Uploaded byХотгойд Шанж Болдбаатар Ууганбаяр
Химийн хиймэл ширхэгтийн бүтэц, шинж чанар
Химийн ширхэгтийг хиймэл, нийлэг гэж ангилна
More Related Content
Similar to Химийн хиймэл ширхэгтийн бүтэц, шинж чанар
Химийн хиймэл ширхэгтийн бүтэц, шинж чанар
- 1.
- 2. Химийн ширхэгт • Химийнширхэгтийг хиймэл,нийлэг гэж ан-гилна. • Хиймэл ширхэгтийг ургамлын ба амьтны гаралтай байгалийн полимерийг химийн аргаар дахин боловсруулж, хүнсний целлю лоз, үйлдвэрлэлийн хаягдал ашиглан гаргаж авдаг.
- 3. • Модны холтос,үрба булцуу,сүү зэргийг түү-хий эд болгон ашиглан гарган авсан зэс ам-миак,триацетат, ацетат зэрэг хиймэл целлю- лоз ширхэгт материалууд, нефть болон чу-луун нүүрсийг дахин боловсруулан нарийн молекул бүтэцтэй энгийн бодис болгон хувиргасан,химийн аргаар полимеруудыг задлан гаргаж авсан нийлэг ширхэгтүүдийг үйлдвэрлэлд өргөн хэрэглэж байна.
- 4. • Химийн ширхэгтийнүйлдвэрлэл дэлхийн түвшинд эрчимтэй явагдаж байна. • Химийн ширхэгтийн анхдагч үндсэн түүхий эд нь модны холтос,хөвөнгийн хаягдал,шил, металл,нефть,байгалийн хий ба чулуун нүүрс байдаг.
- 5. • Байгалийн бабайгалийн бус гаралтай ний-лэг бодисыг химийн аргаар боловсруулж гарган авсан ширхэгтийг химийн ширхэгт гэнэ.
- 6. • Анхны химийнхиймэл ширхэгтийг 1883 онд Англид,1891 онд Францад гарган авчээ. • Хиймэл ширхэгтийг 3 аргаар гарган авсан бө гөөд гарган авсан аргын нэрээр нэрлэгдсэн.
- 7. • 1898 ондзэс-аммиакийн,1906 онд вискоз, 1916 онд ацетат гэсэн хиймэл ширхэгтүү-дийг гарган авсан байдаг. • 1936 онд нейлон АНУ мөн Германд капрон, 1948 онд ОХУ-д гарган авсан түүхтэй.
- 8. • Байгалийн гаралтайөндөр молекулт нэг-дэлд химийн боловсруулалт явуулж гаргаж авсан ширхэгтийг хиймэл, бага молекулт нэгдлийг нийлэгжүүлж гарган авсныг ний-лэг ширхэгт гэнэ.
- 9. Химийн хиймэл ширхэгт(вискоз) •Вискоз ширхэгтийг га- цуур,нарс модны хол-тосноос гаргаж авсан целюлозоор боловс-руулна. • Түүнийг жирийн,сайж-руулсан вискоз гэж ху-ваадаг.
- 10. • Жирийн вискозшир-хэгт бол зөөлөн,сунам- хай,тасардаггүй,ус шин гээдэг,гэрэл тэсвэрлэх олон сайн чанартай боловч,чийг авахдаа хөөн тэлж,хатахдаа их агшдаг нь материалын бөх бат,чанарт муугаар нөлөөлнө.
- 11. • Сайжруулсан вискозыгполиноз гэнэ. • Маш бат бөх илүү жигд бүтэцтэй,тасардаг-гүй,олон дахин нугаларах үед ч хэлбэрээ алддаггүй. • Өндөр молекулт цэвэр вискоз ширхэгт хө-вөнг бүрэн орлож чадна.
- 12. • Цэвэр өндөрмолекулт вискоз ширхэгтийг хөвөн болон бусад химийн ширхэгтүүдтэй хольж хэрэглэснээр нэхмэл торгомсог,хэл- бэржих чанар сайтай болж бусад ширхэгтэд буй агших,үрчийх чадварыг бууруулна.
- 13. • Эрэгтэй цамц,дотуурхувцас,цув,нимгэн сүлжмэл ба оёдлын утасны үйлдвэрлэлд нарийн ширхэгт хөвөнг орлуулагч болдог.
- 14. • Химийн бүхширхэгтүү-дээс вискозыг л нэхмэ-лийн үйлдвэрлэлд өр-гөн хэрэглэнэ.
- 15. Ацетат ба триацетатширхэгт • Үүнийг ацетилцеллю-лоз гэнэ.Хөвөнгийн эс-лэгээс гарган авдаг.
- 16. Ацетат ширхэгт • Вискозтойхарьцуула-хад ацетилцеллюлоз ширхэгт илүү нарийн, зөөлөн,хөнгөн бөгөөд маш их гялгар. • Уг ширхэгтийг норго-ход үүсдэг үрчийлт нь арилдаггүй тул буцал-гаж,мушгиж болохгүй.
- 17. Ацетат ширхэгт • Ацетатширхэгт хэт я-гаан туяаг нэвтрүүлд-гээрээ онцлогтой. • Ацетилцеллюлозыг нимгэн нэхмэл,сүлж-мэл үйлдвэрлэхэд хэ-рэглэнэ.
- 18. Зэс шивтрийн ширхэгт •Уг ширхэгтийг гаргаж авахын тулд хөвөн-гийн целлюлозыг зэс шивтрийн уусмалд уусгаж гарган авна. • Суналт их даадаг учир вискозоос илүү на-рийн байдаг.
- 19. • Зэс шивтрийгкомплекс болон богинохон ширхэгтээр(65,95,120мм урт) бэлтгэнэ. • Зэс шивтрийн ширхэгтийг цэврээр нь эсвэл бусад ширхэгтэй хольж цамц,платье,костюм зэргийн нэхмэл,хивс,метрийн сүлжмэл бэлт- гэхэд ашиглана.
- 20. • Норсноос суналтнь мэдэгдэм ихсэж бат бө-хөө 40-60%-иар алдана. • Одоо нэхмэл,сүлжмэлийн үйлдвэрүүдэд маш багаар хэрэглэгдэж байна.
- 21. Шилэн ширхэгт • Угширхэгтийг химийн бүрэлдэхүүний хувьд харилцан адилгүй силикат шилээр бэлтгэнэ. • Шилэн ширхэгтийг бага хэмжээтэй үйлдвэр-лэх бөгөөд шинж чанар,химийн бүрэлдэ-хүүн,бүдүүн нарийнаас хамаарч янз бүр байдаг.
- 22. • Ширхэгтийн чанарыгбүдүүн нарийн,тасрал-тын бат бөх,эдэлгээ,өндөр температур ба галд тэсвэрлэх байдал,дулаан ба цахилгаан тусгаарлах боломж зэргээр үнэлнэ. • Шилэн ширхэгт 450-550С буюу өндөр темпе ратурт,каолинт ба кварц ширхэгтүүд 1100С ба түүнээс дээш градуст гэмтдэггүй онцлог-той.
- 23. • Шилэн ширхэгтөндөр температурт тэсвэр-тэй боловч механик үйлчлэлд цохих,доргио-ход тэсвэр муутай бусад ширхэгтэй харьцуу-лахад уян налархай бус юм. • Шилэн ширхэгтийг шүүлтүүр,театрын хөшиг, дулаан тусгаарлах материал,стеклопласт үйлдвэрлэхэд ашиглана.
- 24. Металл ширхэгт • Металлширхэгтийг зэс,алт,мөнгө,хөнгөн ца-гаан,гууль зэрэг металлын хайлшаар бэлтгэ-нэ. • Ширхэгтийг зэврэлтээс хамгаалах,гадаад өн гө үзэмжийг сайжруулах зорилгоор мөнгө эсвэл алтны уусмалд оруулна.
- 25. • Металл ширхэгтийгбэлтгэх аргуудаас их дэл гэрсэн нь хөнгөн цагаан цаасыг 0,2-1,6мм өргөн зүсэж утас саа бэлтгэх арга юм. • Зүсэхийн өмнө поливинилацетатаар лакдаж дараа нь гадаад үзэмжийг сайжруулах,зэ-вэрдэггүй болгохын тулд ацетобутират халь-саар бүрнэ.
- 26. • Металл утсыгсаатай ноосон,торгон нэхмэл үйлдвэрлэхэд ашиглана. • Металл утасны төрөл олон янз. • Үүнд:Метанит,пластилекс,канитель,мишура, волока,плющенка хамрагдана.
- 27. • Хөнгөн цагаанаарбэлтгэгдсэн утсыг алюнит гэнэ. • Хөнгөн цагаанаар өнгөлсөн полиэфир халь-сыг зүсэж бэлтгэсэн алюнитээс хөнгөхөн ут-сыг метанит гэнэ. • Метаниттай адилхан,олон өнгийн утсыг пластилекс гэнэ.
- 28. • Зэс болонзэсийн хайлшаар бэлтгэгдэж мөн-гө,алтаар өнгөлөгдсөн нарийхан бөөрөнхий утсыг волока гэнэ. • Алюнит эсвэл волокийг мушгиж бэлтгэснийг канитель гэнэ. • Хэд хэдэн эгэл ширхэгтээс тогтсон бөөрөн-хий утсыг мишура гэнэ. • Алт,мөнгөний уусмалаар өнгөлж бэлтгэсэн бөөрөнхий бус утсыг плющенка гэнэ.