН ГИНЖИН ХЭЛХЭЭНИЙ УДИРДЛАГЫН СИСТЕМ
bybatnasanb
 
Л. Энх-Орчлон А. Ундрал Ч. Алтан-Өлзий Г. Батзориг - СОНГУУЛИЙН ДҮРЭМ БА НӨӨЦ...
bybatnasanb
 
Ц. Бямба - Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд хөлс төлөлтийн шинэ систем нэвтрүүлэ...
bybatnasanb
 
В.Даваадорж, Б,Анхбаясгалан - БАНКНЫ КАРТЫН СИСТЕМИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ НЬ
bybatnasanb
 
З.Итгэл - ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ БАЙГУУЛЛАГА ДАХЬ ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГАД ГАРЧ БУЙ ЗАР...
bybatnasanb
 
Г.Энхмаа - Орчин үеийн сэтгэлгээний онолыг Буддагийн сургаальтай харьцуулан с...
bybatnasanb
 
Н.Төрмөнх Э.Нямсүрэн - Аудитын компаниудын үйлчилгээнд чанарын стандартын 5 х...
bybatnasanb
 
Б.Болортулга Б.Мөнхөө - СТРАТЕГИЙН АЧ ХОЛБОГДОЛТОЙ ТЭЭВЭР ЛОГИСТИКИЙН СҮЛЖЭЭ...
bybatnasanb
 
Б.Батхишиг Б.Номун - Нийслэлийн махны эрэлтийг хэсэгчилэн засварласан загвар ...
bybatnasanb
 
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
bybatnasanb
 
Г.Мөнхзул, М.Болорзаяа - Дээд боловсролын байгууллага дахь шинэчлэлт
bybatnasanb
 
E-Solution - ЦАХИМ КОМПАНИ БИЙ БОЛОХ ҮЗЭГДЭЛ
bybatnasanb
 
Ц.Анхбаяр - ИНТЕРНЕТ МАРКЕТИНГ: ЭМЭЙЛ МАРКЕТИНГИЙН ХЭРЭГЛЭЭ, МОНГОЛЫН НӨХЦӨЛД...
bybatnasanb
 
Almaty
bybatnasanb
 
Мотовын Нямцэрэн - Монгол улсын үүрэн холбооны салбарын өрсөлдөөний шинжилгээ...
bybatnasanb
 

Similar to С. Оюун-Эрдэнэ Г.Цэрэннадмид Г. Цэнд-Аюуш - Зэсийн үнэ болон долларын ханшийн хэлбэлзлийн давхцах үеийн шинжилгээ

PDF
Sbeul12.2019 2020 on
byhicheel2020
 
PDF
Ч.Сосорбарам С.Дашзэвэг - Валютын ханшинд нөлөөлөгч хүчин зүйлсийг тодорхойло...
bybatnasanb
 
PDF
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
byAdilbishiin Gelegjamts
 
DOCX
Ц.Баярмагнай Г.Халиунаа - ХУВЬЦААНЫ ХАНШИЙН ТААМАГЛАЛЫН ШИНЖИЛГЭЭ
bybatnasanb
 
DOCX
валютын зах зээл
byPvrewsvren Davaasvren
 
PDF
Sbeul10.2019 2020 on
byhicheel2020
 
PPT
Lecture 15
byTj Crew
 
DOC
С.Батсайхан - Үнэт цаасны индексийг таамаглах, техникийн шинжилгээ хийх, мэ...
bybatnasanb
 
PDF
2013.04.19 Үнэт цаас, хувьцааны зах зээлийн хөрөнгө оруулалт: эрсдэл, сорилт,...
byThe Business Council of Mongolia
 
DOCX
Л.ГАНЦООЖ - МОНГОЛ УЛС ДАХЬ ДЭЛХИЙН САНХҮҮ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЯМРАЛЫН НӨЛӨӨ
bybatnasanb
 
DOCX
Б. ЦЭНД-АЮУШ - БАНКУУДЫН ЗЭЭЛИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭЭРХ ӨРСӨЛДӨӨН, ҮНЭ БҮРДЭЛТ
bybatnasanb
 
PPTX
зэсийн зах зээл
byOyu Ganbat
 
DOC
Ж.МӨНХГЭРЭЛ - ОЛОН УЛСЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ ДЭЭР ХУВЬЦАА ГАРГАСАН МОНГОЛЫН КОМПАН...
bybatnasanb
 
DOC
Г. Мөнххуяг - Монгол улс дах ам.долларын ханшийг шинжлэхүй нь
bybatnasanb
 
DOCX
New microsoft word document
byЛ. Энхтулга
 
PPTX
Analysis of impact of covid-19
byAyursaikhan Tumurbaatar
 
DOCX
Т. Амартөр Ц. Оюут - Валютын ханш
bybatnasanb
 
PDF
Am dollartai haritsah hanshiin sudalgaa
byndalai
 
PDF
Sbeul12.2019 2020 on
byhicheel2020
 
PDF
Ногоон төслүүд урагшаа, 2016.09.30 (Засгийн газрын мэдээ)
byThe Business Council of Mongolia
 
Sbeul12.2019 2020 on
byhicheel2020
 
Ч.Сосорбарам С.Дашзэвэг - Валютын ханшинд нөлөөлөгч хүчин зүйлсийг тодорхойло...
bybatnasanb
 
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
byAdilbishiin Gelegjamts
 
Ц.Баярмагнай Г.Халиунаа - ХУВЬЦААНЫ ХАНШИЙН ТААМАГЛАЛЫН ШИНЖИЛГЭЭ
bybatnasanb
 
валютын зах зээл
byPvrewsvren Davaasvren
 
Sbeul10.2019 2020 on
byhicheel2020
 
Lecture 15
byTj Crew
 
С.Батсайхан - Үнэт цаасны индексийг таамаглах, техникийн шинжилгээ хийх, мэ...
bybatnasanb
 
2013.04.19 Үнэт цаас, хувьцааны зах зээлийн хөрөнгө оруулалт: эрсдэл, сорилт,...
byThe Business Council of Mongolia
 
Л.ГАНЦООЖ - МОНГОЛ УЛС ДАХЬ ДЭЛХИЙН САНХҮҮ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЯМРАЛЫН НӨЛӨӨ
bybatnasanb
 
Б. ЦЭНД-АЮУШ - БАНКУУДЫН ЗЭЭЛИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭЭРХ ӨРСӨЛДӨӨН, ҮНЭ БҮРДЭЛТ
bybatnasanb
 
зэсийн зах зээл
byOyu Ganbat
 
Ж.МӨНХГЭРЭЛ - ОЛОН УЛСЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ ДЭЭР ХУВЬЦАА ГАРГАСАН МОНГОЛЫН КОМПАН...
bybatnasanb
 
Г. Мөнххуяг - Монгол улс дах ам.долларын ханшийг шинжлэхүй нь
bybatnasanb
 
New microsoft word document
byЛ. Энхтулга
 
Analysis of impact of covid-19
byAyursaikhan Tumurbaatar
 
Т. Амартөр Ц. Оюут - Валютын ханш
bybatnasanb
 
Am dollartai haritsah hanshiin sudalgaa
byndalai
 
Sbeul12.2019 2020 on
byhicheel2020
 
Ногоон төслүүд урагшаа, 2016.09.30 (Засгийн газрын мэдээ)
byThe Business Council of Mongolia
 

More from batnasanb

PDF
Г.Мөнгөнцэцэг - CAPM ЗАГВАР ба ӨРГӨТГӨЛ
bybatnasanb
 
PDF
М.Маргадмөн Х.Нямжаргал - ВАЛЮТЫН ОНОВЧТОЙ БАГЦ БҮРДҮҮЛЖ, ИРЭЭДҮЙН ТААМАГЛАЛЫ...
bybatnasanb
 
DOCX
Б.ЗАМАНДИЙЖАВ - КОМПАНИЙ ҮНЭ ЦЭНЭД НӨЛӨӨЛӨХ ХҮЧИН ЗҮЙЛСИЙН ШИНЖИЛГЭЭ
bybatnasanb
 
DOC
С.Сарангэрэл - Технологийн түвшний үнэлгээний арга зүйг уул уурхайн салбарт ...
bybatnasanb
 
DOC
Э.Энхжаргал Г. Энхзаяа - БАГАНУУР ХУВЬЦААТ КОМПАНИЙ ХӨДӨЛМӨРИЙН БҮТЭЭМЖИЙН ШИ...
bybatnasanb
 
PPTX
Dai Huang - Sony Pictures Television
bybatnasanb
 
PDF
Red arrow international company presentation
bybatnasanb
 
PPTX
David Kao - Television Industry Technologies
bybatnasanb
 
PPTX
Saskia van Lier - Endemol Asia
bybatnasanb
 
DOC
А.Анхбаяр - Алтны үнийн хэтийн төлөв хандлага
bybatnasanb
 
PPTX
Ц.ЖАДАМБАА - Телевизийн шинэчлэл улсын хөгжилд
bybatnasanb
 
PPTX
Delgertsoo.D - Legal regulation of Intellectual Property Rights
bybatnasanb
 
DOCX
Э.Энхтуяа Б.Баасанжав - Телевизийн өргөн нэвтрүүлгийн үйлчилгээ үзүүлэгчдийн ...
bybatnasanb
 
PPTX
Mtvf panel on piracy and copyright mr final
bybatnasanb
 
PPTX
Khishigsuren Yadamsuren - Current Overview of Mongolian Television Industry
bybatnasanb
 
PPTX
Peter Markey - Building success in the digital era
bybatnasanb
 
PPT
Б.БАЛГАНСҮРЭН - Өргөн нэвтрүүлгийн зохицуулалт
bybatnasanb
 
PPTX
Final overview img mongolia v2
bybatnasanb
 
PDF
Jargalan.B - Hollywood movie supply in Mongolian Market
bybatnasanb
 
PPTX
Bei Bei Fan - Warner Bros
bybatnasanb
 
Г.Мөнгөнцэцэг - CAPM ЗАГВАР ба ӨРГӨТГӨЛ
bybatnasanb
 
М.Маргадмөн Х.Нямжаргал - ВАЛЮТЫН ОНОВЧТОЙ БАГЦ БҮРДҮҮЛЖ, ИРЭЭДҮЙН ТААМАГЛАЛЫ...
bybatnasanb
 
Б.ЗАМАНДИЙЖАВ - КОМПАНИЙ ҮНЭ ЦЭНЭД НӨЛӨӨЛӨХ ХҮЧИН ЗҮЙЛСИЙН ШИНЖИЛГЭЭ
bybatnasanb
 
С.Сарангэрэл - Технологийн түвшний үнэлгээний арга зүйг уул уурхайн салбарт ...
bybatnasanb
 
Э.Энхжаргал Г. Энхзаяа - БАГАНУУР ХУВЬЦААТ КОМПАНИЙ ХӨДӨЛМӨРИЙН БҮТЭЭМЖИЙН ШИ...
bybatnasanb
 
Dai Huang - Sony Pictures Television
bybatnasanb
 
Red arrow international company presentation
bybatnasanb
 
David Kao - Television Industry Technologies
bybatnasanb
 
Saskia van Lier - Endemol Asia
bybatnasanb
 
А.Анхбаяр - Алтны үнийн хэтийн төлөв хандлага
bybatnasanb
 
Ц.ЖАДАМБАА - Телевизийн шинэчлэл улсын хөгжилд
bybatnasanb
 
Delgertsoo.D - Legal regulation of Intellectual Property Rights
bybatnasanb
 
Э.Энхтуяа Б.Баасанжав - Телевизийн өргөн нэвтрүүлгийн үйлчилгээ үзүүлэгчдийн ...
bybatnasanb
 
Mtvf panel on piracy and copyright mr final
bybatnasanb
 
Khishigsuren Yadamsuren - Current Overview of Mongolian Television Industry
bybatnasanb
 
Peter Markey - Building success in the digital era
bybatnasanb
 
Б.БАЛГАНСҮРЭН - Өргөн нэвтрүүлгийн зохицуулалт
bybatnasanb
 
Final overview img mongolia v2
bybatnasanb
 
Jargalan.B - Hollywood movie supply in Mongolian Market
bybatnasanb
 
Bei Bei Fan - Warner Bros
bybatnasanb
 

С. Оюун-Эрдэнэ Г.Цэрэннадмид Г. Цэнд-Аюуш - Зэсийн үнэ болон долларын ханшийн хэлбэлзлийн давхцах үеийн шинжилгээ

  • 1.
    САНХҮҮ ЭДИЙН ЗАСГИЙНДЭЭД СУРГУУЛЬĊ ЭКОНОМИКСĖĊЭКОНОМЕТРИКСИЙН ТЭНХИМĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊ хэлбэлзлийн давхцах үеийнĊ шинжилгээĊ “Бизнесийн удирдлагын онолĖĊпрактикийн орчин үеийн хандлагаžĊ сэдэвт Эрдмийн шувуу оюутны эрдэм шинжилгээний хуралд зориулавĘĊ Ċ Ċ Ċ БоловсруулсанĤĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊĊСĘĊОюун-ЭрдэнэĊĊĊĊĊĊ СЭЗДСĖĊБизнесийн Эдийн ЗасагчƀĞĊ ŒŋŞşŕŋʼněĚģĪţŋŒřřĘōřŗĊĖĊģģĜģĠġĚĜĊ Г.ЦэрэннадмидĊ СЭЗДСĖĊБизнесийн Эдийн ЗасагчƀĞĊ ĊĊĊĊĊŞŝŏŜŏŘŘŋŎŗœŎőĪţŋŒřřĘōřŗĊĖĊģģĜĜĞğğĚĊ ГĘĊЦэнд-АюушĊ СЭЗДСĖĊБизнесийн Эдийн ЗасагчƀĞĊ ŞŝŏŘŏĚĞěĜĪţŋŒřřĘōřŗĊĖĊģğģĠğĚģĚĊ Ċ Улаанбаатар хотĊ ĜĚěĜĊоныĊĚĝĊдугаар сарĊěğĊ
  • 2.
    Ċ Ċ ХураангуйĊĊ Монгол улс жижигнээлттэй эдийн засаг болохынхоо хувьд Экспорт болонĊ Импортын бүтээгдэхүүний үнээс шууд хамааралтай байдагĘĊТэр тусмаа экспортынĊ ихэнх хувийг эзэлдэг зэсийн үнээс ихээхэн хамаарч байдагĘĊ Иймээс дэлхийн захĊ зээл дээрх зэсийн үнэ болон долларын ханшийн хэлбэлзлийг тогтоож боломжийгĊ ашиглан эрсдлээс зайлсхийх нь чухал асуудал учраас энэхүү судалгаагаар тусĊ хэлбэлзлийг судалж үзэхийг зорилооĘĊМанай улсын зэсийн үйлдвэрлэл тогтвортойĊ явагддагч зэсийн үнийн хэлбэлзлээс ашигт ажиллагаа буурах хандлагатай байдагĊ байнаĘĊЗэсийн үнэ дэлхийн зах зээл дээр өсөхөд долларын ханш чангарах нөлөөтэйĊ байдагĘĊ Долларын ханшийн өөрчлөлт болон зэсийн үнийн өөрчлөлт ньĊ ğĊ дугаарĊ сард хоёулаа буурч байгаа нь тухайн сард манай улс зэсийн худалдаанаас ихээхэнĊ алдагдал хүлээж болзошгүй байгааг харуулж байнаĘĊĊĊ Түлхүүр үгсĤĊДолларын ханшийн хэлбэлзэлĖĊЗэсийн үнийн хэлбэлзэлĖĊŀŋļĊаргаĖĊ ЕСМ загварĊĊ ijĘ ОРШИЛĊ ěģģĚĊ оноос эхлэн Монгол улс даяарчлагдаж буй дэлхийн эдийн засгийн нэгэнĊ гишүүн болсноор олон улсын худалдаанд чөлөөтэй оролцох болсонĘĊ Монгол улсĊ жижиг нээлттэй эдийн засаг болохынхоо хувьд Экспорт болон ИмпортынĊ бүтээгдэхүүний үнээс шууд хамааралтай байдагĘĊ Манай улсын гол экспортынĊ бүтээгдэхүүн бол зэс юмĘĊ Энэ ч үүднээсээ зэсийн баяжмалын орлого бол манайĊ улсын гол орлого болж байдагĘ ĊХарин бид нэгэнт зэсийн үнийг хүлээн авагч тулĊ зэсийн үнийн хэлбэлзлийн эрсдлийг бага байхууцаар хамгаалалтын арга хэмжээĊ авах нь чухалĘĊЗэсийг дэлхийн зах зээл дээр доллараар арилждаг тул мөн долларынĊ ханшийн хэлбэлзлийг давхар тооцох нь зүйтэйĘĊИймээс энэхүү судалгааны ажлаарĊ долларын ханш болон зэсийн үнийн хэлбэлзлийгĊ ŀŋļĊ аргаар хамгийн багаĊ хязгаарлалтыг тогтоожĖĊ īļijķīĊ загвараар хугацааны цувааг загварчилжĖĊ АлдааĊ засварлах загвараарĊĒįĭķēĊбогино хугацааны нөлөөллийг харуулсан болноĘĊҮүнээсĊ гарах гол үр дүн бол долларын ханш болон зэсийн үнийн хэлбэлзэлийн хүрээндĊ зэсийн экспортоос бага эрсдэл хүлээхĖĊ долларын ханш болон зэсийн үнийн нэгэнĊ зэрэг уналтын нөлөө байгаа эсэхийг тогтооход оршиноĘĊ ШинжилгээндĊ ěģģġĊ оныĊ нэг сараасĊĜĚěěĊоныĊěĊсар хүртэлх нийтĊěĠģĊсарын өгөгдлийг ашигласанĘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĊ Ċ
  • 3.
    Ċ Ċ ГАРЧИГĊ ijĘĊ ОршилĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĜĊ ijijĘĊ Судлагдсан байдалĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ ijijĘěĊ“Зэсийн үйлдвэрлэлĖĊашигт ажиллагааžĊМонгол банкны СХ-ийн эдийнĊ засагч Н.БатсайханĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ ijijĘĜĊ (Н.БатсайханĖĊĜĚĚěėĜĚĚĜēŽТөгрөгийн ханш суларч байна ууĖĊчангарч байнаĊ ууĩžĊМонгол банкны ВГ-ийн эдийн засагч Ч.ЛхагвадуламĖĊСХ-ийн эдийн засагчĊ Б.ЛхагвадуламĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ ijijĘĝĊ “Монголын барааны экспортын үнийн эрсдлийг зах зээлд үндэслэсэнĊ эрсдлийн менежментийн аргаар бууруулах ньžĊĵристиан ЗилисĖĊĊВиландштрасĊ ěěġĖĊĞĢěĠğĊМюнстерĖĊĊГерман улсĖĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĞĊ Ę ijijĘĞĊ “Валютын ханшийн хэлбэлзэл болон экспортын хэмжээžĊПал БоугĊ (Норвейгийн статистикийн газарĖĊсудалгааны хэлтэсēĊболон Эндрейс ПагеренĊ (Европын их сургуульēĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊğĊ ijijĘğĊ Зэсийн үнэ болон валютын ханшийн судалгаа Чили болон Замби улсынĊ жишээĤĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊğĊ Ę ijijijĘĊ Онолын хэсэгĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĠĊ ijijijĘěĊ Стационарь хугацааны цуваан дээрĊīļķīĊзагвар үнэлэхĤĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĠĊ Ę ijijijĘĜĊ ŀŋļĊĒŀŋŖşŏĊŋŞĊŜœŝŕēĊзагварĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĠĊ ijijijĘĜĘěĊ ŀŋļėг үнэлэх параметрт аргачлалуудĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊġĊ Шаталсан дундажын,*Oy/"x ,c/|c +,загварĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊġĊ Жигнэсэн шаталсан дундажын экспоненциал,*QcOM+,загварĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĢĊ ijŀĘĊ Судалгааны хэсэгĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĢĊ Ę ijŀĘěĊ Монгол улсын гадаад худалдааны тоймĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊĢĊ ijŀĘĜĊ Үзүүлэлтүүдийн учир шалтгааныг тайлбарлахĊĊГранжирын тестийн үрĊ дүнĤ ĊģĊ ijŀĘĜĘěĊ Долларын ханш ба зэсийн үнийн урт хугацааны хамааралĤĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊģĊ Ę ijŀĘĜĘĜĊ Алдааг засварлах загварĊĒįŜŜřŜĊĭřŜŜŏōŞœřŘĊķřŎŏŖēĤĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĚĊ ijŀĘĜĘĝĊ Долларын ханшийнĊīļijķīĊзагварĤĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěěĊ ijŀĘĜĘĞĊ Зэсийн үнийнĊīļijķīĊзагварĤĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĜĊ Ę ijŀĘĜĘğĊ Зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊŀŋļĊхязгаарлалтĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĜĊ ŀĘĊ ДүгнэлтĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĞĊ ŀijĘĊ Ашигласан материалын эх сурвалжĊĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěğĊ ŀijijĘĊ ХавсралтĊ ĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĘĊěĠĊ Ę Ċ ĝĊ Ċ
  • 4.
    Ċ Ċ ijijĘ СУДЛАГДСАН БАЙДАЛĊ ijijĘě ĊŽЗэсийнүйлдвэрлэлĖĊ ашигт ажиллагааžĊ Монгол банкны СХ-ийн эдийнĊ засагч Н.БатсайханĊ Энэхүү судалгааны ажлын үр дүнд зэсийн үйлдвэрийн ашигт ажиллагаа ньĊ дэлхийн зах дээрх зэсийн үнээс хамааралтай болохыг илрүүлсэнĘĊМөн дэлхийн захĊ зээл дээрх зэсийн үнэ нь цэвэршүүлсэн катодын нөөцөөс хамаардаг байнаĘĊ Энэ чĊ утгаараа манай улс дэлхийн зах зээл дээр тогтсон зэсийн үнийг хүлээн авагчĊ байдаг билээĘĊ Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд дэлхийн зах зээл дээрх үнийнĊ өөрчлөлтөөс үл хамааран үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулдаг боловч үнийнĊ өөрчлөлтөөс шалтгаалан ашигт ажиллагаа их хэмжээгээр буурдаг билээĘĊ Мөн Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ буурсан нөхцөлдĊ ажилчдаа цомхотгожĖĊ зардлаа хэмнэх зэргээр үйл ажиллагааны доголдлооĊ залруулахыг хичээдэг байнаĘĊĊ ijijĘĜ (Н.БатсайханĖĊ ĜĚĚěėĜĚĚĜēŽТөгрөгийн ханш суларч байна ууĖĊ чангарчĊ байна ууĩžĊМонгол банкны ВГ-ийн эдийн засагч Ч.ЛхагвадуламĖĊСХ-ийнĊ эдийн засагч Б.ЛхагвадуламĊ Монгол улс жижиг нээлттэй эдийн засагтай орны хувьд гадаад худалдаагĊ дэлхийн олон улс оронтой хийж байнаĘĊИймээс гадаад худалдааны түнш орнуудынĊ инфляцийн түвшинĖĊ валютын ханш Монгол улсын эдийн засагт үлэмж нөлөөтэйĊ юмĘĊ Тооцоо шинжилгээнд зөвхөн төгрөгийн нэрлэсэн үйлчилж буй ханшийг авчĊ үзэх нь учир дутагдалтайĘĊ Ийм учраас төгрөгийн ханш чухам яаж өөрчлөгдөжĊ байгааг тогтоохын тулд гадаад улс орнуудын инфляци болон валютын ханшийгĊ харгалзан үздэг төгрөгийн бодит үйлчилж буй ханшийг тодорхойлохоор энэхүүĊ судалгааг хийжээĘĊСудалгааны үр дүнд хэд хэдэн дүгнэлтийг гаргасан байнаĘĊ · · · · Монгол улсын төгрөгийн бодит үйлчилж буй ханшийн өөрчлөлтөд эдийн засгийнĊ гол хоёр харилцагчид болох ОХУ болон БНХАУė Ċн валютын ханш болон үнийнĊ хэлбэлзэл ихээхэн нөлөөлж байнаĘĊ Төгрөгийн бодит ханш сүүлийн жилүүдэд чангарах хандлагатай байгааĊĊ Дотоодын хэрэглээний үнийн индексийн өсөлт нь төгрөгийн ханшийнĊ чангаралтыг тодорхойлж байнаĘĊĊ Энэ нь манай улсын гадаад худалдааны тэнцэл тогтмол алдагдалтай явж ирэхĊ үндэс болж байнаĊĒэкспорт урамшихгүйĖĊимпорт өсч байнаēĘĊ ijijĘĝ “Монголын барааны экспортын үнийн эрсдлийг зах зээлд үндэслэсэнĊ эрсдлийн менежментийн аргаар бууруулах ньžĊ ĵристиан ЗилисĖĊ Ċ ВиландштрасĊěěġĖĊĞĢěĠğĊМюнстерĖĊĊГерман улсĖĊ НоёнĊĵристиан Зилис өөрийн судалгааны ажлын хүрээнд хөгжиж буй болонĊ буурай хөгжилтэй орнуудын эдийн засаг нь экспортын ямар нэг эсвэл цөөн хэдэнĊ бүтээгдэхүүнээс хамааралтай байдаг бөгөөд эдгээр улс орнуудын экспортын голĊ ĞĊ Ċ
  • 5.
    Ċ Ċ бүтээгдэхүүний үнэ өөрчлөгдсөнөөручирч болох эрсдлийг бууруулахĊ боломжуудын тухай судалсан байнаĘĊ Монгол улсын хувьд уул уурхайн салбараасĊ зэсĖĊ алт ба молибден бөгөөд ноосны салбараас ноолуур зэрэг нь экспортын голĊ бараа болдог байнаĘĊĊ Тэрээр Монгол улс барааны үнээс хамаарах эрсдэлийг эрсдэлийн менежментийнĊ арга болон үнийн даатгалын бүдүүвчүүдийг нэвтрүүлснээр экспортын салбарынĊ үндэс суурийг үр ашигтайгаар бэхжүүлэх нэгэн боломж бий болох болно гэжĊ үзжээĘĊĊ Тэрээр зэсийн салбарт эрсдэлийн даатгалынĊĜĊгол бүдүүвчийг богино хугацаагаарĊ нэвтрүүлж болох юм гэж үзсэнĘ ĊОпционд үндэслэсэн даатгалын бүдүүвч ньĊ уламжлалт ба зах зээлд үндэслэсэн бүх аргуудыг бодвол хэд хэдэн давуу талтайĊ байдагĘĊĊ ijijĘĞ “Валютын ханшийн хэлбэлзэл болон экспортын хэмжээžĊПал БоугĊ (Норвейгийн статистикийн газарĖĊсудалгааны хэлтэсēĊболон ЭндрейсĊ ПагеренĊĒЕвропын их сургуульēĊ Энэхүү судалгааны ажлын хүрээнд Мөнгөний бодлогын ялгаатай зорилттойĊ үеүдэд валютын ханшийн хэлбэлзэл болон Экспортын хэмжээ хоёрын хоорондынĊ холбоо хамаарлыг коинтегретэдĊŀīļĊзагвараар авч үзсэн байнаĘĊТогтмол валютынĊ ханшийн системтэй үеээс хөвөгч валютын ханшийн дэглэмрүү шилжсэн үеийнĊ хэлбэлзлийн өөрчлөлтийг дамми хувьсагчаар оруулж үнэлгээг хийсэн бөгөөдĊ Азийн санхүүгийн хямралын үе буюуĊ ěģģĚėээд оны турш экспортын өсөлтөндĊ динамик загвар оруулсан бөгөөд харьцангуй үнийн түвшин болон дэлхийн захĊ зээлийн эрэлт нь экспортын хэмжээтэй коинтегреци хамааралтай байнаĘĊВалютынĊ ханшийн хөвөгч системтэй буюу инфляцийг онилох мөнгөний бодлогын үедĊ валютын ханшийн хэлбэлзэл нь экспортод нөлөөлдөг гэсэн дүгнэлтэд хүрсэнĊ байнаĘĊĊ ijijĘğ Зэсийн үнэ болон валютын ханшийн судалгаа Чили болон Замби улсынĊ жишээĤĊ ĜĚěěĊ оныĊ ĠĊ сард Дэлхийх хөгжлийн хамтын нийгэмлэгийнĊ ĒıŖřŌŋŖĊ ĮŏŠŏŖřŚŗŏŘŞĊĸŏŞšřŜŕēĊсудлаачĊĺŋŞŜœōœřĊķŏŖŖŏŜĊболонĊīŘŞŒřŘţĊķĘĊĽœŗŚŋŝŋĊнар ЧилиĊ болон Замби улсын жишээн дээр долларын ханш болон зэсийн үнийн хоорондынĊ хамаарлын талаар судалгаа хийсэн байдагĘĊĒĽœŗŚŋŝŋĖĊĜĚěěĊēĊ ჟსႛ ႜ Ⴐ ႞ ∗ ႞ ∗ ႛ ႜ႞ ∗ ∗ ჟსႛ ႜ ႞ ∗ ჟსႛ Шинжилгээгээр дараах тэгшитгэлийг үнэлсэнĊĤĊĊ ႜ႞ Ċ ЭндĤĊ ньĊŞėр жилийн бодит валютын ханшĖĊŽŚžнь зэсийн үнийг авсан болноĘĊ Энэхүү тэгшитгэлийг Чилийн өгөгдөл дээр үнэлэхэд дараах үр дүнг гарсан байнаĤĊĊ ğĊ Ċ
  • 6.
    Ċ ႛ ჟსႛ ႜ =−ႣႡႧႪႬႪ ႞ ႤႡႣႦႫႨ ∗ ႞ Ⴁ ႤႧႨႨ ∗ ჟს ႜĊ Ċ Үр дүнд нь дэлхийн зах зээл дээрх зэсийн үнэ өсөхөд дотоодын валютын ханшĊ сулардаг байнаĘĊ Мөн Чилийн эдийн засгийн хувьд голланд өвчний шинж тэмдэгĊ илрэхгүй байгааг харуулсанĘĊ Замби улсын хувьд ижил үр дүн өгсөн бөгөөдĊ дэлхийн зах зээл дээрх зэсийн үнэ өсөхөд дотоодын валютын ханш сулардаг байнаĘĊ Энэ нь компаниудын хувьд зэсийн үнийн өсөлтөөс олсон орлого тухайн улсынĊ мөнгөн тэмдэгтрүү шилжүүлэхэд илүү их орлого боломжтойг харуулнаĘĊ НөгөөĊ талаар экспортыг дэмжих эерэгт талтай байнаĘĊĊ ijijijĘ ОНОЛЫН ХЭСЭГĊ Ċ ijijijĘě Стационарь хугацааны цуваан дээрĊīļķīĊзагвар үнэлэхĤĊ Стационарь хугацааны цувааны трэнд болон улирлын нөлөөг загварчилсны дараахĊ үлдсэн хэсэг буюу мөчлөг болон шокыгĊ īļķīĊ загвараар загварчилдагĘĊ īļķīĊ загварын математик тавилыг дараах байдлаар илэрхийлнэĤĊĊ Ⴐ ∗ − ∗ ∗ , −⋯ࠄࠄࠄႡ− ∗ ႞ ႞ ∗ +⋯ࠄࠄࠄႡ႞ Дээрх процессийгĊīļķīĒŚĥśēĊ процесс гэх ба ямар ч стационарь хугацааны цувааĊ өөрийнхөөĊ ŚĊ үеийн хожимдол харин шокынĊ Ēцагаан шуугианыĊ ēĊ śĊ үеийнĊ хожимдлоос хамраанаĘĊĊ Ċ ijijijĘĜ ŀŋļĊĒŀŋŖşŏĊŋŞĊŜœŝŕēĊзагварĊĊ Санхүүгийн хэрэгслийнĊ Şėр жилээс хамаарсан үзүүлэлтийн үнийгĊ e- гэеĘ ĊЭнэĊ үзүүлэлтийн үнээс логарифм авсан өөрчлөлт буюуĊĊхарьцангуй өөрчлөлтийгĊ 2- гэжĊ тэмдэглээдĊ {2 - }- =ě хүртлэх хугацааны интервалд авсан гэж үзье.Энэхүү хугацааныĊ ` интервалд өгөгдсөн хугацааны цувааны хэлбэлзлийгĊ a итгэх магадлалтайгаарĊ хязгаарланĊĖĊболомжит стандарт хазайлтыг нь тогтоох аргачлалыгĊŀŋļĊзагвар гэнэĘĊ ŀŋļĊ загвар ньĊ W - -ě хугацааны өгөгдлүүд дээр тулгуурлах бөгөөдĊ a итгэхĊ магадлалыг дараах байдлаар тодорхойлдогĤĊĊ ĺŜ( 2 - £ bcT- Ēa ē W - -ě ) = a ЭндĊ ĺŜ( 2 - £ bcT- Ēa ē W - -ě ) ньĊ 2- хугацааныĊ цувааны тархалтыг илэрхийлэх бөгөөд тус тархалтын доод хязгаарынĊ a Ċ квантилыгĤĊ { } bcT- (a ) = - œŘŐ 2 - ĺŜ ( 2 - £ bcT- (a ) W - -ě ) ³ a Ċ ĠĊ Ċ
  • 7.
    Ċ Ċ гэж байгуулнаĘĊ {2- }`=-ě хүртлэх хугацааны цувааны стохастик процессийгĤĊ 2 - = m - + e - Гэвэл үлдэгдэл санамсаргүй хэмжигдэхүүн ньĊ W - -ě хугацааныĊ өгөгдлийн хувьд нөхцөлт дундаж ньĊ Q (e - W - -ě ) = Ě ĖĊ харин нөхцөлт вариац ньĊ ( ) Q e - W - -ě = s -Ĝ байнаĘĊ Ĝ ĒĜĘěĘĝēĊтэгшитгэлийн хоёр талыг стандарт хазайлтад нь хуваавалĤĊ 2- - m - e = = 3 - W - -ě ® Ф--ě ĒĚĖěē Ċ ssБолох буюуĊ 3 - -ньĊ ĒĚĖěē Ċƀн хооронд байршсан нормчлогдсон тархалттай болжĊ байнаĘĊ НормчлогдсонĊ Фэ-ě ĒĚĖěē тархалтыг хэвийн тархалттайĖĊ ŝŞşŎŏŘŞėŞĊ тархалттайĖĊ ıįŀĊ тархалттай гэх мэтээр тохирох тархалтаар төлөөлүүлэн авч үздэгĘĊ 2- хугацааны цуваагĊ a итгэх магадлалтайгаар хязгаарлалтын тэгшитгэлийгĊ тодорхойлъёĘĊҮүний тулдĊĒĜĘěĘĞēėгĊĒĜĘěĘĜēėт орлуулбалĤĊ { ( ) } болох баĊ ) + Ф Ēa ē × s ĘĊ ЭндĊ bcT- (a ) = - œŘŐ m - + Ф--ě Ēa ē × s - + ĺŜ m - + Ф--ě (a ) × s - £ bcT- (a ) W - -ě ³ a эндээсĊ ŀīļėг дараах байдлаар сонгоноĘĊ Ċ bcT- (a ) = Q ( 2 - W - -ě m - = Q ( 2 - W - -ě ) буюуĊ {2 } ` - -= ě хугацааны цувааны харьцангуй -ě э - өөрчлөлтийнĊ математик дундаж нь ойролцоогоор тэгтэй тэнцүү байна.ТиймээсĊ ŀŋļėг тооцохĊ ерөнхий загвар ньĤĊ bcT- (a ) = Ф--ě (a ) × s - Ċ байнаĘĊ ŀŋļĊ загварын хувьдĊ s болонĊ a -г оновчтой тодорхойлох нь нилээнĊ хүндрэлтэй асуудал юм.Энэхүү асуудлыгĊ s -г тодорхойлох чиглэлээрĊ ŠŋŜœŋŘōŏė ōřŠŋŜœŋŘōŏĊ арга энэ нь дотроо МА загварĊ ıīļĭIJĊ зэрэг олон загваруудĖĊ ŀŋļėĊ гĊ шууд тодорхойлох чиглэлээрĊ ŒœŝŞřŜœōŋŖėŝœŗşŖŋŞœřŘĖĊ ķřŘŞŏėĭŋŜŖřĊ ŝœŗşŖŋŞœřŘĖĊ įŢŞŜŏŗŏĊ ŠŋŖşŏĊонол гэсэн аргачлалуудаар шийддэгĘĊĒĭşŖŖŏŜĖĊĜĚĚěĊēĊ Ċ ijijijĘĜĘě ŀŋļėг үнэлэх параметрт аргачлалуудĊĊ Шаталсан дундажынĊĒķřŠœŘőĊŋŠŏŜŋőŏēĊзагварĊ Стандарт хазайлт хугацааны бүхий л момент бүрд тогтмол байна гэсэн нөхцлийгĊ өөрчлөн тодорхой хугацааны интервалын хувьд стандарт хазайлт нь тотгмолĊ байдаг гэсэн нөхцлийн хүрээнд тооцдог аргачлалыг шаталсан дунджынĊ ĒķīēĊ загвар гэдэгĘĊТус загвараар стандарт хазайлтыг дараах байдлаар тооцдогĘĊ ġĊ Ċ
  • 8.
    Ċ Ċ Ĝ s- = -w ö ě wæ ě w ç 2 - - # - 2 -w ÷ Энд түүврийн дундаж ньĊ 2 - = å 2 - - # байнаĘĊ å ÷ w - ě # =ě ç w # =ě è ø Жигнэсэн шаталсан дундажын экспоненциалĊĒįŁķīēĊзагварĊ Стандарт хазайлт нь хугацааны бүхий л моментод ялгаатай тодорхойлогдох бөгөөдĊ дунжаасаа хазайх хазайлт болон вариацаас тодорхой хувиар хамаардаг гэсэнĊ нөхцлийн хүрээнд тооцдог аргачлалыг жигнэсэн шаталсан дунджийнĊ экспоненциалĊ ĒįŁķīēĊ загвар гэдэгĘĊ Тус аргачлал нь хугацааны өнгөрсөн үеийнĊ ажиглалтуудыг тэнцүү биш байдлаарĖĊ өөрөөр хэлбэл хугацааны сүүлчийн үедĊ хазайх хазайлтуудад өндөрĖĊ өмнөх үед харгалзах хазайлтуудад бага жин оноодогĘĊ Тус загвараар стандарт хазайлтыгĊĊ s- = - гэж тодорхойлдогĘĊЭндĊ 2 - = l ×s Ĝ - -ě Ĝ ö æ + (ě - l )ç 2 - -ě - 2 - ÷ Ċ - è ø ě - -ě å 2- - # байнаĘĊ l -н үнэлэлтийг хамгийн их үнэнийĊ ě - - # =ě хувь бүхий аргаар олдог бөгөөдĊ ĴĺĊ ķřŜőŋŘĊ банк зэргээс тодорхой стандартĊ тоонуудыг санал болгосон байдагĘĊĒšššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĖĊĜĚěěēĊ Ċ ijŀĘ СУДАЛГААНЫ ХЭСЭГĊ ijŀĘě Монгол улсын гадаад худалдааны тоймĊĊ ĜĚěěĊоныĊĢėр сарын байдлаар гадаад худалдааны нийт эргэлтĊġĚĢĚĘěĊсая ам доллартĊ хүрч өнгөрсөн онын мөн үеэсĊĢĢĘĞďėиар өсчээĘĊНийт бараа эргэлтийнĊğĞĘģďĊбуюуĊ ĝĢĢġĘĝĊсая ам долларын худалдааг Хятад улстайĖĊěğĘĞďĊбуюуĊěĚģĚĘģĊсая долларынĊ худалдааг ОХУ-тай хийсэн байнаĘĊТайлант хугацаанд нийт экспорт өнгөрсөн оныĊ мөн үетэй харьцуулахадĊĠěĘěďėиар өсчĊĜĢĢģĘĚĊсая ам.доллартĖĊимпортĊěěĝĘĝďėиарĊ өсөнĊ ĞěģěĘěĊ сая амĘĊ долĊ ėларт тус тус хүрчээĘĊ Импортын өсөлтийн хурдĊ экспортынхоосĊ ěĘĢĊ дахин илүү байснаар гадаад худалдааны алдагдалĊ ěĝĚĜĘěĊ саяĊ ам.долларт хүрчээĘĊ Үүнээс валютын төлбөртэй барааны алдагдалĊ ĞĝġĘğĊ саяĊ ам.долларт хүрч өнгөрсөн оны мөн үеэсĊĜĞĘĝĊдахин өсөөд байнаĘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĢĊ Ċ
  • 9.
    Ċ Ċ ЗурагĊijŀėěĊХудалдааны ашигĖĊалдагдал болонэскпортĖĊимпротĊ Ċ Эх сурвалжĊĤĊМонгол банкĊĊ ĒšššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘēĊ ХүснэгтĊěĤĊГадаад худалдааны үзүүлэлтүүдĊĊ Ċ ЭхнийĊĢĊсарĊ Ċ ĜĚěĚĊ Гадаад худалдааны нийт барааĊ ĝĊġğĢĖĢĊ эргэлтĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ĝĊğġğĖĚĊ ЭкспортĊ ěĊġģĝĖĠĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ěĊġġĢĖğĊ ИмпортĊ ěĊģĠğĖĜĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ěĊġģĠĖğĊ Гадаад худалдааны тэнцэлĊ ėěġěĖĠĊ ■ĊВалютын төлбөртэй барааĊ ėěĢĖĚĊ ДďĊ ĜĚěěĊ Ċ Ċ ġĊĚĢĚĖěĊ ĢĢĖĞďĊ ĠĊĜĚġĖĜĊ ĜĊĢĢģĖĚĊ ĜĊĢĢĞĖģĊ ĞĊěģěĖěĊ ĝĊĝĜĜĖĝĊ ėěĊĝĚĜĖěĊ ėĞĝġĖğĊ ġĝĖĠďĊ ĠěĖěďĊ ĠĜĖĜďĊ ěěĝĖĝďĊ ĢĞĖģďĊ ġĘĠхĊ ĜĞĘĝхĊ Ċ Ċ Ċ Эх сурвалжĊĤĊМонгол банкĊĒšššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘēĊ ijŀĘĜ Үзүүлэлтүүдийн учир шалтгааныг тайлбарлахĊ Ċ Гранжирын тестийн үрĊ дүнĤĊ Дэлхийн зах зээл дээр тогтож байгаа зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊ хоорондын хамраарлыг тодорхойлсон загварыг зохиохын өмнө эдгээрĊ үзүүлэлтүүдийн харилцан бие биенийхээ учир шалтгааны хамаарлыг тогтоохĊ шаардлагатай юмĘĊ Гранжирын тестийн үр дүнгээс зэсийн үнэ нь долларынĊ ханшийн учир шалтгаан болж байсан бол долларын ханш нь зэсийн үнийн учирĊ шалтгаан болохгүй гэдэг нь харагдсанĘĊ Тиймээс долларын ханш нь зэсийн үнээсĊ хамаарсан нэг тэгшитгэлт загварыг зохиож болноĘĊĊĊ Ċ ijŀĘĜĘě Долларын ханш ба зэсийн үнийн урт хугацааны хамааралĤĊĊ Долларын ханшийг зэсийн үнээс хамааруулан энгийн регресс хийхэд дараахĊ тэгшитгэл гарсанĤĊĊ Ċ ģĊ Ċ
  • 10.
    Ċ Ċ Ċ ХүснэгтĊĜĤĊДолларын ханш базэсийн үнийн урт хугацааны хамааралĤĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĿĽĮěĊ ПараметрĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĭĹĺěĊ ĚĘĚĚģĜĊ ėĜĘĚğĞĊ ĮĿķʼnĿĽĮĊ СĊ ěĘĚĝĝğĊ ĝĘĝĠĜĞĊ ĚĘĚĜğĊ ĜĘĜěĞĊ ĝĘġğğĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘĞĞĢĚġĞĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ · ĿĽĮěĊнь долларын монгол төгрөгтэй харьцах ханшийн өөрчлөлтĊĊĊ · ĭĹĺĊзэсийн үнийн өөрчлөлтĊĊ · ĮĿķʼnĿĽĮĊ ньĊ ĜĚĚĢĊ оны дэлхийн эдийн засгийн хямралын нөлөөг тусгасан даммиĊ Ċ хувьсагчĊĊĊ Дээрх тэгшитгэлийг тайлбарлавал зэсийн үнэ нэг доллараар нэмэгдэхэд долларынĊ төгрөгтэй харьцах ханшĊ ĚĘĚĚģĜĝĜĊ нэгжээр буурах нөлөөтэй байнаĘĊ ДолларынĊ ханшийн өөрчлөлтийнĊ Ĝďėийг зэсийн үнэ тайлбарладаг бол бусад хүчин зүйлсĊ ģĢďėийг тайлбарланаĘĊ ijŀĘĜĘĜ Алдааг засварлах загварĊĒįŜŜřŜĊĭřŜŜŏōŞœřŘĊķřŎŏŖēĤĊĊ ХүснэгтĊěĤĊАлдааг засварлах загварĊĮĒĿĽĮēĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчĊĊĮĒĿĽĮēĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĶīĽľĒėěēĊ ėĚĘěěğĊ ėĠĘğěĠĊ ĮĒĭĹĺēĊ ėĚĘĚĚģĠĊ ėĝĘĜĝěĊ īļĒěěēĊ ĚĘĜĚġĊ ğĘĝĝĚĊ īļĒěĝēĊ ėĚĘĞĚěĊ ėġĘģĞĠĊ īļĒĜēĊ ĚĘěĠĜĊ ĜĘģěěĊ ķīĒěēĊ ķīĒğēĊ ĚĘĝĝěĊ ĚĘĜĝĜĊ ĚĘĜĚěĊ ğĘĜģĝĊ ĝĘěğĠĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘġġĝĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ ЭндĤĊ ŎĒşŝŎēĊ нь долларын өөрчлөлтĖĊ Ċ ŖŋŝŞĒėěēĊ нь доллар болон зэсийн үнийнĊ регрессийн үлдэгдэлийн нэг удаа ухраасан утга буюу лагийн оновчтой утгаĖĊŎĒōřŚēĊ нь зэсийн үнийн өөрчлөлт болноĘĊĊĊ Алдааг засварлах загвараар долларын өөрчлөлтийг регрессийн үлдэгдэлийн нэгĊ үеэр ухраасан утгууд болон зэсийн үнийн өөрчлөлтөөс хамааруулан үнэлэхэдĊ регрессийн загварын алдаа хугацаа ихсэх тусам багасаж байгаа нь харагдсанĘĊ ěĚĊ Ċ
  • 11.
    Ċ Ċ Тиймээс долларын ханшболон зэсийн үнийн хамаарлын богино хугацааныĊ хамаарал нь урт хугацааны хамааралдаа хугацаа ихсэх тусам дөхнөĘĊ ДолларынĊ өөрчлөлтөд зэсийн үнийн өөрчлөлт сөрөгөөр нөлөөлдөг ба долларын ханшийнĊ өөрчлөлт нь мөн өмнөхĊ ĜĖĊ ěěĊ үеэсээ эерэг харинĊ ěĝėр үеэсээ сөрөг хамааранĊ тодорхойлогддогĘĊ Ċ ЦаашлаадĖĊ долларын ханшийн өөрчлөлт ньĊ ěĊ болонĊ ğėр үеийнĊ шокоос эерэг хамаардаг байнаĘĊĊĊĊĊĊ ХүснэгтĊĞĤĊАлдааг засварлах загварĊĮĒĿĽĮēĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĊıīļĭIJĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĭĊ ĜĞĞĘģĠĠĚĊ ĚĘĢĝġĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ĚĘĞĚĞĞģĠĊ ĝĘğĞğĊ ļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ĚĘěěĝĚĝĚĊ ĚĘěĢĚĊ ļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ĚĘĚĚĜĝĢěĊ ĚĘĚĜĝĊ ıīļĭIJĒėěēĊ ėĚĘĝġğġĞĢĊ ĚĘĜĚěĊ ėĚĘĜĞĠĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘġġĝĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Алдаа засварлах загварыг үнэлсний дараа түүний үлдэгдэл санамсаргүйĊ хэмжигдэхүүны вариац хетероскадастик нөхцлийг хангаж байсан тул түүнийгĊ ıīļĭIJĊ Ċ загвараар дахин үнэлсэн болноĘĊ Ингэхэд долларын дундаж утгаасааĊ хазайх вариац нь дундаж утгийн тэгшитгэлийн үлдэгдлийнĊěĖĊĜĊболон гуравдугаарĊ үеийн утгаас хамаарч эерэг тодорхойлогддог бол өөрийнхөө нэг үеийн өмнөхĊ утгаасаа сөрөг хамаарч тодорхойлогддог байнаĘĊĊĊ Ċ ijŀĘĜĘĝ Долларын ханшийнĊīļijķīĊзагварĤĊĊ Долларын ханшийг загварчилахад дараах тэгшитгэл гарч байсанĤĊĊ ХүснэгтĊğĤĊДолларын ханшийнĊīļijķīĊзагварĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĊĿĽĮěĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĪĽįīĽĒğēĊ ėěĘģĞĞĊ ėěĘġĚĝĊ īļĒěēĊ ĚĘĝĜěĊ ĚĘĚĢĝěĊ ĞĘġĞġĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ěĘģĠĞĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ ĿĽĮěĊħĊėěĘģĞĔĪĽįīĽĒğēĊĕĊŅīļĒěēħĚĘĝĜěěĠŇĊĊ Ċ ıīļĭIJħěĠĜĘģĝĕĊ ĞĘĢĚġĔļįĽijĮĒėěēňĜĊ ĕĊ ĜĘěģģĔļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ĕĊ ĚĘģěěĔļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ėĊ ĚĘěĞĚĠĔļįĽijĮĒėĞēňĜĊ ėĊ ĚĘĜĚěĝĔıīļĭIJĒėěēĊėĊĚĘěĜģĔıīļĭIJĒėĜēĊĕĊĚĘĜĚěěġĔıīļĭIJĒėĝēĊėĊĚĘĚĞĞĢĔıīļĭIJĒėĞēĊ ěěĊ Ċ
  • 12.
    Ċ Ċ Долларын ханшийн өөрчлөлтнь сарын нөлөөтэй бөгөөдĊğĊ дугаар сард трендээсээĊ буурдаг нь тэгшитгэлээс харагдаж байнаĘĊМөн долларын ханш нь өөрийнхөө өмнөхĊ нэг үеийн утгаас эерэгээр хамааран тодорхойлогддогĘĊĊ ijŀĘĜĘĞ Зэсийн үнийнĊīļijķīĊзагварĤĊĊ Зэсийн үнийг загварчилахад дараах тэгшитгэл гарч байсанĤĊĊ ХүснэгтĠĤĊЗэсийн үнийнĊīļijķīĊзагварĊ Тайлбарлагдагч хувьсагчėĊĭĹĺěĊ ХувьсагчидĊ Параметрийн утгаĊ ŞėстатистикĊ ĪĽįīĽĒğēĊ ėğĢĘĠğğĊ ėĜĘĞĠĞĊ ĪĽįīĽĒěĜēĊ ĞģĘġģġĊ ĜĘĞġġĊ īļĒěēĊ ĚĘĞĞğĊ ĠĘĝĞğĊ īļĒěěēĊ ĚĘěĜĠĊ ěĘĢģĚĊ īļĒĜěēĊ ĚĘĜĜĠĊ ĝĘğģğĊ ķīĒĝēĊ ĚĘěĜğĊ ĚĘěģğğĊ ěĘğěĝĊ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ ĜĘěğğĊ Эх сурвалж,Судлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ ıīļĭIJĊħĊěĠğĢĢġĘġğĊĕĊěĚġĘģĜĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĚĘĢġġğĔıīļĭIJĒėěēĊėĊĚĘĚġģğĔıīļĭIJĒėĜēĊ Дээрхээс зэсийн үнийн өөрчлөлт нь тавдугаар сард трендээсээĊ ğĢĘĠğĊ доллараарĊ буурдаг ба харинĊ ěĜėр сардĊ ĞģĘġģĊ доллараар өсдөг байнаĘĊ Зэсийн үнэ нь өөрийнĊ өмнөх нэг болон хорин нэг дүгээр үеийн утгаасаа эерэг хамаардаг ба өмнөх гурванĊ үеийн шок мөн эерэгээр нөлөөлдөг байнаĘĊĊĊĊ Эндээс долларын ханшийн өөрчлөлт болон зэсийн үнийн өөрчлөлт ньĊ ğĊ дугаарĊ сард хоёулаа буурч байгаа нь тухайн сард манай улс зэсийн худалдаанаас ихээхэнĊ алдагдал хүлээж болзошгүй байгааг харуулж байнаĘĊĊĊ ijŀĘĜĘğ Зэсийн үнэ болон долларын ханшийнĊŀŋļĊхязгаарлалтĊĊ Зэсийн үнийн хэлбэлзлээс алдаж болох хамгийн их хязгаарыгĊ ĝĊ төрлийнĊ ŀŋļĊ аргачлалаар олсонĘĊҮүнийг буцаан тестлэх аргаар тестелж тохирох аргыг сонгоходĊ įŁķīĊ арга илүү тохирч байсанĘĊ Тус шинжилгээний үр дүнг сарын дундажĊ хязгаарлалтруу шилжүүлэн дараахи графикийг зурсан болноĘĊ ěĜĊ Ċ
  • 13.
    Ċ Ċ ЗурагĊijŀėĜĊ ėĚĘĚġĞ ėĚĘĚġĠ ėĚĘĚġĢ ėĚĘĚĢ ėĚĘĚĢĜ ėĚĘĚĢĞ ėĚĘĚĢĠ ėĚĘĚĢĢ ėĚĘĚģ ėĚĘĚģĜ ě Ĝ ĝ Ğ ğ Ġ ġ Ģ ģ ěĚ ěě ěĜ Дээрхграфикаас Зэсийн үнэĊ ĞĊ сард хамгийн их унадаг гэсэн үрĊ дүн гарч байнаĘĊ Энэ үед ЗэсийгĊ экспортолбол үнийн уналтаасĊ болж хамгийн их эрсдэл хүлээхĊ магадлалтай байнаĘĊ Ċ ЗэсĊįŁķī Эх СурвалжĤĊěĊĊĊСудлаачийн тооцоолсноорĤĊ Ċ ЗурагĊijŀėĝĊ ėĚĘěĜĠ ėĚĘěĜĢ ě Ĝ ĝ Ğ ğ Ġ ġ Ģ ģ ěĚ ěě ěĜ Дээрх графикаас ДолларынĊ ханшийн хэлбэлзлээсĊ ğĊ сардĊ хамгийн их эрсдэл хүлээх буюуĊ манай төгрөг хамгийн ихĊ чангардаг гэсэн үг юмĘĊ Энэ үедĊ Зэсийг экспортолж зарвалĊ Долларын ханш бага байх буюуĊ үүнээс алдагдал хүлээнэĘĊ ėĚĘěĝ ėĚĘěĝĜ ėĚĘěĝĞ ėĚĘěĝĠ ėĚĘěĝĢ ėĚĘěĞ ДолларĊįŁķī Эх СурвалжĤĊĜĊСудлаачийн тооцоолсноорĊ ĊĊ ЗурагĊijŀėĞĊ ėĚĘĜ ėĚĘĜĚğ ě Ĝ ĝ Ğ ğ Ġ ġ Ģ ėĚĘĜě ėĚĘĜěğ ėĚĘĜĜ ėĚĘĜĜğ ėĚĘĜĝ НийлбэрĊįŁķī ģ ěĚ ěě ěĜ Хэрэв ЗэсийнĊүнэ унах мөнĊДолларынĊ ханшийн үнэ нэгэн зэрэг унах ньĊ хамгийн их эрсдэл бий болгохĊ аюултайĘĊ Энэ эрсдлийг Дээрх зэсийнĊ үнэ болон долларын ханшийнĊ ŀŋļĊ хязгааралтын нийлбэр бөгөөд дээрхĊ графикаар илэрхийлнэĘĊ ğĊсард зэсийнĊ үнэ болон долларын ханшийн эрсдэлĊ хамгийн их мөн нэгэн зэрэг болжĊ байгаагаас манай зэсийн экспортондĊ хамгийн их эрсдэл учирч байгаа юмĘĊ Энэ үед аль болох зэсийгĊ экспортлохгүй байх нь алдагдал багаĊ хүлээх юмĘĊ Эх СурвалжĤĊĝĊСудлаачийн тооцоолсноорĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĝĊ Ċ
  • 14.
    Ċ Ċ ŀĘ ДҮГНЭЛТĊ · Монгол улс дахьзэсийн үйлдвэрлэл тогтмол байдаг хэдий ч дэлхийн захĊ зээл дээрх зэсийнĊ Ċ үнийн өөрчлөлтөөс шалтгаалан зэсийн үйлдвэрлэлийнĊ ашигт ажиллагаа тогтворгүй байдагĘĊ · Зэсийн үнэ нэг доллараар нэмэгдэхэд долларын төгрөгтэй харьцах ханшĊĚĘĚĚģĜĝĜĊ нэгжээр буурдагĘĊĊ Долларын ханшийн өөрчлөлт нь сарын нөлөөтэй бөгөөдĊğĊ дугаар сард трендээсээĊ буурдаг нь тэгшитгэлээс харагдаж байнаĘĊМөн долларын ханш нь өөрийнхөө өмнөхĊ нэг үеийн утгаас эерэгээр хамааран тодорхойлогддогĘĊĊ Зэсийн үнийн өөрчлөлт нь тавдугаар сард трендээсээĊ ğĢĘĠğĊ доллараар буурдаг баĊ харинĊ ěĜėр сардĊ ĞģĘġģĊ доллараар өсдөг байнаĘĊ Зэсийн үнэ нь өөрийн өмнөх нэгĊ болон хорин нэг дүгээр үеийн утгаасаа эерэг хамаардаг ба өмнөх гурван үеийн шокĊ мөн эерэгээр нөлөөлдөг байнаĘĊĊĊĊ Долларын ханшийн өөрчлөлт болон зэсийн үнийн өөрчлөлт ньĊ ğĊ дугаар сардĊ хоёулаа буурч байгаа нь тухайн сард манай улс зэсийн худалдаанаас ихээхэнĊ алдагдал хүлээж болзошгүй байгааг харуулж байнаĘĊĊĊ · · · Санал зөвлөмжĤĊĊ · · · ğĊдугаар сард зэсийн баяжмал экспортлох гэрээ хэлэлцээрийг урьдчилсан байдлаарĊ хийх хэрэгтэйĘĊӨөрөөр хэлбэл худалдааны фючюрс болон форвард гэрээ хийснээрĊ бидĊ ğĊ дугаар сард зэсийн үнийн бууралт болонĖĊ валютын ханшийн чангаралтаасĊ бий болох алдагдлыг бууруулах боломжтой болох юмĘĊ Шинжилгээний үр дүнд дэлхийн зах зээл дээрх зэсийн үнэĊ ěĜėр сард трендээсээĊ өсдөг гэсэн үр дүн гарсан тул энэ үеэр Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийгĊ потенциал хэмжээнд нь хүртэл ажиллуулах хэрэгтэйĘĊĊ ХаринĊğĊ дугаар сард зэс үйлдвэрлэлийн хэмжээг багасгаж үйлдвэрт урсгал засварĊ хийх эсвэл ажилчдыг амраах зэрэг арга хэмжээ авах нь зохистой юм ĘĊĊ Судалгааны ажлын дутагдалтай талĤĊĊ · Энгийн регрессийн загварыг үнэлэхдээ долларын ханшийг зөвхөн зэсийн үнээсĊ хамааруулан үнэлсэн нь ханшийг хэлбэлзлийг бүрэн тайлбарлаж чадаагүйĘĊ Тиймээс шинжилгээг долларын ханшинд үзүүлэх бусад үзүүлэлтүүдийн нөлөөгĊ тооцоолон дахин өргөтгөх шаардлагатайĘĊĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĞĊ Ċ
  • 15.
    Ċ Ċ ŀijĘ АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛЫН ЭХСУРВАЛЖĊ ěĘ īŚŚŖœŏŎĊįōřŘřŗŏŞŜœōŝĖĊŀŋŖşŏĊŋŞĊļœŝŕĊŗŋŘŋőŏŗŏŘŞĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊĭşŖŖŏŜĊ ĽŋŘŎŜŋĘĊėĊĬřŝŞřŘĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚĚěĊĘĊ ĜĘ ļřŖŏĊřŐĊĭřŚŚŏŜĊœŘĊŞŒŏĊĭŒœŖŏŋŘĊŋŘŎĊńŋŗŌœŋŘĢĊįōřŘřŗœŏŝĤĊķŋœŘĊįōřŘřŗœōĊ ŋŘŎĊĺřŖœōţĊijŝŝşŏŝĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊĽœŗŚŋŝŋĊĺŋŞŜœōœřĊķŏŖŖŏŜĊŋŘŎĊīŘŞŒřŘţĊķĘĘĊėĊ īŗŏŜœōŋĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚěěĊĘĊ ĝĘ Бизнесийн статистикĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊНаранчимэг ГанзоригĘĊėĊ УлаанбаатарĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚĚġĊĘĊ ĞĘ Зэсийн үйлдвэрлэлĖĊашигт ажиллагааĊęĊзохиолчĘĊН.БатсайханĘĊėĊ УлаанбаатарĊĤĊСХ МонголбанкĖĊĜĚĚěėĜĚĚĜĊоныĘĊ ğĘ Хугацааны цувааны шинжилгээĊ[НомŇĊęĊзохиолчĘĊБатсүх ЦĘĘĊėĊ УлаанбаатарĊĊĤĊŅс.нĘŇĖĊĜĚĚġĊ ĠĘ Орлогын тэгш бус хувиарлалтанд худалдааны нөхцлийн нөлөөĤĊ Галхүүгийн ЧулуундоржęĊСЭЗДС-нĊĜĚěĚĊоны төгсөгчĊĊ ġĘ šššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŝŞŋŞŝœŞœōŝĘŗŘĊ[ХолбогдсонŇĊęĊзохиолчĘĊ šššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘĊęęĊšššĘŗřŘőřŖŌŋŘŕĘŗŘĊĘĊ ĢĘ šššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĊ[ХолбогдсонŇĊęĊзохиолчĘĊšššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĊęęĊ šššĘšœŕœŚŏŎœŋĘōřŗĊĘĊėĊĜĚěěĊоныĊğĊĜĘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ěğĊ Ċ
  • 16.
    Ċ Ċ ŀijijĘ ХАВСРАЛТĊ ěĘ Гранжирын учиршалтгааны тестийн үр дүнĤĊ Ċ ĺŋœŜšœŝŏĊıŜŋŘőŏŜĊĭŋşŝŋŖœŞţĊľŏŝŞŝĊ Ċ ĽŋŗŚŖŏĤĊěģģġķĚěĊĜĚěěķĚěĊ ĶŋőŝĤĊĜĊ Ċ Ċ ĊĸşŖŖĊIJţŚřŞŒŏŝœŝĤĊ Ċ Ċ ĊĿĽĮěĊŎřŏŝĊŘřŞĊıŜŋŘőŏŜĊĭŋşŝŏĊĭĹĺěĊ ĊĭĹĺěĊŎřŏŝĊŘřŞĊıŜŋŘőŏŜĊĭŋşŝŏĊĿĽĮěĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ĹŌŝĊ Ċ Ċ ĊěĠğĊ Ċ Ċ Ċ ĜĘ Ċ Ċ Ċ İėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ ĊĚĘĞġěĝĝĊ ĊĢĘĢĢģĝģĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĺŜřŌĘĊĊ Ċ Ċ ĚĘĠĜğĚĊ ĚĘĚĚĚĜĊ Ċ Ċ Долларын ханшин өөрчлөлт зэсийн үнийн өөрчлөлтөөс хамаарууланĊ үнэлсэн регрессийн үр дүнĤĊĊĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĿĽĮěĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊĶŏŋŝŞĊĽśşŋŜŏŝĊ Ċ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģġķĚĝĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěĠġĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŞėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ĝĘĝĠĜĞěĠĊ ěĘģěğğĢĚĊ ĝĘġğğĜģģĊ ĭĹĺěĊ ėĚĘĚĚģĜĝĝĊ ĚĘĚĚĞĞģĠĊ ėĜĘĚğĝġĚĢĊ ĮĿķʼnĿĽĮĊ ěĘĚĝĝğĞĠĊ ĞĘĢĝġěěĞĊ ĜĘĜěĝĠġĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ ĚĘĚĜğĜğĜĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĚĘĚěĝĝĠğĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĜĜĘĠğģğĚĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ ĢĞĜĚĠĘĜĠĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ėġğĠĘğĢğĢĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ İėŝŞŋŞœŝŞœōĊ ĜĘěĜĞĝĚĠĊĊĊĊĊĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ ĺŜřŌĒİėŝŞŋŞœŝŞœōēĊ ĚĘěĜĜġģĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚĢěěĊ ĚĘĚĞěĠĊ ĚĘĢĝěěĊ Ċ Ċ ĝĘěğěĞģġĊ ĜĜĘĢěĜĞğĊ ģĘĚģĠĢĝĠĊ ģĘěğĜĢĞĢĊ ģĘěěģğġĚĊ ěĘĞĞĢĚġĞĊ Ċ Ċ Ċ ĝĘ Долларын ханшийн загварчлалĤĊĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĿĽĮěĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊķĶĊėĊīļĭIJĊĒķŋŜśşŋŜŎŞēĊėĊĽŞşŎŏŘŞđŝĊŞĊŎœŝŞŜœŌşŞœřŘĊ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģġķĚĞĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěĠĠĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ İŋœŖşŜŏĊŞřĊœŗŚŜřŠŏĊĶœŕŏŖœŒřřŎĊŋŐŞŏŜĊĠĠĊœŞŏŜŋŞœřŘŝĊ ĺŜŏŝŋŗŚŖŏĊŠŋŜœŋŘōŏĤĊŌŋōŕōŋŝŞĊĒŚŋŜŋŗŏŞŏŜĊħĊĚĘġēĊ ıīļĭIJĊħĊĭĒĝēĊĕĊĭĒĞēĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĭĒğēĔļįĽijĮĒėĜēňĜĊĕĊĭĒĠēĔļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ĊĊĊĊĊĊĊĊĕĊĭĒġēĔļįĽijĮĒėĞēňĜĊĕĊĭĒĢēĔıīļĭIJĒėěēĊĕĊĭĒģēĔıīļĭIJĒėĜēĊĕĊĭĒěĚēĊ ĊĊĊĊĊĊĊĊĔıīļĭIJĒėĝēĊĕĊĭĒěěēĔıīļĭIJĒėĞēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŤėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĪĽįīĽĒğēĊ ėěĘģĞĞğĜĢĊ ěĘěĞěĞģĝĊ ėěĘġĚĝĞģğĊ īļĒěēĊ Ċ Ċ ĚĘĝĜěěĠĢĊ Ċ Ċ ĚĘĚĠġĠĞģĊ Ċ Ċ ĞĘġĞġğĝģĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚĢĢğĊ ĚĘĚĚĚĚĊ Ċ Ċ ěĠĊ Ċ
  • 17.
    Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ļįĽijĮĒėĞēňĜĊ ıīļĭIJĒėěēĊ ıīļĭIJĒėĜēĊ ıīļĭIJĒėĝēĊ ıīļĭIJĒėĞēĊ Ċ Ċ ľėĮijĽľĘĊĮĹİĊ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ Ċ ijŘŠŏŜŞŏŎĊīļĊļřřŞŝĊ Ċ Ċ Ċ ĞĘ ŀŋŜœŋŘōŏĊįśşŋŞœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĠĜĘģĝĢĢĊ ğĝġĘĝģģĝĊ Ċ Ċ Ċ ĚĘĝĚĝěģģĊ Ċ Ċ Ċ ĚĘġĠěġĊ ĞĘĢĚġěģĜĊ ěĠĘĠĚğĢġĊ ĚĘĜĢģĞĢĢĊ ĜĘěģģĚĢĚĊ ġĘĝĜěěĞĚĊ ĚĘĝĚĚĝġĞĊ ĚĘģěěĚĠěĊ ĝĘĚĠĝģğġĊ ĚĘĜģġĝĞĢĊ ėĚĘěĞĚĠěĠĊ ěĘġĝĞĠĢġĊ ėĚĘĚĢěĚĠěĊ ėĚĘĜĚěĝĜĝĊ ĚĘĞģĜğĠģĊ ėĚĘĞĚĢġĜěĊ ėĚĘěĜģģġģĊ ĚĘĜĠěĚĞĠĊ ėĚĘĞģġģěğĊ ĚĘĜĚěěġĚĊ ĚĘěĢĚğģğĊ ěĘěěĝģĜġĊ ėĚĘĚĞĞĢĚĠĊ ĚĘĚģğĠğĚĊ ėĚĘĞĠĢĞĝğĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĘěĚĢĚěĢĊ ĚĘĞĚĠģĞġĊ ğĘěĢĚĚġĠĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĚĢĝěĜĢĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ ĚĘĚġġğĝġĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĜěĘģġĚěĞĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ġģěĠĚĘĠģĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ėĠěğĘģĞĢĠĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ ěĘģĠĞğĞĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĊĊĊĊĊĘĝĜĊĊ Ċ ĚĘġġĜĜĊ ĚĘġĠĝģĊ ĚĘġĠĠĜĊ ĚĘģĝğĞĊ ĚĘĠĢĜġĊ ĚĘĠěĢğĊ ĚĘĜĠğĝĊ ĚĘĠĝģğĊ Ċ Ċ ĚĘĚĚĚĚĊ Ċ Ċ ĝĘěĚģĚĝĠĊ ĜĜĘĢġĞĢĠĊ ġĘğĠğĠĞĠĊ ġĘġģĚĠĚģĊ ġĘĠğĠģĠĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Зэсийн үнийн загварчлалĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĭĹĺěĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊķĶĊėĊīļĭIJĊĒķŋŜśşŋŜŎŞēĊėĊĽŞşŎŏŘŞđŝĊŞĊŎœŝŞŜœŌşŞœřŘĊ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģĢķěĜĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěĞĠĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ ĭřŘŠŏŜőŏŘōŏĊŋōŒœŏŠŏŎĊŋŐŞŏŜĊĞĢĊœŞŏŜŋŞœřŘŝĊ ķīĊĬŋōŕōŋŝŞĤĊěģģĢķĚģĊěģģĢķěěĊ Ċ ĺŜŏŝŋŗŚŖŏĊŠŋŜœŋŘōŏĤĊŌŋōŕōŋŝŞĊĒŚŋŜŋŗŏŞŏŜĊħĊĚĘġēĊ ıīļĭIJĊħĊĭĒġēĊĕĊĭĒĢēĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĭĒģēĔıīļĭIJĒėěēĊĕĊĭĒěĚēĔıīļĭIJĒėĜēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŤėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ ĪĽįīĽĒğēĊ ĪĽįīĽĒěĜēĊ īļĒěēĊ īļĒěěēĊ īļĒĜěēĊ ķīĒĝēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ıīļĭIJĒėěēĊ ıīļĭIJĒėĜēĊ Ċ Ċ ľėĮijĽľĘĊĮĹİĊ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ėğĢĘĠğğěģĊ ĜĝĘĢĚĝĞěĊ ĞģĘġģġĢĚĊ ĜĚĘĚģĢĠĜĊ ĚĘĞĞğģĢğĊ ĚĘĚġĚĜģĝĊ ĚĘěĜĠĞĜĝĊ ĚĘĚĠĠĢġĚĊ ĚĘĜĜĠĚġġĊ ĚĘĚĠĜĢĢģĊ ĚĘěĜğĝěěĊ ĚĘĚĢĜĢĜĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŘōŏĊįśşŋŞœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĠğĢĢġĘĢĊ ĞĚġġĚġĜĚĊ ěĚġĘģĜĞġĊ ĜĠĞģģĘğĞĊ ĚĘĢġġğĞĚĊ ĚĘĢĝĜğĝĝĊ ėĚĘĚġģğĠģĊ ĚĘġĚĠġĝĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĘĚĚěġĝĠĊ ĚĘĞĜĠğĠĝĊ Ċ Ċ ėĜĘĞĠĞěğĚĊ ĜĘĞġġĠġĜĊ ĠĘĝĞĞĠĞğĊ ěĘĢģĚğĢěĊ ĝĘğģĞĢĝģĊ ěĘğěĝĚĚĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĚĚĞĚĠģĊ ĚĘĚĚĞĚġĝĊ ěĘĚğĞĚĠěĊ ėĚĘěěĜğĢĢĊ Ċ Ċ ĞĘĠģĜġěĜĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘěģğğĢĢĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ ĚĘěĠĠĢğģĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĝġģĘġġĞģĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĜĚěģĜĚğěĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚěĝġĊ ĚĘĚěĝĜĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚğĢġĊ ĚĘĚĚĚĝĊ ĚĘěĝĚĝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘģģĠĢĊ ĚĘģģĠĢĊ ĚĘĜģěģĊ ĚĘģěĚĞĊ Ċ Ċ ĚĘĚĚĚĚĊ Ċ Ċ ğěĘĢĝěĜĝĊ ĞěĠĘĚġĚğĊ ěĝĘĞĢĜĚģĊ ěĝĘġĚĠĢĢĊ ěġĊ Ċ
  • 18.
    Ċ Ċ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ Ċ Ċ Ċ ėģġĝĘěģĜĜĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ ĜĘěğğģġĚĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ěĝĘğġĝĞĜĊ Ċ Ċ Ċ ğĘ Алдааг засварлахзагварын шинжилгээний үр дүнĊĊ Ċ ĮŏŚŏŘŎŏŘŞĊŀŋŜœŋŌŖŏĤĊĮĒĿĽĮēĊ Ċ ķŏŞŒřŎĤĊķĶĊėĊīļĭIJĊĒķŋŜśşŋŜŎŞēĊėĊĸřŜŗŋŖĊŎœŝŞŜœŌşŞœřŘĊ Ċ Ċ ĽŋŗŚŖŏĊĒŋŎŔşŝŞŏŎēĤĊěģģĢķĚĝĊĜĚěěķĚěĊ ijŘōŖşŎŏŎĊřŌŝŏŜŠŋŞœřŘŝĤĊěğğĊŋŐŞŏŜĊŋŎŔşŝŞŗŏŘŞŝĊ ĭřŘŠŏŜőŏŘōŏĊŋōŒœŏŠŏŎĊŋŐŞŏŜĊěĜĊœŞŏŜŋŞœřŘŝĊ ķīĊĬŋōŕōŋŝŞĤĊěģģġķěĚĊěģģĢķĚĜĊ Ċ ĺŜŏŝŋŗŚŖŏĊŠŋŜœŋŘōŏĤĊŌŋōŕōŋŝŞĊĒŚŋŜŋŗŏŞŏŜĊħĊĚĘġēĊ ıīļĭIJĊħĊĭĒĢēĊĕĊĭĒģēĔļįĽijĮĒėěēňĜĊĕĊĭĒěĚēĔļįĽijĮĒėĜēňĜĊĕĊĭĒěěēĔļįĽijĮĒĊ ĊĊĊĊĊĊĊĊėĝēňĜĊĕĊĭĒěĜēĔıīļĭIJĒėěēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŌŖŏĊ ĭřŏŐŐœōœŏŘŞĊ ĽŞŎĘĊįŜŜřŜĊ ŤėĽŞŋŞœŝŞœōĊ Ċ Ċ ĶīĽľĒėěēĊ ĮĒĭĹĺēĊ īļĒěěēĊ īļĒěĝēĊ īļĒĜēĊ ķīĒěēĊ ķīĒğēĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĭĊ ļįĽijĮĒėěēňĜĊ ļįĽijĮĒėĜēňĜĊ ļįĽijĮĒėĝēňĜĊ ıīļĭIJĒėěēĊ Ċ ļėŝśşŋŜŏŎĊ Ċ īŎŔşŝŞŏŎĊļėŝśşŋŜŏŎĊ ĽĘįĘĊřŐĊŜŏőŜŏŝŝœřŘĊ ĽşŗĊŝśşŋŜŏŎĊŜŏŝœŎĊ ĶřőĊŖœŕŏŖœŒřřŎĊ ĮşŜŌœŘėŁŋŞŝřŘĊŝŞŋŞĊ Ċ Ċ ijŘŠŏŜŞŏŎĊīļĊļřřŞŝĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ėĚĘěěĞĠģĜĊ ĚĘĚěġĠĚĝĊ ėĠĘğěğğĜĝĊ ėĚĘĚĚģĠĝġĊ ĚĘĚĚĜģĢĝĊ ėĝĘĜĝěěěĚĊ ĚĘĜĚġěĞěĊ ĚĘĚĝĢĢğģĊ ğĘĝĝĚğğěĊ ėĚĘĞĚěğĝěĊ ĚĘĚğĚğĝğĊ ėġĘģĞğĠğğĊ ĚĘěĠĜĚĠĢĊ ĚĘĚğğĠĢĚĊ ĜĘģěĚĠĢĚĊ ĚĘĝĝěĜĠĢĊ ĚĘĚĠĜğġġĊ ğĘĜģĝĢĚġĊ ĚĘĜĝĜĜĠģĊ ĚĘĚġĝğģģĊ ĝĘěğğĢğĠĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ŀŋŜœŋŘōŏĊįśşŋŞœřŘĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĜĞĞĘģĠĠĚĊ ĜģĜĘġğĢĝĊ ĚĘĢĝĠġğĜĊ ĚĘĞĚĞĞģĠĊ ĚĘěěĞĚģĠĊ ĝĘğĞğĜĝĜĊ ĚĘěěĝĚĝĚĊ ĚĘĠĜğĝĢğĊ ĚĘěĢĚġĝĠĊ ĚĘĚĚĜĝĢěĊ ĚĘĚģģģģěĊ ĚĘĚĜĝĢěĝĊ ėĚĘĝġğġĞĢĊ ěĘğĜĠěĚĞĊ ėĚĘĜĞĠĜěĞĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĜĚěěĜġĊĊĊĊĊķŏŋŘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ Ċ ĚĘěĠĢġĞěĊĊĊĊĊĽĘĮĘĊŎŏŚŏŘŎŏŘŞĊŠŋŜĊ ĜĚĘĞĞĝĞĢĊĊĊĊĊīŕŋœŕŏĊœŘŐřĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ĠěĢğĞĘĞģĊĊĊĊĊĽōŒšŋŜŤĊōŜœŞŏŜœřŘĊ ėĠĞĢĘĜģĞěĊĊĊĊĊIJŋŘŘŋŘėĻşœŘŘĊōŜœŞŏŜĘĊ ěĘġġĝĢĞģĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĘĢģĕĘěģœĊ ĊĊĊĊĊĘĢģėĘěģœĊ ĊĊĊĘġĝėĘğĢœĊ ĊĘĝĠėĘĢġœĊ ĊĊĊĊĊĘĝĠĕĘĢġœĊ ĊĊėĘěĜėĘģĞœĊ ėĘğġĕĘġğœĊ ĊĊĊĊėĘğġėĘġğœĊ ĊĊėĘĢĞėĘĝģœĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĊĺŜřŌĘĊĊĊ Ċ Ċ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚěĜĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚĝĠĊ ĚĘĚĚĚĚĊ ĚĘĚĚěĠĊ Ċ Ċ Ċ Ċ Ċ ĚĘĞĚĜġĊ ĚĘĚĚĚĞĊ ĚĘĢğĠĠĊ ĚĘģĢěĚĊ ĚĘĢĚğğĊ Ċ Ċ ĜĘĢĞěģĝğĊ ĜĜĘĞĜĜĠĝĊ ĢĘğěģģĜĞĊ ĢĘġğğğĞĞĊ ĢĘĠěğĠĜĢĊ Ċ Ċ Ċ ĊĘġĝĕĘğĢœĊ ėĘěĜĕĘģĞœĊ ėĘĢĞĕĘĝģœĊ Ċ ěĢĊ Ċ